ប្រទេសថៃ ៖ ក្រោយកើតគ្រោះរញ្ជួយដីនៅប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ បានធ្វើឱ្យបណ្តាខេត្តជាច្រើនរបស់ថៃរងផលប៉ះពាល់ ជាពិសេស ទីក្រុងបាងកក ប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរជាងគេ ដែលធ្វើឱ្យអគារកម្ពស់៣០ជាន់ នៅតំបន់ចាក់តុចាក់ បាក់រលំខ្ទេចខ្ចី ខណៈអគារធ្វើការ ឬខុនដូជាច្រើនកន្លែងមានស្នាមប្រេះ ។ ក្រៅពីថៃមានបញ្ហាប្រេះ និងផ្អៀងអគារ នៅតាមខេត្តក៏មានបញ្ហាប្លែកៗដែរ ដូចជា ៖ ដីនៅខេត្តជាប់ព្រំដែនមីយ៉ាន់ម៉ា បានបាត់ស្រុតក្លាយជារណ្តៅធំៗជាច្រើនកន្លែង រីឯអណ្តូងទឹកក្តៅដ៏ល្បីល្បាញនៅខេត្តតាកវិញ ស្រាប់តែប្រែជាពណ៌ក្រហមច្រែះ បង្កការភ្ញាក់ផ្អើលដល់ភ្ញៀវទេសចរ ។

កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មាន Thairath រាយការណ៍ថា អណ្តូងទឹកក្តៅដ៏ល្បីល្បាញឈ្មោះ «មេកាសា» ស្ថិតនៅស្រុកមេសត ខេត្តតាក បានប្រែជាពណ៌ក្រហមច្រែះ ក្រោយថៃរងឥទ្ធិពលរញ្ជួយដីពីមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃចែកចាយរូបភាពអណ្តូងទឹកក្តៅយ៉ាងច្រើនក្នុងបណ្តាញសង្គម ។ មុនពេលកើតរញ្ជួយដីនៅថៃ គឺទឹកអណ្តូងនេះមានពណ៌បៃតង ស្រដៀងស្លែនៅជាប់លើដុំថ្ម មិនមែនពណ៌ច្រែះបែបនេះទេ ។

អណ្តូងទឹកក្តៅនេះមានទំហំតូច និងមានទឹកក្តៅផុសចេញពីក្នុងដី ដែលមានកំដៅចាប់ពី៧០អង្សាសេ ទៅ៨០អង្សាសេ ។ ទឹកក្តៅចេញពីក្នុងដីលាយឡំជាមួយទឹកត្រជាក់លើដី ក៏បង្កើតជាទឹកក្តៅឧណ្ឌៗ ដែលមានចំហាយទឹកកើតចេញពីប្រភពទឹក២កន្លែង ។ ហេតុនេះ អាជ្ញាធរបានយកដុំថ្មមកបិទបាំងដើម្បីការពារគ្រោះថ្នាក់ កុំឱ្យសត្វផ្សេងៗធ្លាក់ចូលក្នុងអណ្តូង ពីព្រោះវាក្តៅខ្លាំងអាចស្ងោរស៊ុតឆ្អិន ចំណាយពេលត្រឹមតែ១០នាទី ។ អណ្តូងនេះគ្មានក្លិនស្អុយចេញពីឧស្ម័នស្ពាន់ធ័រ ទើបធ្វើឱ្យវាក្លាយជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏ពេញនិយមសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរថៃ និងមីយ៉ាន់ម៉ា ។

ក្រោយកើតរញ្ជួយដីនៅមីយ៉ាន់ម៉ា កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា កន្លងមក បានធ្វើឱ្យស្រទាប់ដី និងកំបោររបស់អណ្តូងទឹកក្តៅផ្លាស់ប្តូរ គឺទឹកក្តៅផុសចេញពីដីបានក្លាយជាពណ៌ក្រហមច្រែះពេញអណ្តូងទាំងអស់ ។ អ្នកស្រី នុតជុណាត ឡាំងកាវង្ស ជាអាជីវករលក់អីវ៉ាន់ និងស្នាក់នៅក្បែរអណ្តូងទឹកក្តៅ ប្រាប់ថា អ្នកស្រីភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំងនឹងការប្រែពណ៌ទឹកអណ្តូង ទើបថតរូបបង្ហោះក្នុងបណ្តាញសង្គមធ្វើឱ្យមានការចែកចាយយ៉ាងច្រើន ។

