ប្រទេសជប៉ុន ៖ ភ្ញៀវទេសចរចិន និងហុងកុងចាប់ផ្តើមលុបចោលដំណើរកម្សាន្តនៅប្រទេសជប៉ុន ក្រោយពីសៀវភៅតុក្កតាជប៉ុនដ៏ល្បីទស្សន៍ទាយថា ជប៉ុននឹងកើតគ្រោះរញ្ជួយដីធ្ងន់ធ្ងរនៅថ្ងៃទី៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ។ ភ្ញៀវទេសចរជឿថា ការទស្សន៍ទាយនេះនឹងកើតឡើងពិតប្រាកដ ពីព្រោះកន្លងមក សៀវភៅតុក្កតាជប៉ុនធ្លាប់បានទាយត្រឹមត្រូវពីគ្រោះរញ្ជួយដីនៅឆ្នាំ២០១១ និងការស្លា.ប់របស់បុគ្គលល្បីៗលើពិភពលោក ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសកាលពីថ្ងៃទី២០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ ។

ការភ័យខ្លាចពីគ្រោះរញ្ជួយដីធ្ងន់ធ្ងរនៅជប៉ុនកាន់តែខ្លាំងឡើង ក្រោយពីការទស្សន៍ទាយរបស់គ្រូទាយ និងពាក្យចចាមអារ៉ាមផ្សេងៗក្នុងបណ្តាញសង្គមធ្វើឱ្យភ្ញៀវទេសចរមួយចំនួនចាប់ផ្តើមស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការធ្វើដំណើរទៅប្រទេសដែនកោះនេះ ។ ការទាយពីរញ្ជួយដីដ៏ល្បីល្បាញបំផុត គឺសៀវភៅតុក្កតាជប៉ុនរបស់អ្នកស្រី Ryo Tatsuki បានបោះពុម្ពកាលពីឆ្នាំ១៩៩៩ មានចំណងជើងថា «The Future I Saw» ឬ «ខ្ញុំបានឃើញពីអនាគត» ។

ប្រទេសជប៉ុនធ្លាប់កើតរញ្ជួយដីកម្រិត៩រិចទ័រ បណ្តាលឱ្យមានរលកស៊ូណាមិនៅឆ្នេរសមុទ្រ និងបង្កការខូចខាតដល់រោងចក្រថាមពលនុយក្លេអ៊ែរឈានទៅកើតវិបត្តិនុយក្លេអ៊ែរ ។ ការទាយពីរញ្ជួយដីនៅជប៉ុន «ខ្ញុំបានឃើញពីអនាគត» បានបោះពុម្ពរួចរាល់នៅឆ្នាំ២០២១ ដោយអ្នកស្រី Tatsuki ដាស់តឿនថា ជប៉ុននឹងកើតរញ្ជួយដីធ្ងន់ធ្ងរ នៅថ្ងៃទី៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ហើយមនុស្សជាច្រើនជឿថា អ្នកស្រីអាចមើលឃើញពីអនាគតពិតមែន ។

ចំណែកគ្រូទាយជប៉ុនអះអាងថា រញ្ជួយដីកើតឡើងនៅទីក្រុងតូក្យូ កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែមេសា កន្លងមក បើទោះជារញ្ជួយដីពុំបានកើតឡើងពិតប្រាកដក្តី ប៉ុន្តែវាធ្វើឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំងក្នុងបណ្តាញសង្គម ។ លោក ឈី សៀនអ៊ី គ្រូមើលហុងស៊ុយដ៏ល្បីនៅហុងកុង បានអំពាវនាវឱ្យភ្ញៀវទេសចរចៀសវាងធ្វើដំណើរទៅជប៉ុននៅខែមេសា ។

កាលពីឆ្នាំ២០២៤ រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនឱ្យដឹងថា ៣០ឆ្នាំទៀត រញ្ជួយដីនឹងកើតឡើងក្នុងបរិវេណ Nankai Trough គឺជារណ្តៅជ្រៅនៅក្រោមមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក ភាគខាងត្បូងប្រទេសជប៉ុន ហើយវាអាចកើតឡើងពី៧០% ទៅ៨០% ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលជប៉ុនពុំបានបញ្ជាក់ពីពេលវេលាច្បាស់លាស់ទេ ។

