ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានប្រកាសកាលពីថ្ងៃទី៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ថា សង្គ្រា.មជាមួយអ៊ីរ៉ង់នឹងបញ្ចប់ជាស្ថាពរ មិនយូរទៀតទេ វាគ្រាន់តែជាប្រតិបត្តិការរយៈពេលខ្លីប៉ុណ្ណោះដើម្បីកម្ចា.ត់អំពើអាក្រ.ក់ចេញពីតំបន់ អាមេរិកមានផែនការគ្រប់គ្រងច្រកសមុទ្រ Hormuz ខណៈមេដឹកនាំថ្មីរបស់អ៊ីរ៉ង់ លោក Mojtaba Khamenei មិនទាន់ថ្លែងសុន្ទរកថា ឬនិយាយអ្វីពាក់ព័ន្ធសង្គ្រា.មជាមួយអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលទេ ។

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានផ្តល់សម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មាន CBS News កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែមីនា ថា សង្គ្រាមជាមួយអ៊ីរ៉ង់ជិតដល់ទីបញ្ចប់ហើយ ពីព្រោះប្រតិបត្តិការកងទ័ពអាមេរិកបានប្រព្រឹត្តទៅយ៉ាងឆាប់រហ័សជាងការរំពឹងទុក ខណៈការរំពឹងទុកពីការបញ្ចប់សង្គ្រាមអាចចំណាយពេលចាប់ពី៤សប្តាហ៍ ទៅ៥សប្តាហ៍ ។ អ៊ីរ៉ង់គ្មានសេសសល់កងទ័ពជើងទឹកទេ គ្មានប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនង ហើយអ៊ីរ៉ង់ក៏គ្មានកងទ័ពអាកាសទៀតដែរ ប៉ុន្តែអាមេរិកមិនទាន់បានវាយប្រហារគោលដៅមួយចំនួននៅអ៊ីរ៉ង់ ដោយត្រូវសង្កេតមើលស្ថានការណ៍សិន មុននឹងសម្រេចចិត្តធ្វើអ្វីនាពេលបន្ទាប់ លោកមានផែនការគ្រប់គ្រងច្រកសមុទ្រ Hormuz ។

ពេលនេះ កប៉ាល់ដឹកប្រេងឥន្ធនៈនានាអាចបើកបរឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រ Hormuz បានហើយ ប៉ុន្តែអាមេរិកកំពុងតែពិចារណាគ្រប់គ្រងច្រកសមុទ្រនេះ ដែលជាច្រកយុទ្ធសាស្ត្រដ៏សំខាន់បំផុតមួយនៅលើពិភពលោកសម្រាប់ការដឹកជញ្ជូនប្រេង ។ ប្រេងឆៅ និងឧស្ម័នធម្មជាតិរាវ (LNG) ប្រមាណ១ភាគ ក្នុងចំណោម៥ភាគលើពិភពលោក បានឆ្លងកាត់ច្រកនេះ ប៉ុន្តែសង្គ្រាមធ្វើឱ្យច្រកដឹកប្រេងដ៏សំខាន់ត្រូវបិទទាំងស្រុង ។

• • លោកគ្មានសារអ្វីផ្ញើទៅកាន់មេដឹកនាំអ៊ីរ៉ង់ថ្មី លោក Mojtaba គឺជាកូនប្រុសរបស់លោក Ayatollah Ali Khamenei ទេ ប៉ុន្តែអាមេរិកបានសម្លឹងឃើញបុគ្គលម្នាក់ទៀតអាចកាន់តំណែងជាមេដឹកនាំអ៊ីរ៉ង់ថ្មី ប៉ុន្តែលោក Trump មិនបានបញ្ជាក់លម្អិតពីបុគ្គលដែលលោកពេញចិត្តនោះជាអ្នកណាទេ ។ កន្លងមក លោកចង់ចូលរួមសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសមេដឹកនាំអ៊ីរ៉ង់ ខណៈរដ្ឋាភិបាលទីក្រុងតេហេរ៉ង់បដិសេធ ។

  

