ប្រទេសថៃ ៖ រដ្ឋាភិបាលថៃបានជជែកពីការលុបចោលអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MOU) ឆ្នាំ២០០១ ជាមួយកម្ពុជាយូរមកហើយ ប៉ុន្តែការជជែកមិនដាច់ស្រេចដោយសារខ្វែងគំនិតពាក់ព័ន្ធនឹងផលប្រយោជន៍របស់ MOU សម្រាប់ប្រទេសថៃ ។ នៅថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ លោក Anutin Charnvirakul នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃទើបឈ្នះឆ្នោតបានប្រាប់ទៅគណៈរដ្ឋមន្ត្រីឱ្យត្រៀមលុបចោល MOU ឆ្នាំ២០០១ ក្រោមហេតុផលគ្មានប្រយោជន៍ ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Amarin News នៅថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈនេះ លោក Anutin កំពុងរង់ចាំគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតប្រកាសលទ្ធផលបោះឆ្នោតជាផ្លូវការដើម្បីបង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មី បន្ទាប់មក លោកនឹងប្រាប់ទៅគណៈរដ្ឋមន្ត្រីឱ្យត្រៀមលុបចោលអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MOU) ឆ្នាំ២០០១ ជាមួយកម្ពុជា ក្រោមហេតុផលថៃមិនទទួលបានផលប្រយោជន៍ ។

លោក Anutin នាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជាប្រធានគណបក្សភូមិចៃថៃ បានផ្តល់សម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មានពីការលុបចោល MOU ឆ្នាំ២០០១ រវាងកម្ពុជា-ថៃ ថា ប្រទេសទាំងពីរបានទាមទារអធិបតេយ្យលើតំបន់ត្រួតស៊ីគ្នានៅឈូងសមុទ្រ ហើយថ្ងៃនេះ (ថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ) លោកនឹងស្នើឱ្យមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រីត្រៀមលុបចោល MOU ឆ្នាំ២០០១ ដោយសារវាមិនដំណើរការទៅមុខ និងគ្មានប្រយោជន៍ ។

ឆ្លើយតបនឹងសំណួរបស់អ្នកសារព័ត៌មានសួរថា តើគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃមានសិទ្ធិលុប MOU ឆ្នាំ២០០១ ដែរឬទេ? លោក Anutin ថា គ្រប់យ៉ាងអនុវត្តតាមច្បាប់ លោកកំណត់ឱ្យក្រសួងការបរទេស និងក្រសួងការពារជាតិ សិក្សារួមគ្នាពីនីតិវិធីនៃការលុប MOU ឆ្នាំ២០០១ ដោយផ្តោតលើផលប្រយោជន៍ជាតិជាចម្បង ។ ពេលនេះ លោកកំពុងរង់ចាំគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតប្រកាសលទ្ធផលបោះឆ្នោតជាផ្លូវការ ទើបបង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មីស្របច្បាប់ និងស្របតាមឆន្ទៈពលរដ្ឋ ដោយគណៈរដ្ឋមន្ត្រីបច្ចុប្បន្នអាចបំពេញតួនាទីតាមធម្មតា រហូតដល់មានការបង្កើតគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថ្មី ។

គួរបញ្ជាក់ថា លោក Anutin បានជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលថៃធ្វើប្រជាមតិមួយដើម្បីលុបចោលអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នារវាងកម្ពុជា-ថៃ (MOU) ឆ្នាំ២០០០ និងឆ្នាំ២០០១ តាំងពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ មកម៉្លេះ ហើយត្រូវបានពលរដ្ឋថៃគាំទ្រ ។

ទោះយ៉ាងណា ថៃមិនអាចលុប MOU ជាឯកតោភាគីបានទេ ពីព្រោះវាជាសន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិ ហើយកម្ពុជាអាចបដិសេធការលុបបានដើម្បីការពារសុពលភាព MOU ។ ការមិនអនុវត្ត MOU ចាត់ទុកជាការបំពាន ប្រសិនបើថៃលុប កម្ពុជាអាចប្តឹងទៅក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ និងប្តឹងតុលាការអន្តរជាតិ (ICJ) ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ទំនុកចិត្តរបស់ថៃលើឆាកអន្តរជាតិ ។

