បើនិយាយពីប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ានដែលមានគ្រោះធម្មជាតិកើតឡើងមិនឈប់ឈរ មិនថាសីតុណ្ហភាពកើនឡើងខ្ពស់ គ្រោះរាំងស្ងួត ទឹកជំនន់ ភ្លៀងខ្លាំង ខ្យល់ព្យុះ ខ្យល់កន្ត្រាក់ និងរន្ទះបា.ញ់ គឺគ្មានប្រទេសណាក្រៅពីថៃទេ ។ ថ្មីៗនេះ ថៃត្រូវបានចាត់ចំណាត់ថ្នាក់ជាប្រទេសប្រឈមនឹងហានិភ័យទឹកជំនន់ខ្លាំងក្លាបំផុតក្នុងលំដាប់ទី៤ លើពិភពលោក ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលថៃ និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធគ្មានចំណាត់ដោះស្រាយបញ្ហានេះ រីឯ​វៀតណាម ​ជាប់លំដាប់ទី១, អេហ្ស៊ីប ទី២ និងបង់ក្លាដែស ទី៣ ។

គណៈកម្មការអឺរ៉ុបបានចាត់ចំណាត់ថ្នាក់ថៃជាប្រទេសប្រឈមហានិភ័យទឹកជំនន់ខ្លាំងបំផុតស្ថិតក្នុងលំដាប់ទី៤ លើពិភពលោក រីឯប្រទេសវៀតណាមជាប់លំដាប់ទី១ ដែលប្រឈមហានិភ័យទឹកជំនន់ខ្លាំងបំផុត ខណៈអេហ្ស៊ីប លំដាប់ទី២ និងបង់ក្លាដែស លំដាប់ទី៣ ។ ប្រទេសថៃងាយកើតទឹកជំនន់ធ្ងន់ធ្ងរ គឺបណ្តាលមកពីកត្តាជាច្រើន រួមមាន ៖ ការឡើងកំដៅផែនដី គ្រោះរាំងស្ងួត និងភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងក្នុងរយៈពេលខ្លី ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ហ្វេសប៊ុកផេកបរិស្ថាន (Environman) នៅប្រទេសថៃ កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ។

ប្រទេសថៃងាយកើតគ្រោះទឹកជំនន់ជាងប្រទេសផ្សេងៗក្នុងតំបន់ ជាក់ស្តែង ខេត្តភាគខាងត្បូងកន្លងមកបានលិចលង់យ៉ាងខ្លាំងបណ្តាលឱ្យមនុស្សរងរបួស បាត់បង់ជីវិតរាប់ពាន់នាក់ និងខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិយ៉ាងច្រើន ។ អ្នកជំនាញបរិស្ថានសំណូមពរឱ្យរដ្ឋាភិបាលថៃកំណត់វិធានការដោះស្រាយគ្រោះធម្មជាតិ ជាពិសេស ដោះស្រាយគ្រោះទឹកជំនន់ជាបន្ទាន់ ប្រសិនបើមិនចង់ឱ្យស្ថានការណ៍កាន់តែអាក្រក់ជាងនេះ ។

ផលប៉ះពាល់កើតឡើងដោយសារការឡើងកំដៅផែនដី គ្រោះរាំងស្ងួត និងភ្លៀងធ្លាក់យ៉ាងខ្លាំង បានជំរុញឱ្យថៃបាត់បង់ជីវិតពលរដ្ឋ ទ្រព្យសម្បត្តិ និងប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ច ស្របពេលបច្ចុប្បន្ន សេដ្ឋកិច្ចថៃធ្លាក់ចុះទាបបំផុតក្នុងតំបន់អាស៊ាន ទំនិញឡើងថ្លៃគ្រប់មុខ ដោយសារវិបត្តិថាមពល ។ បើទោះជាថៃងាយប្រឈមនឹងគ្រោះទឹកជំនន់ខ្លាំងជាងគេក្តី ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលថៃបែរជាពុំសូវមានចំណាត់ការទប់ទល់ទឹកជំនន់ទៅវិញ ។

ការចំណាត់ថ្នាក់ផ្សេងទៀតរបស់ភ្នាក់ងារស្រាវជ្រាវ BloombergNEF (BNEF) ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ ទៅលើប្រទេសចំនួន២៥ ដែលបានកំណត់វិធានការដោះស្រាយគ្រោះធម្មជាតិ បង្ហាញថា ប្រទេសថៃស្ថិតក្នុងលំដាប់ទី២៣ (នៅក្រោមគេ) ដែលកំណត់វិធានការតិចតួចក្នុងដោះស្រាយគ្រោះធម្មជាតិ ។ ភ្នាក់ងារស្រាវជ្រាវនេះផ្តល់ហេតុផលថា ថៃជាប្រទេសប្រឈមនឹងហានិភ័យទឹកជំនន់ខ្លាំងជាងគេលើពិភពលោក បែរជារដ្ឋាភិបាលគ្មានចំណាត់ការគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ដោះស្រាយគ្រោះធម្មជាតិ និងអនុវត្តចំណាត់ការមិនគ្រប់តំបន់ ។

