ប្រទេសចិន ៖ កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មាន South China Morning Post បានផ្សព្វផ្សាយពីរបាយការណ៍មួយដែលសរសេរពីអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រចិនមួយក្រុមបានរកឃើញមេរោគថ្មីក្នុងសត្វប្រចៀវ ហើយមេរោគនេះអាចឆ្លងពីសត្វមករាងកាយមនុស្ស ដូចជំងឺកូវីដ-១៩ ដែរ ។

ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រចិនបានហៅឈ្មោះមេរោគថ្មីនេះថា HKU5 ដែលវាស្ថិតក្នុងក្រុមមេរោគ Merbecovirus និងស្ថិតក្នុងក្រុមមេរោគដែលបង្កឱ្យមានរោគសញ្ញាផ្លូវដង្ហើមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា (Mers) ។ មេរោគថ្មីនេះត្រូវបានរកឃើញជាលើកដំបូងក្នុងសត្វប្រចៀវពូជ Japanese pipistrelle bat ដែលរស់នៅទីក្រុងហុងកុង ។

បើទោះជាគេពុំទាន់ជ្រាបពីប្រភពមេរោគក្នុងសត្វប្រចៀវច្បាស់លាស់ក្តី ប៉ុន្តែការស្រាវជ្រាវផ្សេងៗបង្ហាញថា ការវិវត្តរបស់មេរោគក្នុងខ្លួនសត្វប្រចៀវអាចឆ្លងទៅរាងកាយមនុស្សបាន ។

ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រចិនបានសរសេររបាយការណ៍ស្តីពីការឃើញមេរោគថ្មីនេះ គឺដឹកនាំការសរសេរដោយលោកស្រី Shi Zhengli ឬមនុស្សភាគច្រើនហៅថា «Batwoman» ។ លោកស្រីជាអ្នកជំនាញផ្នែកមេរោគមកពីវិទ្យាស្ថានមេរោគវូហាន ស្ថិតនៅខេត្តហ៊ូប៉ី ប្រទេសចិន ។

គួរបញ្ជាក់ថា វិទ្យាស្ថានមេរោគវូហាន ត្រូវបានមហាជនរិះគន់ថា គឺជាមូលហេតុធ្វើឱ្យជំងឺកូវីដ-១៩ ធ្លាយចេញពីបន្ទប់ពិសោធន៍ និងឆ្លងរាលដាលនៅទូទាំងពិភពលោក កាលពីពេលកន្លងមក ។ ប៉ុន្តែវិទ្យាស្ថាននេះបានបដិសេធថា ពុំជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការឆ្លងរាតត្បាតជំងឺកូវីដ-១៩ ទេ ៕

ប្រទេសតង់ហ្សានី ៖ បុរសម្នា្នក់បានសម្រេចចិត្តយកប្រពន្ធរហូតដល់២០នាក់ ដោយសារជឿតាមបណ្តាំរបស់ឪពុកថា កូនត្រូវតែរៀបការជាមួយនារីច្រើននាក់ដើម្បីបង្កើតជាក្រុមគ្រួសារធំ ។ បច្ចុប្បន្ន បុរសរូបនេះបានបង្កើតក្រុមគ្រួសារធំមួយតាមបណ្តាំឪពុក គឺមានកូនសរុបចំនួន១០៤នាក់ និងចៅ១៤៤នាក់ ហើយប្រពន្ធម្នាក់ៗរស់នៅយ៉ាងមានសេចក្តីសុខ និងពុំច្រណែ.ន គ្នាទេ ។

បុរសមានប្រពន្ធ និងកូនចៅច្រើននេះ ឈ្មោះ Muinushi Kapinga រស់នៅប្រទេសតង់ហ្សានី បាននិយាយមកកាន់សារព័ត៌មានថា លោករីករាយនឹងការមានសមាជិកគ្រួសារធំបែបនេះ ។ រីឯមូលហេតុដែលលោកយកប្រពន្ធច្រើន ដោយសារឪពុកផ្តាំថា ចូរកូនបង្កើតគ្រួសារធំមួយ ពីព្រោះត្រកូលរបស់ឪពុកមានសមាជិកតិចពេក ហើយឪពុកនឹងគាំទ្រកូនឱ្យរៀបការជាមួយនារីច្រើននាក់ ។

