ប្រទេសវៀតណាម ៖ កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានស៊ីនហួរបានផ្សព្វផ្សាយពីការលើកឡើងរបស់អ្នកជំនាញវៀតណាមថា នៅឆ្នាំ២០២៥នេះ ការនាំចេញអង្កររបស់វៀតណាមនឹងធ្លាក់ចុះទាំងបរិមាណ និងតម្លៃ បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០២៤ ដោយសារតម្រូវការអង្ករនៅក្រៅប្រទេសថយចុះ និងការប្រកួតប្រជែងពីបណ្តាប្រទេសនាំចេញអង្ករកាន់តែខ្លាំង ។

អ្នកជំនាញផ្នែកកសិកម្មវៀតណាមរំពឹងថា ឱកាសការនាំចេញអង្កររបស់វៀតណាមទៅក្រៅប្រទេសក្នុងឆ្នាំ២០២៥ អាចនៅមានកម្រិត និងឧបសគ្គលើទីផ្សារអង្ករកើនឡើង ក្រោយពីវៀតណាមបាននាំចេញអង្ករក្នុងបរិមាណច្រើន និងតម្លៃខ្ពស់កាលពីឆ្នាំ២០២៤ ។

ប្រទេសនាំចូលអង្ករជាច្រើនបានទិញអង្ករពីប្រទេសផ្សេងៗជំនួសអង្ករវៀតណាម ដោយសារតម្លៃអង្ករវៀតណាមខ្ពស់មុនពេលរដូវប្រមូលផល ។ ហេតុនេះ វានឹងធ្វើឱ្យតម្លៃអង្ករវៀតណាមក្នុងឆ្នាំ២០២៥ ទាបជាងតម្លៃអង្ករក្នុងឆ្នាំ២០២៣ និងឆ្នាំ២០២៤ ហើយតម្លៃអង្ករវៀតណាមអាចនឹងធ្លាក់ចុះទាបជាងឆ្នាំ២០២២ ឬតម្លៃកើនឡើងតែបន្តិចបន្តួចប៉ុណ្ណោះ ។

ចំណែកក្រសួងកសិកម្ម និងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទបានបង្ហាញរបាយការណ៍ថា ការនាំចេញអង្កររបស់វៀតណាមកាលពីឆ្នាំ២០២៤ ស្ថិតក្នុងចំនួនខ្ពស់ទាំងបរិមាណ និងតម្លៃ គឺវៀតណាមបាននាំចេញអង្កររហូតដល់៩លានតោន ស្មើនឹងទឹកប្រាក់៥,៧០០លានដុល្លារអាមេរិក ។

គួរបញ្ជាក់ថា អង្ករវៀតណាមជាប់ឈ្មោះជាអង្ករមានគុណភាពល្អបំផុតនៅលើពិភពលោក ដែលអំណោយផលដល់ការនាំចេញអង្ករទៅក្រៅប្រទេស ជាពិសេស អង្ករគុណភាពល្អមានទីផ្សារច្រើន ។ ក្រៅពីនេះ វាក៏បានជំរុញឱ្យក្រុមហ៊ុនឯកជន និងកសិករវៀតណាមសហការគ្នាវិនិយោគផលិតអង្ករគុណភាពល្អបន្ថែមទៀតដើម្បីបំពេញតម្រូវការក្នុងស្រុក និងនាំចេញ ៕

ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ៖ កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ មានហេតុការណ៍ភ្លើងឆេះយន្តហោះរបស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Air Busan នៅកណ្តាលអាកាសយានដ្ឋាន Gimhae ក្នុងទីក្រុង Busan ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ដែលបណ្តាលឱ្យអ្នកដំណើរចំនួន១៧០នាក់ និងបុគ្គលិកអាកាសចរណ៍៧នាក់ ត្រូវជម្លៀសចេញពីយន្តហោះភ្លាមៗ ។

សារព័ត៌មាន Yonhap របស់កូរ៉េខាងត្បូងរាយការណ៍ថា យ៉ាងហោចណាស់ មានមនុស្សរងរបួស៣នាក់ ពេលកំពុងជម្លៀសចេញពីយន្តហោះ ក្នុងនោះ អ្នករបួសម្នាក់ត្រូវបានបញ្ជូនទៅសង្គ្រោះនៅមន្ទីរពេទ្យ និងរួចផុតពីគ្រោះថ្នាក់ហើយ ។ ភ្នាក់ងារពន្លត់ភ្លើងនិយាយថា អ្នកដំណើរទាំងអស់ត្រូវបានជម្លៀសចេញពីយន្តហោះទាន់ពេលវេលា និងគ្មានអ្នកដំណើរណាម្នាក់ស្លាប់ក្នុងហេតុការណ៍នេះទេ ។