ដោយឡែក អ្នកជំនាញបរិស្ថានថៃថា បច្ចុប្បន្ន ប្រទេសថៃកំពុងប្រឈមនឹងហានិភ័យខ្ពស់នៃគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិដោយសារបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ រួមមាន ៖ ទឹកជំនន់ធ្ងន់ធ្ងរ រលកកំដៅ គ្រោះរាំងស្ងួត ទឹកសមុទ្រកើនឡើង និងខ្យល់ព្យុះខ្លាំងបោកបក់លើទីក្រុងបាងកក និងខេត្តជាប់មាត់សមុទ្រប្រឈមទឹកជំនន់មិនឈប់ឈរ ។ កសិករថៃជាង១២លាននាក់ នឹងរងផលប៉ះពាល់ដោយសារគ្រោះធម្នជាតិខូចខាតដំណាំ ប្រាក់ចំណូលធ្លាក់ចុះ ប្រសិនបើគ្មានវិធានការច្បាស់លាស់ក្នុងការដោះស្រាយគ្រោះធម្មជាតិ ខណៈផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) នឹងធ្លាក់ចុះខ្លាំងនៅឆ្នាំ២០៥០ ។

អ្នកជំនាញបរិស្ថានសំណូមពរឱ្យរដ្ឋាភិបាលថៃកំណត់វិធានការដោះស្រាយគ្រោះធម្មជាតិជាបន្ទាន់ ពីព្រោះបើមិនពន្លឿនការកំណត់វិធានការចាប់ពីឥឡូវនេះទេ ប្រទេសថៃនឹងរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងបំផុតដោយសារគ្រោះធម្មជាតិមិនអាចដោះស្រាយបាន ៕

ធ្លាប់តែដឹងថា វៀតណាមមានពលរដ្ឋច្រើនបំផុតក្នុងតំបន់ ហើយចំនួនពលរដ្ឋវៀតណាមកើនឡើងរហូតដល់១០០លាននាក់កាលពីឆ្នាំ២០២៥ ប៉ុន្តែពេលនេះ ក្រសួងសុខាភិបាលវៀតណាមបញ្ជាក់ថា អត្រាកំណើតធ្លាក់ចុះគួរឱ្យកត់សម្គាល់ និងមានគម្រោងចែកប្រាក់លើកទឹកចិត្តឱ្យពលរដ្ឋដែលមានកូនចាប់ពី២នាក់ឡើង ដោយចាប់ផ្តើមចែកចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ ប៉ុន្តែកំពុងរង់ចាំការអនុម័តថវិកាពីរដ្ឋាភិបាល ។

ក្រសួងសុខាភិបាលវៀតណាមបានស្នើឱ្យបញ្ចេញថវិការាប់លានដុងក្នុង១ឆ្នាំ សម្រាប់យកទៅចែកលើកទឹកចិត្តឱ្យពលរដ្ឋមានកូនបន្ថែមទៀត បន្ទាប់ពីប្រទេសវៀតណាមប្រឈមនឹងអត្រាកំណើតធ្លាក់ចុះ ហើយនៅពេលសំណើបញ្ចេញថវិកានេះទទួលបានការយល់ព្រមពីរដ្ឋាភិបាល គឺការចែកប្រាក់ឱ្យពលរដ្ឋនឹងចាប់ផ្តើមអនុវត្តចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា តទៅ ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសកាលពីថ្ងៃទី២២ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ។

វៀតណាមមានគម្រោងចែកទាំងប្រាក់សុទ្ធ និងផ្ញើប្រាក់តាមធនាគារ យ៉ាងតិចចំនួន២លានដុង (ឬជាង៧៧ដុល្លារ) ទៅឱ្យស្ត្រីមានគុណសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់តាមលក្ខខណ្ឌកំណត់ ដូចជា ៖ ស្ត្រីមកពីជនជាតិភាគតិច, ស្ត្រីរស់នៅក្នុងតំបន់មានអត្រាកំណើតធ្លាក់ចុះ និងស្ត្រីមានកូន២នាក់ មុនពេលអាយុ៣៥ឆ្នាំ ។ ក្រៅពីនេះ ក្រសួងសុខាភិបាលវៀតណាមក៏បានស្នើឱ្យបញ្ចេញប្រាក់រាប់លានដុងទៀតក្នុង១ឆ្នាំ ដើម្បីត្រួតពិនិត្យសុខភាពទារកតាំងពីពេលចាប់កំណើតផងដែរ ។

អ្នកជំនាញសុខភាពជឿជាក់ថា គម្រោងចែកប្រាក់ឱ្យពលរដ្ឋ គឺជាការដោះស្រាយបញ្ហាអត្រាកំណើតធ្លាក់ចុះនៅប្រទេសវៀតណាមក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែកន្លងមកនេះ (ឆ្នាំ២០២៦) ហើយអត្រាកំណើតនឹងធ្លាក់ចុះកាន់តែខ្លាំងបន្ថែមទៀត ។