ឪពុកខ្ញុំប្រាប់ថា ក្រុមគ្រួសាររបស់យើងមានសមាជិកតិចតួច ហើយគាត់ចង់ឱ្យខ្ញុំបង្កើនសមាជិកគ្រួសារឱ្យបានច្រើន ។ ខ្ញុំបានរៀបការជាមួយភរិយាទី១ នៅឆ្នាំ១៩៦១ ហើយកូនដំបូងរបស់ខ្ញុំ កើតនៅឆ្នាំ១៩៦២ ។ ប៉ុន្តែឪពុកខ្ញុំប្រាប់ថា យកប្រពន្ធតែម្នាក់ពុំគ្រប់គ្រាន់ទេ គ្រួសាររបស់យើងត្រូវតែបង្កើនសមាជិកថែមទៀត ។ ដូច្នេះ ខ្ញុំក៏ស្តាប់តាមបណ្តាំឪពុក និងចាប់ផ្តើមយកប្រពន្ធថែម ។

ក្រោយមក លោក Kapinga ក៏បានរៀបការជាមួយនារីដែលលោកពេញចិត្តជាបន្តបន្ទាប់ត្រឹមតែរយៈពេល១ឆ្នាំ ហើយលោកក៏រៀបការជាមួយនារីជាច្រើននាក់ទៀត រហូតដល់គ្រប់២០នាក់ ក្នុងនោះប្រពន្ធ៧នាក់របស់លោក គឺជាបងប្អូននឹងគ្នា ។ លោកពុំបានរស់នៅជាមួយប្រពន្ធទាំងអស់ទេ ដោយសារប្រពន្ធខ្លះស្លាប់ចោល និងខ្លះទៀតដើរចេញពីជីវិតលោក បច្ចុប្បន្ន លោកនៅសល់ជាមួយប្រពន្ធតែ១៦នាក់ប៉ុណ្ណោះក្នុងផ្ទះជាមួយគ្នា ។ ពួកនាងពុំច្រណែនគ្នាទេ ហើយប្រពន្ធទាំងអស់ជួយគ្នាមើលថែទាំកូនៗដូចជាកូនបង្កើតរបស់ខ្លួន ។

លោកបន្តថា ឪពុកខ្ញុំបានជួយចេញថ្លៃបណ្ណាការជូនប្រពន្ធចំនួន៥នាក់របស់ខ្ញុំ ពីព្រោះគាត់ចង់ឃើញគ្រួសារពួកយើងរស់នៅជួបជុំគ្នាយូរអង្វែង ។ រីឯប្រពន្ធផ្សេងទៀត គឺខ្ញុំចេញថ្លៃបណ្ណាការខ្លួនឯង ពួកយើងរស់នៅក្នុងជីវិតសាមញ្ញ ប៉ុន្តែមានសេចក្តីសុខ ៕

ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ៖ កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ ក្រសួងដឹកជញ្ជូនកូរ៉េខាងត្បូងបានប្រកាសពីវិធានការរឹតបន្តឹងផ្សេងៗ និងអនុវត្តចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែមីនា ដើម្បីផ្តល់សុវត្ថិភាពដល់អ្នកដំណើរលើយន្តហោះ ។ ការកំណត់វិធានការនេះធ្វើឡើងក្រោយកើតហេតុការណ៍ភ្លើងឆេះយន្តហោះរបស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍កូរ៉េខាងត្បូង Air Busan កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមករា នៅអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិគីមហ៊ែ ភាគខាងត្បូងប្រទេស ពេលយន្តហោះនេះត្រៀមចេញដំណើរទៅទីក្រុងហុងកុង ។

សារព័ត៌មាន Reuters រាយការណ៍ថា ក្រសួងដឹកជញ្ជូនកូរ៉េខាងត្បូងបានហាមឃាត់អ្នកដំណើរយក Power Bank និងបារីអេឡិចត្រូនិកដាក់ក្នុងកាបូបទុកនៅផ្នែកខាងលើកៅអីអង្គុយ ។ ការហាមឃាត់របស់ក្រសួងដឹកជញ្ជូន គឺដូចគ្នានឹងការហាមឃាត់នាពេលកន្លងមក របស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Air Busan ។

