ត្រឹមពេលតែមួយព្រឹកនៅថ្ងៃទី 11 ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ 2026 ផ្នែកត្រួតពិនិត្យគ្រោះរញ្ជួយដីថៃបានរាយការណ៍ថា គ្រោះរញ្ជួយដីចំនួនពីរលើកបានកើតមាន នៅខេត្តស៊ូរ៉ាតថានី នៃភាគខាងត្បូងប្រទេសថៃ ដែលធ្វើឲ្យប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងតំបន់មានការភិតភ័យជាខ្លាំង។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Nation នាយកដ្ឋានឧតុនិយមជាតិរបស់ថៃ បានរាយការណ៍អំពីការរញ្ជួយដីបន្ទាន់មួយនៅម៉ោង 08:58 នាទី ដែលចំណុចកណ្តាលរបស់វាស្ថិតនៅក្នុងឃុំខៅផាង ស្រុកបានតាឃុន ខេត្តស៊ូរ៉ាតថានី និងមានកម្លាំងរញ្ជួយក្នុងកម្រិត 2.4 រ៉ិចទ័រក្រោមដីជម្រៅជាង 1គីឡូម៉ែត្រ។

បន្ទាប់មកនៅម៉ោង 09:12 នាទីព្រឹកថ្ងៃដដែល រញ្ជួយដីមួយទៀតត្រូវបានរាយការណ៍ ជាមួយកម្លាំងខ្លាំងជាងមុនកម្រិត 2.9 រ៉ិចទ័រក្នុងជម្រៅ 1 គីឡូម៉ែត្រចុះក្រោមដូចគ្នា ប៉ុន្តែមិនបានបង្កផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរណាមួយឡើយ។

បច្ចុប្បន្នផ្នែកត្រួតពិនិត្យគ្រោះរញ្ជួយដីនៃនាយកដ្ឋានឧតុនិយម កំពុងធ្វើការតាមដានលើស្ថានភាពនេះបន្ថែមទៀត និងអំពាវនាវឲ្យប្រជាជនតាមដានព័ត៌មានថ្មីៗអំពីគ្រោះធម្មជាតិទាំងនេះឲ្យបានជាប់ជាប្រចាំ៕

ប្រទេសថៃ ៖ សូម្បីតែខ្យល់ពុលកើនឡើងនៅប្រទេសរបស់ខ្លួន ក៏ចោទ និងទម្លាក់កំហុសលើកម្ពុជាដែរ! រដ្ឋាភិបាលថៃបានចោទប្រកាន់ជាថ្មីដោយគ្មានមូលដ្ឋានថា ខ្យល់ពុលកើនឡើងខ្លាំងនៅទីក្រុងបាងកក គឺមានប្រភពពីការដុតកាកសំណល់កសិកម្មជាច្រើនកន្លែងនៅប្រទេសកម្ពុជា និងប្រកាសឱ្យពលរដ្ឋថៃប្រុងប្រយ័ត្នផលប៉ះពាល់សុខភាព ចាប់ពីថ្ងៃទី១១ ដល់ថ្ងៃទី១២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ។

អ្នកនាំពាក្យរងរដ្ឋាភិបាលថៃ អ្នកស្រី លីដា ភារិទ្ធវឌ្ឍនា នៅថ្ងៃទី១១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ និយាយថា ខ្យល់ពុល PM 2.5 បានកើនឡើងខ្លាំងនៅទីក្រុងបាងកក តំបន់ជុំវិញ និងភាគខាងកើតប្រទេសថៃ ជាពិសេស ខ្យល់ពុលកើនឡើងខ្លាំងចាប់ពីថ្ងៃទី១១ ដល់ថ្ងៃទី១២ ខែកុម្ភៈ នៅខេត្តស្រះកែវ ប្រាជីនបុរី និងឆាក់ឈើងឆៅ ។

អ្នកនាំពាក្យរូបនេះចោទប្រកាន់ថា ខ្យល់ពុលនេះមានប្រភពពីទិសខាងកើត ដែលបក់ពីប្រទេសជិតខាង (កម្ពុជា) ទើបបណ្តាលឱ្យទីក្រុងបាងកក តំបន់ជុំវិញ និងភាគខាងកើតប្រទេសថៃ ដែលស្ថិតក្រោមខ្យល់ទទួលខ្យល់ពុល ។ លើសពីនេះ ថៃបានរកឃើញចំណុចក្តៅច្រើនបំផុតនៅកម្ពុជា រហូតដល់៤,៤៦២កន្លែង ហើយចំណុចក្តៅទាំងនេះនឹងបន្តកើនឡើង ទើបបណ្តាលឱ្យខ្យល់ពុលនៅថៃកើនឡើងខ្លាំងនៅខែកុម្ភៈ ។

