សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ ប្រធានាធិបតីអាមេរិកថ្មី លោក Donald Trump នឹងដកអាមេរិកចេញពីអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) ចាប់ពីថ្ងៃឡើងកាន់តំណែងដំបូង ពីព្រោះអាមេរិកបានចំណាយថវិកាយ៉ាងច្រើនសម្រាប់មន្ត្រីអង្គការ ហើយលោកពុំពេញចិត្តនឹងវិធានការទប់ស្កាត់ជំងឺកូវីដ-១៩ របស់អង្គការកន្លងមក ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែត Financial Times កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៤ ។

លោក Trump និយាយថា អង្គការសុខភាពពិភពលោក ស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ចិន ហើយចិនបានដាក់សម្ពាធអង្គការនេះក្នុងពេលជំងឺកូវីដឆ្លងរាតត្បាតកាលពីឆ្នាំ២០២០ ។ លោកក៏បានរិះគន់ពីវិធានការទប់ស្កាត់ជំងឺកូវីដរបស់ WHO ផងដែរថា បង្ខំឱ្យប្រទេសនានាបិទព្រំដែន ហើយ WHO បង្ខំឱ្យពលរដ្ឋលើពិភពលោក ចាក់វ៉ាក់សាំងដែលទើបផលិត ។ លោកក៏បានស្នើឱ្យអង្គការនេះផ្តល់ប្រាក់ឧបត្ថម្ភទៅឱ្យអង្គការសប្បុរសធម៌ផ្នែកសុខភាពជំនួសវិញ ។

ក្រុមការងាររបស់លោក Trump ឱ្យដឹងថា ពួកគេបានតាំងចិត្តដកអាមេរិកចេញពីអង្គការ WHO នៅថ្ងៃដែលលោក Trump ស្បថឡើងកាន់តំណែង គឺថ្ងៃទី២០ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ ដោយសារអាមេរិកបានចំណាយប្រាក់យ៉ាងច្រើនសម្រាប់អង្គការ ខណៈមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលខ្លះទៀតពុំចង់ឱ្យអាមេរិកដកខ្លួនចេញទេ ដើម្បីជំរុញកំណែទម្រង់អង្គការ ។

នៅថ្ងៃទី២០ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Joe Biden បានបង្កើតទំនាក់ទំនងជាថ្មីជាមួយអង្គការ WHO ក្រោយពីលោក Trump ក្នុងឋានៈជាប្រធានាធិបតីអាណត្តិមុនដកអាមេរិកចេញពីអង្គការនេះ ។ កាលពីឆ្នាំ១៩៤៨ សភាអាមេរិកបានអនុម័តថា អាមេរិកអាចដកខ្លួនចេញពីអង្គការសុខភាពពិភពលោកបាន លុះត្រាតែផ្តល់ដំណឹងជាមុនរយៈពេល១ឆ្នាំ និងត្រូវបង់ប្រាក់យ៉ាងច្រើន ។

អង្គការសុខភាពពិភពលោក គឺជាភ្នាក់ងាររបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលបំពេញតួនាទីជាអង្គការសម្របសម្រួលបញ្ហាសុខភាពសាធារណៈអន្តរជាតិ ហើយអង្គការនេះទទួលបានប្រាក់ឧបត្ថម្ភពីប្រទេសសមាជិក ។ រីឯអាមេរិកបានផ្តល់ប្រាក់ច្រើនបំផុតស្ថិតក្នុងលំដាប់ទី២ ដល់អង្គការនេះអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៤ សារព័ត៌មានថៃឈ្មោះ Matichon រាយការណ៍ថា ដោយសារការរីកចម្រើនផ្នែករថយន្តអគ្គិសនី និងការពង្រីកទីផ្សាររថយន្តអគ្គិសនីរបស់ប្រទេសថៃកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ មន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មថៃបានសម្លឹងឃើញឱកាសវិនិយោគសាងសង់ស្ថានីយសាករថយន្តអគ្គិសនីនៅប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីបំពេញតម្រូវការប្រើប្រាស់នាថ្ងៃអនាគត ។

លោកស្រី ស៊ុណាន់តា កាំងវ៉ាលកុឡាកិច មន្ត្រីនាយកដ្ឋានជំរុញពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិនៃក្រសួងពាណិជ្ជកម្មនិយាយថា នាយកដ្ឋានបានស្នើឱ្យមន្ត្រីស្ថានទូតថៃប្រចាំប្រទេសនានាពិនិត្យឱកាសនាំចេញផលិតផលថៃ ស្របតាមគោលនយោបាយរបស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ដែលជំរុញឱ្យក្រុមហ៊ុនថៃវិនិយោគក្នុងទីផ្សារពុំប៉ះពាល់បរិស្ថាន ។