ប៉ុន្តែអ្នកដំណើរអាចយកថ្មចល័តទំហំ១០០វ៉ាត់ម៉ោង សម្រាប់សាកឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិក ឡើងយន្តហោះចំនួន៥ដុំ រីឯថ្មចល័តទំហំ១៦០វ៉ាត់ម៉ោង គឺអ្នកដំណើរពុំអាចយកឡើងយន្តហោះទេ ហើយការសាកថ្មចល័តលើយន្តហោះ ក៏ត្រូវហាមដែរ ។ ការហាមឃាត់នេះដើម្បីកុំឱ្យពលរដ្ឋកូរ៉េខាងត្បូងបារម្ភពីភ្លើងឆេះយន្តហោះដោយសារថ្មចល័ត បើទោះជាកូរ៉េខាងត្បូងពុំទាន់រកឃើញមូលហេតុភ្លើងឆេះយន្តហោះរបស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Air Busan ក្តី ។

ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Air Busan ឱ្យដឹងថា បុគ្គលិកអាកាសចរណ៍បានឃើញភ្លើងឆេះនៅកន្លែងទុកកាបូបអ្នកដំណើរផ្នែកខាងលើកៅអីអង្គុយ ហើយពួកគេសង្ស័យថា វាជាមូលហេតុបណ្តាលឱ្យភ្លើងឆេះយន្តហោះ ។ រីឯអ្នកដំណើរទាំងអស់នៅលើយន្តហោះ ត្រូវបានជម្លៀសទៅកាន់កន្លែងសុវត្ថិភាព ។

អ្នកដំណើរពុំគួរដាក់ថ្មចល័តក្នុងវ៉ាលីសទេ ពីព្រោះវ៉ាលិសរបស់អ្នកដំណើរត្រូវបានបញ្ជូនទៅកន្លែងដាក់សម្ភារៈបាតយន្តហោះ ហើយវាអាចបង្កជាភ្លើងឆេះ ។ នេះបើតាមភ្នាក់ងារអាកាសចរណ៍លំដាប់ពិភពលោក ៕

ទោះបីបច្ចេកវិទ្យាបច្ចុប្បន្នជឿនលឿនបែបណាក៏ដោយ មនុស្សនៅតែត្រូវការធម្មជាតិក្នុងការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ ពិសេសនោះគឺផ្កាតែម្ដង។ ផ្កាជាថ្នាំបន្សាបទុក្ខកង្វល់ តាមរយះ ទម្រង់ ពណ៌ និងក្លិនដ៏ក្រអូបទាក់ទាញរបស់វា។ យោងតាមគេហទំព័រដ៏ល្បី វីគីភីឌៀ (Wikipedia) ខាងក្រោមនេះគឺជាសួនផ្កាដ៏ធំបំផុតក្នុងពិភពលោក

1. Dubai Miracle Garden (ជាភាសាអារ៉ាប់៖ حديقة الزهور بدبي) គឺជាសួនផ្កាដែលមានទីតាំងនៅស្រុកឌូបៃលែន ទីក្រុងឌូបៃ ប្រទេសអារ៉ាប់រួម។ សួននេះត្រូវបានបើកដំណើរការនៅថ្ងៃបុណ្យនៃក្តីស្រឡាញ់ក្នុងឆ្នាំ 2013។ វាស្ថិតក្នុងទំហំដីជាង 72,000 ម៉ែត្រការ៉េ (780,000 sq ft) ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាសួនផ្កាដ៏ធំបំផុតរបស់ពិភពលោក ដែលមានផ្កាជាង 50 លាន និងរុក្ខជាតិផ្សេងៗ 250 លាន។ នៅខែមេសា ឆ្នាំ 2015 សួនច្បារបានឈ្នះពានរង្វាន់ Moselle សម្រាប់បទពិសោធន៍សួនថ្មីប្រចាំឆ្នាំដោយ Garden Tourism Award 2015។ ក្នុងឆ្នាំ 2013 វាត្រូវបានប្រកាសថាជាសួនដ៏ធំបំផុតរបស់ពិភពលោក។ បច្ចុប្បន្ន នៅសួននេះមានផ្ការីកស្រស់ជាង 500,000 ហើយរុក្ខជាតិផ្សេងៗដែលដុះនៅទីនោះជាបន្តបន្ទាប់ត្រូវបានចុះក្នុងបញ្ជី Guinness World Records ជារចនាសម្ព័នផ្កាដ៏ធំបំផុតនៅលើពិភពលោក។