នាយកដ្ឋានត្រួតពិនិត្យការបំពុលខ្យល់ថៃបានសុំការសហការពីគ្រប់ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្ន និងគ្រប់គ្រងប្រភពខ្យល់ពុល ជាពិសេស ហាមឃាត់ការកាកសំណល់នៅទីវាលដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់គុណភាពខ្យល់ក្នុងប្រទេស ។ រីឯពលរដ្ឋត្រូវថែទាំសុខភាព ផ្អាក ឬចៀសវាងធ្វើសកម្មភាពនៅក្រោមកំដៅថ្ងៃ ប្រសិនបើចាំបាច់ចេញទៅក្រៅ គួរតែពាក់ម៉ាស់ ឬមានឧបករណ៍ការពារខ្យល់ពុល ព្រមទាំងអនុវត្តតាមការណែនាំរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល ។ ក្រៅពីនេះ ពលរដ្ឋត្រូវតាមដានគុណភាពខ្យល់ពុលតាមរយៈគេហទំព័រផ្សេងៗ ដើម្បីដឹងពីពេលវេលាខ្យល់ពុលកើនឡើងខ្លាំងប៉ះពាល់សុខភាព ។

គួរបញ្ជាក់ថា ថ្មីៗនេះ កាសែតថៃ The Nation បានផ្សាយព័ត៌មានចោទប្រកាន់ដោយគ្មានមូលដ្ឋានថា ខ្យល់ពុលកើនឡើងខ្លាំងនៅទីក្រុងបាងកកមានប្រភពពីប្រទេសកម្ពុជា ប៉ុន្តែត្រូវក្រសួងបរិស្ថានកម្ពុជាច្រានចោល និងបញ្ជាក់ពីមូលហេតុខ្យល់ពុលនៅទីក្រុងបាងកកកើនឡើងខ្លាំងដោយសារមានប្រភពពីប្រទេសថៃខ្លួនឯង ។

យោងតាមក្រសួងបរិស្ថានកម្ពុជា ការបំពុលខ្យល់នៅទីក្រុងបាងកកមិនពាក់ព័ន្ធជាមួយកម្ពុជាទេ គឺកើតឡើងដោយសារការបំភាយពីការដឹកជញ្ជូន ក្នុងនោះទីក្រុងបាងកកមានចំនួនយានយន្ត និងសកម្មភាពចរាចរណ៍មមាញឹកខ្លាំង, ការបំភាយពីសកម្មភាពឧស្សាហកម្ម, ធូលីការដ្ឋានសំណង់ និងការប្រើប្រាស់ថាមពលក្នុងទីក្រុង ។ ប្រភពទាំងនេះរួមផ្សំនឹងលក្ខខណ្ឌឧតុនិយមក្នុងស្រុកមិនអំណោយផល ដូចជា ៖ បាតុភូតបញ្ច្រាស់សីតុណ្ហភាព និងការធ្លាក់ចុះរយៈកម្ពស់បរិយាកាខាងក្រោម ដែលដើរតួនាទីសំខាន់ធ្វើឱ្យសារធាតុបំពុលដែលមានប្រភពក្នុងស្រុកប្រមូលផ្តុំ និងកើនឡើង បង្កការបំពុលបរិយាកាសនៅទីក្រុងបាងកក ៕

តើមានមនុស្សប៉ុន្មាននាក់ហើយដែលរងគ្រោះ? អាហារបំប៉នសុខភាព ខូឡាជេនជំនួយស្បែកស និងឱសថព្យាបាលជំងឺជាច្រើនប្រភេទដែលមានបិទស្លាកសញ្ញាថានាំចូលមកពីប៉ែកអឺរ៉ុប ត្រូវបានប៉ូលីសវៀតណាមចុះឆែកឆេនិងពិនិត្យឃើញថាសុទ្ធតែជាផលិតផលក្លែងក្លាយ ដែលមិនមានផ្ទុកនូវសារធាតុគីមីអាចបណ្ដាលឲ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាពអ្នកប្រើប្រាស់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ VNExpress នៅថ្ងៃទី 8 ខែកុម្ភៈ ប៉ូលីសខេត្ត Thanh Hoa បានចុះរុះរើបណ្តាញធំៗចំនួន 2ទីតាំងដែលផលិត និងជួញដូរអាហារបំប៉ន និងថ្នាំក្លែងក្លាយក្នុងទ្រង់ទ្រាយធំមួយ ដោយរឹបអូសផលិតផលរាប់លានមុខ រួមជាមួយនឹងវត្ថុធាតុដើម និងគ្រឿងចក្រសម្រាប់ផលិតរាប់សិបតោន។

