ប្រទេសថៃ ៖ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ លោក ផើមផូន ឈិតឆប (Permpoon Chidchob) ព្រួយបារម្ភពីជំងឺកូវីដ-១៩ ឆ្លងរាតត្បាតនៅតាមសាលារៀនប្រទេសថៃនាពេលបច្ចុប្បន្ន ទើបគណៈកម្មការអប់រំមូលដ្ឋានកំណត់ឱ្យសាលារៀនទូទាំងប្រទេសតាមដានស្ថានការណ៍ការឆ្លងរាតត្បាតជំងឺកូវីដ និងចាត់វិធានការការពារសុវត្ថិភាពកូនសិស្ស គ្រូបង្រៀន និងបុគ្គលិកសាលាយ៉ាងដិតដល់ ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក ថានុ វង្សចិន្តា អគ្គលេខាធិការនៃគណៈកម្មការអប់រំមូលដ្ឋាន កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ ។

ទិន្នន័យកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា របស់នាយកដ្ឋានគ្រប់គ្រងជំងឺនៃក្រសួងសុខាភិបាលបង្ហាញថា ចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ រហូតដល់បច្ចុប្បន្ន (ថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា) ប្រទេសថៃមានអ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ ចំនួន៣៤១,២២១នាក់ និងស្លាប់៣៤នាក់ ។ ទោះជានាយកដ្ឋានគ្រប់គ្រងជំងឺបញ្ជាក់ថា ទិន្នន័យនេះស្របតាមការរំពឹងទុក ហើយកូវីដបានក្លាយជាជំងឺក្នុងតំបន់ដែលមានអ្នកឆ្លងពេញមួយឆ្នាំ ជាពិសេស ឆ្លងខ្លាំងនៅរដូវវស្សា ប៉ុន្តែមន្ទីរអប់រំខេត្ត-ស្រុកនៅទូទាំងប្រទេសត្រូវតែប្រុងប្រយ័ត្ន និងការពារកូនសិស្ស គ្រូបង្រៀន និងបុគ្គលិកសាលាឱ្យមានសុវត្ថិភាពបំផុត ។

លោក ថានុ វង្សចិន្តា អគ្គលេខាធិការនៃគណៈកម្មការអប់រំមូលដ្ឋានបានសង្កត់ធ្ងន់ និងជំរុញឱ្យមន្ទីរអប់រំខេត្ត-ស្រុកអនុវត្តតាមវិធានការការពារការឆ្លងរាតត្បាតជំងឺកូវីដយ៉ាងតឹងរ៉ឹងទាំងបរិវេណខាងក្នុង និងក្រៅសាលារៀន ព្រមទាំងត្រៀមផែនការរៀន-បង្រៀន ករណីកូនសិស្ស និងគ្រូបង្រៀនឆ្លងជំងឺកូវីដ ។ ចូរហ្វឹកហាត់តាមវិធីសាស្ត្រផ្សេងៗ និងចូលរួមក្នុងសហគមន៍ បើមានហានិភ័យ និងគ្មានសុវត្ថិភាពកើតឡើង គួរតែជូនដំណឹង និងទំនាក់ទំនងទៅស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ។ ទោះជាការឆ្លងជំងឺកូវីដពុំតម្រូវឱ្យបិទសាលារៀនទាំងអស់ ប៉ុន្តែសូមសាលាអនុវត្តតាមផែនការយ៉ាងត្រឹមត្រូវ និងឆាប់រហ័ស ដើម្បីឱ្យកូនសិស្សទទួលបានការអប់រំ រីឯកូនសិស្សឆ្លងកូវីដ ត្រូវរៀនតាមវិធីផ្សេងៗដើម្បីឱ្យទទួលបានការអប់រំដូចគ្នា ។

កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែឧសភា គណៈកម្មការអប់រំមូលដ្ឋានបានចេញសេចក្តីប្រកាសបន្ទាន់បំផុត ស្តីពីការឆ្លងរាតត្បាតជំងឺកូវីដនៅកាន់មន្ទីរអប់រំខេត្ត-ស្រុកសម្រាប់អនុវត្តដូចខាងក្រោម ៖