ក្រោយផ្តល់សម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មាន CBS News លោក Trump ក៏បានធ្វើដំណើរទៅចូលរួមប្រជុំសមាជិកសភាគណបក្សសាធារណរដ្ឋ (Republican) នៅទីក្រុងម៉ៃអាមី រដ្ឋផ្លរីដា និងនិយាយបន្ទាប់ពីបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំថា យើងឈ្នះគ្រប់ផ្នែក ប៉ុន្តែមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់ទេ យើងនឹងសម្រេចគោលដៅឱ្យបាន ។ អាមេរិកបានបំផ្លាញទីតាំងបាញ់មីស៊ីល និងទីតាំងកងទ័ពជើងទឹករបស់អ៊ីរ៉ង់រហូតដល់ជាង៨០% ដោយការវាយប្រហារទីតាំងស្មើជាង៥,០០០កន្លែង ។

ចំណែកលោក Mojtaba Khamenei ដែលត្រូវបានក្រុមប្រឹក្សាអ្នកជំនាញអ៊ីរ៉ង់តែងតាំងឱ្យកាន់តំណែងជាមេដឹកនាំអ៊ីរ៉ង់ថ្មីកាលពីថ្ងៃទី៩ ខែមីនា នៅមិនទាន់ថ្លែងសុន្ទរកថា ឬនិយាយអ្វីអំពីស្ថានការណ៍សង្គ្រាមរវាងអ៊ីរ៉ង់ជាមួយអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលទេ ។ លោកបានក្លាយជាមេដឹកនាំថ្មីអ៊ីរ៉ង់ពេលភ្លើងសង្គ្រាមកាន់តែរីករាលដាលយ៉ាងសន្ធោសន្ធៅ និងក្រោយពីឪពុករបស់ខ្លួនបាត់បង់ជីវិតក្នុងថ្ងៃវាយប្រហារដំបូងរបស់អាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល ៕

សង្គ្រា.មនៅមជ្ឈិមបូព៌ាកំពុងជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានមកលើតំបន់អឺរ៉ុប និងអាស៊ី គឺតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈកើនឡើងខ្ពស់រហូតដល់១០០ដុល្លារក្នុង១បារ៉ែលកាលពីថ្ងៃទី៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ នៅថ្ងៃដដែលនេះ មេដឹកនាំរុស្ស៊ីប្រកាសផ្គត់ផ្គង់ប្រេង និងឧស្ម័នទៅឱ្យប្រទេសនានានៅតំបន់អឺរ៉ុប ដែលកំពុងទទួលរងវិបត្តិថាមពល ។ រុស្ស៊ីធ្លាប់លក់ប្រេង និងឧស្ម័នឱ្យអាល្លឺម៉ង់ រួមទាំងប្រទេសផ្សេងៗនៅអឺរ៉ុបអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ ប៉ុន្តែដោយសារសង្គ្រា.មនៅអ៊ុយក្រែនកាលពីឆ្នាំ២០២២ ធ្វើឱ្យឧស្សាហកម្មប្រេង និងឧស្ម័នរុស្ស៊ីរងការដាក់ទណ្ឌកម្មពីសហភាពអឺរ៉ុប ។

ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោក Vladimir Putin បាននិយាយកាលពីថ្ងៃទី៩ ខែមីនា ថា សង្គ្រាមរវាងអ៊ីរ៉ង់ជាមួយអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល បណ្តាលឱ្យមានវិបត្តិថាមពលនៅលើពិភពលោក ហើយលោកបានដាស់តឿនពីការផលិតប្រេងដែលពឹងផ្អែកលើការដឹកជញ្ជូនតាមច្រកសមុទ្រ Hormuz នឹងត្រូវរាំងស្ទះទាំងស្រុងក្នុងរយៈពេលដ៏ខ្លី ។ រុស្ស៊ីជាប្រទេសនាំចេញប្រេងលំដាប់ទី២ លើពិភពលោក និងមានឧស្ម័នធម្មជាតិបម្រុងទុកច្រើនបំផុត យើងរីករាយក្នុងការលក់ប្រេង និងឧស្ម័នឱ្យប្រទេសនានានៅអឺរ៉ុប ប្រសិនបើប្រទេសទាំងនោះយល់ព្រមសហការយូរអង្វែង ។

