ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ៖ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ បាននិយាយថា ការជ្រើសរើសមេដឹកនាំកំពូលថ្មីរបស់ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់អាចធ្វើទៅបាន លុះត្រាតែមានវត្តមាននិងការឯកភាពរបស់លោក ដើម្បីធានាឲ្យបានថាប្រទេសនេះមិនបានជ្រើសរើសនណាម្នាក់ដែលនឹងបង្កអស្ថិរភាពនៅក្នុងប្រទេស និងក្នុងតំបន់នៅពេលខាងមុខ។ នេះបើយោងតាមការផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន South China Morning Post។

ថ្លែងនៅក្នុងបទសម្ភាសន៍មួយ នាទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន កាលពីពេលថ្មីៗនេះ លោក ដូណាល់ត្រាំ បាននិយាយថា លោកចង់ដើរតួនាទីក្នុងការជ្រើសរើសមេដឹកនាំថ្មីរបស់ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ បន្ទាប់ពីការសម្លា.ប់មេដឹកនាំកំពូល អាលី ខាមេនី ក្នុងអំឡុងពេលជម្លោះដែលកំពុងបន្តរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលជាមួយប្រទេសអ៊ីរ៉ង់។

ក្នុងពេលជាមួយគ្នានោះ លោក ត្រាំ បានបដិសេធចំពោះគំនិតមួយដែលបានលើកឡើងថា លោក ម៉ូជតាបា ខាមេនី ដែលជាកូនប្រុសបង្កើតរបស់ អាលី ខាមេនី គួរតែត្រូវបានតែងតាំងឲ្យឡើងស្នងតំណែងបន្តពីឪពុក ដោយលោក ត្រាំ បានបញ្ជាក់ថា រឿងនេះលោក”មិនអាចទទួលយកបានទេ” ហើយបានអះអាងថា សហរដ្ឋអាមេរិកមិនគួរអនុញ្ញាតឱ្យប្រទេសនេះមានការបន្តភាពជាអ្នកដឹកនាំក្នុងលំនាំតែមួយ ដែលអាចនាំឱ្យមានជម្លោះនាពេលអនាគតនោះឡើយ។

គួរជម្រាបថា ការអត្ថាធិប្បាយទាំងនេះកើតឡើង ខណៈដែលសង្គ្រាមរវាងអ៊ីរ៉ង់ និងសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិក-អ៊ីស្រាអែល កំពុងបន្តរីករាលដាលនៅទូទាំងមជ្ឈិមបូព៌ា ជាមួយនឹងការវាយប្រហារដោយយោធា ដែលផ្តោតលើប្រព័ន្ធមីស៊ីលអ៊ីរ៉ង់ មូលដ្ឋានយោធា និងទីតាំងរបស់ឥស្សរជនជាន់ខ្ពស់។ តាមការលើកឡើងរបស់លោក ត្រាំ ក្នុងពេលកន្លងមក គឺសហរដ្ឋអាមេរិកចង់មានឥទ្ធិពលលើភាពជាអ្នកដឹកនាំនាពេលអនាគតរបស់អ៊ីរ៉ង់ ដើម្បីកុំឱ្យប្រទេសនេះវិលត្រឡប់ទៅរកការប្រឈមមុខដាក់គ្នាជាមួយទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនម្ដងទៀតនៅក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំខាងមុខ។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ដំណើរការនៃការជ្រើសរើសមេដឹកនាំកំពូលបន្ទាប់របស់អ៊ីរ៉ង់ គឺស្ថិតក្រោមកម្មសិទ្ធិស្របតាមច្បាប់របស់សភាអ៊ីរ៉ង់ ដែលជាស្ថាប័នបព្វជិតទទួលខុសត្រូវក្នុងការតែងតាំងអាជ្ញាធរជាន់ខ្ពស់បំផុតរបស់ប្រទេស។ ដូច្នេះហើយ ជាមួយនឹងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់លោក Trump វាបានបង្កើនការជជែកវែកញែកជាអន្តរជាតិអំពីចលនារបស់សហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងការស្វែងរកការគ្រប់គ្រងលើប្រព័ន្ធនយោបាយនៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់បន្ទាប់ពីសង្គ្រាម៕

