សារព័ត៌មាន Thairath រាយការណ៍ថា កាលពីវេលាម៉ោង៧និង៣០នាទីព្រឹកថ្ងៃទី៣០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ កងទ័ពកម្ពុជា និងកងទ័ពថៃបានប្រជុំពិភាក្សាបញ្ហាព្រំដែននៅខេត្តចន្ទបុរី បន្ទាប់មក កងទ័ពទាំងពីរប្រទេសក៏បានអង្គុយបរិភោគអាហារពេលព្រឹក និងផឹកកាហ្វេជាមួយគ្នានៅបរិវេណព្រំដែនបានផាក់កាត ស្ថិតក្នុងស្រុកប៉ូងណាមរ៉ន ខេត្តចន្ទបុរី ដើម្បីលើកកម្ពស់ទំនាក់ទំនងព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ និងកាត់បន្ថយភាពតានតឹង ។

ការបរិភោគអាហារ និងផឹកកាហ្វេរួមគ្នានេះដើម្បីបង្ហាញឱ្យឃើញថា ទំនាក់ទំនងព្រំដែនរវាងកម្ពុជា និងថៃ នៅខេត្តចន្ទបុរី និងត្រាត នៅតែល្អប្រសើរ និងកក់ក្តៅជានិច្ច ។ ការបរិភោគអាហាររួមគ្នារវាងកងទ័ពទាំងពីរប្រទេស គឺភាគីទាំងពីរមានគម្រោងប្រជុំពិភាក្សាបញ្ហាព្រំដែន និងបរិភោគអាហាររួមគ្នា តាំងពី១ខែមុនការប៉ះទង្គិចរវាងកងទ័ពទាំងពីរមកម៉្លេះ ពីព្រោះភាគីទាំងពីរបានប្រជុំពិភាក្សាជាញឹកញាប់ពីបញ្ហាព្រំដែននៅខេត្តចន្ទបុរី និងត្រាត ។

ការប្រជុំពិភាក្សាគ្នាលើករវាងកងទ័ពទាំងពីរប្រទេសលើកនេះ គឺស្របពេលមានការប៉ះទង្គិចគ្នានៅព្រំដែន ស្ថិតក្នុងភូមិតេជោមរកត ឃុំមរកត ស្រុកជាំក្សាន្ត ខេត្តព្រះវិហារ ជាប់ខេត្តឧប៊ុនរ៉ាជធានី ប្រទេសថៃ ទើបភាគីទាំងពីរយកឱកាសនេះបង្កើនទំនាក់ទំនង និងកាត់បន្ថយភាពតានតឹងរវាងកងទ័ពទាំងសងខាង ។

ក្រៅពីនេះ ក៏មានការយករូបភាពរបស់កងទ័ពទាំងសងខាងដែលធ្លាប់ប្រជុំជាមួយគ្នាជាបន្តបន្ទាប់ មកតាំងបង្ហាញផងដែរ ដើម្បីឱ្យកងទ័ពទាំងសងខាងមើលឃើញថា មុននេះ កងទ័ពធ្លាប់សហការគ្នាយ៉ាងល្អ ព្រមទាំងផ្តល់កម្លាំងចិត្តដល់កងទ័ពការពារព្រំដែនឱ្យស្រឡាញ់គ្នា និងជួយគ្នា ដូចធ្លាប់អនុវត្តកន្លងមក ។

ការពង្រឹងទំនាក់ទំនងរវាងកម្ពុជា-ថៃលើកនេះ មានការចូលរួមពីឯកឧត្តម ឧត្តមនាវីឯក ទៀ សុខា មេបញ្ជាការរងកងទ័ពជើងទឹក មេបញ្ជាការជួរមុខ អគ្គលេខាធិការដ្ឋាន នៃគណៈកម្មាធិការជាតិសន្តិសុខលម្ហសមុទ្រ រួមទាំងកងទ័ពកម្ពុជា ជាង៥០នាក់ បានធ្វើដំណើរមកចូលរួម ។ រីឯភាគីខាងថៃដឹកនាំដោយលោក ណុបផារ៉ូត ស៊ីរីប៉ារីយ៉ាផុង មេបញ្ជាការកងម៉ារីនខេត្តចន្ទបុរី រួមទាំងកងទ័ពនៅខេត្តចន្ទបុរី មកទទួលស្វាគមន៍មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់កម្ពុជា ៕

