នៅរសៀលថ្ងៃទី ២៨ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០២៥ ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា បានរងការវាយប្រហារពីគ្រោះរញ្ជួយដីកម្រិត ៧.៧ រ៉ិចទ័រ ដែលបង្កឱ្យមានការបាក់រលំអគារជាច្រើន រួមទាំងសំណង់កម្ពស់ប្រាំជាន់ និងជាពិសេសបាក់ស្ពានអាយុកាលជាង១០០ឆ្នាំថែមទៀត។

ស្ពាន Ava ត្រូវបានប្រើសម្រាប់តភ្ជាប់ពីតំបន់ Sagaing និង Mandalay ដោយសាងសង់ឡើងតាំងពីឆ្នាំ១៩៣៤ ក្នុងសម័យអណានិគមអង់គ្លេស។

ក្រោយគ្រោះរញ្ជួយដីកម្រិត ៧.៧ រ៉ិចទ័រ បានវាយប្រហារ ស្ពាននេះត្រូវបានលេចចូលទន្លេស្ទើតែទាំងស្រុង ដែលបានរំខានដល់ការធ្វើដំណើរ និងរារាំងដល់ការជួយសង្គ្រោះ។

បន្ថែមនេះ គ្រោះរញ្ជយដី ក៏បានបំផ្លិចបំផ្លាញហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ រួមទាំងផ្លូវថ្នល់ និងដំបូលអគារមួយចំនួននៅទីក្រុង Mandalay និង រដ្ឋធានី Naypyidawផងដែរ។

ដោយឡែកចំពោះចំនួននាក់ស្លាប់ និងរងរបួស ឬបាត់ខ្លួន នៅមិនទាន់ត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា បញ្ចេញឱ្យដឹងនៅឡើយនោះទេ៕

ជារៀងរាល់ឆ្នាំជំងឺគ្រុនចាញ់បានសម្លា.ប់មនុស្សរាប់លាននាក់នៅលើពិភពលោក ដោយហេតុនេះអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រអង់គ្លេសមកពី Liverpool School of Tropical Medicine បានបង្កើតថ្នាំពិសេសម្យ៉ាងដែលមានឈ្មោះថា Nitisinone ជាមួយសមត្ថភាពអាចសម្លាប់សត្វមូសបានយ៉ាងឆាប់រហ័សបំផុត។ នេះមានន័យថា នៅពេលដែលអ្នកជំងឺបានលេបថ្នាំ Nitisinone ឈាមរបស់ពួកគេនឹងមានជាតិពុល នៅពេលសត្វមូសហោះមកបឺតឈាមអ្នក សត្វមូសទាំងនោះនឹងស្លា.ប់ភ្លាមៗ។

លោក Lee R. Haines សាស្ត្រាចារ្យស្រាវជ្រាវផ្នែកជីវវិទ្យានៅសាកលវិទ្យាល័យ Notre Dame បាននិយាយថា ការបង្កើតថ្នាំនេះមានគោលបំណងបញ្ឈប់ការរីករាលដាលនៃជំងឺដែលចម្លងដោយសត្វល្អិត និងដើម្បីការពារជំងឺគ្រុនចាញ់។ ការ​រក​ឃើញ​របស់​យើង​បាន​បង្ហាញ​ថា​ការ​ប្រើ​ថ្នាំ Nitisinone អាច​ជា​ឧបករណ៍​បន្ថែម​ថ្មី​មួយ​ដែល​នឹងទទួលបានជោគជ័យ​សម្រាប់​ការ​គ្រប់​គ្រង​ជំងឺ​ដែល​បង្ក​ដោយ​សត្វ​ល្អិត​ដូច​ជា​ជំងឺ​គ្រុនចាញ់។

ជាធម្មតាថ្នាំ Nitisinone គឺជាថ្នាំសម្រាប់បុគ្គលដែលមានជំងឺតំណពូជដ៏កម្រ ដូចជាអាល់កាបតូនូរី និងទីរ៉ូស៊ីនីមី ប្រភេទទី 1 ដែលរាងកាយរបស់ពួកគេតស៊ូក្នុងការបំប្លែងអាស៊ីតអាមីណូ tyrosine។ ថ្នាំនេះក៏មានប្រសិទ្ធភាពដោយការទប់ស្កាត់អង់ស៊ីម (HPPD) និងការពារជំងឺផ្សេងៗដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់នៅក្នុងខ្លួនមនុស្សផងដែរ។