បណ្តាប្រទេសលោកខាងលិចបានកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើការនាំចូលប្រេង និងឧស្ម័នពីរុស្ស៊ីអស់រយៈពេល៤ឆ្នាំ ដើម្បីប្រឆាំងនឹងរុស្ស៊ីធ្វើសង្គ្រាមជាមួយអ៊ុយក្រែន ខណៈសហភាពអឺរ៉ុប (EU) និងក្រុមប្រទេសឧស្សាហកម្មឈានមុខ (G7) បានដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចរុស្ស៊ី ។ ការបាត់បង់ទីផ្សារអឺរ៉ុបធ្វើឱ្យរុស្ស៊ីបាត់បង់ប្រាក់ចំណូលច្រើនបំផុត ព្រមទាំងបង្ខំឱ្យរុស្ស៊ីយល់ព្រមលក់ប្រេង និងឧស្ម័នក្នុងតម្លៃថោកទៅឱ្យប្រទេសនៅអាស៊ី ។

ក្នុងកិច្ចប្រជុំផ្សាយបន្តផ្ទាល់តាមទូរទស្សន៍ជាមួយមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល ព្រមទាំងប្រធានក្រុមហ៊ុនផលិតប្រេង និងឧស្ម័នឈានមុខនៅរុស្ស៊ី លោក Putin និយាយថា រុស្ស៊ីបានដាស់តឿនជាច្រើនលើកអំពីវិបត្តិថាមពលដោយសារសង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ានឹងប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកយ៉ាងខ្លាំង ហើយហេតុការណ៍នេះក៏កើតឡើងពិតមែននាពេលបច្ចុប្បន្ន ។

កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែមីនា តម្លៃប្រេងបានកើនឡើងរហូតដល់១០០ដុល្លារក្នុង១បារ៉ែល ដែលជាតម្លៃខ្ពស់បំផុតចាប់ពីឆ្នាំ២០២២ ដោយសារច្រកសមុទ្រ Hormuz ដែលជាផ្លូវដឹកជញ្ជូនប្រេងដ៏សំខាន់ស្មើ១ភាគ ក្នុងចំណោម៥ភាគលើពិភពលោក ត្រូវបានបិទដោយសារសង្គ្រាមរវាងអ៊ីរ៉ង់ជាមួយអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល ។ វាធ្វើឱ្យការដឹកជញ្ជូនប្រេងឆ្លងកាត់ច្រកនេះនឹងផ្អាកដំណើរការនៅខែមេសា ការផលិតប្រេងចាប់ផ្តើមធ្លាក់ចុះ និងមិនអាចដឹកជញ្ជូនក្នុងតំបន់បានទេ ប្រសិនបើដឹកបាន ក៏ចំណាយដើមទុនខ្ពស់ដែរ ។

ក្រុមហ៊ុនរុស្ស៊ីគួរទាញយកផលប្រយោជន៍ពីស្ថានការណ៍សង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ាបច្ចុប្បន្ន បើទោះជាតម្លៃប្រេងកើនឡើងបណ្តោះអាសន្នក៏ដោយ ដោយសារប្រាក់ចំណូលពីប្រេង និងឧស្ម័ន គឺស្មើ១ ក្នុងចំណោម៤ នៃប្រាក់ចំណូលសរុបរបស់រដ្ឋាភិបាលរុស្ស៊ី ។ ក្រុមប្រទេស G7 ប្រកាសកាលពីថ្ងៃទី៩ ខែមីនា ថា នឹងអនុវត្តវិធានការចាំបាច់ដើម្បីដោះស្រាយតម្លៃប្រេងកើនឡើងខ្ពស់លើពិភពលោក ប៉ុន្តែមិនបានសន្យាបញ្ចេញប្រេងក្នុងស្តុកបន្ទាន់ទេ ។ ដូច្នេះ យើងរីករាយលក់ប្រេង និងឧស្ម័នឱ្យតំបន់អឺរ៉ុប ប៉ុន្តែចង់ឱ្យពួកគេសហការយូរអង្វែង ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក Putin ។

