ការបិទព្រំដែនជាមួយកម្ពុជាជាឯកភាគីពីសំណាក់ភាគីថៃតាំងពីមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ បានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចថៃយ៉ាងខ្លាំង ជាពិសេស ពលរដ្ឋថៃដែលប្រកបរបរនៅតាមបណ្តោយព្រំដែនរងផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដោយសារបាត់បង់ប្រាក់ចំណូលសំខាន់ ។ ពលរដ្ឋថៃលក់ដូរនៅផ្សាររុងក្លឿ ខេត្តស្រះកែវ រងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងពីការបិទព្រំដែន បានទទូចជាថ្មីទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលរបស់ខ្លួនឆាប់បើកព្រំដែនឡើងវិញ ពីព្រោះបច្ចុប្បន្ន ផ្សារមានសភាពស្ងាត់ជ្រងំ គ្មានភ្ញៀវទេសចរ ប្រសិនបើស្ថានការណ៍នៅតែបែបនេះ សេដ្ឋកិច្ចខេត្តស្រះកែវនឹងកាន់តែដុនដាបមិនខាន ។

ពលរដ្ឋ និងអាជីវករលក់ដូរនៅផ្សាររុងក្លឿបានទទូចម្តងហើយម្តងទៀតឱ្យរដ្ឋាភិបាលបើកព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃជាបន្ទាន់ ពីព្រោះថៃជាអ្នករងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងជាងដោយសារការបិទព្រំដែននេះ កាលពីមុន ប្រាក់ចំណូលរកបានក្នុង១ថ្ងៃៗស្មើរាប់ពាន់បាតអាចចិញ្ចឹមគ្រួសារមានជីវភាពធូរធា ប៉ុន្តែតាំងពីបិទព្រំដែនមក បាត់បង់ចំណូលទាំងស្រុង ។ ទោះជាមានការសំណូមពរម្តងហើយម្តងទៀត និងប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចថៃខ្លាំងក្តី ក៏រដ្ឋាភិបាលរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin Charnvirakul នៅតែប្រកាន់ជំហរបិទបន្តទៀតរហូតដល់កម្ពុជាយល់ព្រមតាមលក្ខខណ្ឌ ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Thairath កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ផ្សាររុងក្លឿ ស្រុកអារញ្ញប្រាថេត ខេត្តស្រះកែវ មានបរិយាកាសស្ងាត់ជ្រងំ តូបលក់ដូរជាច្រើន បង្ខំចិត្តបិទទ្វារបណ្តោះអាសន្ន រង់ចាំរហូតដល់ព្រំដែនបើកឡើងវិញ ដោយសារមិនអាចរកប្រាក់ចំណូលពីការលក់ដូរនាពេលបច្ចុប្បន្ន ។ ពីមុន ផ្សារនេះជាទីផ្សារជំរុញសេដ្ឋកិច្ចព្រំដែនដ៏សំខាន់របស់ថៃ មានភ្ញៀវទេសចរបរទេសឆ្លងដែនទៅមក ប៉ុន្តែពេលនេះ ផ្សារបែរជាមានសភាពស្ងាត់ជ្រងំ គ្មានការលក់ដូរ អាជីវករគ្មានលទ្ធភាពប្រមូលដើមទុនមកវិញ ។

បើតាមអាជីវកផ្សាររុងក្លឿ គឺបច្ចុប្បន្ន គ្មានភ្ញៀវទេសចរឡើយ ខុសពីពេលមុនបិទព្រំដែន សម្បូរភ្ញៀវទេសចរ ។ ស្ថានការណ៍ស្ងប់ស្ងាត់បែបនេះធ្វើឱ្យបាត់បង់ប្រាក់ចំណូលទាំងស្រុង គ្មានប្រាក់បង់ថ្លៃតូប គ្មានប្រាក់បង់ទឹក-ភ្លើង និងការចំណាយផ្សេងៗ អាជីវករជាច្រើននាក់បានត្រឹមតែរង់ចាំឱ្យរដ្ឋាភិបាលរបស់ខ្លួនបើកព្រំដែនឡើងវិញ ។