គណបក្សភូមិចៃថៃរបស់លោក Anutin ត្រូវបានពលរដ្ឋថៃនៅទូទាំងប្រទេសបោះឆ្នោតគាំទ្រឱ្យទទួលបានអាសនៈច្រើនក្នុងរដ្ឋសភា ពីព្រោះលោកប្រកាសគោលនយោបាយផ្តាច់ទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយកម្ពុជា ដោយបិទព្រំដែនផ្លូវគោកទាំងអស់តាមសំណូមពរពលរដ្ឋ ។ លោកគាំទ្រកងទ័ពយ៉ាងពេញទំហឹងឱ្យធ្វើសង្គ្រាមឈ្លានពានដណ្តើមទឹកដីកម្ពុជានៅជាប់ព្រំដែនថៃ ដើម្បីស្តារប្រជាប្រិយភាពរបស់ខ្លួនឡើងវិញ ដោយជំរុញស្មារតីស្នេហាជាតិបែបជ្រុលនិយម លោកគ្មានជម្រើសផ្សេងក្រៅពីបង្កសង្គ្រាមឈ្លានពានកម្ពុជាទេ ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានប្រកាសមិនអនុញ្ញាតឱ្យស្ពានទើបសាងសង់ថ្មី Gordie Howe ដែលតភ្ជាប់រវាងអាមេរិក និងកាណាដា ដំណើរការទេ និងទាមទារឱ្យកាណាដាអនុវត្តដោយយុត្តិធម៌ជាមួយអាមេរិក គឺអាមេរិកត្រូវធ្វើជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិស្ពានយ៉ាងហោចណាស់ពាក់កណ្តាល ។ ការមិនអនុញ្ញាតឱ្យបើកដំណើរការស្ពាន ត្រូវបានចាត់ទុកជាវិធានការចុងក្រោយរបស់អាមេរិកដើម្បីដាក់សម្ពាធកាណាដាពាក់ព័ន្ធនឹងជម្លោះពាណិជ្ជកម្ម ។

លោកប្រធានាធិបតី Trump បានបញ្ជាឱ្យផ្អាកបើកដំណើរការស្ពានថ្មី ដែលតភ្ជាប់ពីទីក្រុង Detroit រដ្ឋមីឈីហ្គេន សហរដ្ឋអាមេរិក ទៅកាន់ខេត្ត Ontario ប្រទេសកាណាដា ដែលបានចំណាយប្រាក់សាងសង់ ចំនួន៤,៦០០លានដុល្លារ កាលពីឆ្នាំ២០១៨ ។

លោកប្រធានាធិបតី Trump បានលើកឡើងពីហេតុផលសំខាន់ៗជាច្រើន រួមមាន ៖ កម្មសិទ្ធិរបស់កាណាដាលើស្ពានថ្មីឈ្មោះ Gordie Howe International Bridge , កាណាដាមិនអនុញ្ញាតឱ្យលក់ភេសជ្ជៈមានជាតិអាល់កុលមួយចំនួនរបស់អាមេរិកក្នុងលក់ទំនិញរបស់ខ្លួន, ការប្រមូលពន្ធលើផលិតផលទឹកដោះគោកាណាដា និងកាដាណាមិនចរចាពាណិជ្ជកម្មជាមួយចិន ។

បន្ទាប់មក លោកប្រធានាធិបតី Trump បានបង្ហោះសារក្នុងបណ្តាញសង្គម Truth Social ដែលមានឈ្មោះ «@RealDonaldTrump» ថា អាមេរិកមិនអនុញ្ញាតឱ្យបើកដំណើរការស្ពានថ្មីទេ លុះត្រាតែអាមេរិកទទួលបានសំណងពេញលេញសម្រាប់គ្រប់យ៉ាងដែលអាមេរិកកធ្លាប់ផ្តល់ប្រាក់ឱ្យកាណាដា ។ លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា កាណាដាត្រូវអនុវត្តជាមួយអាមេរិកដោយយុត្តិធម៌ និងផ្តល់កិត្តិយសដល់អាមេរិក ហើយអាមេរិកគួរតែធ្វើជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិស្ពាននេះ យ៉ាងហោចណាស់ពាក់កណ្តាល ដោយសារអាមេរិកធ្លាប់ផ្តល់ប្រាក់ឱ្យកាណាដារហូតមក ។