បន្ទាប់មក នាយកដ្ឋានជំរុញពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ ក៏បានទទួលសេចក្តីរាយការណ៍ពីលោក និរ៉ាវ៉ាត់ រ៉ាំងស៊ីកាន ប្រធានការិយាល័យជំរុញពាណិជ្ជកម្មក្រៅប្រទេស ប្រចាំរាជធានីភ្នំពេញ ប្រទេសកម្ពុជា ថា ក្រុមហ៊ុនថៃអាចវិនិយោគសាងសង់ស្ថានីយសាករថយន្តអគ្គិសនីនៅកម្ពុជា ដើម្បីបំពេញតម្រូវការប្រើប្រាស់កើនឡើង ។

បច្ចុប្បន្ន រថយន្តអគ្គិសនីមានឱកាស និងសក្តានុពលកំណើនខ្ពស់នៅកម្ពុជា ពីព្រោះមិនត្រឹមតែជួយការពារបរិស្ថាន និងលើកកម្ពស់គុណភាពការរស់នៅរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាបានជំរុញឱ្យជ្រើសរើសប្រើប្រាស់ថាមពលផងដែរ ខណៈរថយន្តអគ្គិសនីទទួលបានការពេញនិយមពីពលរដ្ឋខ្មែរជាបន្តបន្ទាប់ ។ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានជំរុញការប្រើប្រាស់រថយន្តអគ្គិសនី ដោយកំណត់គោលដៅមានរថយន្តអគ្គិសនី ចំនួន៨សែនគ្រឿង និងស្ថានីយសាករថយន្តអគ្គិសនីនៅទូទាំងប្រទេស ក្នុងឆ្នាំ២០៣០ ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ ។

លោកស្រី ស៊ុណាន់តា បន្តថា បញ្ហាបរិស្ថាន និងគ្រោះធម្មជាតិចាប់ផ្តើមកើតឡើងនៅទូទាំងពិភពលោក ធ្វើឱ្យប្រទេសនានាបង្កើនការអភិរក្សបរិស្ថាន ហើយកម្ពុជាក៏បានអភិរក្សបរិស្ថានដែរ តាមរយៈការប្រើប្រាស់រថយន្តអគ្គិសនី ។ ហេតុនេះ វាជាឱកាសរបស់ក្រុមហ៊ុនថៃ ដែលប្រកបអាជីវកម្មពាក់ព័ន្ធនឹងឧស្សាហកម្មផលិតរថយន្តអគ្គិសនី អាចវិនិយោគសាងសង់ស្ថានីយសាករថយន្តអគ្គិសនីនៅកម្ពុជា ពីព្រោះតម្រូវការប្រើប្រាស់នឹងកើនឡើង នាថ្ងៃអនាគត ៕

ប្រទេសឥណ្ឌា៖ ថ្មីៗនេះមានបាតុភូតដ៏អស្ចារ្យមួយគឺមាសនិងគ្រឿងអលង្ការមានតម្លៃជាច្រើនបានអណ្តែតមកលើឆ្នេរសមុទ្រ Uppada ក្នុងសង្កាត់ East Godavari រដ្ឋ Andhra Pradesh ប្រទេសឥណ្ឌា បណ្តាលឱ្យមនុស្សរាប់រយនាក់នាំគ្នាសម្រុកទៅកើបវត្ថុទាំងនោះ។
យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេស Time of India ភាគល្អិតមាសដ៏ភ្លឺចែងចាំងត្រូវបានបោកបក់មកលើឆ្នេរខ្សាច់ដោយរលក នៅម៉ោងប្រហែល ១០ ព្រឹកនាថ្ងៃទី២៥ ខែធ្នូបន្ទាប់ពីព្យុះ បង្កើតបានជាការប្រមាញ់កំណប់ទ្រង់ទ្រាយធំ។

មនុស្សជាច្រើនជឿថា មាសនិងគ្រឿងអលង្ការមានតម្លៃទាំងនោះទំនងជារបស់ជនរងគ្រោះ.ដែលបានបាត់ជីវិ.តដោយសារព្យុះ ខណៈកាលពីដើមខែវិច្ឆិកាមានព្យុះដ៏ធំមួយបានបោកបក់មកលើឆ្នេរសមុទ្រ Uppada បណ្តាលឱ្យផ្ទះរាប់រយខ្នងខូចខាត ហើយទ្រពសម្បត្តិរបស់ពួកគេក៏បានបាត់បង់ទៅតាមព្យុះ។ ដូច្នេះនៅពេលមានរលកធំៗបោកបក់ ក៏បាននាំយកវត្ថុទាំងនោះមកលើឆ្នេរសមុទ្រ បណ្តាលឱ្យមនុស្សរាប់រយនាក់នាំគ្នាសម្រុកទៅកើបវត្ថុទាំងនោះភ្លាមៗតែម្តង។