ការបិទព្រំដែនមិនត្រឹមតែបង្កផលប៉ះពាល់ដល់អាជីវករថៃប៉ុណ្ណោះទេ រថយន្តឈ្នួលដែលដឹកភ្ញៀវទេសចរទៅកាន់ទីក្រុងបាងកក និងទៅបណ្តាខេត្តផ្សេងៗ ក៏រងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងដោយសារការបិទព្រំដែនដែរ ។ ពលរដ្ឋថៃប្រកបរបរដឹកភ្ញៀវប្រាប់ថា ការបិទព្រំដែនធ្វើឱ្យពួកគេសម្រេចបោះបង់មុខរបរនេះ និងងាកទៅប្រកបរបរផ្សេង គ្រាន់បានប្រាក់ខ្លះយកមកចិញ្ចឹមគ្រួសារអាចរស់បានមួយថ្ងៃៗ ។

អាជីវករលក់ដូរ អ្នកលើកដាក់អីវ៉ាន់ អ្នកបើករ៉ឺម៉ក និងឡានឈ្នួល ទទូចឱ្យរដ្ឋាភិបាលថៃបើកព្រំដែនឆាប់ៗដើម្បីជួយសម្រាលទុក្ខលំបាករបស់ពលរដ្ឋ ប្រសិនបើព្រំដែននៅតែបិទ សេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារ រួមទាំងសេដ្ឋកិច្ចខេត្តស្រះកែវ នឹងកាន់តែដុនដាបខ្លាំង ។ ស្ថានការណ៍នេះ ប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់ដោយផ្ទាល់ ហើយបើរង់ចាំប្រាក់ចំណូលពីការប្រកបរបរទាំងនេះ មុខជាដាច់ពោះស្លាប់មិនខាន ពួកគេចង់ឱ្យបើកព្រំដែនឆាប់ៗដើម្បីជួយស្រោចស្រង់សេដ្ឋកិច្ច ។

គួរបញ្ជាក់ថា ការសម្រេចបិទព្រំដែនជាឯកតោភាគីរបស់ថៃបានធ្វើឱ្យខាតប្រយោជន៍ថៃខ្លួនឯងយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ដោយសារថៃជាអ្នកលក់ទំនិញក្នុងចំនួនដ៏ច្រើនដល់កម្ពុជា ។ ម្យ៉ាងទៀត វាបង្ហាញពីថៃល្មើសគោលការណ៍ច្បាប់អន្តរជាតិ និងសុច្ឆន្ទៈក្នុងតំបន់ ដែលទង្វើនេះមិនត្រឹមតែធ្វើឱ្យខូចដល់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការការទូតប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងរំលោភលើសិទ្ធិមនុស្សជាមូលដ្ឋានផងដែរ ដោយថៃលើកពីហេតុផលមិនសមរម្យថា ដើម្បីទប់ស្កាត់ការឆបោកអនឡាញ ។

កម្ពុជា គឺជាជនរងគ្រោះនៃការឈ្លានពាន និងការឆបោកអនឡាញហូរចូលពីប្រទេសថៃ ហើយនេះមិនមែនជាលើកទី១ទេ ដែលថៃព្យាយាមបំភ្លៃការពិត លាបពណ៌ប្រទេសជិតខាង ដើម្បីបិទបាំងប្រទេសខ្លួនជាទីតាំងឆបោកអនឡាញដ៏ធំក្នុងតំបន់ ។ រដ្ឋាភិបាល កងទ័ព និងសារព័ត៌មានថៃ ព្យាយាមធ្វើយ៉ាងណា ឱ្យពិភពលោកជឿថា ការចោទប្រកាន់មកលើកម្ពុជាជាការពិត ដើម្បីបិទបាំងពីសកម្មភាពឈ្លានពាន ហេតុនេះ ការបិទព្រំដែនពីសំណាក់ថៃធ្វើឡើងគ្រាន់តែដើម្បីផលចំណេញនយោបាយ និងផ្គាប់ចិត្តក្រុមជាតិនិយមជ្រុលប៉ុណ្ណោះ ខណៈពលរដ្ឋខ្លួនកំពុងដាច់ពោះស្លាប់ ៕

កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ឯកឧត្តមឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាក់ សុខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ បានជួបទ្វេភាគីជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃ លោក Sihasak Phuangketkeow នៅក្រៅកិច្ចប្រជុំអាស៊ាន-សហភាពអឺរ៉ុប (ASEAN-EU Ministerial Meeting: AEMM) លើកទី២៥ នៅប្រទេសព្រុយណេ ដោយ ក្នុងជំនួបនេះ ភាគីទាំងពីរបានពិភាក្សាត្រង់ទៅត្រង់មកលើស្ថានភាពព្រំដែន រួមទាំងវិធានការកសាងទំនុកចិត្តនានា និងលើទិដ្ឋភាពដ៏ទូលំទូលាយនៃទំនាក់ទំនងការទូតរវាងប្រទេសទាំងពីរ ។

ភាគីទាំងពីរបានបញ្ជាក់សាជាថ្មីនូវការប្តេជ្ញាចិត្តចំពោះបទឈប់បាញ់ ការដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនដោយសន្តិវិធី និងការអនុវត្តពេញលេញនូវសេចក្តីប្រកាសរួមនៃកិច្ចប្រជុំពិសេសលើកទី៣ របស់គណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ (GBC) កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ។ ឯកឧត្តម ប្រាក់ សុខុន សង្កត់ធ្ងន់ថា ការសម្រេចបាននូវសន្តិភាពយូរអង្វែងរវាងប្រទេសទាំងពីរ ដែលរួមចំណែកដល់សន្តិភាព ស្ថិរភាព និងឯកភាពក្នុងអាស៊ាន គឺទាមទារនូវការប្តេជ្ញាចិត្តពិតប្រាកដ និងការគោរពពេញលេញចំពោះច្បាប់អន្តរជាតិ ធម្មនុញ្ញអាស៊ាន ក៏ដូចជាសន្ធិសញ្ញា និងកិច្ចព្រមព្រៀងដែលមានស្រាប់ទាំងអស់ ។

ក្រៅពីនេះ ភាគីទាំងពីរក៏បានពិភាក្សាអំពីការបង្កើនការជឿទុកចិត្ត និងយោគយល់គ្នាទៅវិញទៅមក ដោយចៀសវាងការចោទប្រកាន់គ្នា និងការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានមិនត្រឹមត្រូវដែលនាំឱ្យមានការយល់ខុស ដោយផ្អែកលើគោលការណ៍ជាប្រទេសជិតខាងល្អ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ការជួបគ្នារវាងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា-ថៃលើកនេះ កើតឡើងបន្ទាប់ពីដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសចិន លោក Wang Yi មកកាន់ប្រទេសទាំងពីរកាលពីសប្តាហ៍មុន ។ ក្នុងជំនួបជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសចិន លោក Wang Yi បានបញ្ជូនសារថា កម្ពុជាមិនចង់ប្រយុ.ទ្ធ ឬប្រឈមមុខ ឬបង្កើនភាពតានតឹងជាមួយថៃទៀតទេ ហើយចិនចង់ឃើញប្រទេសទាំង២ស្តារទំនាក់ទំនងល្អជាមួយគ្នាឡើងវិញ ។