ការកក់ដំណើរកម្សាន្តនៅជប៉ុនបានធ្លាក់ចុះជាងពាក់កណ្តាល ហើយវានឹងធ្លាក់ចុះថែមទៀតនារយៈពេល២ខែខាងមុខ ដោយសារការទាយពីរញ្ជួយដីធ្វើឱ្យភ្ញៀវទេសចរចិន និងហុងកុង ភ័យខ្លាចពុំហ៊ានធ្វើដំណើរទៅជប៉ុន ។ លើសពីនេះ ភ្ញៀវទេសចរពុំហ៊ានធ្វើដំណើរទៅថៃ និងវៀតណាម ដោយសារមានរូបភាព និងវីដេអូក្នុងបណ្តាញសង្គមដាស់តឿនថា ចូរគិតឡើងវិញមុនពេលធ្វើដំណើរ ។ នេះបើតាមលោក ស៊ីអេន យួន នាយកក្រុមហ៊ុនទេសចរណ៍ WWPKG នៅហុងកុង ។

ការទាយពីរញ្ជួយដីនៅឆ្នាំ២០១១ របស់អ្នកស្រី Tatsuki ល្បីល្បាញយ៉ាងខ្លាំងទាំងនៅជប៉ុន ចិន និងថៃ ធ្វើឱ្យសៀវភៅតុក្កតារបស់អ្នកស្រីលក់ដាច់រហូតដល់៩សែនក្បាល ក្រោយត្រូវបោះពុម្ពជាភាសាចិនផងដែរ ។ សៀវភៅតុក្កតាបានទាយត្រូវពីការសុគតរបស់ព្រះមហាក្សត្រីអង់គ្លេស ដាយអាណា និងការស្លាប់របស់អ្នកចម្រៀងដ៏ល្បី លោក Freddie Mercury ប៉ុន្តែអ្នកខ្លះថា ការទាយក្នុងសៀវភៅតុក្កតា គឺទូលំទូលាយពេក វាពុំកើតឡើងពិតប្រាកដទេ ៕

ប្រទេសជប៉ុន ៖ ការកំណត់ឱ្យពលរដ្ឋនៅលីវបង់ពន្ធជួយដល់ក្រុមគ្រួសារមានកូន ត្រូវបានពលរដ្ឋជប៉ុនជជែកវែកញែកជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ និងពុំយល់ស្របជាមួយរដ្ឋាភិបាល ។ នៅខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ ពលរដ្ឋជប៉ុនបានជជែកជាថ្មីពីបញ្ហានេះ ក្រោយរដ្ឋាភិបាលប្រកាសថា នឹងអនុវត្តច្បាប់នេះចាប់ពីខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ពីព្រោះចង់ប្រមូលពន្ធពីអ្នកនៅលីវយកទៅជួយសម្រាលបន្ទុកអ្នកមានគ្រួសារត្រូវចិញ្ចឹមកូន ។

ពន្ធអ្នកនៅលីវ មានឈ្មោះពេញថា «ពន្ធគាំទ្រការមានកូន និងថែទាំកូន» ដែលរដ្ឋាភិបាលជប៉ុនចង់ឱ្យពលរដ្ឋពុំទាន់រៀបការ (ឬនៅលីវ) បង់ពន្ធដើម្បីជួយសម្រាលបន្ទុកអ្នកមានគ្រួសារត្រូវចិញ្ចឹមកូន ។ រីឯគូស្វាមី-ភរិយាដែលរៀបការរួចហើយ ប៉ុន្តែពុំទាន់មានកូន ក៏ត្រូវបង់ពន្ធដែរ បន្ទាប់មក រដ្ឋាភិបាលនឹងប្រមូលប្រាក់ពន្ធនេះទៅជួយពលរដ្ឋដែលរៀបការមានគ្រួសារ និងលើកទឹកចិត្តឱ្យមានកូន ។

ការកំណត់ឱ្យពលរដ្ឋនៅលីវបង់ពន្ធជូនរដ្ឋ គឺក្នុងគោលបំណងដោះស្រាយបញ្ហាអត្រាកំណើត និងចំនួនពលរដ្ឋធ្លាក់ចុះជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដោយរដ្ឋាភិបាលជប៉ុននឹងផ្តល់ប្រាក់ឧបត្ថម្ភដល់ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ ស្ត្រីសម្រាលកូន ហើយផ្តល់ប្រាក់ឱ្យទារក រហូតដល់ទារកធំរៀនចប់កម្រិតអនុវិទ្យាល័យ ។ កុមារម្នាក់ៗទទួលបានប្រាក់ឧបត្ថម្ភសរុបពីរដ្ឋាភិបាល តាំងពីតូច រហូតដល់ធំ ចំនួន៣លាន៥សេនយ៉េន (ឬជាង២ម៉ឺន៥ពាន់ដុល្លារ) ។

រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនកំណត់ឱ្យពលរដ្ឋនៅលីវបង់ពន្ធជួយសម្រាលបន្ទុកអ្នកមានគ្រួសារត្រូវចិញ្ចឹមកូន ដោយឱ្យពួកគេបង់ពន្ធបន្ថែមទៀតពីលើការបង់ប្រាក់ធានារ៉ាប់រងសុខភាព ប៉ុន្តែប្រើប្រាស់គណនីធនាគារដាច់ដោយឡែក ។ ប៉ុន្តែបញ្ហាបង់ពន្ធនេះធ្វើឱ្យពលរដ្ឋនៅលីវជាច្រើនពុំយល់ស្រប ជាពិសេស អ្នកធ្វើការដែលខំសន្សំប្រាក់សម្រាប់ថ្ងៃអនាគត និងប្រាក់ខែចាយវាយពុំគ្រប់គ្រាន់ ។

អ្នកនៅលីវនិយាយថា ពួកគេចិញ្ចឹមខ្លួនឯងស្ទើរមិនរស់ផង ហើយមានតម្រូវការចំណាយជាច្រើនក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ ប៉ុន្តែពួកគេត្រូវយកប្រាក់មួយចំនួនទៅចែករំលែកឱ្យអ្នករៀបការមានប្តី-ប្រពន្ធ មានកូន តើវាយុត្តិធម៌ដែរឬទេ?

គួរបញ្ជាក់ថា ជប៉ុនប្រឈមនឹងបញ្ហាអត្រាកំណើតធ្លាក់ចុះខ្លាំង និងកំណើនពលរដ្ឋអាយុច្រើន ក្រោយការរៀបការរបស់ពលរដ្ឋធ្លាក់ចុះតាំងពីជំងឺកូវីដ-១៩ ឆ្លងរាតត្បាត ។ នៅឆ្នាំ២០៧០ ពលរដ្ឋជប៉ុននឹងមានចំនួនមិនដល់៨៧លាននាក់ ទើបរដ្ឋាភិបាលជប៉ុនកំណត់វិធានការថ្មីៗដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាអត្រាកំណើតធ្លាក់ចុះ ដូចជា ៖ ការបន្ថែមវិធានការថែទាំកុមារ និងផ្តល់ប្រាក់ឧបត្ថម្ភសម្រាប់ចិញ្ចឹមកុមារ ៕

វ៉ាស៊ីនតោន៖ ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក លោក Donald Trump បានប្រកាសបើកដំណើរការជាផ្លូវការនៃគម្រោងការពារដែនអាកាសថ្មីមួយមានឈ្មោះថា «Golden Dome» ដែលមានតម្លៃដល់ទៅ ១៧៥ ពាន់លានដុល្លារ។ គម្រោងនេះត្រូវបានអះអាងថាជាឧបករណ៍ការពារជាតិដ៏សំខាន់ បង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណងការពារសហរដ្ឋអាមេរិកពីការវាយប្រហារពីមីស៉ុលបង្កាប់ និងអាវុធនុយក្លែអ៊ែរពីសត្រូវអន្តរជាតិ។ នេះបើតាមប្រភព BBC ចុះផ្សាយនៅថ្ងៃទី ២០ ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២៥។

តើអ្វីទៅជា Golden Dome?
Golden Dome ឬខែលការពារដែនអាកាសមាស គឺជាប្រព័ន្ធការពារទំនើបពិសេស ដែលផ្អែកលើបច្ចេកវិទ្យាចាប់សញ្ញា តាមដាន និងបំផ្លាញ (Detect-Track-Destroy) តាមរយៈបណ្តាញផ្កាយរណប និងមីស៊ីលឆ្លាតវៃ។ ប្រព័ន្ធនេះមានសមត្ថភាពចាប់សញ្ញា និងបំផ្លាញគ្រាប់មីស៉ុលជួរឆ្ងាយ មុនពេលវាចូលដល់ដែនអាកាសអាមេរិក។ ប្រព័ន្ធនេះគឺជាការបន្តចក្ខុវិស័យផ្ទាល់ខ្លួនរបស់លោក Trump ដែលជាញឹកញាប់បាននិយាយថា “អាវកាសគឺជាផ្នែកសំខាន់នៃសង្គ្រាមសម័យថ្មី”។
លោកបានប្រកាសក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅសេតវិមានថា ឧត្តមសេនីយ៍ Michael Guetlein នៃកងកម្លាំងអវកាសសហរដ្ឋអាមេរិក នឹងត្រូវបានដាក់ឱ្យដឹកនាំគម្រោងនេះ។ គាត់ជាអ្នកមានបទពិសោធន៍ជាមួយបច្ចេកវិទ្យាអវកាស និងការគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសតាមផ្លូវចម្ងាយ។ អាជ្ញាធរប្រមូលព័ត៌មានសន្មតថា ចិន និងរុស្ស៊ី កំពុងអភិវឌ្ឍន៍កាំជ្រួចសម័យថ្មីដ៏លឿន និងខ្លាំង ដែលអាចរំលោភប្រព័ន្ធការពារដែលមានស្រាប់របស់អាមេរិក។