ពួកគេមិនត្រឹមតែរកឃើញបំណែកមាសតូចៗប៉ុណ្ណោះទេ ប្រជាជនក្នុងតំបន់ក៏បានរកឃើញគ្រឿងអលង្ការ និងដុំមាសធំៗផងដែរ។ បច្ចុប្បន្នតំបន់សមុទ្រនេះមិនត្រឹមតែជាកន្លែងរុករកមាសប៉ុណ្ណោះទេ វាក៏ជាកន្លែងដ៏មានសក្តានុពលក្នុងការទាក់ទាញទេសចរដ៏សំខាន់ផងដែរ។ ថ្មីៗនេះឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា ក៏ប្រែក្លាយឆ្នេរ Uppada និងឆ្នេរផ្សេងទៀតនៅក្នុងតំបន់ទៅជាគោលដៅទេសចរណ៍អន្តរជាតិ ដោយផ្តោតលើភាពទាក់ទាញក្នុងស្រុក និងសម្រស់ធម្មជាតិទៀតផង។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បាតុភូតដ៏អស្ចារ្យនេះមិនមែនទើបតែកើតឡើងថ្មីៗនោះទេ វាធ្លាប់កើតឡើងជាយូរមកហើយ។ ឆ្នេរ Uppada មានភាពល្បីល្បាញដោយសារប្រវត្តិសាស្រ្តដ៏សម្បូរបែបនៃការរកឃើញមាស។ ជាញឹកញយអ្នកភូមិមកពីតំបន់ក្បែរនោះ រួមទាំង Uppada និង Suradapet បានស្វែងរកភាគល្អិតមាស និងគ្រឿងអលង្ការនៅក្នុងខ្សាច់ជាច្រើនជំនាន់មកហើយ៕

យន្តហោះមិនមែនចេះតែធ្លាក់រហូតនោះទេ ប៉ុន្តែយើងជាអ្នកដំណើរក៏គួរដឹងខ្លះៗពីយន្តហោះផងដែរដើម្បីការពារខ្លួន ក៏ដូចជាមានការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ពេលធ្វើដំណើរលើអាកាស។ យោងតាមការស្រាវជ្រាវរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសុវត្ថិភាពដឹកជញ្ជូនជាតិអាមេរិក (NTSB) ដោយផ្អែកលើការធ្លាក់យន្តហោះពីឆ្នាំ ១៩៧១ ដល់បច្ចុប្បន្ន អត្រារស់រានមានជីវិតនៃអ្នកដំណើរដែលអង្គុយនៅខាងក្រោយយន្តហោះគឺខ្ពស់ជាងអ្នកដំណើរផ្សេងទៀតរហូតដល់ ៤០%។ ស្រដៀងគ្នានេះដែររបាយការណ៍ពីទស្សនាវដ្តី Popular Mechanics និង Time ដែលវិភាគទិន្នន័យគ្រោះថ្នាក់ក្នុងរយៈពេល ៣៥ ឆ្នាំរហូតដល់ឆ្នាំ ២០១៥ ក៏បានបញ្ជាក់ដែរថា មនុស្សដែលអង្គុយនៅខាងក្រោយយន្តហោះភាគច្រើនគឺមានអត្រារស់រានមានជីវិតខ្ពស់ជាងគេពិតមែន។

ជាក់ស្តែងដូចហេតុការណ៍ធ្លាក់យន្តហោះដឹកអ្នកដំណើរនៅប្រទេសកាហ្សាក់ស្ថានកាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែធ្នូថ្មីៗនេះអ៊ីចឹង អ្នកនៅរស់រានមានជីវិតភាគច្រើនគឺអង្គុយខាងក្រោយយន្តហោះ។ កាលពីថ្ងៃទី ២៥ ខែធ្នូ យន្តហោះ Embraer 190 ដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Azerbaijan Airlines ដែលកំពុងធ្វើដំណើរពី Baku ប្រទេស Azerbaijan ទៅកាន់ទីក្រុង Grozny ភាគខាងត្បូងប្រទេសរុស្ស៊ីស្រាប់តែធ្លាក់។ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីអាស៊ែបៃហ្សង់លោក Kanat Bozumbaev បាននិយាយថា ចំនួនមនុស្សសរុបដែលស្លាប់ក្នុងការធ្លាក់យន្តហោះ Embraer 190 គឺមានចំនួន ៣៨ នាក់ ក្នុងនោះមានមនុស្ស ២៨ នាក់ប៉ុណ្ណោះដែលនៅរស់រានមានជីវិត។ គួរកត់សម្គាល់ថាភាគច្រើននៃអ្នកដំណើរដែលបានរួចជីវិតគឺសុទ្ធតែអង្គុយនៅខាងក្រោយយន្តហោះ។