ចិនបានដើរតួនាទីជាអ្នកនាំពាក្យឱ្យកម្ពុជា ហើយចិនជាអ្នកសម្របសម្រួលធ្វើយ៉ាងណា ឱ្យរដ្ឋាភិបាលថៃងាកមករកតុចរចាវិញ ពីព្រោះរដ្ឋាភិបាលថៃបានបដិសេធការចរចាម្តងហើយម្តងទៀត ។ ចិនប្រាប់ថៃថា ត្រៀមខ្លួនជួយដោះស្រាយជម្លោះកម្ពុជា-ថៃ ហើយចិនសង្ឃឹមថៃនឹងយល់ព្រមចូលរួមតុចរចាជាមួយកម្ពុជា ពីព្រោះពេលនេះ ប្រទេសថៃមានរដ្ឋាភិបាលថ្មីជាផ្លូវការហើយ ដើម្បីកាត់បន្ថយស្ថានការណ៍តានតឹង ក្នុងនាមប្រទេសទាំងពីរជាសមាជិកអាស៊ានដូចគ្នា ។

ចិន គឺជាតួអង្គដ៏សំខាន់មួយដូចសហរដ្ឋអាមេរិកដែរ ក្នុងការជំរុញឱ្យកម្ពុជា-ថៃសម្រេចបាននូវកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ និងទប់ស្កាត់ការប្រឈមមុខគ្នាដោយអាវុធរវាងប្រទេសទាំងពីរនាពេលកន្លងមក ៕

កម្មវិធីកម្សាន្តសប្បាយរបស់ប្រទេសថៃ កំពុងប្រែក្លាយជាអន្ទាក់ដ៏គួរឲ្យខ្លាច! នៅពេលនេះប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយចិនកំពុងចុះផ្សាយយ៉ាងផុសផុលពីករណី និសិ្សតស្រីចិន អាយុ ១៩ឆ្នាំម្នាក់ ត្រូវបានគេចាប់ជំរិ.តនៅក្នុងអំឡុងពេលទៅកម្សាន្តក្នុងពិធីបុណ្យសង្រ្កាននៅឯប្រទេសថៃ ខណៈដែលរដ្ឋាភិបាល និងបណ្ដាញសារព័ត៌មានថៃកំពុងព្យាយាមបិទបាំងពីបញ្ហានេះ។

យោងតាមសេចក្ដីរាយការណ៍របស់ Yangtze Evening Post ដែលជាប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយចិន នៅថ្ងៃទី 24 ខែមេសា និស្សិតសាកលវិទ្យាល័យម្នាក់មកពីខេត្តក្វាងទុង ដែលត្រូវបានកំណត់អត្តសញ្ញាណថាជា Xiao Yang បានចាកចេញទៅកាន់ប្រទេសថៃនៅថ្ងៃទី 10 ខែមេសា តាមការអញ្ជើញរបស់អ្នកស្គាល់គ្នាម្នាក់ ដើម្បីចូលរួមក្នុងពិធីបុណ្យសង្ក្រាន្ត ប៉ុន្តែក៏ត្រូវបានគេចាប់ជំរិត និងក្រោយមកនាងត្រូវបានគេសង្ស័យថា ត្រូវបានគេបញ្ជូនទៅជិតព្រំដែនថៃ-មីយ៉ាន់ម៉ា ហើយត្រូវបានលក់បន្តទៅឱ្យក្រុមឧក្រិដ្ឋជន Online Scam។

ក្រុមចាប់ជំរិ.តបានទាមទារប្រាក់លោះប្រហែល ៣០.០០០ ដុល្លារអាមេរិក ពីគ្រួសាររបស់នាង ប៉ុន្តែបើទោះបីជាពួកគេបានបង់ប្រាក់ហើយក៏ដោយ ការដោះលែងរបស់នាងត្រូវបានគេរាយការណ៍ថាត្រូវបានពន្យារពេលជាច្រើនដង ដោយអ្នកចាប់ជំរិតបានលើកឡើងពីហេតុផលពីឧបសគ្គក្នុងការដឹកជញ្ជូន និងរដ្ឋបាល។ បច្ចុប្បន្នស្ថានភាពពិតប្រាកដរបស់នាងនៅតែមិនច្បាស់លាស់ ទោះបីជានាងរក្សាទំនាក់ទំនងមានកម្រិតជាមួយសាច់ញាតិក៏ដោយ។