គួរបញ្ជាក់ថា មុនពេលកើតសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន ប្រទេសនានានៅអឺរ៉ុបបានទិញឧស្ម័នរុស្ស៊ី ស្មើជាង៤០% ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំ២០២៥ ចំនួនលក់ឧស្ម័នធម្មជាតិរាវ (LNG) របស់រុស្ស៊ីទៅកាន់តំបន់អឺរ៉ុប ស្មើត្រឹមតែ១៣% ប៉ុណ្ណោះ ដោយសារអឺរ៉ុបប្រឆាំងរុស្ស៊ីធ្វើសង្គ្រាមជាមួយអ៊ុយក្រែន តាំងពីពេលនោះមក រុស្ស៊ីក៏លក់ប្រេងឱ្យប្រទេសផ្សេងវិញ ដូចជា ៖ ឥណ្ឌា តួកគី និងចិន ៕

ប្រជាជននៅជុំវិញពិភពលោកកំពុងឈឺក្បាលនឹងតម្លៃប្រេងដែលកើនឡើងដល់ ១០០ដុល្លារ/បារ៉ែល មិនទាន់បាត់ផង ឥឡូវស្រាប់តែអ៊ីរ៉ង់ចេញមកគំរា.មកំ.ហែងបន្ថែមទៀត ដោយព្រ.មានប្រទេសនានាដែលពាក់ព័ន្ធ ជាពិសេសប្រទេសជិតខាងរបស់ខ្លួនថា ប្រសិនបើគ្មាននរណាអាចបញ្ឈប់សកម្មភាពរបស់លោក Donald Trump បានទេ នោះតម្លៃប្រេងអាចកើនឡើងដល់ ២០០ដុល្លារ/បារ៉ែល ដែលនឹងប៉ពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសទាំងអស់។

យោងតាមរបាយការណ៍ដែលចេញផ្សាយដោយកាសែត Wall Street Journal របស់សហរដ្ឋអាមេរិក នាថ្ងៃចន្ទ ទី៩ ខែមីនា បានលើកឡើងពីការព្រ.មានរបស់ Khatam al-Anbiya អ្នកនាំពាក្យទីស្នាក់ការកណ្តាលរបស់អ៊ីរ៉ង់ដោយបញ្ជាក់ថា តម្លៃប្រេងសកលអាចកើនឡើងដល់ ២០០ ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល ប្រសិនបើការវាយប្រហារលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថាមពលរបស់អ៊ីរ៉ង់ដោយសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលនៅតែបន្ត។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះ បានកើតឡើងបន្ទាប់ពីការវាយប្រហាររបស់អ៊ីស្រាអែលត្រូវបានគេរាយការណ៍ថាបានកំណត់គោលដៅធុងស្តុកទុកនៅរោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងមួយក្នុងទីក្រុងតេអេរ៉ង់ ដែលបង្ខំឱ្យរដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់ត្រូវកាត់បន្ថយការបែងចែកប្រេងឥន្ធនៈសម្រាប់ពលរដ្ឋរបស់ខ្លួន។ មន្ត្រីអ៊ីរ៉ង់ម្នាក់បាននិយាយថា ប្រសិនបើការវាយប្រហារបែបនេះនៅតែបន្ត ផលរំខានដល់ការផលិតប្រេង និងកន្លែងផលិតថាមពលក្នុងតំបន់អាចបង្កឱ្យមានការកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងដល់តម្លៃប្រេងលើទីផ្សារសកល។

សូមជម្រាបថា តម្លៃប្រេងថ្មីៗនេះបានឡើងលើសពី ១០០ ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែលជាលើកដំបូងចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០២២ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីការភ័យខ្លាចថាការប្រយុទ្ធគ្នាអាចបំផ្លាញហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធប្រេង ឬរំខានដល់ការដឹកជញ្ជូននៅទូទាំងតំបន់។ អ៊ីរ៉ង់ និងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួនក៏បានបើកការវាយប្រហារលើកន្លែងផលិតថាមពលនៅក្នុងប្រទេសផលិតប្រេងសំខាន់ៗដូចជា អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត អ៊ីរ៉ាក់ និងគុយវ៉ែត ដែលរួមចំណែកដល់ការធ្លាក់ចុះនៃទិន្នផល និងអស្ថិរភាពទីផ្សារ។

