ស្ថានការណ៍សង្គ្រា.មនៅអ៊ីរ៉ង់ប្រែប្រួលកាន់តែខ្លាំង នៅពេលច្រកសមុទ្រ Hormuz ដែលជាផ្លូវដឹកជញ្ជូនប្រេងឥន្ធនៈដ៏សំខាន់លើពិភពលោក ក្លាយជាសន្លឹកបៀរចុងក្រោយរបស់អ៊ីរ៉ង់ដើម្បីប្រឆាំងជាមួយអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល ។ អ៊ីរ៉ង់បានប្រកាសកាលពីថ្ងៃទី៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ថា អនុញ្ញាតឱ្យនាវាប្រទេសផ្សេងៗអាចឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រ Hormuz យ៉ាងសេរី ឱ្យតែប្រទេសទាំងនោះហ៊ានបណ្តេញមន្ត្រីស្ថានទូតអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល ចេញពីទឹកដីរបស់ខ្លួន ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Shafaq News កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែមីនា កងកម្លាំងបដិវត្តន៍អ៊ីស្លាមអ៊ីរ៉ង់ (IRGC) ប្រកាសថា ប្រសិនបើបណ្តាប្រទេសអារ៉ាប់ ឬប្រទេសនានានៅតំបន់អឺរ៉ុបបណ្តេញមន្ត្រីស្ថានទូតអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលចេញពីទឹកដីរបស់ខ្លួន អ៊ីរ៉ង់នឹងអនុញ្ញាតឱ្យនាវាប្រទេសនោះឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រ Hormuz យ៉ាងសេរី ចាប់ពីថ្ងៃទី១០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ តទៅ ។

ការប្រកាសរបស់កងកម្លាំងបដិវត្តន៍អ៊ីស្លាមអ៊ីរ៉ង់ត្រូវបានគេចាត់ទុកថា គឺជាការប្រឹងប្រែងរបស់រដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់ក្នុងការដាក់សម្ពាធប្រទេសទាំងឡាយឱ្យប្រឆាំងអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល ស្របពេលស្ថានការណ៍សង្គ្រាមកាន់តែរាលដាលខ្លាំង ចាប់ពីតំបន់ឈានទៅប្រឈមមុខគ្នាលើពិភពលោក ។

អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសអ៊ីរ៉ង់ លោក Majid Takht-Ravanchi ថា រដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់មានលក្ខខណ្ឌតែ១គត់ដើម្បីបញ្ចប់សង្គ្រាមជាមួយអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល គឺហាមធ្វើប្រតិបត្តិការកងទ័ពបន្ថែមទៀតដែលអ៊ីរ៉ង់ចាត់ទុកជាការឈ្លានពាន ។ ប្រទេសជាច្រើន ដូចជា ៖ រុស្ស៊ី ចិន និងបារាំង បានទំនាក់ទំនងមកកាន់អ៊ីរ៉ង់ឱ្យកាត់បន្ថយស្ថានការណ៍តានតឹង និងជម្លោះ ។

កន្លងមក លោក Ali Larijani អគ្គលេខាធិការក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិជាន់ខ្ពស់អ៊ីរ៉ង់ថា ស្ថិរភាពនៅច្រកសមុទ្រ Hormuz ពិបាកនឹងកើតឡើងណាស់ បើអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលនៅតែបង្កសង្គ្រាមក្នុងតំបន់ ។ លោកបានបង្ហោះសារឆ្លើយតបនឹងការលើកឡើងរបស់ប្រធានាធិបតីបារាំង លោក Emmanuel Macron អំពីការបញ្ជូននាវាចម្បាំងទៅកាន់ច្រកនេះ ដោយបញ្ជាក់ថា ច្រកសមុទ្រនេះពិបាកនឹងមានស្ថិរភាព ដោយសារប្រទេសខ្លះព្យាយាមបញ្ឆេះជម្លោះ ។

