ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីវេលាម៉ោង៩ព្រឹក ថ្ងៃទី១២ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ ពលរដ្ឋថៃនៅខេត្តបុរីរាំ សុរិន្ទ និងស៊ីសាកេត បានប្រមូលផ្តុំគ្នានៅមុខរូបសំណាក់ព្រះអង្គម្ចាស់សុរិន្ទភក្តី ខេត្តសុរិន្ទ ដើម្បីការពារអធិបតេយ្យជាតិនៅប្រាសាទតាមាន់ធំ ស្ថិតលើភ្នំដងរែក ឃុំគោកមន ស្រុកបន្ទាយអំពិល ខេត្តឧត្តរមានជ័យ ជាប់ព្រំដែនខេត្តសុរិន្ទ ព្រមទាំងផ្តល់កម្លាំងចិត្តដល់មេទ័ពថៃភូមិភាគទី២ លោក ប៊ុនស៊ីន ភាគក្លាង ក៏ដូចជាកងទ័ពថៃទាំងអស់ ។ អ្នកតវ៉ាទាំងនេះថា ពួកគេពុំស្តាប់តាមលោក Phumtham Wechayachai ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិថៃ ដែលបញ្ជាឱ្យដកកងទ័ពចេញពីប្រាសាទតាមាន់ធំទេ ពីព្រោះបារម្ភពីថៃអាចបាត់បង់ទឹកដីដូចប្រាសាទព្រះវិហារ ។

ពលរដ្ឋថៃដែលមកប្រមូលផ្តុំគ្នានៅខេត្តសុរិន្ទ និយាយថា កន្លងមក លោក Phumtham Wechayachai ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិថៃ បានឯកភាពតាមកម្ពុជា ដោយបញ្ជាឱ្យដកថយកងទ័ពថៃចេញពីប្រាសាទតាមាន់ធំ ដើម្បីចៀសវាងការប្រឈមមុខដាក់គ្នា ប៉ុន្តែកងទ័ពខ្មែរមានជម្លោះជាមួយកងទ័ពថៃនៅប្រាសាទតាមាន់ធំ ដែលពលរដ្ឋថៃចាត់ទុកថា ស្ថិតនៅលើទឹកដីថៃ ។ រីឯមេទ័ពថៃភូមិភាគទី២ លោក ប៊ុនស៊ីន ភាគក្លាង ក៏ពុំឯកភាពនឹងការដកថយកងទ័ពចេញពីប្រាសាទតាមាន់ធំដែរ ។

ក្រុមអ្នកតវ៉ាបន្តថា យើងប្រមូលផ្តុំគ្នាតវ៉ាដើម្បីប្រឆាំងនឹងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិថៃបេះដូងខ្មែរ ដែលបញ្ជាឱ្យដកកងទ័ពថៃចេញពីប្រាសាទតាមាន់ធំ ។ យើងនឹងពុំដកថយចេញពីប្រាសាទដាច់ខាត សូម្បីតែ១ជំហ៊ាន យើងជាជនជាតិថៃ ពុំព្រមបាត់បង់ទឹកដីទេ ។

ការប្រមូលម្តុំគ្នានេះ ធ្វើឡើងតាមការអំពាវនាវរបស់លោក ផិឈិត ឆ័យមង្គល ជាមេដឹកនាំបណ្តាញកំណែទម្រង់និស្សិត និងពលរដ្ឋថៃ ដែលបានសរសេរក្នុងហ្វេសប៊ុកកន្លងមកថា ៖ «លោក Phumtham រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិថៃ បានបញ្ជាឱ្យដកកងទ័ពចេញពីប្រាសាទតាមាន់ធំ ដើម្បីចៀសវាងការប្រឈមមុខគ្នា ហើយអ្នកណាប្រឈមមុខជាមួយអ្នកណា លោក Phumtham ដឹងច្បាស់ ។ កងទ័ពខ្មែរមានជម្លោះជាមួយកងទ័ពថៃនៅប្រាសាទតាមាន់ធំ ដែលយើងចាត់ទុកថា ជាប្រាសាទរបស់ថៃ ហើយកងទ័ពខ្មែរអំពាវនាវឱ្យថៃដកថយក្នុងកិច្ចប្រជុំ GBC បែរជាលោក Phumtham យល់ស្រប ហើយក៏បញ្ជាឱ្យដកកងទ័ពតាមកម្ពុជា ។ លោកបានបញ្ជាឱ្យដកកងទ័ពម្តងទៀត តើលោក Phumtham ជារដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិថៃ ឬកម្ពុជា ឱ្យប្រាកដ?» ។