អ្នកស្រី នុតជុណាត រៀបរាប់ថា កាលពីអំឡុងពេលកើតយក្សស៊ូណាមិកន្លងមក អណ្តូងទឹកក្តៅបានប្រែជាពណ៌ក្រហមច្រែះជាច្រើនថ្ងៃ ហើយពេលកើតរញ្ជួយដីនៅមីយ៉ាន់ម៉ាលើកនេះ ទឹកអណ្តូងក៏ប្រែជាពណ៌ក្រហមច្រែះម្តងទៀត ហើយពណ៌ក្រហមក៏បាត់បង់បន្តិចម្តងៗនាថ្ងៃបន្ទាប់ ។ វាពិតជាចម្លែកណាស់ ពីព្រោះឱ្យតែមានគ្រោះធម្មជាតិកើតឡើង ទឹកអណ្តូងប្រែពណ៌ជានិច្ច លើកនេះ ដុំថ្មក៏មានពណ៌ច្រែះដែរ ។

ទោះជាអណ្តូងទឹកក្តៅមានសភាពខុសប្លែកក្តី ប៉ុន្តែនៅតែមានភ្ញៀវទេសចរថៃ និងមីយ៉ាន់ម៉ា ធ្វើដំណើរមកកម្សាន្ត ហើយពួកគេបានទិញពងមាន់ និងពងក្រួចមកត្រាំក្នុងអណ្តូងទឹកក្តៅ ឃើញថា ទឹកនៅតែក្តៅធម្មតា គ្មានអ្វីគួរឱ្យបារម្ភទេ ។ ក្រោយពីស្ថានការណ៍រញ្ជួយដីស្ងប់ស្ងាត់ ទឹកអណ្តូងនេះក៏ចាប់ផ្តើមមានពណ៌ថ្លាដូចធម្មតាវិញ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ ក្រោយពីប្រទេសថៃរងឥទ្ធិពលរញ្ជួយដីពីមីយ៉ាន់ម៉ា កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ បានធ្វើឱ្យបណ្តាខេត្តនានារបស់ថៃកើតហេតុប្លែកៗ ជាពិសេស ខេត្តនៅជាប់ព្រំដែនមីយ៉ាន់ម៉ា ។ ជាក់ស្តែង ខេត្តមេហុងសន ក្រៅពីការដីបាក់ស្រុតក្លាយជារណ្តៅធំៗជាច្រើនកន្លែងនៅស្រុកឃុនយ៉ួម គឺអណ្តូងទឹកក្តៅដ៏ល្បីល្បាញមួយកន្លែងឈ្មោះ «បានមឿងរ៉ែ » ដែលកន្លងមក ធ្លាប់តែចេញទឹកក្តៅបែកផ្សែងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរមកកម្សាន្តយ៉ាងច្រើន ប៉ុន្តែក្រោយកើតរញ្ជួយដី ស្រាប់តែអណ្តូងទឹកនេះលែងមានទឹកផុសពីដីដូចមុន ។

កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានថៃរាយការណ៍ថា គ្រោះរញ្ជួយដីនៅប្រទេសថៃធ្វើឱ្យអណ្តូងទឹកក្តៅ «បានមឿងរ៉ែ» ស្ថិតនៅស្រុកប៉ាយ ខេត្តមេហុងសន ដែលមានទឹករ៉ែធម្មជាតិនោះ លែងមានទឹកក្តៅផុសពីដីទៀតហើយ ខណៈកន្លងមក អណ្តូងនេះមានទឹកក្តៅផុសបែកផ្សែងឡើងលើ និងអាចស្ងោរស៊ុតឆ្អិនទៀតផង ។ បច្ចុប្បន្ន អាជ្ញាធរពុំទាន់ដឹងថា តើវាបណ្តាលមកពីអ្វីទេ? តើវាពាក់ព័ន្ធនឹងគ្រោះរញ្ជួយដីឬយ៉ាងណា?