ករណីនេះបានធ្វើឱ្យមានការចាប់អារម្មណ៍ឡើងវិញលើបណ្តាញឧក្រិដ្ឋកម្មដែលកំពុងប្រតិបត្តិការតាមបណ្តោយព្រំដែនប្រទេសថៃជាមួយប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ជាកន្លែងដែលសមាសធាតុនៃការឆបោកត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹងការជួញដូរមនុស្ស ការបង្ខំឱ្យធ្វើការ ការជំរិតទារប្រាក់ និងការក្លែងបន្លំតាមអ៊ីនធឺណិតដែលកំណត់គោលដៅជនរងគ្រោះនៅទូទាំងអាស៊ី។

ឆ្លើយតបនឹងបញ្ហានេះ ស្ថានទូតចិនប្រចាំប្រទេសថៃបានចេញសេចក្តីជូនដំណឹងសុវត្ថិភាពតាមរយៈប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គម ដោយជំរុញឱ្យប្រជាជនខ្លួនមានការប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះការធ្វើដំណើរមកកាន់ប្រទេសថៃ ជាពិសេសកុំជឿតាមការល្បួងក្រោមលេសថាផ្ដល់ជូនការងារដែលមានប្រាក់ខែខ្ពស់ ដែលមានឃើញតាមរយៈប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គម ឬកម្មវិធីផ្ញើសារឲ្យសោះ។

គួរជម្រាបថា ពិធីបុណ្យសង្ក្រាន្តរបស់ថៃត្រូវបានគេស្គាល់យ៉ាងទូលំទូលាយថាជាកម្មវិធីដ៏សប្បាយរីករាយ ដែលមនុស្សម្នារចូលចិត្តលេងទឹកនៅតាមដងផ្លូវ ដោយបានទាក់ទាញភ្ញៀវអន្តរជាតិរាប់លាននាក់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ដោយសារតែឧប្បត្តិហេតុដូចជាករណីចាប់ជំរិតនេះ ពិធីបុណ្យនេះ កំពុងស្ថិតក្រោមការវាយតម្លៃអវិជ្ជមាន ជាពិសេសពីសំណាក់ជនជាតិចិនដោយសារបញ្ហាជាច្រើនតែងកំណត់គោលដៅលើពួកគេ។

ជាក់ស្ដែងបើតាមការចុះផ្សាយលើបណ្ដាញសង្គមកាលពីថ្មីៗនេះ នារីជនជាតិម្នាក់ត្រូវបានគេដាក់ថ្នាំសម្រើបលើសកម្រិតរហូតដល់បាត់បង់ស្មារតី នៅខណៈដែលនាងចូលរួមលេងបាញ់ទឹកនៅក្នុងកម្មវិធីបុណ្យសង្រ្កាន្តនៅក្នុងប្រទេសថៃ ដែលជំរុញឲ្យរដ្ឋាភិបាលនិងស្ថានទូតចិន បញ្ចញនូវសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ជាពិសេសដើម្បីណែនាំ និងដាស់តឿនប្រជាពលរដ្ឋខ្លួនដែលកំពុងស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសថៃ ឲ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ដើម្បីជៀសវាងពីហានិភ័យផ្សេងៗ៕