យន្តហោះ Airbus A321 ដែលផ្ទុះឆេះនេះកំពុងត្រៀមហោះហើរចេញពីអាកាសយានដ្ឋាន Gimhae ដែលស្ថិតនៅឆ្ងាយពីទីក្រុងសេអ៊ូល ប្រមាណ ៣២០គីឡូម៉ែត្រ (ឬស្ថិតនៅភាគអាគ្នេយ៍ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង) ទៅកាន់ទីក្រុងហុងកុង ។ ភ្លើងចាប់ផ្តើមឆាបឆេះពីកន្ទុយយន្តហោះមុនគេ បន្ទាប់មក ភ្លើងក៏បានឆេះរយន្តហោះទាំងមូល ប៉ុន្តែគ្មានការបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់ថា តើភ្លើងឆេះបណ្តាលមកពីមូលហេតុអ្វី ។

ហេតុការណ៍នេះបង្កការភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំងដល់អ្នកដំណើរ១៧០នាក់នៅលើយន្តហោះ ប៉ុន្តែបុគ្គលិកអាកាសយានដ្ឋាន និងភ្នាក់ងារពន្លត់ភ្លើងបានជួយជម្លៀសអ្នកដំណើរទាំងអស់ចេញពីយន្តហោះដោយសុវត្ថិភាព ។ បច្ចុប្បន្ន មន្ត្រីពាក់ព័ន្ធកំពុងស៊ើបអង្កេតរកមូលហេតុពិតប្រាកដដែលបណ្តាលឱ្យភ្លើងឆេះយន្តហោះ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ហេតុការណ៍នេះបានកើតឡើងរយៈពេល១ខែក្រោយ បន្ទាប់ពីសោកនាដកម្មយន្តហោះរបស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Jeju Air ដែលចេញដំណើរពីទីក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃ ផ្ទុះឆេះដោយសារធ្លាក់ពី Runway នៅអាកាសយានដ្ឋានមូអាន់ ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៤ ។ ហេតុការណ៍ពេលនោះធ្វើឱ្យមនុស្សស្លាប់រហូតដល់១៧៩នាក់ ក្នុងចំណោម១៨១នាក់ ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ ក្រសួងមហាផ្ទៃអាមេរិកស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋាភិបាលលោកប្រធានាធិបតី Donald Trump បានប្រកាសកាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ ថា បានផ្លាស់ប្តូរឈ្មោះ «ឈូងសមុទ្រម៉ិកស៊ិក» ទៅជា «ឈូងសមុទ្រអាមេរិក» ជាផ្លូវការ ។ រីឯភ្នំ Denali នៅរដ្ឋអាឡាស្កា ក៏ប្តូរមកប្រើប្រាស់ឈ្មោះចាស់ថា ភ្នំ McKinley វិញ ។

ការផ្លាស់ប្តូរឈ្មោះឈូងសមុទ្រ និងភ្នំនេះ គឺធ្វើឡើងតាមបញ្ជារបស់លោក Trump ដែលលោកបានចុះហត្ថលេខាលើបទបញ្ជាជាច្រើនច្បាប់ ក្រោយពីការស្បថឡើងកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកកាលពីថ្ងៃទី២០ ខែមករា មិនប៉ុន្មានម៉ោង ។ ការផ្លាស់ប្តូរឈ្មោះឈូងសមុទ្រម៉ិកស៊ិក គឺលោកធ្វើតាមការសន្យាក្នុងពេលរកសំឡេងឆ្នោត ។

ភ្នំនៅរដ្ឋអាឡាស្កា ត្រូវបានដាក់ឈ្មោះថា ភ្នំ McKinley ដើម្បីជាការផ្តល់កិត្តិយសដល់អតីតប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក William McKinley ប៉ុន្តែក្រោយមក ភ្នំនេះក៏ប្តូរឈ្មោះជា Denali មានន័យថា «ខ្ពស់» តាមភាសាជនជាតិដើមភាគតិច ក្នុងឆ្នាំ១៩៧៥ ។ ការប្តូរឈ្មោះថ្មីនេះ គឺធ្វើតាមការស្នើសុំរបស់អាជ្ញាធររដ្ឋអាឡាស្កា នាពេលនោះ ។