គម្រោងនេះត្រូវបានបំផុសគំនិតពីប្រព័ន្ធ Iron Dome របស់អ៊ីស្រាអែល ប៉ុន្តែមានវាវិសាលភាពធំជាង និងប្រើបច្ចេកវិទ្យាចុងក្រោយបំផុត។ នៅពេលដែលប្រព័ន្ធ Iron Dome របស់អ៊ីស្រាអែលត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីការពារកាំជ្រួចតូចៗ ជាស្ថិតិផ្ទាល់ក្រៅឆាកសង្គ្រាម (short-range rockets), Golden Dome ត្រូវបានគេអះអាងថាអាចគ្របដណ្តប់លើគ្រាប់មីស៉ុលជួរឆ្ងាយ (ICBMs) និងអាវុធអនុវត្ដន៍ (hypersonic glide vehicles) ដែលកំពុងកើនឡើងនៅក្នុងសង្គមយោធាទំនើប។

ក្រុមហ៊ុនធំៗក្នុងវិស័យការពារ និងអវកាសដូចជា: L3Harris Technologies Lockheed Martin RTX Corporation (Raytheon) Northrop Grumman SpaceX និង Anduril Industries ត្រូវបានចូលរួមតាមរយៈកិច្ចសន្យាដែលអាចមានតម្លៃរាប់ពាន់លានដុល្លារ។ L3Harris បានចំណាយជាង ១៥០ លានដុល្លារ ដើម្បីបង្កើតរោងចក្រ ថ្មីនៅ Indiana ក្នុងគោលបំណងផលិតសម្ភារៈសម្រាប់ការចាប់តាមកាំជ្រួចល្បឿនលឿន (hypersonic missile interceptors)។

ទោះជាយ៉ាងណាគម្រោងនេះក៏ប្រឈមនឹងសំណួរផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងសេរីភាពអនុវត្តផ្លូវការរបស់រដ្ឋាភិបាលផងដែរ។ អ្នកនយោបាយជាប្រជាធិបតេយ្យព្រួយបារម្ភថា ការចូលរួមពីក្រុមហ៊ុនជាសម្ព័ន្ធស្និទ្ធស្នាលនឹងលោក Trump អាចបង្កឱ្យមានការប្រើប្រាស់ថវិកាដោយខ្វះការត្រួតពិនិត្យ។ ក្រុមហ៊ុន Palantir និង Anduril, ដែលជាកម្មសិទ្ធិនៃអ្នកគាំទ្ររបស់លោក Trump, ត្រូវបានគេសង្ស័យថាអាចទទួលអត្ថប្រយោជន៍ពីគម្រោងនេះ។

យ៉ាងណាមិញលោក Trump ក៏បានស្នើសុំថវិកាចាប់ផ្តើមចំនួន ២៥ ពាន់លានដុល្លារ សម្រាប់អាណត្តិដំបូងរបស់គម្រោង។ បើទោះបីជាមិនទាន់មានការអនុម័តច្បាស់លាស់ពីសភា ក៏អាជ្ញាធរនៅក្នុងក្រសួងការពារជាតិបានចាប់ផ្តើមរៀបចំផែនការនៃការរៀបចំទីតាំងផ្កាយរណប និងមូលដ្ឋានរបស់កងកម្លាំងនៅ Alaska, Florida, Georgia និង Indiana។

គួរបញ្ជាក់ថា Golden Dome មិនត្រឹមតែជាគម្រោងការពារតែប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែគឺជាសញ្ញាបង្ហាញពីការប្តេជ្ញារបស់សហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងការកសាងសមត្ថភាពអវកាសយោធាឡើងវិញ។ គម្រោងនេះអាចផ្លាស់ប្តូរទិសដៅសន្តិសុខអន្តរជាតិ និងជារបៀបថ្មីនៃសង្គ្រាមសត្វាអវកាស៕