ក្រោយពីមីយ៉ាន់ម៉ាកើតរញ្ជួយដីខ្លាំងក្លា ស្មើកម្រិត៧.៧រិចទ័រ កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា កន្លងមក ភ្នាក់ងារឧតុនិយមថៃរាយការណ៍ថា ខេត្តមេហុងសន ក៏រងឥទ្ធិពលរញ្ជួយដីដែរ ប៉ុន្តែពុំធ្ងន់ធ្ងរ ។ តាំងពីរញ្ជួយដីកើតឡើងនៅមីយ៉ាន់ម៉ា ធ្វើឱ្យខេត្តមេហុងស៊ន កើតរញ្ជួយដីជាបន្តបន្ទាប់ ចំនួន១២លើក ខណៈបណ្តាខេត្តផ្សេងទៀតក៏កើតរញ្ជួយដីដូចគ្នា ចាប់ពីកម្រិត១រិចទ័រ ទៅ៣រិចទ័រ ។

ហេតុនេះ អាជ្ញាធរនឹងត្រួតពិនិត្យឡើងវិញថា អណ្តូងទឹកក្តៅ «បានមឿងរ៉ែ» លែងមានទឹកក្តៅផុស តើវាពាក់ព័ន្ធនឹងរញ្ជួយដីដែរឬទេ? ឬរញ្ជួយដីធ្វើឱ្យស្រទាប់ផែនដីនៅតំបន់នេះផ្លាស់ប្តូរ ។ ក្រៅពីលែងមានទឹកក្តៅផុសនៅអណ្តូងទឹកក្តៅ អគារជាច្រើនកន្លែងនៅខេត្តមេហុងសន បានប្រេះស្រាំ រីឯផ្ទះលំហែសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរនៅតំបន់កងឡេន ក៏ខូចខាតដែរ ។

ដោយឡែក តំបន់ទេសចរណ៍ទឹកក្តៅ «សៃង៉ាម» នៅតំបន់ព្រៃអភិរក្សសៃង៉ាម ឃុំមេណាតឺង ដែលជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏ពេញនិយមមួយទៀតរបស់ខេត្តមេហុងសន ស្រាប់តែទឹកក្លាយជាខាប់ លែងថ្លា ក្រោយថៃកើតរញ្ជួយដី ។ ហេតុនេះ អាជ្ញាធរប្រកាសបិទតំបន់ទេសចរណ៍ «សៃង៉ាម» លែងទទួលភ្ញៀវមកកម្សាន្ត ចាប់ពីថ្ងៃទី២៩ ខែមីនា ហើយនឹងបើកទទួលភ្ញៀវឡើងវិញ ពេលទឹកថ្លាដូចដើម ។

មន្ត្រីនាយកដ្ឋានបង្ការ និងកាត់បន្ថយគ្រោះមហន្តរាយខេត្តមេហុងសន បានតាមដានស្ថានការណ៍រញ្ជួយដីក្នុងខេត្ត និងបញ្ជាក់ថា រញ្ជួយដីនៅមីយ៉ាន់ម៉ា ពុំបណ្តាលឱ្យពលរដ្ឋរស់នៅខេត្តនេះរងរបួស ឬស្លាប់ទេ គឺមានតែអគារប៉ុណ្ណោះដែលខូចខាត ។

លោក អេកខាវីដ មីផៀន អភិបាលខេត្តមេហុងសន បានបញ្ជាឱ្យគ្រប់ស្ថាប័ន និងគ្រប់ស្រុកត្រៀមកងកម្លាំង ត្រៀមឧបករណ៍ និងបង្កើតប្រព័ន្ធសម្រាប់ទំនាក់ទំនង ដើម្បីបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្នពេលកើតហេតុការណ៍ Aftershocks ក្រោយរញ្ជួយដី ៕

ប្រទេសវៀតណាម ៖ នាដើមខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មាន Reuters រាយការណ៍ថា SpaceX គឺជាក្រុមហ៊ុនអាមេរិកផ្តល់សេវាអ៊ីនធើរណេតតាមផ្កាយរណប Starlink ត្រៀមបង្កើតស្ថានីយនៅទូទាំងប្រទេសវៀតណាម យ៉ាងហោចណាស់១៥កន្លែង ហើយក្រុមហ៊ុនរំពឹងថា ការបង្កើតស្ថានីយនឹងរួចរាល់ក្នុងចន្លោះពីខែឧសភា ដល់ខែមិថុនា ។ ក្រុមហ៊ុន SpaceX នឹងដំណើរការសេវាអ៊ីនធើរណេតតាមផ្កាយរណបនៅវៀតណាមនាពេលឆាប់ៗនេះ ក្រោយពីមានការស្នើសុំពីរដ្ឋាភិបាលវៀតណាម ។