អ្នកវិភាគបានព្រមានថា សង្គ្រាមដែលកាន់តែរីកធំនៅក្នុងតំបន់នេះអាចរំខានដល់ការផ្គត់ផ្គង់សកលយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ជាពិសេសប្រសិនបើមជ្ឈមណ្ឌលនាំចេញ ឬផ្លូវដឹកជញ្ជូនសំខាន់ៗ ត្រូវបានរងផលប៉ះពាល់។ ដោយសារតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាជាប្លុកប្រទេសដែលអាចផលិតប្រេងបានច្រើនសម្រាប់ពិភពលោក ការរំខានដ៏ធំណាមួយនៅតំបន់នោះអាចជំរុញឱ្យតម្លៃប្រេងឡើងខ្ពស់យ៉ាងខ្លាំង ហើយវានឹងបង្កឱ្យមានផលវិបាកផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចកាន់តែទូលំទូលាយនៅទូទាំងពិភពលោក៕

ពីជម្រើសយានយន្តដែលតែងត្រូវបានមនុស្សភាគច្រើនសើចចម្អក និងប្រៀបធៀបថាមានលក្ខណៈអន់ជាង កម្លាំងខ្សោយជាង និងមិនមានភាពធន់ដូចយានយន្តដើរដោយប្រេងឬសាំង ឥឡូវនេះរថយន្ត ម៉ូតូឬកង់អគ្គិសនី (Electric Vehicles) ត្រូវបានគេមើលឃើញពីគុណសម្បត្តិថាជាជម្រើសឆ្លាតវៃ ដែលផ្ដល់នូវការសន្សំសំចៃកាន់តែខ្លាំង ចំពេលពិភពលោកកំពុងជួបប្រទះនឹងវិបត្តិ។

យោងតាមការពិភាក្សានៅលើប្រព័ន្ធអិនធើណេតរបស់មនុស្សមកពីបណ្ដារប្រទេសជាច្រើនបានបង្ហាញថា ដោយសារភាពតានតឹងនៃជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ាដែលជំរុញឲ្យតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈមានការកើនឡើងជាសកល និងផ្ដល់ការគំរាមកំហែងដល់តម្រូវការផ្គត់ផ្គង់ ឥឡូវនេះមនុស្សជាច្រើនកំពុងងាកមកចាប់អារម្មណ៍លើយានយន្តអគ្គិសនីវិញ ដ្បិតវាតម្លៃសមរម្យអាចឲ្យយើងសន្សំសំចៃប្រាក់បានទាំងនៅពេលទិញ និងអំឡុងពេលយកមកប្រើប្រាស់។

នៅខណៈពេលដែលម្ចាស់យានយន្តធម្មតាកំពុងត្អូញត្អែរអំពីការចំណាយកាន់តែច្រើនទៅលើការធ្វើដំណើរនៅពេលដែលប្រេងសាំងឡើងថ្លៃ ម្ចាស់យានយន្តអគ្គិសនីនៅតែអាចប្រើយានជំនិះរបស់ពួកគេបានដោយសេរី ដោយគ្មានការព្រួយបារម្ភលើការកើនឡើងចំណាយ។ គុណសម្បត្តិរបស់វាមួយទៀតនោះ គឺជួយកាត់បន្ថយការបំពុលបរិស្ថានបានយ៉ាងប្រសិទ្ធភាពផងដែរ។