១-ផ្តល់ចំណេះដឹងពីការទប់ស្កាត់ការឆ្លងរាតត្បាតជំងឺកូវីដលើកូនសិស្ស គ្រូបង្រៀន បុគ្គលិកសាលា អាណាព្យាបាល និងអ្នកមកសាកសួរព័ត៌មានសិក្សានៅសាលារៀន
២-កំណត់ឱ្យអ្នកចូលក្នុងបរិវេណសាលារៀន ត្រូវពាក់ម៉ាស់ លាងដៃដោយសាប៊ូ ឬអាល់កុល
៣-សម្អាតបរិវេណ និងឧបករណ៍ដែលកូនសិស្សប្រើប្រាស់រួមគ្នាជានិច្ច
៤-បើមានអាការៈស្រដៀងផ្តាសាយ ចូរពាក់ម៉ាស់ការពារការឆ្លងរាតត្បាត ឬបើពិនិត្យឃើញឆ្លងកូវីដ ចូរប្រញាប់ទៅព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យជាបន្ទាន់ដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យ និងអាការៈធ្ងន់ធ្ងរ
៥-ប្រុងប្រយ័ត្ន តាមដាន និងអនុវត្តតាមផែនការទប់ស្កាត់ជំងឺកូវីដឆ្លងរាតត្បាតនៅសាលារៀន
៦-បើសាលារៀនណាមួយមានជំងឺកូវីដឆ្លងខ្លាំង ចូរបិទសាលា បង្រៀនសិស្សតាមអនឡាញ និង
៧-តាមដានព័ត៌មានពីស្ថានការណ៍ឆ្លងជំងឺកូវីដតាមប្រព័ន្ធ Digital Disease Surveillance (DDS) ៕

សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ យន្តហោះរបស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ All Nippon Airways ដែលធ្វើដំណើរចាកចេញពីទីក្រុងតូក្យូ ប្រទេសជប៉ុន ទៅកាន់ទីក្រុងហ៊ូស្តុន សហរដ្ឋអាមេរិក ត្រូវផ្លាស់ប្តូរគោលដៅភ្លាមៗក្រោយពីអ្នកដំណើរម្នាក់ព្យាយាមបើកទ្វារយន្តហោះ២កន្លែង ពេលយន្តហោះកំពុងហោះហើរលើអាកាស ។ ក្រោយយន្តហោះចុះចតដោយសុវត្ថិភាព បុគ្គលិកអាកាសចរណ៍ និងអ្នកដំណើរផ្សេងគ្នាជួយគ្នាចាប់អ្នកដំណើររូបនេះបញ្ជូនទៅពិនិត្យផ្លូវចិត្តនៅមន្ទីរពេទ្យ ។

តាមសេចក្តីរាយការណ៍របស់ FBI និងអ្នកនាំពាក្យអាកាសយានដ្ឋាននៅទីក្រុងស៊ីតថល សហរដ្ឋអាមេរិក គឺយន្តហោះរបស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ All Nippon Airways បានធ្វើដំណើរចាកចេញពីអាកាសយានដ្ឋាន Haneda ប្រទេសជប៉ុន ទៅកាន់អាកាសយានដ្ឋាន George Bush Intercontinental Airport ទីក្រុងហ៊ូស្តុន សហរដ្ឋអាមេរិក ប៉ុន្តែអ្នកដំណើរម្នាក់ពុំគោរពច្បាប់ ទើបធ្វើឱ្យយន្តហោះផ្លាស់ប្តូរគោលដៅ ។

យន្តហោះដឹកអ្នកដំណើរនេះជាប្រភេទ Boeing 787-9 Dreamliner បានហោះលើអាកាសប្រមាណ១០ម៉ោង និងចុះចតនៅអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិ Seattle-Tacoma International Airport សហរដ្ឋអាមេរិក ដោយសារអ្នកដំណើរព្យាយាមបើកទ្វារយន្តហោះ ។ ប៉ុន្តែហេតុការណ៍នេះពុំបណ្តាលឱ្យអ្នកដំណើរណាម្នាក់ និងបុគ្គលិកអាកាសចរណ៍រងរបួសទេ ។