ហេតុនេះបច្ចុប្បន្នមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវកំពុងធ្វើការសាកល្បងថ្នាំ nitisinone ជាមួយមនុស្សដែលត្រូវបានគេធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យថាមានជំងឺគ្រុនចាញ់ ហើយបន្ទាប់មកគេយកឈាមរបស់អ្នកជំងឺសម្រាប់ការសិក្សានេះ។ ដូច្នេះថ្នាំនេះសព្វថ្ងៃគឺកំពុងស្ថិតក្នុងការពិសោធន៍នៅឡើយទេ ទោះជាយ៉ាងគេសង្ឃឹមថា ថ្នាំនេះនឹងផលិតបានដោយជោគជ័យនាពេលអនាគត៕

ប្រទេសដែលមានកោះគឺជាប្រទេសដែលមានដែនដីជាប់នឹងសមុទ្រ។ កោះអាចជារមណីយដ្ឋានដ៏ពិសេសមួយ ក្នុងការទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍ឱ្យមកកំសាន្តនៅប្រទេសរបស់ខ្លួន។ សូម្បីកម្ពុជាក៏ជាប្រទេស ដែលមានដែនដីជាប់នឹងសមុទ្រ ព្រមទាំងមានកោះស្អាតៗជាច្រើនកន្លែងផងដែរ។ ទោះជាយ៉ាងណាប្រទេសយើងមិនមែនជាប្រទេសដែលមានកោះច្រើនជាងគេនោះទេ។ ដូច្នេះហើយតើអ្នកដឹងទេថា ប្រទេសណាដែលមានកោះច្រើនជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោក?

យោងតាមគេហទំព័របរទេសមួយបានចុះផ្សាយថា ប្រទេសដែលមានកោះច្រើនជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោកនោះគឺប្រទេសស៊ុយអែត ដែលមានកោះរហូតដល់ ២៦៧,៥៧០ កោះ។ ព្រះរាជាណាចក្រស៊ុយអែតគឺជាប្រទេសស្ថិតនៅអឺរ៉ុបប៉ែកខាងជើង និងជាប្រទេសធំជាងគេទីប្រាំនៅទ្វីបអឺរ៉ុប។ ប្រទេសនេះមានប្រជាជនសរុបចំនួន ១០,៦ លាននាក់ជាមួយផ្ទៃដី ៤៥០,២៩៥ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ មានព្រំប្រទល់ជាប់ប្រទេសន័រវែស ហ្វាំងឡង់ និងដាណឺម៉ាក។
អ្វីដែលធ្វើឱ្យប្រទេសស៊ុយអែតកាន់តែលេចធ្លោរនោះគឺប្រទេសនេះមានកោះច្រើនជាងគេបំផុតក្នុងលោករហូតដល់ ២៦៧,៥៧០ កោះ ដែលកោះនីមួយៗសុទ្ធតែមានទេសភាពស្រស់ស្អាតខ្លាំងណាស់ ក៏ដូចជាបានទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិរាប់លាននាក់ផងដែរ។ ក្រៅពីប្រទេសស៊ុយអែត ប្រទេសន័រវែសក៏មានកោះច្រើនជាងគេបំផុតទីពីរក្នុងលោកផងដែរដោយមានចំនួន ២៣៩,០៥៧ កោះ។

ហើយចំណាត់ថ្នាក់ទីបីគឺប្រទេសហ្វាំងឡង់ជាមួយកោះទាំងអស់សរុបចំនួន ១៧៨,៩៤៧ កោះ ដោយចំណាត់ថ្នាក់ទីបួនគឺបានទៅលើប្រទេសកាណាដា គឺជាប្រទេសធំលំដាប់ទី ២ នៅក្នុងពិភពលោក និងមានទីតាំងស្ថិតនៅទ្វីបអាមេរិកខាងជើង ជាប់នឹងសហរដ្ឋអាមេរិក។ ប្រទេសកាណាដាមានកោះសរុបចំនួន ៥២,៤៥៥ កោះ ខណៈសហរដ្ឋអាមេរិកជាប់លេខ ៥ លើពិភពលោកមានកោះច្រើនជាងគេបំផុតចំនួន ១៨,៦១៧ កោះ៕

ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ៖ សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា កាលពីយប់ថ្ងៃទី២៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ យន្តហោះរបស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Air Asia ដែលមានទិសដៅធ្វើដំណើរទៅប្រទេសចិន បានសម្រេចចិត្តត្រឡប់មកចុះចតនៅអាកាសយានដ្ឋានក្នុងទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដោយសារភ្លើងឆាបឆេះម៉ាស៊ីន បន្ទាប់ពីយន្តហោះចាកចេញពីអាកាសយានដ្ឋានមិនយូរប៉ុន្មាន ។ យន្តហោះបានចុះចតដោយសុវត្ថិភាព និងគ្មានអ្នកដំណើរណាម្នាក់រងរបួសទេ ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរអាកាសចរណ៍ស៊ីវិលម៉ាឡេស៊ីនឹងស៊ើបអង្កេតបន្ថែម ។

ភ្នាក់ងារពន្លត់ភ្លើងនៅខេត្ត Selangor ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី និយាយថា យន្តហោះ Airbus A320 ជើងហោះហើរ AK128 មានទិសដៅធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីក្រុងស៊ិនជិន ប្រទេសចិន បានត្រឡប់មកចុះចតនៅអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិកូឡាឡាំពួរ (Kuala Lumpur International Airport) ដោយសារផ្ទុះបំពង់ខ្យល់បណ្តាលឱ្យភ្លើងឆាបឆេះម៉ាស៊ីនយន្តហោះផ្នែកខាងស្តាំ ក្រោយពីយន្តហោះនេះចេញដំណើរមិនយូរប៉ុន្មាន កាលពីយប់ថ្ងៃទី២៦ ខែមីនា ។

យន្តហោះបានចុះចតដោយសុវត្ថិភាព ហើយភ្នាក់ងារពន្លត់ភ្លើងបានពន្លត់ភ្លើងឱ្យរលត់ទាំងអស់ ដោយប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធបំពាក់ក្នុងយន្តហោះ ។ យន្តហោះនេះមានអ្នកដំណើរ និងបុគ្គលិកអាកាសចរណ៍ សរុបចំនួន១៧១នាក់ គឺគ្មានអ្នកណាម្នាក់រងរបួសទេ ។ ភ្នាក់ងារពន្លត់ភ្លើងបានជួយជម្លៀសអ្នកដំណើរ និងបុគ្គលិកអាកាសចរណ៍ចុះពីយន្តហោះ និងត្រួតពិនិត្យយន្តហោះបន្ថែមដើម្បីឱ្យប្រាកដចិត្តថា គ្មានភ្លើងឆាបឆេះម៉ាស៊ីនម្តងទៀត ។

បើតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានម៉ាឡេស៊ី គឺអាជ្ញាធរអាកាសចរណ៍ស៊ីវិល (The Civil Aviation Authority) របស់ម៉ាឡេស៊ី នឹងស៊ើបអង្កេតហេតុការណ៍ដែលកើតឡើង ។ រីឯក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Air Asia សន្និដ្ឋានថា អាចមកពីបំពង់ខ្យល់ខូច ទើបបណ្តាលឱ្យភាយកំដៅចេញក្រៅប៉ះម៉ាស៊ីនយន្តហោះ ។ យន្តហោះនឹងដឹកអ្នកដំណើរឡើងវិញ នៅថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ ។

មនុស្សនៅលើយន្តហោះ ចំនួន១៧១នាក់ ត្រូវបានបញ្ជូនទៅជិះយន្តហោះ១គ្រឿងទៀត ដែលបានចុះចតនៅអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិស៊ិនជិន ប៉ៅអាន់ (Shenzhen Bao’an International Airport) នៅថ្ងៃទី២៧ ខែមីនា ៕