កាលពីឆ្នាំ២០១២ លោក Rick Snyder អភិបាលរដ្ឋមីឈីហ្គេន បានទទួលយកសំណើរបស់រដ្ឋាភិបាលកាណាដាឱ្យអាមេរិកផ្តល់ប្រាក់សាងសង់ស្ពានអន្តរជាតិ Gordie Howe ថ្មី ហើយលោកក៏បានដំណើរការគម្រោងសាងសង់ស្ពានដោយគ្មានការយល់ព្រមពីសភាអាមេរិក ។ ស្ពាន Gordie Howe ត្រូវបានចាប់ផ្តើមសាងសង់កាលពីឆ្នាំ២០១៨ ហើយការសាងសង់ជិតរួចរាល់ អនុញ្ញាតឱ្យដឹកទំនិញឆ្លងកាត់កាលពីឆ្នាំ២០២៣ ។ ស្ពាននេះត្រូវចាត់ទុកជាច្រកឆ្លងដែនដ៏ធំបំផុតរវាងអាមេរិក-កាណាដា ដោយសាររថយន្តនានាបានដឹកទំនិញឆ្លងកាត់ស្មើទឺកប្រាក់រហូតដល់១២ម៉ឺន ៦ពាន់លានដុល្លារ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ស្ពាន Gordie Howe បានជួយសម្រួលដល់ការដឹកជញ្ជូនទំនិញតាមរថយន្តដែលកកស្ទះយ៉ាងខ្លាំង បច្ចុប្បន្ន រថយន្តដឹកទំនិញនានាត្រូវបើកបរតាមស្ពានមួយទៀតឈ្មោះ Ambassador ។ លើសពីនេះ ស្ពានថ្មីនឹងធ្វើឱ្យការឆ្លងកាត់ព្រំដែនរវាងអាមេរិក និងកាណាដា ឆាប់រហ័សជាងមុន និងជួយឱ្យអ្នកបើកបររថយន្តដឹកទំនិញអាចសន្សំសំចៃការចំណាយដើមទុនរហូតដល់២,៣០០លានដុល្លារ ក្នុងរយៈពេល៣០ឆ្នាំ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ ការបោះឆ្នោតនៅប្រទេសថៃគ្មានភាពត្រឹមត្រូវ សេរី និងយុត្តិធម៌ទេ! ពលរដ្ឋខេត្តឈុនបុរីបានធ្វើបាតុកម្មតាំងពីម៉ោង៤ល្ងាច ថ្ងៃទី៩ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ រហូតដល់ម៉ោង៣ភ្លឺ ថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ ដើម្បីទាមទារបើកហិបឆ្នោតរាប់សន្លឹកឆ្នោតនៅតំបន់១ ខេត្តឈុនបុរីឡើងវិញ ដោយសារគ្មានភាពប្រក្រតីក្នុងដំណើរការរាប់សន្លឹកឆ្នោត និងភាពមិនស៊ីគ្នារវាងការបូកសរុបលទ្ធផលនៅតាមមណ្ឌលបោះឆ្នោតជាមួយលទ្ធផលផ្លូវការ ប៉ុន្តែអគ្គលេខាធិការរងនៃគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតមិនអនុញ្ញាតឱ្យរាប់ឡើងវិញក្រោមហេតុផលខុសច្បាប់ ។

ក្រៅពីការបោះឆ្នោតគ្មានភាពត្រឹមត្រូវ សេរី និងយុត្តិធម៌ លទ្ធផលរាប់សន្លឹកឆ្នោតមិនផ្លូវការបង្ហាញថា គណបក្សភូមិចៃថៃរបស់លោក Anutin Charnvirakul ទទួលបានសំឡេងគាំទ្រច្រើនលើសលប់ និងឈ្នះដាច់គណបក្សផ្សេងៗ ដោយសារមេដឹកនាំគណបក្សឈ្នះឆ្នោតព្យាយាមញុះញង់ បង្កជម្លោះ ចោទប្រកាន់ យកលេសធ្វើសង្គ្រាមវាយប្រហារកម្ពុជា ដើម្បីស្តារប្រជាប្រិយភាពធ្លាក់ចុះរបស់ខ្លួន ដោយបង្វែរស្ថានការណ៍ឱ្យពលរដ្ឋចាប់អារម្មណ៍លើការដណ្តើមទឹកដីកម្ពុជា ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Thairath ពលរដ្ឋថៃជាច្រើននាក់បានប្រមូលផ្តុំគ្នាធ្វើបាតុកម្មនៅស្រុកមឿង ខេត្តឈុនបុរី តាំងពីម៉ោង៤ល្ងាច ថ្ងៃទី៩ ខែកុម្ភៈ រហូតដល់ម៉ោង៣ភ្លឺ ថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ ដោយស្រែកខ្លាំងៗថា មន្ត្រីមណ្ឌលបោះឆ្នោតប្រកាសពីហិបឆ្នោតនៅស្រុកមឿងឈុនបុរីតម្កល់នៅបន្ទប់បិទជិត និងមានកាមេរ៉ាសុវត្ថិភាព ប៉ុន្តែពេលត្រួតពិនិត្យ ស្រាប់តែឃើញហិបឆ្នោតទាំងអស់បើកគំរបទៅវិញ និងត្រូវបញ្ជូនទៅការិយាល័យគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោត ។