ខណៈដែលកម្ពុជាយើងកំពុងនាំគ្នាវែកញែករឿងការប្រារព្ធព្រឹត្តិការណ៍ «នគរសង្រ្កាន្ត» ថាជាការចំណាយថវិការជាតិខ្ជះខ្ជាយចំពេលដែលប្រទេសនិងប្រជាជននៅតាមព្រំដែនកំពុងរងទុក្ខ នៅប្រទេសថៃឯណោះក្រសួងទេសចរណ៍របស់គេបានប្រកាសក្ដែងៗថា ឆ្នាំនេះប្រទេសថៃនឹងរៀបចំកម្មវិធីសង្រ្កាន្តដ៏ធំសម្បើម ជាមួយនឹងការអញ្ជើញតារា K-Pop និង Influencer បរទេសរាប់សិបនាក់មកផ្សព្វផ្សាយពីវប្បធម៌ និងទំនៀមទម្លាប់នៃពិធីបុណ្យសង្រ្កាន្តរបស់គេប្រាប់ឲ្យពិភពលោកបានដឹង។

យោងតាមរបាយការណ៍របស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក្នុងស្រុកថៃកាលពីថ្មីៗនេះបានឲ្យដឹងថា ក្រសួងទេសចរណ៍របស់ថៃបានសហការជាមួយវិស័យឯកជន ដើម្បីត្រៀមអញ្ជើញតារាល្បីៗ តារា K-Pop កូរ៉េ និងតារា K-Pop ដែលមានដើមកំណើតជាថៃជាច្រើននាក់ឲ្យមកតែងខ្លួនជាទេវតាឆ្នំាថ្មីក្នុងអំឡុងពេសង្ក្រាន្គដើម្បីឲ្យពិភពលោកបានស្គាល់ថាសង្ក្រាន្តនិងឈុតទេវតា ព្រមទាំងសម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណីមួយចំនួនគឺជារបស់ថៃ។

មិនតែប៉ុណ្ណោះ ក្រៅពីអញ្ជើញតារា K-Pop ប្រទេសថៃក៏បានដាក់ក្ដីរំពឹងផងដែរថា នឹងមានអ្នកផលិតមាតិការ និង Influencer បរទេសល្បីៗជាច្រើននាក់មកចូលរួមលេងកម្សាន្តនៅក្នុងកម្មវិធីសង្រ្កាន្ត ហើយវានឹងក្លាយជាផ្នែកដ៏ធំមួយក្នុងអូសទាញភ្ញៀវទេសចរមកពីជុំវិញពិភពលោកឲ្យធ្វើដំណើរមកកាន់ប្រទេសរបស់ខ្លួន។ ការប្រារព្ធកម្មវិធីសង្រ្កាន្តនេះផងដែរ គឺថៃធ្វើឡើងដើម្បីបង្ហាញទៅកាន់អន្តរជាតិថា ប្រទេសរបស់ខ្លួនគឺជាប្រទេសដែលមានសុវត្ថិភាព មិនមានអ្វីគួរឲ្យបារម្ភក្នុងការមកលេងកម្សាន្តនោះឡើយ បើទោះជាទើបមានសង្រ្គាមជាមួយប្រទេសជិតខាងក៏ដោយ។

ងាកមកខាងកម្ពុជាដែលជាប្រទេសរងគ្រោះត្រូវបានថៃជិះជាន់ ឈ្លានពាន និងបង្កផលលំបាកឯណេះ ក៏ហៀបនឹងឈានដល់ពេលពេលវេលារៀបចំកម្មវិធីសង្រ្កាន្ត ដែលជាបុណ្យប្រពៃណីដ៏ធំប្រចាំឆ្នាំផងដែរ ប៉ុន្តែមានការយល់ឃើញផ្ទុយស្រឡះពីទស្សនៈរបស់ប្រទេសថៃ ដោយនៅកម្ពុជាឆ្នាំនេះសាធារណជនមួយចំនួនមិនគាំទ្រឲ្យមានការរៀបចំកម្មវិធីកម្សាន្តសប្បាយដូចរាល់ៗឆ្នាំនោះទេ ហើយមតិទាំងនោះភាគច្រើនអះអាងថា ការចំណាយថវិការជាតិទៅរៀបចំកម្មវិធីទាំងនោះគឺជារឿងឥតប្រយោជន៍ ហើយក៏មិនគួររៀបចំកម្មវិធីសប្បាយៗច្រើនពេកនោះដែរ ព្រោះប្រជាជននៅតាមព្រំដែនជាច្រើនកំពុងរងទុក្ខ។