ប្រទេសថៃ ៖ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងថាមពលថៃ លោក ភីរ៉ាផាន់ សាលីរ៉ាត់វិផាក បានជូនដំណឹងល្អទៅកាន់ពលរដ្ឋ ស្តីពីគណៈកម្មការគ្រប់គ្រងគោលនយោបាយថាមពលបានរក្សាតម្លៃហ្គាសកុំឱ្យឡើងថ្លៃរយៈពេល៣ខែ គឺចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែមេសា រហូតដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ ដើម្បីជួយសម្រាលបន្ទុកការចំណាយរបស់ពលរដ្ឋលើការទិញហ្គាសចម្អិនអាហារ ។ ក្រៅពីនេះ គណៈកម្មការក៏បានពិភាក្សាពីការបញ្ចុះតម្លៃអគ្គិសនីផងដែរ តាមគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាល ។

កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ លោក ភីរ៉ាផាន់ សាលីរ៉ាត់វិផាក រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងថាមពលថៃ បានធ្វើជាប្រធានកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មការគ្រប់គ្រងគោលនយោបាយថាមពល ដើម្បីកំណត់តម្លៃហ្គាស (LPG) ។ ក្រោយបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំ លោកនិយាយថា កិច្ចប្រជុំបានសម្រេចរក្សាតម្លៃហ្គាសកុំឱ្យឡើងថ្លៃ គឺតម្លៃលក់រាយហ្គាស LPG ស្មើនឹង៤២៣បាតក្នុង១ធុង (សម្រាប់ធុងទម្ងន់១៥គីឡូក្រាម) ចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែមេសា រហូតដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា ។

លោក ភីរ៉ាផាន់ បន្តថា កិច្ចប្រជុំគណៈកម្មការគ្រប់គ្រងគោលនយោបាយថាមពល ក៏បានពិចារណាពីការបញ្ចុះតម្លៃអគ្គិសនីផងដែរពីការចំណាយតាមគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាល (Policy Expense) ដោយគណៈកម្មការគ្រប់គ្រងថាមពលបានស្នើឱ្យពិនិត្យ និងកែលម្អលក្ខខណ្ឌសម្រាប់ការទិញអគ្គិសនីពីថាមពលកកើតឡើងវិញទាំងប្រភេទ Adder និង Feed-in Tariff ទើបអាចបញ្ចុះតម្លៃអគ្គិសនីបាន ។

កិច្ចប្រជុំបានសម្រេចអនុម័តលើការស្នើរបស់គណៈកម្មការគ្រប់គ្រងគោលនយោបាយថាមពល ស្តីពីការតែងតាំងអនុគណៈកម្មការ ដើម្បីពិចារណាលើការទទួលទិញអគ្គិសនីពីថាមពលកកើតឡើងវិញប្រភេទ Non-Firm ដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់របស់ពលរដ្ឋដោយសារតម្លៃអគ្គិសនី ។ រីឯការរក្សាតម្លៃហ្គាសកុំឱ្យឡើងថ្លៃ គឺដើម្បីកុំឱ្យពលរដ្ឋចំណាយថវិកាកាន់តែច្រើនលើការទិញទំនិញប្រចាំថ្ងៃ ។ នេះជាការបញ្ចុះតម្លៃថាមពលតាមគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាល ហើយយើងអាចរក្សាតម្លៃហ្គាសសមរម្យសម្រាប់ពលរដ្ឋជាបន្តបន្ទាប់ ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងថាមពល ។

គួរបញ្ជាក់ថា កន្លងមក ប្រទេសថៃបានរក្សាតម្លៃហ្គាសកុំឱ្យឡើងថ្លៃ និងផុតកំណត់ត្រឹមថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ ហើយការរក្សាតម្លៃហ្គាសលើកនេះ គឺជាការបន្តសុពលភាពការរក្សាតម្លៃហ្គាសនាពេលកន្លងមក ។ គណៈកម្មការគ្រប់គ្រងគោលនយោបាយថាមពលបញ្ជាក់ថា សូមឱ្យពលរដ្ឋមានទំនុកចិត្ត ពីព្រោះគណៈកម្មការនឹងរក្សាតម្លៃហ្គាសឱ្យបានសមរម្យជានិច្ច ដោយគណៈកម្មការធ្វើការផ្តោតលើគោលការណ៍ «បើកចំហ តម្លាភាព និងត្រួតពិនិត្យការងារ» ដើម្បីផលប្រយោជន៍ពលរដ្ឋ ៕