លោក ផិឈិត ឆ័យមង្គល បញ្ជាក់ថា ៖ «បើយើងដកថយកងទ័ព ស្មើនឹងយើងទទួលស្គាល់ថា តំបន់ប្រាសាទតាមាន់ធំ គឺកម្ពុជាមានសិទ្ធិបញ្ជា ។ វាធ្វើឱ្យយើងបាត់បង់ទឹកដី លោក Phumtham នឹងលក់ទឹកដី ។ ដូច្នេះ បងប្អូនពលរដ្ឋរស់នៅខេត្តសុរិន្ទ និងខេត្តក្បែរៗ សូមមកប្រមូលផ្តុំគ្នានៅរូបសំណាក់ព្រះអង្គម្ចាស់សុរិន្ទភក្តី ខេត្តសុរិន្ទ នៅវេលាម៉ោង៩ព្រឹក ថ្ងៃទី១២ ខែឧសភា ។ ខ្ញុំនឹងចូលរួមជាមួយបងប្អូន ឬយើងត្រូវឡើងទៅប្រាសាទតាមាន់ធំដោយខ្លួនឯង… ជួបគ្នានៅខេត្តសុរិន្ទ» ៕

ប្រទេសបារាំង ៖ ពាក្យចចាមអារាមអំពីប្រធានាធិបតីបារាំង លោក Emmanuel Macron ថាបានប្រើប្រាស់សារធាតុញៀ.ន បានចាប់ផ្ដើមរាលដាល ជាបន្តបន្ទាប់កាលពីថ្ងៃទី 9 ខែឧសភា ឆ្នាំ 2025។ ព័ត៌មាននោះកើតឡើងបន្ទាប់ពីមានការចែករំលែកវីដេអូ ក្នុងដំណើរធ្វើដំណើរដោយរថភ្លើងទៅទីក្រុង Kyiv ជាមួយនាយករដ្ឋមន្រ្តីអាល្លឺម៉ង់ Friedrich Merz និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេស Keir Starmer។

បើតាមប្រភពសារព័ត៌មានបរទេសបានឲ្យដឹងថា ៖ នៅថ្ងៃទី 12 ខែឧសភា ឆ្នាំ 2025 នេះ វិមានប្រធានាធិបតីបារាំង បានបដិសេធយ៉ាងខ្លាំងចំពោះការចោ.ទប្រកាន់នេះ ព្រោះរូបភាពដែលបានផ្សព្វផ្សាយនោះ គឺជាការកាត់តដែលយកមកពីរូបដើម ខណៈលោក Macron កំពុងធ្វើដំណើរដោយរថភ្លើងទៅទីក្រុង Kyiv ជាមួយនាយករដ្ឋមន្រ្តីអាល្លឺម៉ង់ Friedrich Merz និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេស Keir Starmerប៉ុណ្ណោះ។

រដ្ឋាភិបាលបារាំងបានបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានថា នេះគឺជាព័ត៌មានមិនពិតឡើយ (disinformation) និងបានចោ.ទប្រកាន់ថាវាមានប្រភពមកពីក្រុមដែលគាំទ្ររុស្ស៊ី ដែលមានបំណងបង្ខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះ និងបោកបញ្ឆោតសាធារណជន។