បច្ចុប្បន្ន ប្រទេសថៃពិបាករកទីផ្សារនាំចេញទុរេន ដោយសារទុរេនថៃគ្មានគុណភាពល្អស្របតាមការកំណត់ស្តង់ដារធ្វើឱ្យកសិករប្រឈមមុខនឹងការខាតបង់ដើមទុន ខណៈការនាំចេញទុរេនថៃទៅចិនក៏ពិបាក បន្ទាប់ពីចិនរឹតបន្តឹងខ្លាំងលើការត្រួតពិនិត្យគុណភាព និងងាកទៅនាំចូលទុរេនល្អៗពីប្រទេសផ្សេងជំនួសវិញដែលមិនប្រើប្រាស់សារធាតុគីមី ។ បន្ទាប់ពីគ្មានទីផ្សារ ថ្មីៗនេះ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មថៃបានហៅ Influencer ជាច្រើនមកជួយ Live លក់ទុរេនចំនួន១លានផ្លែក្នុងតម្លៃថោកៗ ឬលក់ឡៃឡុងតម្លៃត្រឹម១០០បាតក្នុង១ផ្លែ (ឬ១ម៉ឺនរៀល) ។

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម អ្នកស្រី Suphajee Suthumpun ឱ្យដឹងថា បានហៅ Influencer ជាច្រើនមកជួយ Live លក់ទុរេនកាលពីពេលថ្មីៗនេះ ហើយនៅថ្ងៃទី២៨ ខែមេសា នឹងឱ្យ Influencer មក Live លក់បន្ថែមទៀតឱ្យបាន៣៣% ដោយសារថៃមានទុរេនក្នុងស្តុករាប់លានផ្លែលក់មិនដាច់ ហើយការលក់អនឡាញក៏ដើម្បីជួយកសិករផងដែរ ពីព្រោះការ Live ជួយឱ្យការលក់ឆាប់រហ័ស និងមានអតិថិជនថ្មីៗ ខណៈនៅឆ្នាំ២០២៦ ប្រទេសថៃដាំទុរេនទទួលបានផលច្រើន ។

បើតាមអ្នកស្រី Suphajee គឺកាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែមេសា កន្លងមក បានឱ្យ Influencer ជាច្រើនមកជួយ Live លក់ទុរេន ប្រសិនបើមិនប្រញាប់លក់ចេញទេ នឹងពិបាកដោះស្រាយបញ្ហា ហើយប្រឈមនឹងតម្លៃធ្លាក់ចុះខ្លាំងលើទីផ្សារដោយសារទុរេនផ្តល់ផលច្រើន ។ ការលក់តម្លៃត្រឹមតែ១០០បាតក្នុង១ថ្ងៃ វាគ្រាន់តែជាវិធីសាស្ត្រផ្សព្វផ្សាយបញ្ចុះតម្លៃប៉ុណ្ណោះ និងជួយរកទីផ្សារឱ្យកសិករ មិនមែនរង់ចាំឱ្យតម្លៃទុរេនធ្លាក់ថ្លៃខ្លាំងជាងនេះ ទើបជួយទិញកសិករទេ ។

ពាក់ព័ន្ធនឹងក្រសួងពាណិជ្ជកម្មថៃហៅ Influencer មកជួយលក់ទុរេន ធ្វើឱ្យផ្ទុះការខឹងសម្បារពីមហាជនគ្រប់មជ្ឈដ្ឋាន ជាពិសេស កសិករថៃរិះគន់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មគ្មានសមត្ថភាពជួយរកទីផ្សារនាំចេញទុរេន បែរជាមកលក់ទុរេនក្នុងតម្លៃថោកៗ ដោយពួកគេចង់ឱ្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្មចាត់វិធានការដោះស្រាយតាមវិធីផ្សេងដែលល្អជាងនេះ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ការលក់ទុរេនថៃក្នុងតម្លៃត្រឹមតែ១០០បាតក្នុង១ផ្លែ ឬការលក់ទុរេនឡៃឡុង គឺរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មថៃផ្តោតលើអតិថិជនចិនជាគោលដៅសំខាន់ ដោយសារនៅថៃគ្មានអ្នកទិញទុរេន ម្យ៉ាងទៀត ទុរេនថៃប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីខ្លាំងជាងប្រទេសផ្សេងៗនាំឱ្យប៉ះពាល់សុខភាព ជាពិសេស ថៃប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីលើទុរេនខ្លាំងសម្រាប់នាំចេញ ។

