រុស្ស៊ីបានច្រានចោលការអះអាងរបស់មេដឹកនាំអាមេរិកដែលថា អ៊ីរ៉ង់កំពុងតែអភិវឌ្ឍន៍អាវុ.ធនុយក្លេអ៊ែរ ដោយរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសរុស្ស៊ីថា វាគ្រាន់តែជាការចោទប្រកាន់ប៉ុណ្ណោះ គ្មានភស្តុតាងបញ្ជាក់ពីសកម្មភាពបែបនេះឡើយ ។ ការច្រានចោលរបស់រុស្ស៊ីកើតឡើងស្របពេលភាពតានតឹងរវាងអ៊ីរ៉ង់ និងអាមេរិកកើនឡើង ហើយអ៊ីរ៉ង់ក៏បានប្រកាសមិនចរចាជាមួយអាមេរិក ។

អាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលបានបើកការវាយប្រ.ហារទ្រង់ទ្រាយធំលើអ៊ីរ៉ង់ ដោយប្រើប្រាស់យន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែក យន្តហោះចម្បាំង និងអាវុធគ្រប់ប្រភេទ ដើម្បីប្រឆាំងនឹងការបង្កើនសមត្ថភាពគ្រប់គ្រងអាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់ ដែលប្រទេសអាមេរិកចាត់ទុកជាការគំរា.មកំហែងសន្តិសុខដោយផ្ទាល់ ។ ជាមួយនឹងការលើកហេតុផលអ៊ីរ៉ង់មិនព្រមបញ្ឈប់អភិវឌ្ឍន៍អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសរុស្ស៊ី លោក Sergey Lavrov បាននិយាយកាលពីថ្ងៃទី៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ថា នៅមិនទាន់មានភស្តុតាងបញ្ជាក់ពីអ៊ីរ៉ង់កំពុងអភិវឌ្ឍន៍អាវុធនុយក្លេអ៊ែរទេ និងអំពាវនាវឱ្យបញ្ចប់សង្គ្រា.មនៅមជ្ឈិមបូព៌ាជាបន្ទាន់ដោយឥតលក្ខខណ្ឌ ។

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសរុស្ស៊ី លោក Lavrov បាននិយាយក្នុងពេលធ្វើសន្និសីទសារព័ត៌មានជាមួយអនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសព្រុយណេ លោក Elywan Yousof នៅទីក្រុងមូស្គូ ថា សង្គ្រាមដែលកំពុងតែកើតឡើងពេលនេះ គឺជាសង្គ្រាមជាមួយសាធារណរដ្ឋអ៊ីស្លាមអ៊ីរ៉ង់ ដែលបង្កផលប៉ះពាល់រាលដាលនៅទូទាំងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា ព្រមទាំងប៉ះពាល់ដល់បណ្តាប្រទេសអារ៉ាប់ត្រូវប្រឈមផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ច និងបាត់បង់ជីវិតមនុស្ស ។

លោក Lavrov បញ្ជាក់ថា រុស្ស៊ីចាំបាច់ត្រូវតែបង្ហាញគោលជំហររបស់ខ្លួនយ៉ាងច្បាស់លាស់ ដោយអំពាវនាវឱ្យភាគីទាំងអស់បញ្ចប់សង្គ្រាម ហើយលក្ខខណ្ឌដំបូង គឺត្រូវបញ្ចប់គ្រប់សកម្មភាពដែលបណ្តាលឱ្យជនស៊ីវិលបាត់បង់ជីវិតនៅអ៊ីរ៉ង់ និងនៅបណ្តាប្រទេសឈូងសមុទ្រពែក្ស ។ បើទោះជាមានការអះអាងពីមូលហេតុជាច្រើនលើកពីការបង្កសង្គ្រាមវាយប្រហារអ៊ីរ៉ង់ ប៉ុន្តែរហូតមកដល់ពេលនេះ គ្មានភស្តុតាងណាមួយបញ្ជាក់ថា អ៊ីរ៉ង់ព្យាយាមអភិវឌ្ឍន៍អាវុធនុយក្លេអ៊ែរឡើយ ។ ដូច្នេះ រុស្ស៊ីចាត់ទុកនេះជាការចោទប្រកាន់អ៊ីរ៉ង់ដើម្បីបើកការវាយប្រហារ ហើយនៅមានមូលហេតុជាច្រើនទៀតដែលបណ្តាលឱ្យផ្ទុះសង្គ្រាម ។

តាមការលើកឡើងរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសរុស្ស៊ី គឺទាំងភ្នាក់ងារថាមពលបរមាណូអន្តរជាតិ (IAEA) និងភ្នាក់ងារស៊ើបការណ៍សម្ងាត់អាមេរិកសុទ្ធតែផ្តល់ព័ត៌មានថា អ៊ីរ៉ង់មិនបានព្យាយាមផលិតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរឡើយ ដូច្នេះ រុស្ស៊ីសូមឱ្យបញ្ឈប់សង្គ្រាម ដោយសារសង្គ្រាមបានរាលដាលនៅទូទាំងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា ។ រុស្ស៊ីមើលឃើញថា អ៊ីរ៉ង់មិនបានអភិវឌ្ឍន៍អាវុធនុយក្លេអ៊ែរដើម្បីប្រើប្រាស់ផ្នែកកងទ័ពទេ ផ្ទុយនឹងការអះអាងរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump ថា ការវាយប្រហារអ៊ីរ៉ង់ គឺក្នុងគោលដៅបំផ្លាញសមត្ថភាពនុយក្លេអ៊ែរ និងមីស៊ីលអ៊ីរ៉ង់ ។ រុស្ស៊ីបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងចំពោះការស្លាប់ជនស៊ីវិល ព្រមទាំងអំពាវនាវឱ្យភាគីទាំងអស់ងាកមកចរចាដោយសន្តិវិធី ៕

គ្រាន់តែលឺឈ្មោះក៏ព្រឺសម្បុរ! បិសា.ចលើអាកាស B-2 Spirit ដែលជាកំពូលយន្តហោះចម្បាំងបំបាំងកាយដ៏អស្ចារ្យរបស់កងទ័ពអាកាសសហរដ្ឋអាមេរិក បានកំណត់គោលដៅទម្លាក់គ្រាប់វា.យប្រ.ហារ ឃ្លាំងអាវុធ និងកន្លែងដំឡើងកម្មវិធីមីស៊ីលរបស់កងឆ្មាំបដិវត្តន៍អ៊ីស្លាម (IRGC) នៅទូទាំងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ដោយបន្សល់ទុកនូវអគ្គីភ័យឆាបឆេះលើទីតាំងរាប់សិបកន្លែង និងផ្សែងខ្មៅខ្មួលខ្មាញ់ពេញផ្ទៃមេឃ។

តាមរយៈវីដេអូដែលកំពុងត្រូវបានចែកចាយនៅលើអ៊ីនធឺណិត បានបង្ហាញពីអណ្ដាតភ្លើងដ៏ធំសម្បើមនៃអគ្គីភ័យជាច្រើនកន្លែងបានក្លាយជាពន្លឺបំភ្លឺផ្ទៃមេឃនាពេលយប់ជាមួយនឹងសម្លេងផ្ទុះដ៏គួរឲ្យភ័យខ្លាច ស្របពេលដែលប្រតិបត្តិការយោធាកំពុងតែដំណើរការ។ មន្ត្រីអាមេរិកម្នាក់ បានបញ្ជាក់ប្រាប់ទីភ្នាក់ងារ CBS News ថា ការវា.យប្រហាររបស់ B-2 ផ្តោតលើទីតាំងរឹងដែលជាប់ទាក់ទងនឹងសមត្ថភាពមីស៊ីលផ្លោងរបស់អ៊ីរ៉ង់ ជាផ្នែកមួយនៃប្រតិបត្តិការ Epic Fury ដ៏ទូលំទូលាយដែលបានចាប់ផ្តើមនៅចុងខែកុម្ភៈ ដោយសម្របសម្រួលជាមួយអ៊ីស្រាអែល។

យុទ្ធនាការនេះបានធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសរបស់អ៊ីរ៉ង់ចុះខ្សោយយ៉ាងខ្លាំង ដែលបណ្ដាលមកពីការវាយប្រហារជាបន្តបន្ទាប់របស់យន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែក B-1 ហើយឥឡូវនេះគឺ B-52។ តាមទិន្នន័យសហរដ្ឋអាមេរិក គោលដៅជាង 1,700 កន្លែងរបស់កងឆ្មាំបដិវត្តន៍អ៊ីស្លាម (IRGC) ត្រូវបានបំផ្លាញតាំងពីថ្ងៃបើកឆាកដំបូង ដោយហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធកងទ័ពជើងទឹក និងមីស៊ីលរបស់អ៊ីរ៉ង់ត្រូវរងការខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។

ជាមួយគ្នានេះ ក៏មានរបាយការណ៍អំពីអ្នកស្លា.ប់ និងរបួសទាំងសងខាង រួមទាំងសមាជិកយោធាអាមេរិកដែលត្រូវបានសម្លា.ប់ផងដែរ នៅក្នុងប្រតិបត្តិការសងសឹករបស់អ៊ីរ៉ង់ទៅលើទីតាំងរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តនៅក្នុងតំបន់។ តាមអ្នកវិភាគ ស្ថានភាពនៅតែមានភាពប្រែប្រួលខ្លាំង ដោយកងកម្លាំងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល បន្តរក្សាសម្ពាធដើម្បីកាច់បំបាក់ធ្មុងរបស់អ៊ីរ៉ង់មិនឲ្យតបតដោយប្រើប្រាស់មីស៊ីល និងការវាយប្រហារទ្រង់ទ្រាយធំលើប្រព័ន្ធបញ្ជាដើម្បីសងសឹកទៅកាន់ពួកគេវិញឡើយ៕