បច្ចុប្បន្នក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្ត និងរដ្ឋាភិបាលនៅជុំវិញពិភពលោកបានវិនិយោគយ៉ាងច្រើនលើបច្ចេកវិទ្យាយានយន្តអគ្គិសនីនេះ ដោយពង្រីកបណ្តាញសាកថ្ម និងផ្តល់ការលើកទឹកចិត្តដល់អ្នកប្រើប្រាស់ឲ្យជ្រើសរើសយានយន្តអគ្គិសនីកាន់តែច្រើន។ ជាមួយនឹងការកើនឡើងចុងក្រោយនៃតម្លៃប្រេង អ្នកវិភាគនិយាយថា ការផ្លាស់ប្តូរនេះនឹងបង្កើនល្បឿនកាន់តែលឿនដល់កំណើនអ្នកប្ដូរមកប្រើប្រាស់យានជំនិះអគ្គិសនីនៅទូទាំងពិភពលោក។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកជំនាញក៏បានព្រ.មានពីផលប៉ះពាល់របស់យានយន្តប្រភេទនេះផងដែរ ដ្បិតរថយន្តអគ្គិសនីភាគច្រើនតែងប្រឈមនឹងបញ្ហាខូចថ្មសាកមិនចូល គ្រឿងបន្លាស់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថ្មមានតម្លៃថ្លៃ និងបញ្ហាឆ្លងចរន្តមួយចំនួន ដែលទាមទារឲ្យអ្នកប្រើប្រាស់ត្រូវមានការប្រុងប្រយ័ត្ន និងត្រួតពិនិត្យជាប្រចាំ។ ដូច្នេះសម្រាប់លោកអ្នកតើយានយន្តប្រភេទណា ដែលជាជម្រើសល្អនិងងាយស្រួលបំផុត?

ក្រុមប្រទេសឧស្សាហកម្មឈានមុខ (G7) ប្រកាសបើកកិច្ចប្រជុំពិភាក្សាគ្នាបន្ទាន់នៅថ្ងៃទី៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ស្តីពីការបញ្ចេញប្រេងឥន្ធនៈក្នុងស្តុកដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាតម្លៃប្រេងលើពិភពលោកកើនឡើងខ្ពស់យ៉ាងឆាប់រហ័ស ដែលបណ្តាលមកពីសង្គ្រា.មនៅអ៊ីរ៉ង់ឡើងកំដៅខ្លាំងបង្កឱ្យប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចប្រទេសនានា ។

ក្រុមប្រទេស G7 ប្រកាសរៀបចំកិច្ចប្រជុំបន្ទាន់ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាតម្លៃប្រេងឆៅ Brent កើនឡើងខ្ពស់លើពិភពលោក រហូតដល់ជាង១០០ដុល្លារក្នុង១បារ៉ែល បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមរវាងអ៊ីរ៉ង់ជាមួយអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលឡើងកំដៅខ្លាំង រហូតដល់អ៊ីរ៉ង់ប្រកាសបិទច្រកសមុទ្រ Hormuz មិនឱ្យនាវាដឹកប្រេងរបស់ប្រទេសនានាឆ្លងកាត់ ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសនៅថ្ងៃទី៩ ខែមីនា ។

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុមកពីក្រុមប្រទេស G7 ប្រកាសរៀបចំកិច្ចប្រជុំបន្ទាន់នៅថ្ងៃទី៩ ខែមីនា ដើម្បីពិភាក្សាពីផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ច និងស្វែងរកវិធានការដោះស្រាយតម្លៃប្រេងកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដែលកិច្ចប្រជុំនេះ គឺបន្ទាប់ពីតម្លៃប្រេងឆៅ Brent លើពិភពលោក កើនឡើងរហូតដល់ជាង១០០ដុល្លារក្នុង១បារ៉ែល ស្របពេលស្ថានការណ៍សង្គ្រាមនៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ារីករាលដាលខ្លាំង ។