ប្រទេសកាណាដា ៖ កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា អភិបាលរដ្ឋមេនិថូបា (Manitoba) និងរដ្ឋសាស់ខេតជេវ៉ាន់ (Saskatchewan) របស់កាណាដា បានប្រកាសអាសន្ន និងសំណូមពរឱ្យពលរដ្ឋរាប់ម៉ឺននាក់ ដែលរស់នៅភាគខាងជើង និងខាងកើតរដ្ឋទាំងពីរនេះជម្លៀសចេញពីលំនៅឋានជាបន្ទាន់ ដោយសារភ្លើងឆេះព្រៃរាប់ម៉ឺនហិកតា ហើយភ្នាក់ងារពន្លត់ភ្លើងពុំអាចគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍ ។

លោក Wab Kinew អភិបាលរដ្ឋមេនិថូបា និយាយថា ពលរដ្ឋចំនួន១៧,០០០នាក់ បានជម្លៀសចេញពីលំនៅឋានយ៉ាងឆាប់រហ័សទៅស្នាក់នៅទីលានបាល់ទាត់ និងមជ្ឈមណ្ឌលសហគមន៍ក្នុងទីក្រុងវិននិផេក និងទីក្រុងផ្សេងៗ ។ កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធរបស់រដ្ឋាភិបាលបានជួយជម្លៀសពលរដ្ឋ ហើយនេះជាការជម្លៀសពលរដ្ឋច្រើនបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់រដ្ឋមេនិថូបា រួមទាំងទាមទារកិច្ចសហការពីមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលគ្រប់ជាន់ថ្នាក់ ។

ចំណែកស្ថានការណ៍ភ្លើងឆេះព្រៃនៅរដ្ឋសាស់ខេតជេវ៉ាន់ នៅតែមានសភាពធ្ងន់ធ្ងរ រហូតដល់អភិបាលរដ្ឋប្រកាសអាសន្នរយៈពេល៣០ថ្ងៃ និងជម្លៀសពលរដ្ឋចំនួន៤,០០០នាក់ ចេញពីតំបន់គ្រោះថ្នាក់ ដោយសារភ្លៀងឆេះព្រៃ១៤កន្លែង ។ រហូតមកដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែឧសភា ភ្នាក់ងារពន្លត់ភ្លើងពុំអាចគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍បានទេ រីឯការប្រកាសអាសន្ននឹងបន្តជាច្រើនថ្ងៃទៀតផ្អែកតាមស្ថានការណ៍ជាក់ស្តែង ។

ក្រៅពីនេះ ភ្លើងបានឆេះព្រៃនៅរដ្ឋអាល់ប៊ឺតា ផងដែរ ដែលធ្វើឱ្យរដ្ឋនេះបញ្ឈប់ការផលិតប្រេងឥន្ធនៈ និងឧស្ម័នមួយចំនួនជាបណ្តោះអាសន្ន ព្រមទាំងតម្រូវឱ្យពលរដ្ឋរស់នៅទីក្រុងតូចៗជម្លៀសចេញពីលំនៅឋាន ។ ក្រុមហ៊ុនផលិតប្រេង Cenovus Energy ឱ្យដឹងថា ក្រុមហ៊ុនបានបញ្ជូនបុគ្គលិកក្នុងរោងចក្រទៅជួយពន្លត់ភ្លើងឆេះព្រៃនៅភាគខាងជើងរដ្ឋអាល់ប៊ឺតា ។

ភ្លើងឆេះព្រៃនៅរដ្ឋអាល់ប៊ឺតា ពុំបណ្តាលឱ្យប៉ះពាល់បឹង Chipewyan ទេ ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរបានជូនដំណឹងឱ្យពលរដ្ឋប្រញាប់ជម្លៀស ដោយសារខ្យល់អាចផ្លាស់ប្តូរទិស ។ ភ្លើងបានឆេះព្រៃនៅតំបន់មួយទៀតឆ្ងាយពីទីក្រុង Swan Hills ប្រមាណ៧គីឡូម៉ែត្រ ហើយភ្នាក់ងារពន្លត់ភ្លើងពុំអាចគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍ដូចគ្នា ។ កាលពីល្ងាចថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា កន្លងមក ពលរដ្ឋប្រមាណ១,២០០នាក់ នៅទីក្រុង Swan Hills បានជម្លៀសចេញពីលំនៅឋាន និងធ្វើឱ្យ Aspenleaf Energy គឺជាក្រុមហ៊ុនផលិតប្រេង និងឧស្ម័នក្នុងទីក្រុង Swan Hills បានបញ្ឈប់ការផលិតប្រេងប្រមាណ៤,០០០បារ៉ែលក្នុង១ថ្ងៃ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ប្រទេសកាណាដា តែងតែមានភ្លើងឆេះព្រៃ ចាប់ពីខែឧសភា ដល់ខែកញ្ញា ហើយភ្លើងបានឆេះព្រៃខ្លាំងបំផុតនៅកាណាដា កាលពីឆ្នាំ២០២៣ ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាលអាមេរិក លោក រ៉ូបឺត អេហ្វ ខេនណឺឌី ជូនៀ (Robert F. Kennedy Jr) បានប្រកាសតាមបណ្តាញសង្គម X ថា អាមេរិកនឹងឈប់ចាក់វ៉ាក់សាំងការពារជំងឺកូវីដ-១៩ ដល់ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ និងកុមារ ដែលមានសុខភាពរឹងមាំ ។ ការប្រកាសឈប់ចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ គឺក្រោយពីមជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រង និងបង្ការជំងឺ (CDC) បានកំណត់វិធានការតឹងរ៉ឹងសម្រាប់ការចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ ដោយអនុញ្ញាតឱ្យចាក់វ៉ាក់សាំងតែមនុស្សចាស់ និងអ្នកមានអាការៈធ្ងន់ធ្ងរប៉ុណ្ណោះ ។