មន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃអាមេរិកបញ្ជាក់ថា ការប្តូរឈ្មោះទាំងនេះបញ្ជាក់ពីការប្តេជ្ញាចិត្តថែរក្សាសម្បត្តិជាតិដ៏ពិសេសរបស់អាមេរិក និងដើម្បីឱ្យយុវជនអាមេរិកជំនាន់ក្រោយទទួលស្គាល់ទ្រព្យសម្បត្តិប្រវត្តិសាស្ត្រ ។

ពេលឡើងកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Trump ថ្លែងថា អតីតប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក McKinley ដែលកាន់តំណែងចាប់ពីឆ្នាំ១៨៩៧ ដល់ឆ្នាំ១៩០១ លោកបានធ្វើឱ្យអាមេរិកក្លាយជាប្រទេសអ្នកមាន ដោយសារការប្រមូលពន្ធ និងទទួលពរពីលើមេឃ ។ លោក McKinley ធ្វើឱ្យអាមេរិកទទួលបានទឹកដីហាវ៉ៃ, កោះហ្គួន និងព័រតូរីកូ ក្រោយមក ហាវ៉ៃ ក៏ក្លាយជារដ្ឋទី៥០ របស់អាមេរិក ។

ចំណែកប្រទេសម៉ិកស៊ិកបញ្ជាក់ថា ការប្តូរឈ្មោះឈូងសមុទ្រម៉ិកស៊ិករបស់អាមេរិក គឺគ្មានការទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិទេ ពីព្រោះអន្តរជាតិទទួលស្គាល់ឈូងសមុទ្រម៉ិកស៊ិករាប់រយឆ្នាំហើយ ។ លោកស្រី Claudia Sheinbaum ប្រធានាធិបតីម៉ិកស៊ិកថ្លែងថា ទ្វីបអាមេរិកខាងជើង រួមទាំងអាមេរិក គួរប្តូរឈ្មោះជា «Mexican America» គឺជាឈ្មោះប្រវត្តិសាស្ត្រដែលធ្លាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងផែនទីដំបូង ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា CocaCola គឺជាក្រុមហ៊ុនផលិតភេសជ្ជៈលំដាប់ពិភពលោករបស់អាមេរិក បានប្រកាសប្រមូលភេសជ្ជៈនៅបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់អឺរ៉ុប ដូចជា ៖ បែលហ្សិក លុចសំបួរ អង់គ្លេស និងហូឡង់ ក្រោយរកឃើញសារធាតុក្លរ (Chlorate) ខ្ពស់ក្នុងភេសជ្ជៈ CocaCola, Fanta និង Sprite ។

អ្នកនាំពាក្យក្រុមហ៊ុន CocaCola អះអាងថា អ្នកជំនាញបានរកឃើញសារធាតុក្លរខ្ពស់ក្នុងរោងចក្រផលិតភេសជ្ជៈរបស់ក្រុមហ៊ុននៅទីក្រុង Ghent ប្រទេសបែលហ្សិក ប៉ុន្តែតាមការវិភាគរបស់អ្នកជំនាញឯករាជ្យ គឺសារធាតុក្លរក្នុងភេសជ្ជៈទាំងនេះ មានផលប៉ះពាល់សុខភាពកម្រិតទាប ។ ប៉ុន្តែការផឹកភេសជ្ជៈច្រើន វានឹងបង្កជាសារធាតុក្លរខ្ពស់ ហើយប៉ះពាល់សុខភាព ដូចជា ៖ មានបញ្ហាក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត ជាពិសេស កុមារ និងទារក ។

ក្រុមហ៊ុនពុំបានទទួលព័ត៌មានពីផលប៉ះពាល់សុខភាពដោយសារផឹកភេសជ្ជៈ CocaCola នៅអង់គ្លេសទេ ប៉ុន្តែក្រុមហ៊ុនបានជូនដំណឹងនេះទៅអាជ្ញាធរឱ្យជ្រាបរួចហើយ ដើម្បីសុំការសហការទប់ស្កាត់ភេសជ្ជៈមួយចំនួនរបស់ CocaCola ដែលបញ្ជូនមកលក់នៅអង់គ្លេស កាលពីចុងឆ្នាំ២០២៤ ។ ក្រុមហ៊ុនផ្តល់ភាពសំខាន់លើគុណភាព និងសុវត្ថិភាពរបស់ភេសជ្ជៈខ្លាំងជាងគេ ។

ដោយឡែក លោកស្រី Anne Gravette ភ្នាក់ងារស្តង់ដារចំណីអាហារនិយាយថា អ្នកជំនាញកំពុងតែស្រាវជ្រាវរកសារធាតុគីមីក្នុងភេសជ្ជៈរបស់ក្រុមហ៊ុន CocaCola បើរកឃើញអ្វីប្លែក យើងនឹងប្រមូលពីហាងលក់ដូរ បន្ទាប់មក នឹងផ្តល់ដំណឹងទៅអតិថិជន ។