រូបភាពដែលគេនាំគ្នាចែកចាយបង្ហាញពី លោក Macron លោក Merz និងលោក Starmer កំពុងជជែកគ្នាសើចសប្បាយក្នុងសម្លៀកបំពាក់ធម្មតាជាមួយនឹងវត្ថុអ្វីម្យ៉ាងដែលត្រូវបានរមួលដោយក្រដាសជូតមាត់ទុកនៅលើតុនោះ វិមានប្រធានាធិបតីបារាំង Elysee បានបកស្រាយថាវត្ថុនោះគ្រាន់តែជាក្រដាសជូតដែលពួករមួលដើម្បីជូតច្រមុះប៉ុណ្ណោះ ហើយពុំមានអ្វីពាក់ពន្ធ័នឹងថ្នាំញៀ..នទេ។ មួយវិញទៀត ចំពោះមូលហេតុដែលមេដឹកនាំទាំង៣ ស្ថិតនៅក្នុងសម្លៀកបំពាក់ធម្មតា គឺដោយសារតែពេលនោះពួកគាត់ស្ថិតនៅក្នុងទូររថភ្លើង ដែលកំពុងធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីក្រុង Kyiv ប្រទេសអ៊ុយក្រែន។

តាមពិតនេះមិនមែនជារឿងថ្មីឡើយ ដែលមេដឹកនាំប្រទេសត្រូវបានចោ.ទប្រកាន់ថា ប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀ.នបេបនេះ។ កន្លងមកក្រុមអ្នកឃោសនិករុស្ស៊ី ក៏ធ្លាប់ផ្សព្វផ្សាយនូវពាក្យចចាមអារាមថា ប្រធានាធិបតី អ៊ុយក្រែន លោក Zelensky ប្រើប្រាស់សាធាតុកូកាអ៊ីនផងដែរ។

ករណីនេះជាផ្នែកមួយនៃយុទ្ធនាការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានមិនពិត ដើម្បីបង្ករផលប៉ះពាល់ដល់ស្ថិរភាពនយោបាយនៅអឺរ៉ុប ព្រមទាំងធ្វើឲ្យមេដឹកនាំអឺរ៉ុបបាត់កត្តិយស និងឥទ្ធិពល។ ហើយបច្ចុប្បន្នប្រទេសបារាំងកំពុងចាត់វិធានការខ្ពស់ដើម្បីប្រឆាំងនឹងពាក្យចចាមអារាមទាំងនោះ ដើម្បីការពារស្ថាប័នរបស់ខ្លួន និងសម្ព័ន្ធអន្តរជាតិ៕

កូរ៉េខាងត្បូង ៖ ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាអត្រាកំណើតទាប និងប្រជាជនចាស់កើនឡើងច្រើន រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូងបានសម្រេចផ្ដល់ជំនួយហិរញ្ញវត្ថុលើការចុះសំបុត្រអាពាហ៍ពិពាហ៍ ដើម្បីជាការលើកទឹកចិត្តដល់គូស្នេហ៍ទាំងអស់ឲ្យរៀបការបង្កើតគ្រួសារកាន់តែច្រើន។ ជំនួយដែលពួកគេនឹងទទួលបានរួមមាន ៖ ប្រាក់ឧបត្ថមក្នុងការចាប់ផ្ដើមគ្រួសារ, ការបញ្ចុះពន្ធ, ជំនួយលើថ្លៃស្នាក់នៅ និងការជួយចេញថ្លៃរៀបការជាដើម។