ប្រទេសថៃ ៖ បច្ចុប្បន្ន ប្រទេសនានាបានទទួលស្គាល់មនុស្សកែភេ.ទ កាន់តែច្រើន និងមានច្បាប់ហាមរើសអើ.ង ផ្លូវភេទផងដែរ ទើបធ្វើឱ្យក្រុម LGBTQ+ អាចរស់នៅក្នុងសង្គមយ៉ាងមានសេចក្តីសុខ ទទួលស្គាល់ខ្លួនឯង និងគ្មានអារម្មណ៍ថា ខ្លួនជាមនុស្សចម្លែកទៀតទេ ។ World Population Review (WPR) គឺជាគេហទំព័រផ្តល់ទិន្នន័យពលរដ្ឋ សន្ទស្សន៍សង្គម សេដ្ឋកិច្ច និងបរិស្ថាននៅទីក្រុង រួមទាំងប្រទេសនានាលើពិភពលោក បានបង្ហាញទិន្នន័យមនុស្សកែភេ.ទ សរុបនៅ៦២ប្រទេស និងចាត់ចំណាត់ថ្នាក់ប្រទេសមានពលរដ្ឋកែភេ.ទច្រើនបំផុត ។

គេហទំព័រ World Population Review (WPR) បញ្ជាក់ថា ក្នុងចំណោម៦២ប្រទេស ក្នុងនោះ១០ប្រទេស គឺមានពលរដ្ឋកែភេទច្រើនជាងគេ រួមមាន ៖ ១-សហរដ្ឋអាមេរិក, ២-ប្រេស៊ីល, ៣-ហ្វ៊ីលីពីន, ៤-អាហ្វ្រិកខាងត្បូង, ៥-ម៉ិកស៊ិក, ៦-កាណាដា, ៧-នីហ្សេរីយ៉ា, ៨-ថៃ, ៩-សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោ និង១០-ប៉ាគីស្ថាន ។

ប៉ុន្តែបើអ្នកជំនាញផ្នែកស្ថិតិពលរដ្ឋ គឺចំនួនមនុស្សកែភេទនេះ គ្រាន់តែជាការប៉ាន់ស្មានប៉ុណ្ណោះ តាមរយៈការស្ទង់មតិ ចាប់ពីឆ្នាំ២០១៥ ដល់ឆ្នាំ២០២៣ ពុំទាន់ផ្លូវការទេ ដោយសារមនុស្សកែភេទមួយចំនួនពុំហ៊ានបើកចំហជាសាធារណៈ ពីព្រោះបារម្ភពីការរើសអើងក្នុងសង្គម និងការប្រឈមបញ្ហាផ្សេងៗ ។

ចំណែកមនុស្សកែភេទនៅប្រទេសថៃ ក៏ទទួលការរើសអើងខ្លះៗដែរ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលថៃបានផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយ និងច្បាប់សំខាន់ៗពាក់ព័ន្ធនឹងការផ្តល់សិទ្ធិដល់អ្នកកែភេទ ដើម្បីឱ្យពួកគេទទួលបានសិទ្ធិផ្នែកសុខភាព និងសេវាកម្មផ្សេងៗដូចពលរដ្ឋទូទៅ ។ នេះជាបោះជំហ៊ានយ៉ាងសំខាន់ដើម្បីឆ្ពោះទៅរកការបង្កើតសមភាពក្នុងសង្គម ។

បើទោះជាមានការទទួលស្គាល់ច្រើនក្តី ប៉ុន្តែមនុស្សកែភេទនៅតែប្រឈមនឹងការរើសអើងនៅទូទាំងពិភពលោក ហើយប្រឈមនឹងការចាប់ខ្លួន ឬប្រព្រឹត្តអំពើហិង្សា ។ ដូច្នេះ ធ្វើឱ្យមនុស្សភេទទី៣ ជាច្រើនបដិសេធពុំចូលរួមឆ្លើយតបការស្ទង់មតិ ឬការរាប់ចំនួនឱ្យបានជាក់លាក់ ។ ប៉ុន្តែនៅពេលការរើសអើងធ្លាក់ចុះនាថ្ងៃអនាគត វាអាចធ្វើឱ្យមនុស្សទាំងនេះហ៊ានប្រាប់ជាសាធារណៈថា ខ្លួនជាភេទទី៣ ឬកែភេទ ៕