2. Keukenhof ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាសួនផ្កាអឺរ៉ុប គឺជាសួនផ្កាដ៏ធំបំផុតមួយរបស់ពិភពលោក ដែលមានទីតាំងនៅក្រុង Lisse ប្រទេសហូឡង់។ យោងតាមគេហទំព័រផ្លូវការ ឧទ្យាន Keukenhof សួននេះគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដី 32 ហិកតា (79 ហិចតា) និងមានផ្កាប្រហែល 7 លានផ្កាត្រូវបានដាំនៅក្នុងសួនច្បារជារៀងរាល់ឆ្នាំ។សួននេះត្រូវបានគេស្គាល់យ៉ាងទូលំទូលាយថាមានផ្កា ជាច្រើនចម្រុះពណ៌ជាច្រើនដូចជា hyacinths, daffodils, Lily, rose , carnations និង irises ជាពិសេសនោះគឺផ្កា tulips តែម្ដង។ Keukenhof ត្រូវបានបង្កើតឡើងតាំងពីឆ្នាំ 1949 មកម្លេះដោយអ្នកដាំ និងអ្នកនាំចេញផ្កាដ៏ជំនាញ ដើម្បីបង្ហាញផលិតផលរបស់ពួកគេ និងគាំទ្រដល់ឧស្សាហកម្មនាំចេញ។ សួនច្បារនេះបានបើកជាសាធារណៈនៅឆ្នាំ 1950 ដោយមូលនិធិសប្បុរសធម៌របស់ Count Carel De Gaaf van Lynden ហើយបានទទួលភ្ញៀវចូលទស្សនា 200,000 នាក់ក្នុងឆ្នាំដំបូង៕

បានដឹងឮរួចហើយ តើបងប្អូនជនរួមជាតិខ្មែរយើងយល់ឃើញយ៉ាងណាដែរ បើភាគីថៃប្រកាសបិទប្រាសាទតាមាន់ធំ ដោយឯកតោភាគីដូច្នេះ? ដោយសំអាងព្រោះតែខ្មែរយើងច្រៀងចម្រៀងជាតិនៅប្រាសាទតាមាន់ធំ ដែលជាដែនដីរបស់ខ្មែរយើង?

ពិតជាគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលបំផុតពេលបានឮដូច្នេះ គ្រាន់តែពលរដ្ឋខ្មែរច្រៀងចម្រៀងជាតិនៅលើប្រាសាទតាមាន់ធំ បានធ្វើឱ្យមេទ័ពថៃ ភូមិភាគ២ នៅខេត្តនគរាជសីម៉ា ប្រកាសតាមបទសម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មានថៃ កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ នេះថា ៖ «ថៃនឹងបិទប្រាសាទតាមាន់ធំមួយរយៈ បើពលរដ្ឋខ្មែរនៅតែច្រៀងចម្រៀងជាតិនៅប្រាសាទតាមាន់ធំទៀត» ។

បន្ទាប់ពីមានបញ្ហាប្រឈមដាក់គ្នា កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ ដែលមានពលរដ្ឋខ្មែរមួយយើងមួយក្រុមបានមកលេងនៅប្រាសាទតាមាន់ធំ និងច្រៀងចម្រៀងជាតិដើម្បីផ្តល់កម្លាំងចិត្តដល់កងទ័ពខ្មែរដែលឈរជើងនៅប្រាសាទតាមាន់ធំ ស្ថិតលើភ្នំដងរ៉ែក ឃុំគោកមន ស្រុកបន្ទាយអំពិល ខេត្តឧត្តរមានជ័យ ជាប់ព្រំដែនខេត្តសុរិន្ទ ប៉ុន្តែត្រូវបានកងទ័ពថៃឈរជើងនៅទីនេះហាមឃាត់ និងអះអាងថា វាជាការច្រៀងចម្រៀងបង្ហាញពីអត្តសញ្ញាណជាតិខ្មែរលើទឹកដីថៃ ។

លោក ប៊ុនស៊ីន ផាតក្លាង មេទ័ពថៃ ភូមិភាគ២ នៅខេត្តនគរាជសីម៉ា បានផ្តល់បទសម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មានថៃ កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែកុម្ភៈ ថា នេះពុំមែនជាលើកទី១ទេ កន្លងមក ពលរដ្ឋខ្មែរមួយក្រុមទៀតក៏ធ្លាប់ច្រៀងចម្រៀងជាតិនៅប្រាសាទតាមាន់ធំដែរ គឺនៅដើមខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤ ហើយពេលនោះ កងទ័ពថៃបានដាក់លិខិតតវ៉ាម្តងហើយ ។ ភាគីថៃអនុញ្ញាតឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរមកគោរពវត្ថុស័ក្តិសិទ្ធិនៅប្រាសាទតាមាន់ធំជារៀងរាល់ថ្ងៃ ចាប់ពីម៉ោង៩ព្រឹក ដល់ម៉ោង៣ល្ងាច ។