ប្រាក់ជំនួយ និងការឧបត្ថមទាំងអស់នេះ គឺមានអត្រាខុសៗគ្នាទៅតាមតំបន់និងលក្ខខណ្ឌផ្សេងៗដូចជា ៖
-ទីក្រុងសេអ៊ូល គូស្វាមីភរិយាដែលចុះសំបុត្រអាពាហ៍ពិពាហ៍រួចនឹងទទួលបាន ១លានវ៉ុន (‍‍‍~៦៨៥ ដុល្លារ)។
-នៅខេត្ត Gyeonggi ប្ដីប្រពន្ធដែលមានអាយុចន្លោះពី ១៩-៣៩ឆ្នាំ ដែលបានរៀបការនិងរស់នៅក្នុងខេត្តនេះបានយ៉ាងហោចណាស់១ឆ្នាំ នឹងទទួលបានប្រាក់ ១លានវ៉ុន។
-ទីក្រុង Daejeon គូស្វាមីភរិយាដែលរៀបការនៅទីនេះនឹងទទួលបានប្រាក់រង្វាន់រហូតដល់ ៥លានវ៉ុន (~៣,៤០០ដុល្លារ)
-ស្រុក Yeongdong គូស្វាមីភរិយាអាយុក្រោម ៤៥ឆ្នាំ អាចទទួលបានប្រាក់ឧត្ថមចំនួន ១០លានវ៉ុន (~៦,៨០០ដុល្លារ)
-ស្រុល Saha ខេត្ត Busan គូស្វាមីដែលបានរៀបការជាមួយគ្នា បន្ទាប់ពីកម្មវិធីណាត់ជួបដែលរៀបចំដោយរដ្ឋនឹងទទួលបានប្រាក់ឧបត្ថមរហូតដល់ ២០លានវ៉ុន (~១៣,៦០០ដុល្លារ)

ជាមួយគ្នានេះដែរ ចាប់ពីឆ្នាំ ២០២៥នេះតទៅ រដ្ឋាភិបាលណៅទីក្រុងសេអ៊ូល ក៏នឹងផ្ដល់ជំនួយលើការរស់នៅបន្ថែមសម្រាប់គូស្វាមីភរិយាដែលមានកូន ប៉ុន្តែមិនមានផ្ទះផ្ទាល់ខ្លួន អាចទទួលបាន ៣០ម៉ឺនវ៉ុនក្នុងមួយខែ (~២១៨ដុល្លារ) ផងដែរ សម្រាប់រយៈពេល២ឆ្នាំ។

ក្រៅពីការផ្ដល់ប្រាក់ជំនួយ រដ្ឋាភិបាលនៅតាមខេត្ត-ក្រុងជាច្រើន បានរៀបចំឲ្យមានកម្មវិធីណាត់ជួបស្វែងរកដៃគូផងដែរ។ នៅខេត្ត Busan អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានបានរៀបចំកម្មវិធីណាត់ជួបនេះជារៀងរាល់ខែ ដើម្បីឲ្យបុរស ស្រ្តីដែលនៅលីវទាំងឡាយបានទាក់ទងគ្នា។ ចំពោះលក្ខខណ្ឌក្នុងការចូលរួមគេកំណត់អាយុចាប់ពី ២០ ដល់ ៤០ឆ្នាំ និងត្រូវតែជាអ្នកនៅលីវ។ សម្រាប់គូស្នេហ៍ទាំងឡាយណាដែលបានរៀបការពិតប្រាកដបន្ទាប់ពីជួបគ្នាក្នុងកម្មវិធីនេះ រដ្ឋនឹងផ្ដល់ប្រាក់រង្វាន់យ៉ាងសន្ធឹកសន្ធាប់ដល់ពួកគេ។

រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូង ក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា ៖ កម្មវិធីដែលបានរៀបចំនេះ គឺជាផ្នែកមួយយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការបង្កើនអត្រាកំណើតនៅក្នុងប្រទេស ជាពិសេសនៅក្នុងតំបន់ខ្លះដែលយុវវ័យជាទូទៅមិនជឿជាក់លើការរៀបការ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ នារីម្នាក់នៅរដ្ឋ Tennessee សហរដ្ឋអាមេរិក បាននិយាយពីបទពិសោធដ៏គួរឪ្យភ័..យខ្លាចរបស់នាងទៅកាន់សារព័ត៌មានថា នាងស្ទើតែបា..ត់បង់ប្រអប់ដៃរបស់នាងដោយសារការឆ្លងនូវបាក់តេរីកម្រម្យ៉ាង ដោយសារការធ្វើក្រចក។