ចំណែកប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានគំរាមវាយប្រហារអ៊ីរ៉ង់ខ្លាំងជាងមុន២០ដង បើនៅតែរារាំងមិនឱ្យនាវាដឹកប្រេងឥន្ធនៈរបស់ប្រទេសនានាឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រ Hormuz ។ លោកបង្ហោះសារក្នុងបណ្តាញសង្គម Truth Social ថា ៖ «បើអ៊ីរ៉ង់មិនអនុញ្ញាតឱ្យនាវាដឹកប្រេងនានាឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រនេះ អាមេរិកនឹងវាយប្រហារអ៊ីរ៉ង់លើសមុនរហូតដល់២០ដង ព្រមទាំងបំផ្លាញគោលដៅសំខាន់ៗដែលធ្វើឱ្យអ៊ីរ៉ង់ពិបាកកសាងប្រទេសឡើងវិញ» ។ ក្រៅពីនេះ លោកកំពុងពិចារណាបន្ធូរបន្ថយទណ្ឌកម្មប្រេងលើរុស្ស៊ី និងបញ្ចេញប្រេងឆៅបម្រុងដើម្បីទប់ស្កាត់កុំឱ្យប្រេងឡើងថ្លៃ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ច្រកសមុទ្រ Hormuz គឺជាផ្លូវដឹកជញ្ជូនប្រេងដ៏សំខាន់លើពិភពលោក ដោយការដឹកប្រេងឆ្លងកាត់ច្រកនេះស្មើ១ភាគ ក្នុងចំណោម៥ភាគ ។ ចិន និងប្រទេសផ្សេងៗនៅអាស៊ីពឹងផ្អែកលើច្រកនេះក្នុងការដឹកប្រេងឆៅ និងឧស្ម័នធម្មជាតិ ខណៈច្រកនេះបិទស្ទើរទាំងស្រុងតាំងពីសង្គ្រាមចាប់ផ្តើមថ្ងៃដំបូង ។

អ៊ីរ៉ង់បិទច្រកសមុទ្រនេះជំរុញតម្លៃប្រេងលើពិភពលោកកើនឡើងរហូតដល់១២០ដុល្លារក្នុង១បារ៉ែលកាលពីថ្ងៃទី៩ ខែមីនា ខណៈអ្នកវិភាគសន្និដ្ឋានថា តម្លៃប្រេងនឹងកើនឡើងកាន់តែខ្ពស់រហូតដល់២១៥ដុល្លារក្នុង១បារ៉ែល បើច្រកសមុទ្រនេះនៅតែមានបញ្ហាអូសបន្លាយ ៕

ហាណូយ៖ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មវៀតណាមបានអំពាវនាវដល់ម្ចាស់អាជីវកម្មក្នុងស្រុកឱ្យលើកទឹកចិត្តបុគ្គលិករបស់ពួកគេឱ្យធ្វើការពីផ្ទះ ដែលជាផ្នែកមួយនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីសន្សំសំចៃប្រេងឥន្ធនៈ ចំពេលមានការរំខានដល់ការផ្គត់ផ្គង់ និងការកើនឡើងតម្លៃដែលបង្កឡើងដោយសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់។ នេះបើយោងការចុះផ្សាយរបស់ VN Express។

ថ្លែងនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយកាលពីថ្ងៃអង្គារ រដ្ឋាភិបាលវៀតណាមបានលើកឡើងថា ប្រទេសវៀតណាមគឺជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមប្រទេសដែលរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងបំផុតដោយការរំខានដល់ប្រេងឥន្ធនៈ ចាប់តាំងពីសង្គ្រាមអាមេរិក-អ៊ីស្រាអែលលើអ៊ីរ៉ង់បានចាប់ផ្តើម ដោយពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើការនាំចូលថាមពលពីមជ្ឈិមបូព៌ា។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះបានបញ្ជាក់ថា អាជីវកម្មត្រូវ «លើកទឹកចិត្តឱ្យធ្វើការពីផ្ទះ នៅពេលដែលអាចធ្វើទៅបាន ដើម្បីកាត់បន្ថយតម្រូវការសម្រាប់ការធ្វើដំណើរ និងការដឹកជញ្ជូន»។ តម្លៃប្រេងសាំងនៅក្នុងប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍នេះបានកើនឡើង 32% ប្រេងម៉ាស៊ូត 56% និងប្រេងកាត 80% ចាប់តាំងពីចុងខែមុន នេះបើយោងតាមទិន្នន័យពីអ្នកជួញដូរប្រេងឥន្ធនៈកំពូល Petrolimex។