កាលពីដើមឆ្នាំ២០២៥ គយចិនបានរឹតបន្តឹងការនាំចូលទុរេនពីថៃ បន្ទាប់ពីរកឃើញសារធាតុគីមីយ៉ាងខ្លាំងលើសចំណុះធ្វើឱ្យប៉ះពាល់សុខភាពអ្នកបរិភោគ ។ សារធាតុគីមីក្នុងទុរេននេះ គឺជាសារធាតុពណ៌លឿង Basic Yellow 2 ត្រូវបានប្រើប្រាស់លើក្រណាត់ ក្រដាស និងថ្នាំពណ៌លាបផ្ទះ ដែលអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) ចាត់ទុកជាសារធាតុគីមីបង្កឱ្យកើតជំងឺមហារីកប្រភេទ ២B ។

ក្រោយមកយចិនបានរកឃើញសារធាតុគីមី Cadmium ក្នុងទុរេនថៃ ដែលវាជាប្រភេទលោហធាតុមានជាតិពុល និងបង្កជាជំងឺធ្ងន់ធ្ងរ ប្រសិនបើការប្រើប្រាស់ក្នុងបរិមាណច្រើន ទើបចិនស្នើឱ្យថៃត្រួតពិនិត្យគុណភាពទុរេនឡើងវិញតាំងពីកន្លែងវេចខ្ចប់ រហូតដល់ចម្ការ កុំឱ្យមានការប្រើប្រាស់សារធាតុគីមី ។ រីឯក្រសួងកសិកម្មថៃព្យាយាមបិទលាក់ព័ត៌មាននេះ និងថាទុរេនខ្លួនមានគ្រប់លក្ខណៈស្តង់ដារសុវត្ថិភាពតាមការកំណត់របស់ចិន ។

ទុរេនជាផ្លែឈើមានតម្លៃខ្ពស់ជាងផ្លែឈើផ្សេងៗ និងជាដំណាំពិបាកដាំដុះ ទើបជំរុញឱ្យកសិករថៃប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីខ្លាំងដើម្បីឱ្យឆាប់ផ្លែ ឆាប់ទុំ និងអាចរក្សាទុកបានយូរ ដោយមិនខ្វល់ពីផលប៉ះពាល់សុខភាពអ្នកបរិភោគ ៕

មិនរង់ចាំយូរក្រោយដណ្ដើមបានយកទៅកាន់ក្នុងដៃ ប្រទេសថៃបានរៀបចំគម្រោងជាច្រើនរួចស្រេច ដោយក្នុងនោះពួកគេបានអនុម័តកញ្ចប់ថវិកា ២០ លានបាត (ប្រហែល ៦១ ម៉ឺនដុល្លារ) ដើម្បីបែងចែកទៅលើការជួសជុលប្រាសាទតាក្របី និងអភិវឌ្ឍន៍តំបន់នោះឲ្យក្លាយជាតំបន់ទេសចរណ៍ប្រវត្តិសាស្រ្ត ព្រមទាំងបង្កើនកម្លាំងយោធាដើម្បីការពារបរិវេណប្រាសាទ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែត ថៃប៉ុស្តិ៍។

យោងតាមលោក ផានុមបុត្រ ច័ន្ទថារោជ អគ្គនាយកនៃនាយកដ្ឋានវិចិត្រសិល្បៈថៃ នៅថ្ងៃទី ២៦ ខែមេសា ឆ្នាំ ២០២៦ បាននិយាយថា បន្ទាប់ពីរៀបចំពិធីសាសនាដើម្បីគោរពបូជាដល់បារមីអ្នកថែរក្សាប្រាសាទតាក្របី ក្រសួងវប្បធម៌ និងក្រសួងការពារជាតិថៃ បានសម្រេចអនុម័តថវិកាចំនួន ២០ លានបាត ដែលត្រូវបានប្រគល់ភារកិច្ចឱ្យនាយកដ្ឋានវិចិត្រសិល្បៈជាអ្នកបែងចែក និងចាប់ផ្តើមការងារជួសជុលប្រាសាទដើម្បីឲ្យវិលមកសភាពដើមវិញទាំងស្រុងក្នុងរយៈពេល ២ ឆ្នាំ។