តម្លៃប្រេងឆៅ Brent នៅតំបន់អាស៊ីបានកើនឡើងជាង២៥% កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី៩ ខែមីនា គឺស្មើ១១៩.៥០ដុល្លារក្នុង១បារ៉ែល បន្ទាប់មក វាធ្លាក់ចុះបន្តិចមកនៅត្រឹម១០៩ដុល្លារក្នុង១បារ៉ែល រីឯតម្លៃប្រេងឆៅ WTI របស់អាមេរិកកើនឡើងស្មើ១០៤ដុល្លារក្នុង១បារ៉ែល ។ តម្លៃប្រេងកើនឡើងនេះដោយសារការបារម្ភពីច្រកសមុទ្រ Hormuz គឺជាផ្លូវដឹកជញ្ជូនប្រេងដ៏សំខាន់លើពិភពលោក ត្រូវបានបិទភ្លាមៗតាំងពីកើតសង្គ្រាមនៅអ៊ីរ៉ង់កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ ។

ក្នុងកិច្ចប្រជុំរបស់ក្រុមប្រទេស G7 ដែលរួមមាន ៖ សហរដ្ឋអាមេរិក អង់គ្លេស បារាំង អាល្លឺម៉ង់ អ៊ីតាលី ជប៉ុន កាណាដា និងសហភាពអឺរ៉ុប (EU) គឺពិភាក្សាគ្នាពីការបញ្ចេញប្រេងក្នុងស្តុកតាមផែនការយុទ្ធសាស្ត្ររួមគ្នា ដែលស្ថិតក្រោមការសម្របសម្រួលរបស់ភ្នាក់ងារថាមពលអន្តរជាតិ (IEA) ដើម្បីរក្សាស្ថិរភាពតម្លៃប្រេងឱ្យមិនប៉ះពាល់អាជីវកម្ម និងពលរដ្ឋលើពិភពលោក ។

គួរបញ្ជាក់ថា សង្គ្រាមនៅអ៊ីរ៉ង់បានឡើងកំដៅកាន់តែខ្លាំងពេលអ៊ីរ៉ង់តែងតាំងលោក Mojtaba Khamenei ជាមេដឹកនាំថ្មីបន្តតំណែងពីឪពុក គឺលោក Ayatollah Ali Khamenei ។ នេះជាការបបង្ហាញពីរបបគ្រប់គ្រងប្រទេសចាស់មិនបាត់បង់ ខណៈកងទ័ពអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលនៅតែបន្តវាយប្រហារតាមផ្លូវអាកាសកំទេចឃ្លាំងស្តុកប្រេងជាច្រើនកន្លែងនៅទីក្រុងតេហេរ៉ង់ ។

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានបង្ហោះសារក្នុងបណ្តាញសង្គម Truth Social ថា តម្លៃប្រេងកើនឡើងក្នុងរយៈពេលខ្លី គឺកើនឡើងតិចតួចប៉ុណ្ណោះ បើប្រៀបធៀបជាមួយសុវត្ថិភាព និងសន្តិភាពលើពិភពលោករងការគំរាមកំហែងពីអាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់ដែលអាមេរិកត្រូវតែកម្ចាត់ ។ រីឯរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងថាមពលអាមេរិកបញ្ជាក់ថា អ៊ីស្រាអែលជាអ្នកសម្រេចចិត្តវាយប្រហារឃ្លាំងស្តុកប្រេងនៅប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ មិនមែនអាមេរិកទេ ស្របពេលពលរដ្ឋអាមេរិកបារម្ភពីតម្លៃប្រេងកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់បណ្តាលមកពីសង្គ្រាម ។

ចំណែករដ្ឋាភិបាលប្រទេសនានាក្នុងតំបន់អាស៊ីបានប្រឹងប្រែងរកវិធានការកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចដោយសារសង្គ្រាមនៅអ៊ីរ៉ង់ និងកាត់បន្ថយការចំណាយលើតម្លៃប្រេងរបស់ពលរដ្ឋ ដោយសារតម្លៃប្រេងលើពិភពលោកកើនឡើងបន្ទាប់ពីកន្លែងផ្គត់ផ្គង់ប្រេងនៅមជ្ឈិមបូព៌ារងការរគំរាមកំហែង ដូចជា ៖ ហ្វីលីពីនបានកាត់បន្ថយថ្ងៃធ្វើការពលរដ្ឋមកត្រឹមតែ៤ថ្ងៃក្នុង១សប្តាហ៍ ខណៈថៃកំពុងពិចារណាធ្វើការពីផ្ទះ (Work from Home) ដើម្បីកាត់បន្ថយការចំណាយលើប្រេង ៕