តាមការឲ្យដឹងរបស់ប៉ូលីស បុគ្គលឈ្មោះ Nguyen Manh Tu និង Nguyen Van Xuan ដែលជាម្ចាស់ទីតាំងទាំង 2 ខាងលើរួមទាំងអ្នកពាក់ព័ន្ធចំនួន 24នាក់ផ្សេងទៀត ត្រូវរងការចោ.ទប្រកាន់ពីបទឧក្រិដ្ឋផលិត និងជួញដូរផលិតផលអាហារក្លែងក្លាយ។ ក្រុមទាំងនេះបានរៀបចំផលិតកម្មដោយប្រើដំណើរការបិទជិតតំបន់ដាច់ស្រយាល ប្រើប្រាស់វត្ថុធាតុដើមមិនត្រូវតាមស្តង់ដារ និងជួលមនុស្សឱ្យឡាយលក់ពីបរទេស ដើម្បីទាក់ទាញទំនុកចិត្តរបស់អ្នកប្រើប្រាស់។

ផលិតផលក្លែងក្លាយទាំងនេះភាគច្រើនផ្តោតលើមនុស្សចាស់ ស្ត្រី និងកុមារ រួមទាំងថ្នាំបំបាត់ការឈឺចាប់សន្លាក់ ផលិតផលធ្វើឱ្យស្បែកស ផលិតផលប្រឆាំងស្នាមអុចខ្មៅ អាហារបំប៉ន DHA និងថ្នាំពន្លូតកម្ពស់។ ជាមួយគ្នានេះ ផលិតផលសម្រកទម្ងន់មួយចំនួនត្រូវបានគេរកឃើញថាមានផ្ទុកនូវ Sibutramine ដែលជាសារធាតុហាមឃាត់ ព្រោះអាចបណ្តាលឱ្យដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល និងខ្សោយបេះដូង។

ក្នុងអំឡុងពេលចុះបង្រ្កាប អាជ្ញាធរវៀតណាមបានរឹបអូសប្រអប់ថ្នាំ និងអាហារបំប៉នជិត ៧.២០០ គ្រាប់ ថ្នាំគ្រាប់ជាង ១.១២០ គីឡូក្រាម (ស្មើនឹងថ្នាំគ្រាប់ជាង ២.៥ លានគ្រាប់) ដប និងធុងជាងពីរលាន ស្លាកចំនួន ៦០.០០០ និងម្សៅ និងសារធាតុបន្ថែមជិត ២២.៥ តោន។ លើសពីនេះ គ្រឿងចក្រ និងឧបករណ៍ចំនួន ១៥ ប្រភេទដែលប្រើសម្រាប់ផលិតក៏ត្រូវបានរឹបអូសផងដែរ។ គេប៉ាន់ប្រមាណថា ប្រសិនបើសម្ភារៈទាំងនេះត្រូវបានចេញផ្សាយនៅលើទីផ្សារ តម្លៃនៃទំនិញក្លែងក្លាយទាំងនេះអាចឡើងដល់ប្រហែល ១៥០ ពាន់លានដុង។

បច្ចុប្បន្នរដ្ឋបាលឱសថវៀតណាមកំពុងជំរុញការពិន័យកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ និងការឃ្លាំមើលដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការគំរាមកំហែងដែលកំពុងកើនឡើង។ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន ទីភ្នាក់ងារស៊ើបអង្កេតប៉ូលិសខេត្តតថាញ់ហ័របានចេញសេចក្តីសម្រេចចោទប្រកាន់មនុស្សចំនួន ២៦ នាក់ចំពោះឧក្រិដ្ឋកម្មផលិត និងជួញដូរផលិតផលអាហារក្លែងក្លាយ និងផលិត និងជួញដូរថ្នាំក្លែងក្លាយ៕