ចំណែកក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ All Nippon Airways បញ្ជាក់ថា ក្រោយពេលយន្តហោះចុះចតនៅអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិ Seattle-Tacoma រួចហើយ ស្រាប់តែអ្នកដំណើរម្នាក់ទៀតមានអាកប្បកិរិយាពុំសមរម្យដើរទៅធាក់ទ្វារបន្ទប់ទឹក ដោយសារពុំពេញចិត្តនឹងយន្តហោះផ្លាស់ប្តូរគោលដៅ ។ ក្រោយមក សមត្ថកិច្ចក៏នាំខ្លួនអ្នកដំណើរធាក់ទ្វារបន្ទប់ទឹកចុះពីយន្តហោះ ខណៈអ្នកដំណើរផ្សេងទៀតបានជិះយន្តហោះចាកចេញពីអាកាសយានដ្ឋាន Seattle-Tacoma ទៅទីក្រុងហ៊ូស្តុន ។ ប៉ុន្តែគ្មានការចោទប្រកាន់អ្នកដំណើរទាំង២រូប ដែលធ្វើឱ្យចលាចលលើយន្តហោះទេ ។

រដ្ឋបាលអាកាសចរណ៍អាមេរិក (FAA) បានកំណត់គោលការណ៍ពិន័យប្រាក់អ្នកដំណើរទាំងឡាយណាដែលមានអាកប្បកិរិយាពុំសមរម្យលើយន្តហោះ ក្រោយពីករណីដូចគ្នានេះកើតឡើងជាច្រើនកាលពីឆ្នាំ២០២១ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ហេតុការណ៍ដូចគ្នានេះបានកើតឡើងកាលពីខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ នៅលើយន្តហោះដឹកអ្នកដំណើរជាង២០០នាក់ ដែលហោះហើរចេញពីកោះបាលី ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ទៅកាន់ទីក្រុងមែនប៊ន ប្រទេសអូស្ត្រាលី ។ យន្តហោះនេះបានផ្លាស់ប្តូរគោលដៅជាបន្ទាន់ ដោយសារអ្នកដំណើរម្នាក់ព្យាយាមបើកទ្វារយន្តហោះ ពេលយន្តហោះកំពុងហោះលើមហាសមុទ្រឥណ្ឌា ៕

ប្រទេសថៃ ៖ លោកស្រី យីងឡាក់ ស៊ីណាវ៉ាត្រ នឹងក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃទី4 ក្នុង្រវត្តិសាស្រ្តដែលត្រូវបានរដ្ឋរឹអូសទ្រព្យសម្បត្តិ បន្ទាប់ពីលោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត្រ ដែលជាបងប្រុសបង្កើត និងមានទ្រព្យសម្បត្តិប្រមាណជាង 46 ពាន់លានបាតត្រូវបានរដ្ឋរឹបអូសដូចគ្នាកាលពីកន្លងទៅ។ នេះបើយោងតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយថៃកាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ទី២៥ ខែឧសភានេះ។

ថ្ងៃទី 22 ខែឧសភា ឆ្នាំ 2025 គឺជាពេលវេលាប្រវត្តិសាស្ត្រមួយនៅក្នុងនយោបាយថៃ ដែលតុលាការរដ្ឋបាលកំពូលបានបញ្ជាឱ្យអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីលោកស្រី Yingluck Shinawatra បង់ប្រាក់សំណងចំនួន 10.028 ពាន់លានបាត (ប្រហែល 275 លានដុល្លារអាមេរិក) ទាក់ទងនឹងគម្រោងទិញស្រូវដ៏ចម្រូងចម្រាសរបស់រដ្ឋាភិបាលចាស់លោកស្រី និងបង្កឲ្យមានការធ្វេសប្រហែសយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ ជាមួយនឹងការសម្រេចនេះ តុលាការទុករយៈពេលក្នុងការឲ្យលោកស្រីធ្វើការបង់សំណង់នោះ ប៉ុន្តែប្រសិនបើដល់ថ្ងៃកំណត់ហើយលោកស្រីនៅតែមិនទាន់ចូលមកដោះស្រាយទេ នោះតុលាការនឹងមានសិទ្ធិដកហូតទ្រព្យសម្បត្តិទាំងអស់របស់លោកស្រី។