ស្រ្តីខាងលើមានឈ្មោះថា Jayne Sharp គឺជាអតីតទន្តបណ្ឌិតដែលចូលនិវត្តន៍ម្នាក់ បាននិយាយថា ៖ កាលពីដើមឆ្នាំ២០១៩ គាត់បានទៅធ្វើក្រចកនៅហាងសាឡនមួយកន្លែង។ ខណៈពេលដែលកំពុងធ្វើនោះ គាត់មានអារម្មណ៍ថាចាក់តិចៗដូចជាម្រាបដៃរបស់គាត់ត្រូវបានមុតដោយកន្ត្រៃ ឬឧបករណ៍ធ្វើក្រចកហើយ ប៉ុន្តែគាត់មិនចាប់អារម្មណ៍អ្វីច្រើនឡើយ ព្រោះគិតថាវាមិនមែនជារឿងធំដុំ។

ក្រោយមកនៅពេលធ្វើក្រចករួចរាល់ និងត្រឡប់មកផ្ទះវិញ នាយប់ដដែលនោះគាត់មានអារម្មណ៍ថាមិនស្រួលខ្លួន ដូចជាចង់កើតគ្រុនក្ដៅ និងចាប់ផ្ដើមមានអារម្មណ៍ឈឺចាប់នៅបរិវេណប្រអប់ដៃរបស់គាត់។ បន្ទាប់មកនៅពេលព្រឹកថ្ងៃបន្ទាប់ អក្ការៈនោះមិនបានធូរស្បើយឡើយ ដោយការឈឺចាប់បានរាលដាលធំទៅៗ រហូតដល់កែងដៃរបស់គាត់ ដូច្នេះគាត់ក៏ប្រញាប់ទៅជួបជាមួយគ្រូពេទ្យតែម្ដង។

បន្ទាប់ពីធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ និងធ្វើតេស្តឈា..មរួចរាល់ គ្រូពេទ្យបានបញ្ជាក់ប្រាប់គាត់ពីមូលហេតុនៃការឈឺចាប់នោះថា បណ្ដាលមកពីការឆ្លងនូវមេរោគម្យ៉ាងដែលមានឈ្មោះថា Necrotizing Fasciitis ឬ Flesh-eating disease ជាប្រភេទបាក់តេរីកម្រមួយដែលឆ្លងតាមស្បែក និងចូលទៅស៊ីជាលិការក្រោមស្បែកនាំឲ្យមានការខូចខាត និងរលួយ។ ប្រសិនបើមិនមានការព្យាបាលទាន់ពេលទេ មេរោគនោះនឹងស៊ីជាលិកាបន្តបន្ទាប់រហូត និងកាន់តែរីកធំឡើងៗ ដែលតម្រូវឲ្យគាត់ធ្វើការវះកា..ត់ជាបន្ទាន់។

គួរបញ្ជាក់ថាអ្នកស្រីJayne ក៏មានជំងឺទឹកនោមផ្អែមផងដែរ ដូច្នេះគាត់ត្រូវទទួលការវះកាត់ជាច្រើនដងនៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យនៅទីក្រុង Knoxville រដ្ឋ Tennessee ដើម្បីយកមេរោគដែលមាននៅក្នុងសាច់ដៃរបស់គាត់ចេញ។ ជាលទ្ធផលគាត់នៅមានសំណាងដែលដៃរបស់គាត់មិនត្រូវបានកា..ត់ចោល ប៉ុន្តែវាស្ពឹកមិនសូវអាចកម្រើកបានដូចដើមឡើយ។ គាត់ក៏បានដាក់ពាក្យបណ្ដឹងទៅកាន់ហាងសាឡនដែលបានធ្វើក្រចកឲ្យគាត់នោះផងដែរ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណាខាងប៉ូលីសមិនបានរកឃើញពីទោសកំហុសរបស់ហាងបានទេ។

ក្នុងករណីខាងលើ អ្នកជំនាញបានអះអាងថា មេរោគដែលឆ្លងលើដៃរបស់អ្នកស្រី Jayne គឺពិតជាឆ្លងតាមរយៈការកាត់មុតសាច់កំឡុងពេលធ្វើក្រចកពិតមែន ប៉ុន្តែក្នុងន័យនេះវាមិនមានន័យថា ការធ្វើក្រចកសុទ្ធតែអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់យើងឡើយ។ វាអាស្រ័យលើការថែរក្សាអនាម័យលើឧបករណ៍ដែលត្រូវប្រើប្រាស់ និងជំនាញរបស់ហាង ឬជាងសាឡននោះផ្ទាល់។