ប្រទេសថៃ ៖ ក្រុមនិស្សិត និងពលរដ្ឋនៅខេត្តមហាសារ៉ាខាម និងខេត្តសុផាន់បុរី បានប្រមូលផ្តុំគ្នាធ្វើបាតុកម្មនៅមុខការិយាល័យគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតប្រចាំខេត្ត ដើម្បីដាក់សម្ពាធឱ្យរាប់សន្លឹកឆ្នោតឡើងវិញ ដោយសាររកឃើញភាពខុសប្រក្រតីជាច្រើនកើតឡើងក្នុងមណ្ឌលបោះឆ្នោត ។ ការធ្វើបាតុកម្មនៅខេត្តទាំងពីរប្រឆាំងនឹងលទ្ធផលរាប់សន្លឹកឆ្នោតនេះ ស្របគ្នានឹងពលរដ្ឋខេត្តផ្សេងទៀតក៏ធ្វើបាតុកម្មតវ៉ាដែរ ។

ពលរដ្ឋថៃខេត្តឈុនបុរី មហាសារ៉ាខាម ប៉ាធុមថានី សុផាន់បុរី និងស្រះបុរី បានធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងនឹងលទ្ធផលបោះឆ្នោតដោយសារគ្មានភាពសេរី ត្រឹមត្រូវ និងយុត្តិធម៌ រួមមាន ៖ ការកេងបន្លំសន្លឹកឆ្នោត, រាប់សន្លឹកឆ្នោតគ្មានតម្លាភាព, ហិបឆ្នោតបិទមិនជិត, សន្លឹកឆ្នោតក្នុងហិបច្រើនជាងចំនួនពលរដ្ឋពិតប្រាកដ និងមន្ត្រីមណ្ឌលមិនអនុញ្ញាតឱ្យពលរដ្ឋចូលក្បែរហិបឆ្នោត ដែលភាពមិនប្រក្រតីទាំងអស់នេះធ្វើឱ្យគណបក្សផ្សេងៗបាត់បង់សំឡេងឆ្នោត ។

កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ នៅបរិវេណខាងមុខការិយាល័យគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតខេត្តមហាសារ៉ាខាម ក្រុមនិស្សិត និងពលរដ្ឋ សរុបជាង១០០នាក់ បានធ្វើបាតុកម្មដាក់សម្ពាធឱ្យរាប់សន្លឹកឆ្នោតឡើងវិញដោយសារមានភាពខុសប្រក្រតីជាច្រើននៅមណ្ឌលបោះឆ្នោត ដោយពួកគេបោះតង់សម្រាកទាមទាររកភាពយុត្តិធម៌ ។ រីឯគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកស្ម័គ្រចិត្តចំនួន១០នាក់ ឈរយាមនៅមុខអគារដើម្បីកុំឱ្យក្រុមអ្នកតវ៉ាសង្ស័យពីការបញ្ជូនហិបឆ្នោតទៅកន្លែងផ្សេង ។

និស្សិត និងពលរដ្ឋខេត្តមហាសារ៉ាខាម បានធ្វើដំណើរមកចូលរួមបាតុកម្មជាបន្តបន្ទាប់ដើម្បីឱ្យរាប់សន្លឹកឆ្នោតឡើងវិញកាលពីព្រលប់ថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ ខណៈអ្នកដំណើរឆ្លងកាត់បានផ្តល់អាហារ និងទឹកបរិសុទ្ធឱ្យក្រុមអ្នកតវ៉ាដើម្បីផ្តល់កម្លាំងចិត្តទាមទាររកយុត្តិធម៌ ។

បើតាមអ្នកសង្កេតការណ៍ដែលមករង់ចាំការបំភ្លឺពីគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតប្រចាំខេត្តមហាសារ៉ាម និយាយថា ភាពមិនប្រក្រតីកើតឡើងនៅមណ្ឌលបោះឆ្នោតក្នុងខេត្តចំនួន៣ គឺឈុនបុរី មហាសារ៉ាខាម និងប៉ាធុមថានី ។ មន្ត្រីមណ្ឌលបោះឆ្នោតនៅខេត្តឈុនបុរី រញ៉េរញ៉ៃខ្លាំង រីឯមណ្ឌលបោះឆ្នោតនៅខេត្តមហាសារ៉ាខាម មានកំហុសតួលេខក្នុងការរាប់សន្លឹកឆ្នោត ដោយសាររាប់សន្លឹកឆ្នោតបាត់១មណ្ឌល ខណៈខេត្តប៉ាធុមថានី រាប់សន្លឹកឆ្នោតមិនត្រឹមត្រូវ ទើបមានការទាមទារឱ្យរាប់សន្លឹកឆ្នោតឡើងវិញ ។