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាលអាមេរិក លោក ជូនៀ និយាយថា លោកពុំណែនាំឱ្យស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ និងកុមារដែលមានសុខភាពរឹងមាំ ចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដទៀតទេ ដោយសារគ្មានទិន្នន័យ និងភស្តុតាងផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រណាមួយបញ្ជាក់ថា ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ និងកុមារតូចៗត្រូវតែចាក់វ៉ាក់សាំង ។ លោកពុំបានហាមឃាត់ពលរដ្ឋកុំឱ្យចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដទេ វាអាស្រ័យលើការសម្រេចចិត្តរបស់ពលរដ្ឋម្នាក់ៗថា តើចង់ចាក់វ៉ាក់សាំងបន្ថែមទៀតឬក៏អត់? ពីព្រោះពលរដ្ឋខ្លះបារម្ភពីផលប៉ះពាល់សុខភាពធ្ងន់ធ្ងរដោយសារវ៉ាក់សាំង ។

ចំណែករដ្ឋបាលចំណីអាហារ និងឱសថអាមេរិក (FDA) ឱ្យដឹងថា ការកែប្រែប្រព័ន្ធថែទាំសុខភាពនៅអាមេរិក គឺដើម្បីឱ្យស្របតាមគោលដៅរបស់លោកប្រធានាធិបតី Donald Trump ដែលចង់កាត់បន្ថយការចំណាយ និងតួនាទីការងាររបស់មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលឱ្យតិចជាងមុន ។ កាលពីឆ្នាំ២០២៤ រដ្ឋាភិបាលរបស់អតីតប្រធានាធិបតី លោក Joe Biden បានអំពាវនាវឱ្យកុមារមានសុខភាពរឹងមាំចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដម្តងទៀត ប៉ុន្តែខាងគ្លីនិកពុំតម្រូវឱ្យកុមារចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដទៀតទេ ។

រដ្ឋបាលចំណីអាហារ និងឱសថអាមេរិកបញ្ជាក់ថា គ្មានភស្តុតាងណាមួយចង្អុលបង្ហាញថា កុមារដែលមានសុខភាពរឹងមាំចាំបាច់ត្រូវតែចាក់វ៉ាក់សាំងជាប្រចាំទេ បច្ចុប្បន្ន ប្រទេសជាច្រើនឈប់ជំរុញឱ្យកុមារចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដទៀតហើយ ។

ដូចគ្នានេះ សាស្ត្រាចារ្យផ្នែកជំងឺកុមារនៅសាកលវិទ្យាល័យ Dartmouth លោក Cody Meisner បានយល់ស្របចំពោះការបញ្ឈប់ចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដដល់កុមារ ដោយលោកនិយាយថា កន្លងមក រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកផ្តោតលើការចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដដល់ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ និងកុមារតូចខ្លាំងពេក ។

ប៉ុន្តែអ្នកជំនាញជាច្រើននៅអាមេរិកពុំយល់ស្របនឹងការលើកឡើងរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាល លោក ជូនៀ ដោយពួកគេអះអាងថា ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះគួរតែចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ ពីព្រោះបើស្ត្រីជាម្តាយឆ្លងកូវីដ វានឹងគ្រោះថ្នាក់ទាំងម្តាយ និងកូនក្នុងផ្ទៃ ។ ម្យ៉ាងទៀត ការហាមស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ និងកុមារចាក់វ៉ាក់សាំង គឺត្រូវតែមានកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មការមួយដែលមានគ្រូពេទ្យ និងអ្នកឯកទេសយល់ស្រប ប៉ុន្តែរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាលបែរជាប្រកាសក្នុងបណ្តាញសង្គម ៕