មួយវិញទៀត បើទោះវាជាមេរោគកម្រ ប៉ុន្តែវាមានហានិភ័យបង្ករគ្រោះថ្នាក់ខ្ពស់ ដែលអាចបំផ្លាញជាលិកាក្នុងរាងកាយ និងរីករាលដាលយ៉ាងឆាប់រហ័សផងដែរ។ ដូច្នេះប្រសិនបើមានអក្ការៈណាមួយដែលួរឲ្យសង្ស័យដូចជា ការរលាកក្រហមនៅលើស្បែក ហើម ឈឺខ្លាំង និងអក្ការៈដូចគ្រុនផ្ដាសាយបន្ទាប់ពីប៉ះ ឬមុតនឹងលោកហៈធាតុណាមួយ ត្រូវប្រញាប់ទៅមន្ទីរពេទ្យដើម្បីពិនិត្យ និងស្វែងរកការព្យាបាលជាបន្ទាន់៕

ប្រទេសចិន ៖ ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាដ៏ធំនៅប្រទេសចិន ឈ្មោះ Baidu បានសុំការអនុញ្ញាតពីរដ្ឋាភិបាលចិន ដើម្បីប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា AI បកប្រែភាសាសត្វចិញ្ចឹមទៅជាភាសាមនុស្ស ហើយក្រុមហ៊ុនបញ្ជាក់ថា មិនយូរទេ មនុស្សនឹងអាចជជែកគ្នាដឹងរឿងជាមួយសត្វ តាមរយៈការបកប្រែសំឡេងយំ និងកាយវិការផ្សេងៗរបស់សត្វ ទៅជាភាសាមនុស្ស ដូចជា ៖ «កុំចាប់ខ្ញុំ ឬឃ្លានចំណី» ។

គោលបំណងនៃការបង្កើតបច្ចេកវិទ្យា AI បកប្រែភាសាសត្វជាភាសាមនុស្ស គឺក្រុមហ៊ុនមានគោលបំណងឱ្យមនុស្ស និងសត្វចិញ្ចឹមយល់ពីគ្នាទៅវិញទៅមក ព្រមទាំងបង្កើនទំនាក់ទំនងកាន់តែជិតស្និទ្ធថែមទៀត ។ បើទោះជាការបង្កើតបច្ចេកវិទ្យានេះពុំទាន់ជោគជ័យ១០០% ប៉ុន្តែវាទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងពីអ្នកលេងបណ្តាញសង្គមនៅប្រទេសចិន ។

តើលោកអ្នកចង់ដឹងទេថា តើឆ្មាកំពុងរអ៊ូរទាំរឿងអ្វី? តើឆ្កែរបស់លោកអ្នកសប្បាយចិត្ត ឬក៏មួម៉ៅ ពេលវាព្រុស? Baidu គឺជាក្រុមហ៊ុន Search Engine ដ៏ធំបំផុតរបស់ចិននឹងបកប្រែភាសាសត្វចិញ្ចឹមឱ្យលោកអ្នក ដោយការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា AI បកប្រែភាសាសត្វ ។

បច្ចេកវិទ្យា AI នឹងប្រមូលទិន្នន័យពីសត្វចិញ្ចឹម ដូចជា ៖ សំឡេងយំ អាកប្បកិរិយា និងកាយវិការផ្សេងៗរបស់សត្វយកមកវិភាគរួមគ្នា បន្ទាប់មក AI នឹងវាយតម្លៃអារម្មណ៍សត្វ និងផ្គូផ្គងជាមួយអត្ថន័យដើម្បីឱ្យមនុស្សយល់ពីសត្វ ។ ឧទាហរណ៍ ៖ បើឆ្មាកំពុងមួម៉ៅ គឺ AI នឹងបកប្រែទៅជា ៖ «កុំចាប់ខ្ញុំ ខ្ញុំនឿយហត់» ឬបើឆ្កែព្រុស ហើយវាសប្បាយចិត្ត គឺ AI នឹងបកប្រែទៅជា ៖ «យ៉េ! ម្ចាស់ខ្ញុំត្រឡប់មកផ្ទះវិញហើយ» ។