ការវិនិយោគរបស់ក្រុមហ៊ុនអាមេរិក SpaceX គឺស្របតាមគោលបំណងរបស់រដ្ឋាភិបាលវៀតណាម ពីព្រោះក្រុមហ៊ុននេះជារបស់លោក Elon Musk មនុស្សជិតស្និទ្ធជាមួយប្រធានាធិបតីអាមេរិក ស្របពេលវៀតណាមក្លាយជាប្រទេសគោលដៅមួយក្នុងតំបន់អាស៊ាន ដែលប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump ដំឡើងពន្ធលើទំនិញនាំចូលខ្ពស់ ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Reuters គឺរដ្ឋាភិបាលវៀតណាមបានស្នើសុំឱ្យក្រុមហ៊ុន SpaceX ចូលមកវិនិយោគបង្កើតស្ថានីយសេវាអ៊ីនធើរណេតតាមផ្កាយរណប Starlink នៅប្រទេសវៀតណាម ។ ហេតុនេះ ក្រុមហ៊ុន SpaceX នឹងបង្កើតស្ថានីយនៅទីក្រុងដាណាង ព្រមទាំងបង្កើតស្ថានីយបន្ថែមទៀត យ៉ាងហោចណាស់១៥កន្លែង នៅទូទាំងប្រទេសវៀតណាម ។

គេពុំទាន់ដឹងច្បាស់ថា តើបច្ចុប្បន្ន រដ្ឋាភិបាលវៀតណាមនឹងប្រាកដប្រជា ជាមួយក្រុមហ៊ុន SpaceX ដែរឬទេ? ក្រោយពីប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានដំឡើងពន្ធខ្ពស់លើទំនិញនាំចូលពីវៀតណាម ស្មើរហូតដល់៤៦% ។ ប៉ុន្តែបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេស គឺរដ្ឋាភិបាលវៀតណាមនឹងអនុញ្ញាតឱ្យក្រុមហ៊ុន SpaceX ផ្តល់សេវាអ៊ីនធើរណេតតាមផ្កាយរណប Starlink សម្រាប់ពលរដ្ឋវៀតណាមរស់នៅតំបន់គ្មានសេវាអ៊ីនធើរណេត ក្នុងដំណាក់កាលដំបូងមិនលើស៦សែននាក់ ។

ក្រៅពីនេះ រដ្ឋាភិបាលវៀតណាមនឹងអនុញ្ញាតឱ្យលោក Elon Musk ផ្តល់សេវាអ៊ីនធើរណេតតាមផ្កាយរណប Starlink នៅវៀតណាម រយៈពេល៥ឆ្នាំ ដើម្បីសាកល្បងគម្រោងអ៊ីនធើរណេត ព្រមទាំងលើកលែងច្បាប់រារាំងជនបរទេសកាន់កាប់អាជីវកម្មផ្តាច់មុខនៅវៀតណាមផងដែរ ។ ក្រុមហ៊ុន SpaceX មានគម្រោងវិនិយោគនៅវៀតណាម ស្មើទឹកប្រាក់១ពាន់៥រយលានដុល្លារអាមេរិក ហើយក្រុមហ៊ុននេះក៏មានគម្រោងផ្លាស់ប្តូរទីតាំងប្រតិបត្តិការផ្នែកខ្លះរបស់ខ្លួនទៅកាន់តំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ផងដែរ ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានចុះហត្ថលេខាលើបទបញ្ជាប្រតិបត្តិពន្យារពេលឱ្យ TikTok អាចដំណើរការនៅអាមេរិក ៧៥ថ្ងៃទៀត ដើម្បីឱ្យ ByteDance យល់ព្រមលក់អាជីវកម្មរបស់ខ្លួនឱ្យក្រុមហ៊ុនអាមេរិក ខណៈ TikTok ដល់ថ្ងៃផុតកំណត់ដំណើរការនៅអាមេរិក ត្រឹមថ្ងៃទី៥ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ ។ នេះជាការពន្យារពេលលើកទី២ របស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក សម្រាប់កម្មវិធីវីដេអូខ្លីរបស់ចិនដ៏ល្បីល្បាញអាចដំណើរការនៅអាមេរិក ។ រីឯចិនបានពន្យារពេលកិច្ចព្រមព្រៀងឈានទៅលក់ TikTok ឱ្យអាមេរិក លុះត្រាតែមានការចរចាបញ្ហាពាណិជ្ជកម្ម និងការដាក់ពន្ធរបស់អាមេរិក ។