រីឯការច្រៀងចម្រៀងជាតិរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរនៅប្រាសាទតាមាន់ធំ កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែកុម្ភៈ គឺកងទ័ពថៃបានទៅហាមឃាត់ពួកគេឱ្យឈប់ច្រៀង ប៉ុន្តែអ្នកដែលនាំពលរដ្ឋខ្មែរមកច្រៀងនោះ បែរជាមួរម៉ៅ ទើបនិយាយស្តីនូវពាក្យសម្តីពុំសមរម្យជាមួយកងទ័ពថៃ ។ កងទ័ពថៃបានជជែកជាមួយកងទ័ពកម្ពុជា និងសូមកុំឱ្យហេតុការណ៍នេះកើតឡើងបន្តទៀត ពីព្រោះវាគ្មានសណ្តាប់ធ្នាប់ ហើយនៅកន្លែងដែលពលរដ្ឋខ្មែរច្រៀងនោះ គឺជាទឹកដីថៃ ។

ការច្រៀងនេះធ្វើឱ្យភាគីថៃពុំសប្បាយចិត្ត ប៉ុន្តែថៃនៅតែរក្សាទំនាក់ទំនងល្អជាមួយកម្ពុជា និងពុំចង់មានជម្លោះ ពីព្រោះវានឹងប៉ះពាល់ដល់ពលរដ្ឋរស់នៅតំបន់ព្រំដែន ។ ភាគីថៃនឹងព្យាយាមទប់ស្កាត់កុំឱ្យបញ្ហានេះរីករាលដាលខ្លាំងដូចជម្លោះនៅប្រាសាទព្រះវិហារ ប៉ុន្តែបើពលរដ្ឋខ្មែរនៅតែច្រៀងចម្រៀងជាតិនៅប្រាសាទតាមាន់ធំបន្តទៀត ថៃនឹងបិទប្រាសាទនេះមួយរយៈ និងពុំអនុញ្ញាតឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរមកគោរពវត្ថុស័ក្តិសិទ្ធិ ។ នេះបើតាមការអះអាងរបស់លោក ប៊ុនស៊ីន ផាតក្លាង ។

ដោយឡែក កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែកុម្ភៈ លោក ប៊ុនស៊ីន ផាតក្លាង បានដឹកនាំកងកម្លាំងទ័ពថៃមកត្រួតពិនិត្យស្ថានការណ៍នៅប្រាសាទតាមាន់ធំ និងផ្តល់កម្លាំងចិត្តដល់កងទ័ពថៃដែលឈរជើងនៅទីនេះ ។ លោកក៏បានជជែកជាមួយលោកឧត្តមសេនីយ៍ត្រី នាក់ វង្ស មេបញ្ជការកងពលតូចថ្មើរជើងលេខ៤២ របស់កម្ពុជាផងដែរ អំពីការច្រៀងចម្រៀងជាតិរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរនៅប្រាសាទតាមាន់ធំ ធ្វើឱ្យភាគីថៃពុំសប្បាយចិត្ត ។

គួរបញ្ជាក់ថា បើចង់មកទស្សនានៅប្រាសាទតាមាន់ធំ យើងអាចធ្វើដំណើរតាមផ្លូវជាតិលេខ៥ ពីរាជធានីភ្នំពេញ ឆ្ពោះមកដល់ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ក្នុងចម្ងាយ៣៥៩គីឡូម៉ែត្រ និងឆ្ពោះមកខេត្តឧត្តរមានជ័យ ១១០គីឡូម៉ែត្រ ។ បើធ្វើដំណើរតាមផ្លូវជាតិលេខ៦ គឺមានចម្ងាយ៤៦៧គីឡូម៉ែត្រ និងធ្វើដំណើរបន្តចេញពីទីរួមខេត្តឧត្តរមានជ័យ ទៅកាន់ប្រាសាទតាមាន់ធំ ៥៦គីឡូម៉ែត្រ ៕