បើតាមប្រសាសន៍របស់លោក ហ៊ុន ម៉ានី ប្រធានសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា បានឱ្យដឹងថា នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍«នគរសង្ក្រាន្ត»នៅរាជធានីភ្នំពេញនាពេលខាងមុខនេះ នឹងមិនមានកម្មវិធីបាញ់ទឹក មិនរៀបចំឡានទឹក និងមិនមានការរៀបចំការប្រគំតន្រ្តីសប្បាយៗណាមួយនោះទេ ដោយគ្រាន់តែមានការប្រតិបត្តិពិធីសាសនា រួមជាមួយទំនៀមទំលាប់ស្រង់ព្រះតាមធម្មតាតែប៉ុណ្ណោះ។

ជុំវិញការលើកឡើងនេះ មហាជនជាច្រើនបានបង្ហាញការអស់សង្ឃឹមរបស់ពួកគេថា ប្រទេសកម្ពុជាឆ្នាំនេះមុខជាត្រូវខាតបង់ចំណូលពីវិស័យទេសចរណ៍យ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់មិនខាន ដោយសារភ្ញៀវទេសចរភាគច្រើននឹងសម្រុកទៅលេងកម្មវីធីសង្រ្កាន្តរបស់ថៃ ព្រោះមានការផ្សព្វផ្សាយទូលំទូឡាយ និងមានការរៀបចំធំដុំជាង។ តែទោះជាយ៉ាងណា ក៏នៅតែមានការលើកឡើងជាមតិវិជ្ជមានជាច្រើនផងដែរ ដោយបើទោះជាប្រទេសយើងមិនបានរៀបចំកម្មវិធីកម្សាន្តសប្បាយច្រើន ប៉ុន្តែមហាជនលើកទឹកចិត្តឲ្យអ្នកផលិតមាតិកា និង Influencer ក្នុងស្រុកជួយផ្សព្វផ្សាយពីទំនៀមទម្លាប់ និងប្រពៃណីនៃការរៀបចំពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំបែបខ្មែរដើម្បីឲ្យពិភពលោកបានដឹង និងជំរុញកំណើនភ្ញៀវទេសចរបរទេសឲ្យមកកម្សាន្តកាន់តែច្រើន៕

ខណៈដែលដែលសហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងបើកប្រតិបត្តិការ Epic Fury វា.យប្រហារលើអ៊ីរ៉ង់យ៉ាងខ្លាំងក្លា និងមានការចូលរួមគាំទ្រដោយអ៊ីស្រាអែល ធ្វើឲ្យសង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ាក៏រីកធំឡើងៗ និងរាលដាលពាសពេញតំបន់ អ្នកវិភាគស្ថានភាពអន្តរជាតិបានលើកឡើងពីសេណារីយ៉ូចំនួន ៤ ដែលនឹងនាំឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូរប្រព័ន្ធនយោបាយរបស់អ៊ីរ៉ង់ និងមានផលវិបាកយ៉ាងធំធេងសម្រាប់សន្តិសុខក្នុងតំបន់ និងពិភពលោក។

យោងតាមរបាយការណ៍ដកស្រង់ដែលចេញផ្សាយដោយសារព័ត៌មាន The Guardian កាលពីថ្ងៃពុធម្សិលមិញនេះបានបង្ហាញពីសេណារីយ៉ូបួនដែលអ្នកជំនាញបានធ្វើការប៉ាន់ស្មានទុកជាមុន ថាវាអាចនឹងលេចចេញមកនាពេលឆាប់ៗខាងមុខ ខណៈដែលភាពតានតឹងនៅមជ្ឈិមបូព៌ាបន្តកើនឡើងកម្ដៅ។ សេណារីយ៉ូទាំង ៤ នោះរួមមាន៖

១. ការដួលរលំនៃរដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្នរបស់អ៊ីរ៉ង់៖ តាមរយៈការផ្ទុះឡើងនៃសង្រ្គាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា រដ្ឋាភិបាលបណ្តោះអាសន្នថ្មីមួយអាចនឹងឡើងជំនួសថ្នាក់ដឹកនាំបច្ចុប្បន្ន ដែលវាអាចត្រូវបានគាំទ្រដោយឥស្សរជនប្រឆាំងដែលរស់នៅក្រៅប្រទេស។ រដ្ឋាភិបាលនេះអាចបោះបង់ចោលកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់ ហើយបើកទ្វារប្រទេសឱ្យមានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយលោកខាងលិច។ ទោះជាយ៉ាងណា អ្នកជំនាញនិយាយថា សេណារីយ៉ូនេះមិនទំនងជាមានភាគរយច្រើនថាអាចកើតមានទេ ព្រោះកងកម្លាំងសន្តិសុខ និងរចនាសម្ព័ន្ធនយោបាយរបស់អ៊ីរ៉ង់នៅតែមានភាពរឹងមាំ។