ចំណែកពលរដ្ឋខេត្តសុផាន់បុរី ក៏បានធ្វើបាតុកម្មទាមទារឱ្យគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតប្រចាំខេត្តរាប់សន្លឹកឆ្នោតឡើងវិញដែរកាលពីថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ បន្ទាប់ពីរកឃើញសកម្មភាពគួរឱ្យសង្ស័យជាច្រើន ។ ពលរដ្ឋប្រមាណ៣០០នាក់ បានប្រមូលគ្នាតវ៉ានៅសាលប្រជុំខាងមុខសាលាស្រុកមឿងសុផាន់បុរី ទាមទារឱ្យរាប់សន្លឹកឆ្នោតជាថ្មី ចំនួន៥មណ្ឌល ពួកគេមិនព្រមទទួលយកលទ្ធផលបោះឆ្នោតទេ ដោយទាមទារឱ្យគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតគោរពច្បាប់ ។

ពលរដ្ឋខេត្តសុផាន់បុរី តវ៉ារហូតដល់ម៉ោង៨ និង៣០នាទីយប់ (យប់ថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ) ទាមទារឱ្យរាប់សន្លឹកឆ្នោតជាថ្មីភ្លាមៗ ប្រសិនបើមិនរាប់ទេ ពួកគេមិនបញ្ឈប់ការតវ៉ាឡើយ ។ ទោះជាអាជ្ញាធរព្យាយាមពន្យល់ពីច្បាប់ផ្សេងៗក្តី ក៏ពលរដ្ឋនៅតែមិនស្តាប់ និងទាមទាររាប់សន្លឹកឆ្នោតជាបន្ទាន់ដើម្បីតម្លាភាព ។

គួរបញ្ជាក់ថា ពលរដ្ឋថៃនៅតាមបណ្តាខេត្តនានាបានធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងនឹងលទ្ធផលការរាប់សន្លឹកឆ្នោតកាន់តែច្រើន និងតវ៉ាចំពោះគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតថៃ ដោយសារភាពមិនប្រក្រតី និងការក្លែងបន្លំសន្លឹកឆ្នោត ៕

ក្រោយបានក្លាយជាបក្សកាន់អំណាចថ្មី គណៈបក្សភូមិចៃថៃដែលដឹកនាំដោយ អានុទីន ឆាន់វីរ៉ាគុល បានប្រកាសពីយុទ្ធសាស្ត្រនាំចេញថ្មី ដែលមានគោលបំណងកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែករបស់ប្រទេសថៃលើសហរដ្ឋអាមេរិក និងចិន ដោយងាកទៅផ្ដោតលើគំរូពាណិជ្ជកម្មសកល និងពង្រីកទីផ្សារសម្រាប់សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមវិញ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Nation។

ជុំវិញការប្រកាសពីគោលជំហរនេះ គណបក្សភូមិចៃថៃ កំពុងជំរុញឱ្យមានការធ្វើពិពិធកម្មកាន់តែច្រើនទៅក្នុងទីផ្សារថ្មី និងទីផ្សារដែលកំពុងរីកចម្រើន ដោយកំណត់គោលដៅកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើទីផ្សារប្រពៃណី រួមមានចិន និងសហរដ្ឋអាមេរិក និងពង្រឹងសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម (SMEs) ដើម្បីប្រកួតប្រជែងទូទាំងពិភពលោក ខណៈពេលដែលពង្រឹងភាពប្រកួតប្រជែងនៃផលិតផលថៃនៅបរទេស ។

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម លោកស្រី Suphajee Suthumpun ដែលជាសមាជិកនៃគណបក្សភូមិចៃថៃ បានលើកឡើងថា ការនាំចេញរបស់ថៃប្រឈមមុខនឹងហានិភ័យផ្សេងៗ ដោយសារតែពឹងផ្អែកខ្លាំងពេកទៅលើសហរដ្ឋអាមេរិក និងចិន ដែលប្រទេសទាំង២នេះរួមចំណែកប្រហែល ១/៣ នៃតម្លៃនាំចេញសរុបរបស់ថៃ។

លោកស្រីបានសង្កត់ធ្ងន់លើតម្រូវការក្នុងការពន្លឿនការពង្រីកទីផ្សារថ្មី និងកាត់បន្ថយពឹងផ្អែកលើទីផ្សារណាពេក ការធ្វើពិពិធកម្មមុខទំនិញ និងអ្នកនាំចេញ ខណៈធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម (SMEs) និងលើកកម្ពស់ ផលិតផល «ផលិតនៅថៃ» ដើម្បីកសាងមូលដ្ឋានសេដ្ឋកិច្ចរយៈពេលវែងឱ្យកាន់តែរឹងមាំ និងមាននិរន្តរភាពជាងមុន។