គួរបញ្ជាក់ថា សារធាតុក្លរដែលផ្ទុកក្នុងភេសជ្ជៈទាំងនេះ គឺសម្រាប់ផលិតកាំជ្រួច និងថ្នាំកម្ចាត់សត្វល្អិត ហើយវានឹងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់សុខភាព ទោះជាមានបរិមាណតិចក៏ដោយ ។ ផលប៉ះពាល់សុខភាពដោយសារ សារធាតុក្លរ គឺនឹងបណ្តាលឱ្យក្អួតចង្អោរ, រាគរូស និងកាត់បន្ថយការស្រូបអុកស៊ីសែនរបស់ឈាម ៕

នៅលើពិភពលោកយើងនេះគឺមានច្បាប់ចម្លែកៗជាច្រើន ដែលយើងគ្រប់គ្នាមិនសូវបានដឹង។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើដឹងពីច្បាប់ប្លែកៗទាំងនេះហើយ លោកអ្នកប្រាកដជាភ្ញាក់ផ្អើល និងហួសចិត្តខ្លាំងផងដែរ។ ជាការពិតណាស់នៅក្នុងប្រទេសនីមួយៗសុទ្ធតែមានច្បាប់ទម្លាប់ខុសៗគ្នា ទោះជាយ៉ាងណាច្បាប់មួយចំនួនដូចខាងក្រោមនេះគឺពិតជាប្លែកខ្លាំងមែនទែន រហូតធ្វើឱ្យយើងនឹកស្មានមិនដល់ថាវាកើតមានទៀតផង។

១.ការភ្លេចថ្ងៃកំណើតរបស់ប្រពន្ធគឺជាអំពើខុសច្បាប់៖ នៅក្នុងប្រទេសសាម័រ (Samoa) ចាត់ទុកថា ការភ្លេចថ្ងៃខួបកំណើតប្រពន្ធខ្លួន ជាអំពើខុសច្បាប់ ហើយអាចជាប់ពន្ធនាគាររហូតដល់ទៅ ៥ ឆ្នាំទៀតផង ប្រសិនបើប្រពន្ធត្អូញត្អែប្រាប់ប៉ូលិស។ ច្បាប់នេះត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីជួយរក្សាភាពសុខដុមរមនាក្នុងអាពាហ៍ពិពាហ៍ ដូច្នេះប្រសិនបើស្វាមីភ្លេចខួបកំណើតភរិយា មានន័យថាស្វាមីមិនបានខ្វល់ខ្វាយពីភរិយានោះទេ ត្រូវបានគេចាត់ទុកជាអំពើខុសច្បាប់ហើយ។

២.ហាមជិះឡានកខ្វក់៖ នៅទីក្រុងឌូបៃ មានច្បាប់មួយហាមឃាត់រថយន្តកខ្វក់មិនឱ្យចរាចរណ៍តាមផ្លូវ ព្រោះវាអាចធ្វើឱ្យខូចមុខមាត់ទីក្រុង មើលទៅបាត់បង់សោភ័ណភាព។ ហេតុនេះអ្នកដែលជិះឡានកខ្វក់នឹងត្រូវផាកពិន័យចំនួន ១៣៦ ដុល្លារអាមេរិក មិនថារថយន្តនោះកខ្វក់ដោយមូលហេតុអ្វីឡើយ ត្រូវតែលាងសម្អាតចេញជាបន្ទាន់បើមិនចង់អស់លុយច្រើន។

៣.ហាមចាក់សាក់៖ នៅប្រទេសជប៉ុនការចាក់សាក់គឺជារឿងមួយដែលសង្គមរើសអើង និងមិនទទួលស្គាល់ ពួកគេយល់ថាការចាក់សាក់បង្ហាញពីឥទ្ធិពលនៃអ្នកលេង ដែលមិនគួររាប់អាន។ ដូច្នេះអ្នកដែលមានសាក់ពេញខ្លួន អាចប្រឈមបញ្ហាមួយចំនួននៅក្នុងប្រទេសនេះ ដោយត្រូវបានហាមឃាត់ក្នុងការប្រើប្រាស់អាងហែលទឹក ស្ប៉ា កន្លែងហាត់ប្រាណ ឬបន្ទប់ទឹកបែបប្រពៃណីជប៉ុនជាដើម។