ក្រុមហ៊ុន Baidu បញ្ជាក់ថា បច្ចេកវិទ្យានេះនឹងជួយបង្កើនការយល់ដឹងពីអារម្មណ៍មនុស្ស និងសត្វ ហើយធ្វើឱ្យមនុស្សមានទំនាក់ទំនងជាមួយសត្វកាន់តែជិតស្និទ្ធខ្លាំងឡើង ។ ទោះជាការបង្កើតបច្ចេកវិទ្យាពុំទាន់ទទួលបានជោគជ័យ១០០% ក្តី ប៉ុន្តែអ្នកតំណាងក្រុមហ៊ុន Baidu ប្រាប់ថា មានមនុស្សជាច្រើនចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងក្រោយចុះផ្សាយព័ត៌មាន ។ ដូចគ្នានេះ អ្នកលេងបណ្តាញសង្គមចិនក៏ចាប់អារម្មណ៍ដែរ និងចែកចាយព័ត៌មាននេះពេញបណ្តាញសង្គម ខណៈអ្នកខ្លះទៀតសួរថា តើបច្ចេកវិទ្យានេះនឹងដំណើរការពេលណា?

គួរបញ្ជាក់ថា មិនមែនមានតែចិនមួយទេ ដែលបង្កើតបច្ចេកវិទ្យាបកប្រែភាសាសត្វ ប្រទេសនានាក៏បានបង្កើតបច្ចេកវិទ្យានេះដែរ ដូចជា ៖ Project CETI ព្យាយាមបកប្រែភាសាត្រីបាឡែន ដោយប្រើប្រាស់ AI កាលពីឆ្នាំ២០២០ ។ រីឯ Earth Species Project ដែលទទួលបានប្រាក់ឧបត្ថម្ភពីលោក Reid Hoffman សហស្ថាបនិក LinkedIn ក៏បានបង្កើតបច្ចេកវិទ្យាបកប្រែភាសាសត្វដែរ ។

ប៉ុន្តែ Baidu គឹជាក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាដ៏ធំដំបូងនៅចិន ដែលតាំងចិត្តបកប្រែភាសាសត្វ បើការបង្កើតបច្ចេកវិទ្យាបកប្រែភាសាសត្វទទួលបានជោគជ័យនោះ មិនយូរទេ យើងនឹងបានស្តាប់ឆ្មានិយាយថា ៖ «ហេវចំណី» តាមរយៈ App លើទូរស័ព្ទដៃក៏ថាបាន ៕

សិស្សប្រុសស្រីនៅសាលាបឋមសិក្សារបស់ប្រទេសវៀតណាមបានបន្តបង្ហាញសមត្ថភាពល្អឥតខ្ចោះ ក្នុងការវាយតម្លៃតាមកម្មវិធី SEA-PLM ឆ្នាំ ២០២៤ នៅលើមុខវិជ្ជាគណិតវិទ្យា ការអាន និងការសរសេរ ដែលធ្វើឱ្យវៀតណាមទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់កំពូលម្តងទៀតនៅក្នុងតំបន់អាស៊ានអាគ្នេយ៍។

យោងតាមសារព័ត៌មានក្នុងស្រុក eVnExpress វៀតណាមបានឪ្យដឹងថា ក្រសួងអប់រំ និងបណ្តុះបណ្តាលវៀតណាមបានប្រកាសលទ្ធផលដំបូងនៅថ្ងៃសៅរ៍កន្លងមក នឹងរំពឹងថា លទ្ធផលលម្អិតនឹងត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយនៅចុងឆ្នាំនេះ។ ការវាយតម្លៃនេះបានធ្វើឡើងនៅសាលាបឋមសិក្សា ១៥២ ទូទាំងខេត្តនិងក្រុងចំនួន ៥៣ របស់ប្រទេសវៀតណាម ដោយមានការចូលរួមពីប្រទេសជិតខាងដូចជា កម្ពុជា ទីម័រខាងកើត ឡាវ មីយ៉ាន់ម៉ា ម៉ាឡេស៊ី និងហ្វីលីពីន។