ក្រោមផែនការនេះផងដែរ គណៈបក្សភូមិចៃថៃបានអះអាងថា មូលដ្ឋាននាំចេញកាន់តែទូលំទូលាយនឹងធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចថៃកាន់តែមានភាពធន់ ជាពិសេសនៅពេលដែលគំរូពាណិជ្ជកម្មសកលផ្លាស់ប្តូរ។ បន្ថែមលើនោះ គណបក្សបានដាក់ផែនការនេះជាសសរស្តម្ភសំខាន់នៃរបៀបវារៈសេដ្ឋកិច្ចដ៏ទូលំទូលាយរបស់ខ្លួន ដើម្បីជំរុញកំណើននាំចេញ ទាក់ទាញការវិនិយោគ និងការពារអាជីវកម្មថៃពីការប្រែប្រួលជាសកល។

ប្រទេសថៃ ៖ គណបក្សភូមិចៃថៃរបស់លោក Anutin Charnvirakul ទទួលបានសំឡេងគាំទ្រដ៏ច្រើនលើសលប់ក្នុងការបោះឆ្នោតកាលពីថ្ងៃទី៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ និងឈ្នះដាច់គណបក្សនយោបាយផ្សេងៗ ដែលធ្វើឱ្យអ្នកវិភាគនានាក្នុងប្រទេសថៃ រួមទាំងអន្តរជាតិចាត់ទុកថា ពលរដ្ឋថៃបោះឆ្នោតគាំទ្រគណបក្សនេះយ៉ាងភ្លូកទឹកភ្លូកដី ដោយសារលោក Anutin ជំរុញស្មារតីជាតិនិយមជ្រុលពាក់ព័ន្ធនឹងជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ។

សារព័ត៌មាន Reuters បានចុះផ្សាយបន្ទាប់ពីគណបក្សភូមិចៃថៃក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Anutin ឈ្នះឆ្នោតថា ដោយសារគណបក្សនេះជំរុញស្មារតីឱ្យពលរដ្ឋមានគំនិតជាតិនិយមពាក់ព័ន្ធនឹងជម្លោះព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា ទើបធ្វើឱ្យគណបក្សនេះមានប្រៀបលើគណបក្សប្រជាជន (អតីតគណបក្សកាវក្លៃ) និងគណបក្សភឿថៃ ។ ការជំរុញស្មារតីជាតិនិយម គឺគណបក្សភូមិចៃថៃមានគោលដៅឈ្នះឆ្នោតដើម្បីបង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មី និងឱ្យលោក Anutin កាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីបន្តទៀត ។

សារព័ត៌មាន Reuters ក៏បានវិភាគពីលោក Anutin សម្រេចចិត្តរំលាយសភាកាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ក្នុងអំឡុងពេលស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃកំពុងតែតានតឹង គឺជាកត្តាសំខាន់ដើម្បីឱ្យពលរដ្ឋបោះឆ្នោតគាំទ្រគណបក្សភូមិចៃថៃយ៉ាងច្រើនលើសលប់ ។

ដូចគ្នានេះ អ្នកវិភាគថៃយល់ឃើញថា ជ័យជម្នះក្នុងការបោះឆ្នោតកាលពីថ្ងៃទី៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ដោយសារគណបក្សភូមិចៃថៃជំរុញឱ្យអ្នកនយោបាយនៅតាមបណ្តាខេត្តនានាចូលរួមក្នុងស្មារតីជាតិនិយមពាក់ព័ន្ធនឹងជម្លោះព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា ហើយពេលនេះ ស្មារតីជាតិនិយមធ្វើឱ្យគណបក្សភូមិចៃថៃសម្រេចគោលដៅ ។

លោក Napon Jatusripitak អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយមកពីវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវនៅទីក្រុងបាងកក និយាយថា មិនមែនមានតែគណបក្សភូមិចៃថៃតែមួយទេ ដែលទទួលបានអាសនៈច្រើនក្នុងរដ្ឋសភា គណបក្សផ្សេងៗក៏ទទួលបានអាសនៈច្រើនដែរ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន ពលរដ្ឋថៃគាំទ្រគណបក្សភូមិចៃថៃច្រើនបំផុត ដោយសារលោក Anutin កំណត់គោលនយោបាយសំខាន់ៗ ជាពិសេស ការលុបចោលអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់ (MOU) ស្តីពីដែនសមុទ្រជាមួយកម្ពុជា, គោលនយោបាយចែកប្រាក់ឱ្យពលរដ្ឋ និងជំរុញស្មារតីជាតិនិយម ។