លោក Trump បានបញ្ជាក់ពីមូលហេតុដែលលោកទុកពេល៧៥ថ្ងៃ ឱ្យ TikTok ក្នុងបណ្តាញសង្គម Truth Social ថា ដោយសារ TikTok ត្រូវការពេលវេលាច្រើនដើម្បីយល់ព្រមពីគ្រប់ភាគី ហើយអាមេរិកសង្ឃឹមថា នឹងអាចធ្វើការដោយស្មោះត្រង់ជាមួយចិនបន្តទៀត ។ ហេតុនេះ ទើបលោកចុះហត្ថលេខាលើបទបញ្ជាប្រតិបត្តិ បច្ចុប្បន្ន ក្រុមហ៊ុនអាមេរិកជាច្រើនចាប់អារម្មណ៍ចង់ទិញ TikTok ដូចជា ៖ ក្រុមហ៊ុន Oracle and Blackstone, Walmart និង Amazon ។

លោក Trump បានថ្លែងដោយភាពជឿជាក់ថា ការចុះកិច្ចព្រមព្រៀងទិញ TikTok ជាមួយក្រុមហ៊ុនចិន ByteDance គឺនឹងទទួលបានជោគជ័យ ។ វាជាវិធីដ៏ល្អបំផុតដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាសុវត្ថិភាពព័ត៌មាន និងការគ្រប់គ្រងកម្មវិធីបណ្តាញសង្គមរបស់រដ្ឋាភិបាលចិន ។ កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែមេសា លោកបាននិយាយមកកាន់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយថា ៖ «ការទិញ TikTok កំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលចរចា ហើយការចរចានឹងឆ្ពោះទៅមុខ ។ យើងនឹងធ្វើឱ្យ TikTok ស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់អាមេរិក» ។

ប្រធានាធិបតីអាមេរិកព្យាយាមជំរុញឱ្យក្រុមហ៊ុនចិនយល់ព្រមលក់ TikTok ឱ្យអាមេរិក តាំងពីលោកកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីអាណត្តិទី១ មកម៉្លេះ ។ លោកពុំព្រមឱ្យក្រុមហ៊ុនចិន ByteDance គ្រប់គ្រងទិន្នន័យអ្នកប្រើប្រាស់អាមេរិករាប់លាននាក់ទេ ។

កន្លងមក អតីតប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Joe Biden បានចុះហត្ថលេខាលើច្បាប់ទាមទារឱ្យក្រុមហ៊ុន ByteDance លក់កម្មវិធី TikTok ឱ្យបានមុនថ្ងៃទី១៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ បើមិនដូច្នោះទេ អាមេរិកនឹងបិទកម្មវិធីនេះ ។ ប៉ុន្តែពេលលោក Trump ឡើងកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតី លោកក៏ពន្យារពេលឱ្យ TikTok អាចដំណើរការនៅអាមេរិក រហូតដល់ថ្ងៃទី៥ ខែមេសា ហើយលោកពន្យារពេលឱ្យ TikTok ម្តងទៀត រហូតដល់ថ្ងៃទី១៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ ។

តាមប្រភពព័ត៌មានពុំបញ្ចេញឈ្មោះ គឺក្រោយពីលោក Trump ដាក់ពន្ធទំនិញនាំចូលពីប្រទេសនានាលើពិភពលោក រួមទាំងចិន ធ្វើឱ្យអ្នកតំណាងក្រុមហ៊ុន ByteDance បានទូរស័ព្ទមកសេតវិមានអាមេរិក ដើម្បីជូនដំណឹងថា ចិនបានពន្យារពេលកិច្ចព្រមព្រៀងឈានទៅលក់ TikTok ឱ្យអាមេរិក លុះត្រាតែមានការចរចាបញ្ហាពាណិជ្ជកម្ម និងការដាក់ពន្ធរបស់អាមេរិក ។

គួរបញ្ជាក់ថា រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមកនេះ TikTok បានរងសម្ពាធពីភាគីជាច្រើននៅអាមេរិកដែលយល់ថា កម្មវិធីដ៏ពេញនិយមនេះជាឧបករណ៍ស៊ើបការណ៍សម្ងាត់របស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង ប៉ុន្តែក្រុមហ៊ុន ByteDance បដិសេធរាល់ការចោទប្រកាន់ទាំងអស់ ៕