៤.ហាមជិះឡានអស់សាំងតាមផ្លូវ៖ នៅប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ អ្នកបើកបរភាគច្រើនចូលចិត្តជិះលើផ្លូវល្បឿនលឿន ដោយសារអាចជាន់ល្បឿនបានតាមចិត្តនៅតំបន់ខ្លះ តែក៏មានតំបន់ខ្លះត្រូវកំណត់ល្បឿនត្រឹម ១៣០ គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោងដែរ។ ដូច្នេះហើយ អ្នកសាកស្រមៃទៅមើល បើជិះសុខៗឃើញមានឡានអស់សាំងឈប់ឆ្កឹងនៅតាមផ្លូវ តើនឹងមានអ្វីកើតខ្លះឡើងទៅ? ហេតុនេះហើយទើបគេចេញច្បាប់ផាកពិន័យឡានដែលអស់សាំងនៅលើផ្លូវល្បឿនលឿនជាប្រាក់ ៣៤ ដុល្លារ ប៉ុន្តែប្រសិនបើរថយន្តខូចដោយចៃដន្យ នឹងមិនត្រូវបានផាកពិន័យទេ៕

ប្រទេសចិន ៖ មន្ត្រីនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិនឱ្យដឹងថា រដ្ឋាភិបាលចិននឹងទទួលយកជនអន្តោប្រវេសន៍ចិនខុសច្បាប់ ឬគ្មានឯកសារសម្គាល់ខ្លួននៅអាមេរិកត្រឡប់មកប្រទេសកំណើតវិញ ហើយចិនប្រឆាំងនឹងការចូលទៅរស់នៅទឹកដីអាមេរិកខុសច្បាប់គ្រប់រូបភាព ។ ការលើកឡើងបែបនេះ ដោយសារចិនមិនចង់ឱ្យប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump ដំឡើងពន្ធទំនិញរហូតដល់៥០% ដូចប្រទេសកូឡុំប៊ី ក្រោយពីពុំទទួលពលរដ្ឋរស់នៅអាមេរិកខុសច្បាប់ ។

លោកស្រី Mao Ning មន្ត្រីនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន បាននិយាយកាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ ថា រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងនឹងទទួលយកពលរដ្ឋចិនដែលរស់នៅអាមេរិកខុសច្បាប់ត្រឡប់មកប្រទេសកំណើតវិញ ហើយចិនប្រឆាំងនឹងការចូលទៅរស់នៅទឹកដីអាមេរិកខុសច្បាប់គ្រប់រូបភាព ។

ទិន្នន័យរបស់រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកបង្ហាញថា មានពលរដ្ឋចិនរស់នៅអាមេរិកខុសច្បាប់ ស្មើនឹង២១ម៉ឺននាក់ក្នុងឆ្នាំ២០២២ ហើយចំនួនជនអន្តោប្រវេសន៍ចិនខុសច្បាប់បានកើនឡើងរាប់ម៉ឺននាក់ តាំងពីស្ថានការណ៍ឆ្លងរាតត្បាតជំងឺកូវីដ-១៩ ធូរស្រាល ។ រីឯសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ក្រសួងសន្តិសុខចិនបញ្ជាក់ថា កាលពីឆ្នាំ២០២៤ ចិនបានទទួលយកពលរដ្ឋដែលរស់នៅអាមេរិកខុសច្បាប់ត្រឡប់មកប្រទេសកំណើតវិញ តាមយន្តហោះចំនួន៤លើក ។

កាលពីឆ្នាំ២០១៨ រដ្ឋាភិបាលរបស់ប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជិនពីង ពុំព្រមទទួលយកពលរដ្ឋចិនដែលអាមេរិកបញ្ជូនមកវិញទេ ។ រីឯក្នុងអំឡុងពេលជំងឺកូវីដឆ្លងរាតត្បាត រដ្ឋាភិបាលចិនក៏បានបដិសេធទទួលពលរដ្ឋរបស់ខ្លួនដែរ ដោយសារចិនបិទប្រទេសទប់ស្កាត់ជំងឺកូវីដ ។

គួរបញ្ជាក់ថា លោក Donald Trump បានឡើងកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកថ្មីជាផ្លូវការបានរយៈពេល១សប្តាហ៍ ហើយត្រឹមតែប៉ុន្មានថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ លោកបានលុបចោលបទបញ្ជាផ្សេងៗរបស់រដ្ឋាភិបាលចាស់ជាបន្តបន្ទាប់ ដូចជា ៖ បញ្ហាជនអន្តោប្រវេសន៍ ។ ចុងក្រោយនេះ លោកគ្រោងចុះហត្ថលេខាលើការលុបចោលគម្រោងផ្សេងៗពាក់ព័ន្ធនឹងកងទ័ព ៕