លោកថា យោងតាមការវិភាគរបស់អន្តរជាតិ គឺគណបក្សភូមិចៃថៃរបស់លោក Anutin ឆ្លៀតឱកាសពេលដែលប្រទេសកម្ពុជា និងថៃ កំពុងតែមានស្ថានការណ៍តានតឹងព្រំដែន បានជំរុញឱ្យពលរដ្ឋថៃមានស្មារតីជាតិនិយមជ្រុល ទើបធ្វើឱ្យគណបក្សនេះទទួលបានសំឡេងគាំទ្រច្រើនហួសពីការស្មាន ។

អ្នកវិភាគរំពឹងថា បន្ទាប់ពីការបោះឆ្នោត ប្រទេសថៃនឹងបង្កើតរដ្ឋាភិបាលចម្រុះដើម្បីបញ្ចប់ការខ្វះគំនិតគ្នាផ្នែកនយោបាយ ខណៈនយោបាយការបរទេសជាមួយប្រទេសជិតខាងវិញនឹងកាន់តែតានតឹងខ្លាំងជាងមុន ដោយសារបញ្ហាលុបចោលអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់ (MOU) ស្តីពីដែនសមុទ្រជាមួយកម្ពុជា ៕

អង្គការសហប្រជាជាតិបាននិយាយកាលពីថ្ងៃចន្ទថា ខ្លួនកំពុងរង់ចាំប្រាក់មួយចំនួនពីវិភាគទៀនជាង ៤ ពាន់លានដុល្លារពីសហរដ្ឋអាមេរិក ក្រោយរដ្ឋបាលលោក Trump សន្យាថានឹងបង់ ដើម្បីដោះស្រាយវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុដ៏ធ្ងន់ធ្ងររបស់ស្ថាប័ននេះដែលកំពុងជួបប្រទះ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារ AP ។

អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ លោក Antonio Guterres បានព្រ.មានកាលពីសប្តាហ៍មុនថា អង្គការពិភពលោកមួយនេះប្រឈមមុខនឹង “ការដួលរលំផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុក្នុងពេលដ៏ខ្លី” ដូច្នេះតម្រូវឲ្យមានការកែសម្រួលច្បាប់ហិរញ្ញវត្ថុ ហើយប្រទេសជាសមាជិកទាំង ១៩៣ ត្រូវបង់ថ្លៃសេវារបស់ពួកគេ ដោយក្នុងន័យនេះ ប្រមុខអង្គការសហប្រជាជាតិហាក់ចង់សំដៅយ៉ាងច្បាស់ទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិកសហរដ្ឋអាមេរិក។

តាមរបាយការណ៍របស់ UN សហរដ្ឋរអាមេរិកជំពាក់បំណុលរហូតដល់៩៥%នៃថវិកាប្រតិបត្តិការសរុបរបស់អង្គការ ខណៈ UN បានព្រមានថា ខ្លួនអាចនឹងអស់សាច់ប្រាក់សម្រាប់ដំណើរការនៅត្រឹមខែកក្កដាខាងមុខ។ ទោះជាយ៉ាងណា ប្រធានាធិបតី Donald Trump បាននិយាយថា អង្គការសហប្រជាជាតិមិនទាន់បានបំពេញតាមសក្តានុពលរបស់ខ្លួននៅឡើយទេ។ ដូច្នេះនៅឆ្នាំ 2025 រដ្ឋបាលរបស់លោកមិនបានបង់វិភាគទៀនតទៅទៀតឡើយ ហើយបានប្រកាសដកខ្លួនចេញពីកម្មវិធីជាច្រើនដែលជាសម្ព័ន្ធនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ រួមទាំងអង្គការសុខភាពពិភពលោក និងទីភ្នាក់ងារវប្បធម៌ UNESCO ខណៈពេលដែលកំពុងដកមូលនិធិពីអង្គការរាប់សិបផ្សេងទៀត។

ទោះបីជាបច្ចុប្បន្នមានសញ្ញាវិជ្ជមានពីការសន្យាបង់ប្រាក់មួយផ្នែកធំក្នុងពេលឆាប់ៗនេះក៏ដោយ ប៉ុន្តែការដែលសហរដ្ឋអាមេរិកនៅកាន់កាប់បំណុលរហូតដល់ជាង ៩៥% នៃថវិកាសរុបដែលមិនទាន់បង់ ដែលបានធ្វើឱ្យស្ថាប័នពិភពលោកមួយនេះពិបាកនឹងដំណើរការបេសកកម្មមនុស្សធម៌ និងរក្សាសន្តិភាពឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពដូចមុន ស្របពេលដែលថ្លៃសេវាប្រចាំឆ្នាំរបស់ពួកគេ ទើបទទួលបានការបង់ពីប្រទេសចំនួនជិត ៦០ប៉ុណ្ណោះ គិតត្រឹមថ្ងៃទី ៨ ខែកុម្ភៈនេះ៕