ចំជាចិត្តក្ដៅមែន! ប្រធានាធិបតី Donald Trump កាលពីថ្ងៃអង្គារបានគំរាមបញ្ចប់ទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មជាមួយប្រទេសអេស្ប៉ាញ ភ្លាមៗបន្ទាប់ពីប្រទេសនេះ បានបដិសេធមិនឱ្យយោធាអាមេរិកចូលប្រើប្រាស់មូលដ្ឋានទ័ពរបស់ខ្លួនដើម្បីវាយប្រហារលើអ៊ីរ៉ង់។ នេះបើតាមរបាយការណ៍ដែលចេញផ្សាយដោយទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន AP របស់សហរដ្ឋអាមេរិក។

ថ្លែងនៅឯសេតវិមានក្នុងអំឡុងពេលជួបជាមួយលោក Friedrich Merz អធិការបតីអាល្លឺម៉ង់ លោក Trump បាននិយាយថា សហរដ្ឋអាមេរិកអាចនឹងកាត់ផ្តាច់ពាណិជ្ជកម្មទាំងអស់ជាមួយប្រទេសអេស្ប៉ាញ ក្រោយពេលអេស្ប៉ាញអះអាងថាខ្លួនមិនបានគាំទ្រសកម្មភាពយោធារបស់សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល ហើយបានបរាជ័យក្នុងការបង្កើនការចំណាយលើការការពារជាតិ ដូចដែលលោកបានជំរុញឱ្យសមាជិក NATO ឲ្យធ្វើ។

គួរជម្រាបថា ការអត្ថាធិប្បាយរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិកដូចខាងលើនេះ បានកើតឡើងត្រឹមតែមួយថ្ងៃប៉ុណ្ណោះបន្ទាប់ពីរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអេស្ប៉ាញ លោក José Manuel Albares បាននិយាយថា ប្រទេសរបស់លោកនឹងមិនអនុញ្ញាតឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកប្រើប្រាស់មូលដ្ឋានប្រតិបត្តិការរួមគ្នានៅភាគខាងត្បូងប្រទេសអេស្ប៉ាញក្នុងការវាយប្រហារណាមួយដែលមិនមានចែងក្នុងធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិនោះទេ។

បន្ថែមលើនោះ ទីក្រុងម៉ាឌ្រីដក៏បានកត់សម្គាល់ផងដែរថា ការបដិសេធរបស់ខ្លួនក្នុងការមិនអនុញ្ញាតឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកប្រើប្រាស់មូលដ្ឋានទ័ពសម្រាប់ប្រតិបត្តិការយោធា គឺផ្អែកទៅលើលក្ខខណ្ឌសន្ធិសញ្ញា និងធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ។ មន្ត្រីអេស្ប៉ាញបានបដិសេធជំហររបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដោយសង្កត់ធ្ងន់ថា ការពិនិត្យឡើងវិញណាមួយនៃទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មត្រូវតែគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ និងកិច្ចព្រមព្រៀងដែលមានស្រាប់ដែលបានចរចារវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងសហភាពអឺរ៉ុប។

ជម្លោះនេះតំណាងឱ្យការបែកបាក់ជាសាធារណៈដ៏កម្រមួយរវាងទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន និងសម្ព័ន្ធមិត្តអឺរ៉ុបនៅក្នុងអង្គការ NATO ក្នុងអំឡុងពេលនៃភាពតានតឹងសកលកាន់តែខ្លាំងឡើង ហើយវាគូសបញ្ជាក់ពីរបៀបដែលការមិនចុះសម្រុងគ្នាលើគោលនយោបាយសន្តិសុខ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធាអាចរីករាលដាលយ៉ាងឆាប់រហ័សទៅក្នុងវិស័យការទូត និងសេដ្ឋកិច្ចកាន់តែទូលំទូលាយ៕

ស្របពេលជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ាកាន់តែរីករាលដាលខ្លាំងឡើង និងបង្កក្តីបារម្ភដល់ពិភពលោក មេដឹកនាំអាមេរិកព្រមានថា ការវាយប្រ.ហារលើអ៊ីរ៉ង់អាចនឹងអូសបន្លាយពេលរហូតដល់ជាង១ខែ ដោយអាមេរិកប្តេជ្ញាចិត្តសងសឹ.កចំពោះការវាយប្រ.ហាររបស់អ៊ីរ៉ង់មកលើស្ថានទូតអាមេរិកនៅទីក្រុងរីយ៉ាដ ប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត និងសងសឹ.កចំពោះការបាត់បង់ជីវិ.តកងទ័ពអាមេរិក ។