កម្មវិធី SEA-PLM (Southeast Asia Primary Learning Metrics) គឺជាកម្មវិធីវាស់វែងសមត្ថភាពសិក្សាអន្តរជាតិនៅកម្រិតបឋមសិក្សា ដែលធ្វើឡើងរៀងរាល់៥ឆ្នាំ ដោយសហការរវាងអង្គការរដ្ឋមន្រ្តីអប់រំអាស៊ានអាគ្នេយ៍ (SEAMEO), អង្គការ UNICEF និងដៃគូអន្តរជាតិជាច្រើនទៀត។ គោលបំណងរបស់កម្មវិធីនេះគឺ ដើម្បីជួយប្រទេសនានាក្នុងការតាមដានលទ្ធផលសិក្សារបស់សិស្ស និងបង្កើនសមត្ថភាពប្រព័ន្ធអប់រំជាសកល ហើយការចូលរួមស្ទង់មតិនេះមានលក្ខណៈស្ម័គ្រចិត្ត។

ក្នុងការចូលរួមលើកដំបូងនៅឆ្នាំ ២០១៩ វៀតណាមក៏បានគ្រងចំណាត់ថ្នាក់កំពូលដូចគ្នា ដោយទទួលបានពិន្ទុ ៣៤១.៥៥ សម្រាប់គណិតវិទ្យា, ៣៣៦.៤៦ សម្រាប់ការអាន និង ៣២៨.០១ សម្រាប់ការសរសេរ។ ពិន្ទុនេះខ្ពស់ជាច្រើនជាងមធ្យមភាគតំបន់ ដែលស្ថិតនៅក្នុងចន្លោះ ៣០០–៣០៤ ពិន្ទុក្នុងមួយវិញ្ញាសា។

លទ្ធផលល្អនៅក្នុង SEA-PLM បានបង្ហាញពីស្ថិរភាពនៃគុណភាពអប់រំរបស់វៀតណាម និងស្របជាមួយលទ្ធផលបែបអន្តរជាតិផ្សេងទៀត ដូចជា កម្មវិធី PISA (Programme for International Student Assessment) ដែលវាស់វែងសមត្ថភាពសិស្សអាយុ ១៥ ឆ្នាំ។ នៅក្នុងការវាយតម្លៃ PISA ឆ្នាំ ២០២២ វៀតណាមបានទទួលចំណាត់ថ្នាក់ទី ២ ក្នុងតំបន់អាស៊ាន សម្រាប់គណិតវិទ្យា វិទ្យាសាស្ត្រ និងការអាន ដោយនៅពីក្រោយសិង្ហបុរីតែមួយប៉ុណ្ណោះ។

គេហទំព័រផ្លូវការរបស់ SEA-PLM ក៏បានបញ្ជាក់ថា ការស្ទង់មតិឆ្នាំ ២០២៤ មានតួនាទីសំខាន់បំផុតនៅក្នុងបរិបទក្រោយការរីករាលដាលជំងឺកូវីដ-១៩ ដោយជួយគាំទ្រការស្ដារឡើងវិញនៃការសិក្សា វាស់វែងលទ្ធផលអប់រំ និងជម្រុញការផ្លាស់ប្តូរព័ត៌មាននិងគោលនយោបាយអប់រំក្នុងតំបន់។ ក្រសួងអប់រំវៀតណាមបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការចូលរួមជាសកម្មរបស់ប្រទេសក្នុង SEA-PLM មិនត្រឹមតែជួយពង្រឹងគុណភាពការសិក្សារបស់សិស្សប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជាគន្លងសំខាន់ក្នុងការកំណត់ស្តង់ដារសម្រាប់ការវាស់វែង និងអភិវឌ្ឍន៍គោលនយោបាយអប់រំទូទាំងប្រទេសផងដែរ៕