នៅព្រឹកថ្ងៃសុក្រ ទី ៣០ ឧសភា នេះ ប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់នៅតាមដងទន្លេចៅប្រាយ៉ា កំពុងត្រូវបានព្រមានអំពីការកើនឡើងកម្ពស់ទឹក និងការកើតឡើងហានិភ័យនៃទឹកជំនន់។ ភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងនៅភាគខាងជើងនៃប្រទេសបានបណ្តាលឱ្យទឹកទន្លេកើនឡើង ហើយឥឡូវនេះទឹកកាន់តែច្រើនត្រូវបានបញ្ចេញចេញពីទំនប់ Chao Phraya ក្នុងខេត្ត Chai Nat ។ នេះបើតាមប្រភព Bangkok Post ។

នាយកដ្ឋានធារាសាស្ត្របានបង្កើនលំហូរទឹកពីទំនប់ដល់ ១.០០០ ម៉ែត្រគុបក្នុងមួយវិនាទី។ ដោយហេតុនេះ តំបន់ខាងក្រោមខ្សែទឹក រួមទាំងផ្នែកខ្លះនៃទីក្រុងបាងកក និងខេត្តក្បែរនោះ កំពុងមើលឃើញថាកម្ពស់ទឹកទន្លេកើនឡើងចន្លោះពី ៦០ សង់ទីម៉ែត្រ ទៅ ១.៧ ម៉ែត្រ។

សហគមន៍នៅជិតទន្លេ ជាពិសេសអ្នកដែលនៅក្រៅជញ្ជាំងការពារទឹកជំនន់ អាចនឹងត្រូវបានជន់លិចក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃខាងមុខនេះ។ អាជ្ញាធរកំពុងស្នើឱ្យពលរដ្ឋត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ទឹកជំនន់ដែលអាចកើតមាន ដោយការផ្លាស់ប្តូរទៅកាន់ទីទួលខ្ពស់ និងតាមដានព័ត៌មានពីអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន។

លើសពីនេះ រដ្ឋាភិបាលក្រុងបាងកកកំពុងតាមដានយ៉ាងហ្មត់ចត់លើទឹកទន្លេ ហើយកម្មករកំពុងដាក់បាវខ្សាច់ ពិនិត្យម៉ាស៊ីនបូមទឹក និងទទួលក្រុមសង្គ្រោះបន្ទាន់ដែលត្រៀមខ្លួនជាស្រេចដើម្បីជួយប្រជាជនបើចាំបាច់។ មន្ត្រីពាក់ព័ន្ធនិយាយថាពួកគេត្រៀមខ្លួនជាស្រេចក្នុងការឆ្លើយតបយ៉ាងឆាប់រហ័សប្រសិនបើស្ថានការណ៍កាន់តែអាក្រក់។

អាជ្ញាធរក្រុងបាននិយាយថា៖ «យើងកំពុងធ្វើការជាមួយគ្រប់នាយកដ្ឋានដើម្បីការពារប្រជាជន និងទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពួកគេ»។ “សូមប្រុងប្រយ័ត្ន ហើយស្តាប់ការប្រកាស។”

ទោះជាយ៉ាងណា មានការសន្និដ្ឋានថានឹងមានភ្លៀងធ្លាក់កាន់តែច្រើន ជាពិសេសនៅតំបន់ខាងលើនៃទន្លេ ដែលអាចបណ្តាលឱ្យទឹកហូរចុះតាមដងទន្លេកាន់តែច្រើន។ ប្រជាជនដែលរស់នៅក្បែរមាត់ទន្លេ ត្រូវមានការប្រុងប្រយ័ត្ន ប្រុងប្រយ័ត្ន និងត្រៀមលក្ខណៈសម្រាប់ទឹកជំនន់ដែលអាចកើតមាន។ អាជ្ញាធរនិយាយថា សុវត្ថិភាពគឺជាអាទិភាពកំពូល ហើយកំពុងស្នើឲ្យពលរដ្ឋគ្រប់គ្នារក្សាភាពស្ងប់ស្ងាត់ ប៉ុន្តែត្រូវត្រៀមខ្លួនជាស្រេច៕