លើសពីនេះ ហិបឆ្នោតទាំងអស់គ្មានការចងខ្សែស្កុតរឹងតាមការកំណត់របស់គណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតទេ ពេលសាកសួរទៅមន្ត្រីមណ្ឌលបោះឆ្នោត បែរជាឆ្លើយថា ស្កុតរឹងអស់ហើយ ។ ហេតុនេះ ពលរដ្ឋក៏នាំគ្នាឡោមព័ទ្ធរថយន្តដឹកហិបឆ្នោតកុំឱ្យដឹកហិបឆ្នោតចេញក្រៅ ដើម្បីទាមទារឱ្យគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតបកស្រាយការពិតពីការរាប់សន្លឹកឆ្នោតគ្មានភាពត្រឹមត្រូវ និងតម្លាភាព ព្រមទាំងមានភាពខុសប្រក្រតីជាច្រើន ។

នាវេលាម៉ោង១ និង៣៥នាទីអធ្រាត្រ ថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ អគ្គលេខាធិការរងនៃគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោត លោក ឆានីន ណយឡិក ក៏បានធ្វើដំណើរមកកាន់កន្លែងពលរដ្ឋធ្វើបាតុកម្ម និងថា គណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតប្រកាន់យកភាពត្រឹមត្រូវ និងយល់ពីការទាមទាររបស់ពលរដ្ឋ ប៉ុន្តែគ្រប់យ៉ាងដំណើរការតាមច្បាប់ ។ ការបើករាប់សន្លឹកឆ្នោតឡើងវិញ លុះត្រាតែទទួលការអនុញ្ញាតពីគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោត ដូច្នេះ មិនអាចបើកហិបឆ្នោតរាប់សន្លឹកឆ្នោតពេលអធ្រាត្រទេ ពលរដ្ឋត្រូវរង់ចាំគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតប្រជុំនៅម៉ោង១០ព្រឹក ថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋអាចប្រមូលភស្តុតាងបញ្ជូនទៅគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតត្រួតពិនិត្យភាពខុសប្រក្រតី ។

រហូតមកដល់ម៉ោង៣ភ្លឺ ថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ ពលរដ្ឋខេត្តឈុនបុរី នៅតែបន្តការធ្វើបាតុកម្មមិនព្រមបំបែកហ្វូង ដើម្បីទាមទារឱ្យបើកហិបឆ្នោតរាប់សន្លឹកឆ្នោតឡើងវិញភ្លាមៗ ប៉ុន្តែអគ្គលេខាធិការរងនៃគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោត លោក ឆានីន ណយឡិក មិនអនុញ្ញាតឱ្យរាប់សន្លឹកឆ្នោតទាំងយប់ទេ ក្រោមហេតុផលខុសច្បាប់ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ក្រៅពីខេត្តឈុនបុរី មណ្ឌលបោះឆ្នោតនៅតាមខេត្តផ្សេងៗ ក៏មានភាពមិនប្រក្រតីកើតឡើងជាច្រើនដែរ ដូចជា ខេត្តមហាសារ៉ាខាម ពាក់ព័ន្ធនឹងការរាប់សន្លឹកឆ្នោត មណ្ឌលខ្លះបោះចោលសន្លឹកឆ្នោតរាប់ពាន់សន្លឹក ដោយអះអាងថា មិនអាចយកជាផ្លូវការបាន ខណៈមណ្ឌលខ្លះទៀតមិនអនុញ្ញាតឱ្យពលរដ្ឋចូលក្បែរទីតាំងហិបឆ្នោត ៕