បន្ទាប់ពីអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលធ្វើប្រតិបត្តិការកងទ័ពទ្រង់ទ្រាយធំវាយប្រ.ហារលើគោលដៅសំខាន់ៗនៅអ៊ីរ៉ង់បណ្តាលឱ្យមេដឹកនាំកំពូល និងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ជាច្រើនរូបបាត់បង់ជីវិត អ៊ីរ៉ង់បានសងសឹកជាបន្តបន្ទាប់ដើម្បីប្រឆាំងប្រទេសទាំងពីរ ដោយការផ្លោងមីស៊ីលទៅកាន់បណ្តាប្រទេសជាមិត្តរបស់អាមេរិកនៅឈូងសមុទ្រពែក្ស ព្រមទាំងបង្ហោះដ្រូនកំទេចស្ថានទូតអាមេរិកនៅទីក្រុងរីយ៉ាដ (Riyadh) ប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ។

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បាននិយាយនៅសេតវិមានថា ៖ «ប្រតិបត្តិការវាយប្រហារអ៊ីរ៉ង់អាចនឹងអូសបន្លាយពេលរហូតដល់ជាង១ខែ យើងសន្និដ្ឋានថា នឹងចំណាយពេលវេលាចាប់ពី៤សប្តាហ៍ ទៅ៥សប្តាហ៍ ប៉ុន្តែយើងមានសមត្ថភាពធ្វើសង្គ្រាមជាមួយអ៊ីរ៉ង់រយៈពេលយូរជាងនេះ» ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Channel News Asia កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ។

កន្លងមក អាមេរិកបានអំពាវនាវឱ្យពលរដ្ឋរបស់ខ្លួនចាកចេញពីបណ្តាប្រទេសនៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា ហើយក្រោយកើតហេតុការណ៍អ៊ីរ៉ង់បញ្ជូនដ្រូន២គ្រឿងវាយប្រហារស្ថានទូតអាមេរិកនៅទីក្រុងរីយ៉ាដ ប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ធ្វើឱ្យលោកប្រធានាធិបតី Trump ប្រកាសសងសឹកអ៊ីរ៉ង់វិញនាពេលឆាប់ៗ ។ លោកថា សង្គ្រាមចាប់ផ្តើមឡើងកាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ មុនពេលកំណត់ អាមេរិកបានត្រៀមខ្លួនសម្រាប់សង្គ្រាមអូសបន្លាយពេលយូរ ប៉ុន្តែលោកមិននិយាយលម្អិតពីការសងសឹកតាមវិធីណានោះទេ ។ មេដឹកនាំអាមេរិកបាននិយាយពីគោលបំណងនៃការវាយប្រហារថា គឺជាការបំផ្លាញមីស៊ីល អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ និងកងទ័ពជើងទឹកអ៊ីរ៉ង់ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ត្រឹមតែរយៈពេល៣ថ្ងៃ កងទ័ពអាមេរិកបានវាយប្រហារលើគោលដៅសំខាន់ៗរបស់អ៊ីរ៉ង់ ស្មើជាង១,៧០០កន្លែង និងបណ្តាលឱ្យមនុស្សស្លាប់នៅអ៊ីរ៉ង់កើនឡើងរហូតដល់៧៨៧នាក់ ក្នុងនោះមានកូនសិស្សស្រីចំនួន១៧៦នាក់ផងដែរបានស្លាប់ក្នុងសាលារៀននៅទីក្រុងមិណាប ។ កងទ័ពអាមេរិកបានបញ្ជូនយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែក និងយន្តហោះចម្បាំងថ្មីៗបន្ថែមទៀតមកធ្វើប្រតិបត្តិការនៅអ៊ីរ៉ង់ ។

ទីកន្លែងសំខាន់ៗរបស់អ៊ីរ៉ង់ដែលជាគោលដៅវាយប្រហារពីសំណាក់កងទ័ពអាមេរិក រួមមាន ៖ ទីតាំងបាញ់មីស៊ីល, នាវាចម្បាំង, នាវាមុជទឹក និងទីបញ្ជាការកងទ័ពអ៊ីរ៉ង់ ។ ក្រៅពីនេះ មន្ទីរពេទ្យអ៊ីរ៉ង់ចំនួន៩កន្លែងក៏រងការវាយប្រហារដែរ ខណៈក្រសួងការបរទេសអ៊ីរ៉ង់ និងសមាជិកគណៈកម្មាធិការសុខភាពសាធារណៈសភាអ៊ីរ៉ង់ចោទប្រកាន់ថា អាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលរួមដៃគ្នាកំណត់គោលដៅវាយប្រហារមន្ទីរពេទ្យទាំងនេះ ៕