ដូច្នេះទីតាំងដែលមានសុវត្ថិភាពខ្ពស់បំផុតនៃយន្តហោះគឺកៅអីផ្នែកខាងក្រោយ។ ការសិក្សាក៏បានបង្ហាញផងដែរថា ទីតាំងដែលមានសុវត្ថិភាពតិចបំផុតគឺកៅអីច្រកផ្លូវ នៅក្នុងតំបន់រវាងស្លាបទាំងពីរ ជាមួយនឹងអត្រាអ្នកស្លាប់រហូតដល់ ៤៤% និងកៅអីផ្នែកខាងមុខយន្តហោះ។ អ្នកស្រាវជ្រាវផ្នែកសុវត្ថិភាពអាកាសចរណ៍នៅសាកលវិទ្យាល័យ North Dakota លោក Daniel Kwasi Adjekum បាននិយាយថា ផ្នែកខាងមុខរបស់យន្តហោះកាន់តែមានប្រជាប្រិយភាព ព្រោះវានៅឆ្ងាយពីម៉ាស៊ីន និងមានសំឡេងតិច។ ទោះជាយ៉ាងណា ប្រសិនបើយន្តហោះធ្លាក់នេះជាផ្នែកដែលនឹងត្រូវប៉ះពាល់មុនគេ ទន្ទឹមនឹងនេះ ផ្នែកខាងក្រោយនៃយន្តហោះទំនងជានៅដដែលបន្ទាប់ពីការប៉ះទង្គិច៕

ថ្មីៗនេះនាយកប្រតិបត្តិ Meta លោក Mark Zuckerberg បានចំណាយលុយ ៣០០ លានដុល្លារអាមេរិកដើម្បីទិញនាវាយក្សដ៏ប្រណីតមួយក្នុងគោលបំណងជូនប្រពន្ធកូនដើរលេងមើលទឹកសមុទ្រនាថ្ងៃចូលឆ្នាំសកល។

Mark Zuckerberg ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាបុរសពូកែថ្នមចិត្តភរិយា បានទិញកប៉ាល់ទំនើបដោយសម្ងាត់ដើម្បីទុក Surprised ភរិយា។ កប៉ាល់នោះមានឈ្មោះថា «Launchpad» គឺជាកប៉ាល់មួយក្នុងចំណោមកប៉ាល់ធំជាងគេលើពិភពលោក ដែលមានតម្លៃប្រមាណ ៣០០ លានដុល្លារអាមេរិក។

Launchpad ជាកប៉ាល់ប្រណីត និងទំនើបដែលមានបន្ទប់ចំនួន ១២ រោងកុនឯកជន កន្លែងហាត់ប្រាណ បាររាត្រី ភោជនីយដ្ឋាន និងកន្លែងសម្រាកលំហែកាយដូចជាស្ប៉ា និងសូណាជាដើម។ លើសពីនេះកប៉ាល់នេះក៏មានសួនទឹកសម្រាប់កុមារ រួមទាំងមានកន្លែងកម្សាន្តសប្បាយៗជាច្រើនទៀតផងដែរ។ ជាមួយប្រវែងសរុប ១១៨.៩ ម៉ែត្រ កប៉ាល់ Launchpad មានធ្នឹម ១៥.៨ ម៉ែត្រ មានតួដែក និងរចនាសម្ព័ន្ធអាលុយមីញ៉ូម អាចផ្ទុកមនុស្សបាន ២៦ នាក់ជាកប៉ាល់ដែលត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីឱ្យមានផាសុកភាព។

មិនដូចមុនទៀតទេ Mark Zuckerberg បានផ្លាស់ប្តូរហើយដោយឥឡូវនេះលោកតែងតែបង្ហាញពីជីវិតរស់នៅបែបអភិជន ជាមួយនឹងដំណើរកម្សាន្តបែបប្រណីតៗ ក៏ដូចជាប្រែក្លាយពីបុរសសាមញ្ញ ទៅជាបុរសបុរសដែលហៃសូបំផុត។ គួរបញ្ជាក់ដែរថា ថៅកែ Facebook និង Instagram រូបនេះបច្ចុប្បន្នគឺជាមហាសេដ្ឋីលំដាប់លេខ ៤ នៅលើពិភពលោក ជាមួយទ្រពសម្បត្តិសរុបប្រមាណ ២០២.៧ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក បន្ទាប់ពី Elon Musk, Larry Ellison, និង Jeff Bezo ៕