ស្ថានការណ៍អត្រាកំណើតធ្លាក់ចុះបច្ចុប្បន្ន បានបង្ហាញពីផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចវៀតណាម និងការខ្វះខាតកម្លាំងពលកម្មក្នុងប្រទេសនេះនាថ្ងៃអនាគត ទើបរដ្ឋាភិបាលវៀតណាមប្រញាប់កំណត់វិធានការលើកទឹកចិត្តឱ្យពលរដ្ឋមានកូន ។

គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ នៅទីក្រុងហូជីមិញបានចែកប្រាក់ឱ្យស្ត្រីមានកូនចំនួន២នាក់ មុនពេលអាយុ៣៥ឆ្នាំ គឺក្នុងម្នាក់ទទួលបានរហូតដល់ជាង១៩០ដុល្លារ ខណៈមុននេះ ចែកត្រឹមតែ១១៥ដុល្លារប៉ុណ្ណោះ ដើម្បីកាត់បន្ថយអត្រាកំណើតធ្លាក់ចុះ ។

វិធានការចែកប្រាក់ឱ្យពលរដ្ឋ មានបំណងជំរុញឱ្យស្ថាប័នផ្សេងៗគាំទ្រការបង្កើនចំនួនពលរដ្ឋក្នុងទីក្រុងហូជីមិញ ហើយស្ត្រីដែលមានគុណសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់ ក៏ទទួលបានការជួយឧបត្ថម្ភផ្សេងទៀតពីរដ្ឋាភិបាល ។

តាមទិន្នន័យនៅឆ្នាំ២០២៤ និងឆ្នាំ២០២៥ គឺវៀតណាមមានពលរដ្ឋចាប់ពី៩៩លាននាក់ ទៅ១០០លាននាក់ ដែលត្រូវបានចាត់ទុកជាប្រទេសមានពលរដ្ឋច្រើនស្ថិតក្នុងលំដាប់ទី៣ នៅតំបន់តំបន់អាស៊ាន បន្ទាប់ពីឥណ្ឌូណេស៊ី និងហ្វីលីពីន និងស្ថិតក្នុងលំដាប់ទី១៥ លើពិភពលោក ។ ហេតុនេះ ដើម្បីកុំឱ្យចំនួនពលរដ្ឋធ្លាក់ចុះប៉ះពាល់ដល់កម្លាំងពលកម្មនាថ្ងៃអនាគត វៀតណាមក៏អនុវត្តវិធានការចែកប្រាក់ ៕

អង់គ្លេស និងអាហ្សង់ទីន បានប្រឈមមុខដាក់គ្នាជាអស់រយៈពេលជាង១០០ឆ្នាំ ជុំវិញប្រជុំកោះ ហ្វកលេន (Falkland) ឬក៏គេហៅថា ម៉ាលូវីន (Malvinas) នៅក្នុងប្រទេសអាហ្សង់ទីន។

ប្រជុំកោះនេះ ត្រូវបានអង់គ្លេសគ្រប់គ្រងចាប់ពីឆ្នាំ ១៨៣៣ រហូតដល់ឆ្នាំ ១៩៨២ អាហ្សង់ទីន បានលើកទ័ពប៉ុនប៉ងវាយដណ្តើមយកមកគ្រប់គ្រងវិញ តែត្រូវបរាជ័យ។

តាមប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់ប្រទេសអាហ្សង់ទីន បានកត់ទុកថា កោះទាំងនេះ ត្រូវបានអង់គ្លេសឈ្លានពានដោយខុសច្បាប់នៅឆ្នាំ ១៨៣៣។

គិតពីទីតាំងភូមិសាស្ត្រកោះនេះស្ថិតនៅចម្ងាយប្រមាណ៤៨០គីឡូម៉ែត្រពីដែនទឹកអាហ្សង់ទីន ខណៈពីអង់គ្លេសទៅកោះហ្វកលេន (Falkland) មានចម្ងាយរហូតដល់១២០០០គីឡូម៉ែត្រឯណោះ។

ភាពតានតឹងរវាងអង់គ្លេស និងអាហ្សង់ទីន បានឡើងកម្តៅឡើងវិញ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ បន្ទាប់ពីអង់គ្លេសចាប់ផ្តើមបើកធ្វើអាជីវកម្មប្រេងនៅក្នុងសមុទ្រនៃប្រជុំកោះហ្វកលេន (Falkland)។

គួរបញ្ជាក់ថា គិតមកទល់បច្ចុប្បន្ននេះ អាហ្សង់ទីន​នៅតែបន្តទាមទារ​កោះ​នេះ​មកវិញ ស្របពេលដែលអង់គ្លេស​អះអាងថាពលរដ្ឋនៅលើកោះ ហ្វកលេន (Falkland) ចង់ស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស៕