ទីក្រុងបាងកក ៖ គណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតនិយាយថា ខ្លួនបានទទួលពាក្យបណ្តឹងទាក់ទងនឹងការបោះឆ្នោតចំនួន ១១៣ ករណីចាប់តាំងពីថ្ងៃទី ៨ ខែកុម្ភៈ ក្នុងនោះមាន១០៧ករណីជាពាក្យបណ្តឹងពាក់ព័ន្ធការទិញសន្លឹកឆ្នោត។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន The Nation នៅថ្ងៃអង្គារ ទី១០ ខែកុម្ភៈ។

បើតាម លោកវរសេនីយ៍ឯក Chanin Noilek អគ្គលេខាធិការរងនៃការិយាល័យគណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតបានឲ្យដឹងថា គណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតបានទទួលពាក្យបណ្តឹងចំនួន ១១៣ ករណីទាក់ទងនឹងការបោះឆ្នោតចាប់តាំងពីថ្ងៃច័ន្ទលោកថា ការទិញសន្លឹកឆ្នោតគឺជាបទល្មើសដែលត្រូវបានរកឃើញញឹកញាប់បំផុត ហើយករណីចំនួន ១០៧ ត្រូវបានទទួលយកជាផ្លូវការសម្រាប់ការស៊ើបអង្កេតរួចហើយ។

តាមការបញ្ជាក់របស់លោក Chanin គ្រប់ករណីទាំងអស់ មិនថាទាក់ទងនឹងការគ្រប់គ្រងការបោះឆ្នោត សន្លឹកឆ្នោតដែលខូច ឬរហែក ឬកំហុសបច្ចេកទេសក្នុងការរាយការណ៍អំពីការបោះឆ្នោត ការកំណត់មុខសញ្ញាជនសង្ស័យ នឹងត្រូវបានដោះស្រាយយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់។ លោកថា ការជំទាស់ចំពោះលទ្ធផលបោះឆ្នោតអាចមានរហូតដល់៣០ថ្ងៃ បន្ទាប់ពីលទ្ធផលផ្លូវការត្រូវបានប្រកាស។

ចំណែកមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់គណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតថៃម្នាក់ទៀត បាននិយាយថា វិទ្យាស្ថានទិន្នន័យធំបានជួសជុលបញ្ហាបច្ចេកទេសពេញមួយយប់នៅក្នុងប្រព័ន្ធដែលប្រើសម្រាប់រាយការណ៍លទ្ធផលក្រៅផ្លូវការសម្រាប់ការបោះឆ្នោតសភា និងប្រជាមតិ។ ពោលបន្ទាប់ពីបាន ឃើញពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយថា តួលេខមួយចំនួននៅតែមិនត្រឹមត្រូវ ណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតបានស្នើសុំឱ្យវិទ្យាស្ថានធ្វើការត្រួតពិនិត្យបន្ថែមទៀត។

គួរបញ្ជាក់ថា ការអះអាងរបស់មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់នៃគណៈកម្មាការរៀបចំការបោះឆ្នោតដូចខាងលើនេះ កើតឡើងនិងត្រូវបានចែករំលែកយ៉ាងទូលំទូលាយតាមអ៊ីនធឺណិត ដោយមានការលើកឡើងថា«មនុស្សគ្រប់គ្នាដឹង លើកលែងតែ គណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោត»។

គិតមកត្រឹមថ្ងៃទី ១០ ខែកម្ភៈនេះ នៅមានមនុស្សជាច្រើននៅតែមិនទាន់អាចទទួលយកលទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតនេះបានឡើយ ខណៈនៅក្នុងខេត្ត Pathum Thani ការរាប់សន្លឹកឆ្នោតត្រូវបានធ្វើឡើងវិញ តាមការទាមទាររបស់ប្រជាជន និងនៅតាមមណ្ឌលនៃខេត្តមួយចំនួនទៀត ប្រជាជនបាននាំគ្នាប្រមូលផ្ដុំតវ៉ាដាច់យប់ដើម្បីសុំឥ្យមានការរាប់សន្លឹកឆ្នោតឡើយវិញ ដោយសារគេយល់ឃើញថាមានចំណុចមិនប្រក្រតីជាច្រើន៕