ដោយឡែក បើយោងតាមការរកឃើញរបស់ភ្នាក់ងារពិសេស AEC លោក ថាក់ស៊ីន ត្រូវបានចោ.ទប្រកាន់ពីបទលាក់បាំងទ្រព្យសម្បត្តិពិតប្រាកដ រួមទាំងភាគហ៊ុន Shin Corp ក្រោមឈ្មោះសមាជិកគ្រួសារ និងសហការីជិតស្និទ្ធ រួមទាំងភរិយា បងស្រី កូនៗ និងគ្រួសារសាច់ថ្លៃបស់គាត់។ ក្នុងនោះតុលាការកំពូលបានរកឃើញពីភាពមិនប្រក្រតីជាច្រើននៅក្នុងប្រតិបត្តិការរបសើក្រុមហ៊ុននេះ។

តុលាការកំពូលបានសម្រេចជាឯកច្ឆ័ន្ទថា លោក ថាក់ស៊ីន មានចេតនាផ្ទេរភាគហ៊ុនរបស់ខ្លួនទៅឲ្យសមាជិកគ្រួសារ ដើម្បីលាក់បាំងពីទ្រព្យសម្បត្តិពិតប្រាកដ ក្នុងអំឡុងពេលដែលលោកជានាយករដ្ឋមន្ត្រី។ ជាលទ្ធផល តុលាការបានសម្រេចរឹបអូស 39.77 ពាន់លានបាតនៅក្នុងប្រាក់ចំណូលពីការលក់របស់ Shin Corp និងចំណែកភាគហ៊ុនចំនួន 6.89 ពាន់លានបាត ហើយទឹកប្រាក់សរុបដែលរឹបអូសបានគឺស្មើនឹង 46.37 ពាន់លានបាត ដែលត្រូវប្រគល់ជូនទៅឲ្យរដ្ឋថៃ។

ផ្ទុយពីករណីរបស់បងប្រុសដែលមានលក្ខណៈជាឧក្រិដ្ឋកម្ម ទង្វើរបស់លោកស្រី យីងឡាក់ ស្ថិតនៅក្រោមច្បាប់រដ្ឋបាល ជាពិសេសករណីទទួលខុសត្រូវរដ្ឋប្បវេណីសម្រាប់ការប្រព្រឹត្តមិនត្រឹមត្រូវនៅក្នុងការដឹកនាំ។ ដូចនេះ សេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការកំពូល គឺតម្រូវឱ្យគាត់សងការខូចខាតប្រមាណ 10.028 ពាន់លានបាត។

ក្នុងករណីលោកស្រី មិនបានសងប្រាក់សំណងតាមពេលកំណត់ ក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុនឹងចាប់ផ្តើមសំណុំរឿងថ្មីនៅក្នុងតុលាការរដ្ឋបាល ដើម្បីអនុវត្តសាលក្រម ដែលអាចបណ្តាលឱ្យមានការរឹបអូសទ្រព្យសម្បត្តិទាំងអស់ និងប្រមូលចូលជាថវិការដ្ឋវិញ។ ជាមួយគ្នានេះ លោកស្រី យីងឡាក់ នឹងក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃទី៤ ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ដែលប្រឈមមុខនឹងការរឹបអូសទ្រព្យសម្បត្តិ ដែលជាលទ្ធផលនៃសកម្មភាពដឹកនាំនយោបាយខុសគោលការណ៍ និងបង្កកាខូចខាតដល់រដ្ឋ៕