តាមផែនការខាងលើនេះ អ្នកជំនាញរបស់ថៃនឹងធ្វើការរុះរើថ្មទាំងអស់របស់ប្រាសាទ ហើយទើបធ្វើការប្រមូលផ្គុំឡើងវិញឲ្យចេញជារូបរាងតាមរចនាសម្ព័ន្ធដើម។ លោក ផានុមបុត្រ បានបង្ហាញក្ដីរំពឹងចំពោះដំណើរការជួសជុលនេះថា ពួកគេមានទំនុកចិត្ត 100% ថានាយកដ្ឋានវិចិត្រសិល្បៈនឹងអាចជួសជុលទីតាំងនេះ ហើយអ្វីៗនឹងវិលទៅរកភាពរុងរឿងដូចដើមវិញ។ ហើយក្នុងអំឡុងពេលនៃការជួសជុលនេះ បុគ្គលិកយោធាជាច្រើននឹងត្រូវដាក់ពង្រាយដើម្បីជួយ និងធានាសុវត្ថិភាពរបស់ក្រុមជួសជុលរហូតដល់ដំណើរបញ្ចប់។

បើទោះបីជាបានដឹងយ៉ាងច្បាស់ថាប្រាសាទនេះគឺកម្មសិទ្ធិរបស់កម្ពុជា ប៉ុន្តែមន្រ្តីរួមទាំងប្រជាជនថៃនៅតែអះអាងដោយមិនអៀនខ្មាសថា ប្រាសាទតាក្របីគឺជាវិមាននៃដួងព្រលឹងស្នេហាជាតិរបស់ប្រជាជនថៃ ដែលមានតម្លៃខាងវិញ្ញាណដ៏ធំធេង។ ហើយយោធាបានលះបង់ជីវិតរបស់ពួកគេដើម្បីការពារវា ដូច្នេះយើងត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចដើម្បីប្រមូលផ្តុំធនធានពេញលេញរបស់យើងសម្រាប់ការជួសជុល»។

ជុំវិញការប្រកាសរបស់ថៃក្នុងជួសជុល និងកែច្នៃទីតាំងបុរាណដ្ឋានដែលស្ថិតក្នុងដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជាដូចខាងលើនេះ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានបង្ហាញប្រតិកម្មយ៉ាងខ្លាំងក្លា ដោយបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ជាផ្លូវការជាច្រើនលើក ដើម្បីប្រឆាំងនឹងសកម្មភាពរបស់ថៃនៅប្រាសាទតាក្របី។

កម្ពុជាចាត់ទុកសកម្មភាពជួសជុល និងការសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរបស់ថៃថាជា “ការរំលោភបំពានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើអធិបតេយ្យភាព និងបូរណភាពទឹកដី” និងជាការប៉ុនប៉ងបង្កើតឱ្យមាន “តថភាពជាក់ស្តែងនៅលើដី” (fait accompli) ដើម្បីគ្រប់គ្រងតំបន់នោះដោយខុសច្បាប់។ ជាមួយគ្នានេះដែរ ក្រសួងវប្បធម៌កម្ពុជាបានប្រកាសយ៉ាងច្បាស់ថា មិនទទួលស្គាល់រាល់ការជួសជុល ឬការកែប្រែណាមួយដែលធ្វើឡើងដោយភាគីថៃឡើយ។ កម្ពុជាសង្កត់ធ្ងន់ថា ប្រាសាទនេះគឺជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌរបស់ខ្មែរ ដែលស្ថិតក្រោមដែនសមត្ថកិច្ចរបស់កម្ពុជាទាំងស្រុង ផ្អែកលើផែនទីឆ្នាំ១៩០៤-១៩០៧៕