ចាប់ពីថ្ងៃទី ១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០២៥ តទៅ ប្រទេសបារាំងនឹងហាមប្រាមការជក់បារីនៅទីសាធារណៈជាច្រើនកន្លែង ដែលជាផ្នែកនៃផែនការជាតិថ្មី ដើម្បីកែលម្អសុខភាពសាធារណៈ និងការពារកុមារពីផ្សែងបារី។ រដ្ឋាភិបាលសង្ឃឹមថា វិធានការនេះនឹងជួយកាត់បន្ថយចំនួនអ្នកជក់បារី និងធ្វើឱ្យទីធ្លាសាធារណៈមានសុខភាពល្អសម្រាប់មនុស្សគ្រប់គ្នា។

ការហាមប្រាមនឹងអនុវត្តចំពោះកន្លែងពេញនិយមមួយចំនួនដែលមនុស្សម្នាតែងតែជួបជុំគ្នា ជាពិសេសជាមួយកុមារ។ ទាំងនេះរួមមាន ឆ្នេរសាធារណៈ រម្មណីយដ្ឋាន សួនច្បារ សួនកុមារ ច្រកចូលសាលារៀន និងចំណតឡានក្រុង ព្រមទាំងពហុកីឡដ្ឋានផងដែរ។ គោលដៅគឺដើម្បីបង្កើតកន្លែងគ្មានផ្សែង ដែលកុមារ និងក្រុមគ្រួសារអាចចំណាយពេលដោយមិនប៉ះពាល់នឹងផ្សែងបារី។ ចំពោះនរណាម្នាក់ដែលចាប់បានថាជក់បារីនៅកន្លែងទាំងនេះអាចត្រូវបានផាកពិន័យ ១៣៥ អឺរ៉ូ ឬប្រហែល ១៥៣ ដុល្លារ។ ការផាកពិន័យគឺសំដៅលើកទឹកចិត្តប្រជាជនឱ្យអនុវត្តច្បាប់ និងគិតឱ្យបានពីរដងមុនពេលដុតបារីនៅក្នុងតំបន់ទាំងនេះ។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ច្បាប់ថ្មីនេះនឹងមិនអនុវត្តចំពោះកន្លែងអង្គុយខាងក្រៅ ដូចជានៅតាមហាងកាហ្វេ បារ និងភោជនីយដ្ឋានទេ ហើយមនុស្សនឹងនៅតែទទួលបានការអនុញ្ញាតឱ្យជក់បារីនៅក្នុងតំបន់ទាំងនេះ។

ការហាមឃាត់បច្ចុប្បន្នមិនរាប់បញ្ចូលបារីអេឡិចត្រូនិកទេ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលអាចនឹងបន្ថែមច្បាប់ថ្មីសម្រាប់ពួកគេនាពេលអនាគត។ រដ្ឋមន្ត្រីសុខាភិបាល និងគ្រួសារលោកស្រី Catherine Vautrin បាននិយាយថា ពួកគេគ្រោងនឹងកំណត់បរិមាណនីកូទីនដែលត្រូវបានអនុញ្ញាតក្នុងបារីអេឡិចត្រូនិច ដើម្បីជួយទប់ស្កាត់ការញៀន ជាពិសេសក្នុងចំណោមមនុស្សវ័យក្មេង។

ការហាមប្រាមការជក់បារីនេះគឺជាផ្នែកមួយនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដែល ធំជាងការកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ថ្នាំជក់នៅទូទាំងប្រទេស ដោយរដ្ឋាភិបាលបារាំងទៅទៀត។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ អត្រាជក់បារីនៅប្រទេសបារាំងបានធ្លាក់ចុះ។ សព្វថ្ងៃនេះ មនុស្សពេញវ័យជនជាតិបារាំងប្រហែល ២៣% ជក់បារី ដែលជាចំនួនទាបបំផុតដែលប្រទេសនេះមិនធ្លាប់មាន។ ការគាំទ្រពីសាធារណៈជនសម្រាប់បរិស្ថានដែលគ្មានផ្សែងគឺរឹងមាំខ្លាំង ដោយការស្ទង់មតិនាពេលថ្មីៗនេះ បានបង្ហាញថា ប្រជាជនបារាំងជិត ៨០% គាំទ្រការហាមប្រាមការជក់បារីនៅកន្លែងដូចជា ឧទ្យាន និងឆ្នេរសមុទ្រ។

អ្នកជំនាញសុខភាព និងមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលសង្ឃឹមថា ច្បាប់ថ្មីនេះនឹងជួយការពារកុមារ លើកទឹកចិត្តអ្នកជក់បារីឱ្យឈប់ជក់បារី និងធ្វើឱ្យទីសាធារណៈកាន់តែស្អាត និងមានសុខភាពល្អសម្រាប់មនុស្សគ្រប់គ្នា៕