២. ថ្នាក់ដឹកនាំអ៊ីរ៉ង់នៅរស់រានមានជីវិត ប៉ុន្តែជ្រើសរើសផ្លូវដើរថ្មី៖ សេនារីយ៉ូនេះចង់សំដៅដល់ភាពជាអ្នកដឹកនាំរបស់អ៊ីរ៉ង់ថានៅតែអាចក្ដោបក្ដាប់អំណាច ប៉ុន្តែជ្រើសរើសរបៀបដឹកនាំផ្សេងតាមរយៈការចចរចាជាមួយទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ដើម្បីបន្ធូរបន្ថយភាពតានតឹង និងកំណត់សកម្មភាពនុយក្លេអ៊ែរជាថ្មី ខណៈនៅតែរក្សាការគ្រប់គ្រងនៅក្នុងប្រទេស។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកជំនាញខ្លះជឿថា ភាពផ្ទុយពីនេះអាចនឹងកើតមាន ព្រោះថ្នាក់ដឹកនាំអ៊ីរ៉ង់នៅតែចង់ក្រាញ់អំណាច ហើយប្រកាន់យកជំហរតឹងរ៉ឹង ដោយពង្រឹងយុទ្ធសាស្ត្រយោធា និងពង្រីកសមត្ថភាពទប់ស្កាត់របស់ខ្លួន។

៣. អ៊ីរ៉ង់នឹងជម្នះនៅក្នុងសង្រ្គាមនេះ ហើយក្លាយជាប្រទេសដឺលរឹងរូសជាងមុន៖ អ្នកវិភាគជាច្រើនជឿថា សេណារីយ៉ូដែលទំនងបំផុតគឺ រដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់នឹងនៅតែមានជីវិតរួចផុតពីសង្គ្រាម ប៉ុន្តែពួកគេនឹងក្លាយជាប្រទេសផ្តាច់ការជាងមុនកាន់តែខ្លាំង។ ក្នុងករណីនេះ ថ្នាក់ដឹកនាំអ៊ីរ៉ង់អាចបង្កើនការតស៊ូយោធា បន្តការវាយប្រហារដោយមីស៊ីល និងលួចលាក់ក្នុងការបង្កើនល្បឿនកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនដើម្បីប្រើវាការពង្រឹងអំណាច ដែលស្រដៀងគ្នាទៅនឹងយុទ្ធសាស្ត្ររបស់កូរ៉េខាងជើង។

៤. សង្គ្រាមស៊ីវិល និងភាពវឹកវរ៖ នេះគឺជាសេណារីយ៉ូដែលគ្រោះថ្នាក់បំផុត ដោយសាររដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់អាចនឹងត្រូវដួលរលំ ប៉ុន្តែមិនអាចរកអាជ្ញាធរមានស្ថិរភាពណាមកជំនួសវាបានទេ។ ស្ថានភាពនេះអាចបង្កឱ្យមានសង្គ្រាមស៊ីវិល ដោយក្រុមជនជាតិភាគតិច កងជីវពល និងក្រុមនយោបាយនឹងប្រជែងគ្នាដើម្បីដណ្ដើមអំណាច។ អស្ថិរភាពបែបនេះក៏អាចបង្កើតការប្រកួតប្រជែងដ៏គ្រោះថ្នាក់លើសម្ភារៈនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់ និងការរីករាលដាលជម្លោះនៅទូទាំងតំបន់ផងដែរ។

សរុបមក អ្នកវិភាគមើលឃើញថាសង្គ្រាមនេះ នឹងអាចនាំឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូររបបដឹកនាំ វិធានការសម្របសម្រួល របបផ្តាច់ការកាន់តែរឹងមាំ ឬសូម្បីតែសង្គ្រាមស៊ីវិល ហើយអ្វីដែលគួរឲ្យព្រួយបារម្ភបំផុតគឺរាល់សេណារីយ៉ូនីមួយៗសុទ្ធមានផលវិបាកធំៗដែលប៉ះពាល់ដល់មជ្ឈិមបូព៌ា និងសន្តិសុខពិភពលោកទាំងមូល៕