ខណៈដែលមនុស្សទូទាំងពិភពលោកកំពុងព្រួយបារម្ភអំពីការកើនឡើងនៃតម្លៃប្រេងសាំងដោយសារសង្រ្គាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា និងមានអ្នកខ្លះបន្ទោសថាមកពីសហរដ្ឋអាមេរិក លោក Donald Trump បានលើកឡើងវិញយ៉ាងដូច្នេះថា បញ្ហានេះគ្រាន់តែជារឿងដ៏តូចតាចមួយប៉ុណ្ណោះ បើធៀបទៅនឹងការការលះបង់របស់សហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងការប្ដូរយកសន្តិភាពជូនពិភពលោក។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Hills។

ថ្លែងនៅក្នុងសារមួយនៅលើគណនីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ Truth Social នាល្ងាចថ្ងៃអាទិត្យនេះ លោក Trump បាននិយាយថា «តម្លៃប្រេក្នុងងរយៈពេលខ្លី ដែលនឹងធ្លាក់ចុះមកវិញយ៉ាងឆាប់រហ័ស នៅពេលដែលប្រតិបត្តិការបំផ្លិ.ចបំផ្លា.ញលើការគំរាមកំហែងនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់បានបញ្ចប់ គឺជាតម្លៃតិចតួចបំផុតដែលទាំងអស់គ្នាត្រូវបង់សម្រាប់សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលបានចាត់វិធានការការពារសុវត្ថិភាព និងសន្តិភាពជូនពិភពលោក»។

ការអះអាងរបស់លោក Trump កើតឡើងចំពេលតម្លៃប្រេងបានហក់ឡើងខ្ពស់ហួស ១០០ ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល ដែលជាលើកដំបូងតម្លៃប្រេងបានឈានដល់កម្រិតនេះ ចាប់តាំងពីការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែនក្នុងឆ្នាំ២០២២។ ពាក់ព័ន្ធបញ្ហានេះ លោក Homayoun Falakshahi អ្នកវិភាគស្រាវជ្រាវប្រេងឆៅឈានមុខគេនៅទីក្រុង Kpler បានលើកឡើងថា តម្លៃប្រេងអាចនឹងកើនដល់ ១៥០ ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែលនៅត្រឹមដំណាច់ខែមីនា ប្រសិនបើការធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រ Homuz មិនត្រូវបានបើកឡើងវិញទេនោះ។

គួរជម្រាបគិតត្រឹមព្រឹកថ្ងៃទី៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ តម្លៃប្រេងអន្តរជាតិបានហក់ឡើងកប់ពពកជិត ៣០% ពេលបើកការជួញដូរលើទីផ្សារអាស៊ី បានឡើងដល់ជិត ១២០ ដុល្លារ/បារ៉ែល។ ការហក់ឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សនេះ កើតឡើងបន្ទាប់ពីការរីករាលនៃជម្លោះអ៊ីស្រាអែល/អាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់ បានបណ្ដាលឱ្យបណ្ដាប្រទេសផលិតប្រេងធំៗនៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា កាត់បន្ថយការផ្គត់ផ្គង់ ខណៈមានកង្វល់ពីការអូសបន្លាយនៃការបិទច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស ដែលរួមចំណែកដល់ការដឹកជញ្ជូនប្រេង ២០% នៃតម្រូវការសកល។

តាមការលើកឡើងរបស់អ្នកជំនាញជាច្រើនបានឲ្យដឹងថា តម្លៃប្រេងអាចនឹងបន្តហក់ឡើងខ្ពស់បន្ថែមទៀត ប្រសិនបើភាពតានតឹងនៅតែមិនអាចត្រូវបានដោះស្រាយ ដោយប្រេងមួយបារ៉ែលអាចកើនតម្លៃដល់ ១២០ ឬ ១៣០ ដុល្លារ ឬដល់ ១៥០ ដុល្លារឯណោះ៕