នៅថ្ងៃអង្គារនេះ រថយន្ត និងម៉ូតូជាច្រើនគ្រឿងត្រូវបានគេឃើញតម្រង់ជួរយ៉ាងវែងនៅស្ថានីយប្រេងឥន្ធនៈនានាក្នុងរដ្ឋធានីហាណូយ។ យោងតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះ ក្រសួងក៏អំពាវនាវដល់អាជីវកម្ម និងម្ចាស់ស្ថានីយប្រេងទាំងអស់កុំឱ្យស្តុកទុក ឬបង្កើនតម្លៃបន្ថែមដើម្បីរកប្រាក់ចំណេញលើសេវាផ្គត់ផ្គង់ប្រេងឥន្ធនៈ។

ជាមួយគ្នានេះ លោក ផាម មិញ មិញ នាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាម ក៏បានទូរស័ព្ទទៅសមភាគីរបស់គាត់នៅប្រទេសគុយវ៉ែត កាតា និងអារ៉ាប់រួមកាលពីថ្ងៃចន្ទផងដែរ ដើម្បីធានាការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងឥន្ធនៈ និងប្រេងឆៅ។ នៅថ្ងៃចន្ទ ប្រទេសវៀតណាមបានសម្រេចចិត្តលុបចោលពន្ធនាំចូលលើប្រេងឥន្ធនៈ ដែលមានប្រសិទ្ធភាពរហូតដល់ចុងខែមេសា៕

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានប្រកាសកាលពីថ្ងៃទី៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ថា សង្គ្រា.មជាមួយអ៊ីរ៉ង់នឹងបញ្ចប់ជាស្ថាពរ មិនយូរទៀតទេ វាគ្រាន់តែជាប្រតិបត្តិការរយៈពេលខ្លីប៉ុណ្ណោះដើម្បីកម្ចា.ត់អំពើអាក្រ.ក់ចេញពីតំបន់ អាមេរិកមានផែនការគ្រប់គ្រងច្រកសមុទ្រ Hormuz ខណៈមេដឹកនាំថ្មីរបស់អ៊ីរ៉ង់ លោក Mojtaba Khamenei មិនទាន់ថ្លែងសុន្ទរកថា ឬនិយាយអ្វីពាក់ព័ន្ធសង្គ្រា.មជាមួយអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលទេ ។

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានផ្តល់សម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មាន CBS News កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែមីនា ថា សង្គ្រាមជាមួយអ៊ីរ៉ង់ជិតដល់ទីបញ្ចប់ហើយ ពីព្រោះប្រតិបត្តិការកងទ័ពអាមេរិកបានប្រព្រឹត្តទៅយ៉ាងឆាប់រហ័សជាងការរំពឹងទុក ខណៈការរំពឹងទុកពីការបញ្ចប់សង្គ្រាមអាចចំណាយពេលចាប់ពី៤សប្តាហ៍ ទៅ៥សប្តាហ៍ ។ អ៊ីរ៉ង់គ្មានសេសសល់កងទ័ពជើងទឹកទេ គ្មានប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនង ហើយអ៊ីរ៉ង់ក៏គ្មានកងទ័ពអាកាសទៀតដែរ ប៉ុន្តែអាមេរិកមិនទាន់បានវាយប្រហារគោលដៅមួយចំនួននៅអ៊ីរ៉ង់ ដោយត្រូវសង្កេតមើលស្ថានការណ៍សិន មុននឹងសម្រេចចិត្តធ្វើអ្វីនាពេលបន្ទាប់ លោកមានផែនការគ្រប់គ្រងច្រកសមុទ្រ Hormuz ។

ពេលនេះ កប៉ាល់ដឹកប្រេងឥន្ធនៈនានាអាចបើកបរឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រ Hormuz បានហើយ ប៉ុន្តែអាមេរិកកំពុងតែពិចារណាគ្រប់គ្រងច្រកសមុទ្រនេះ ដែលជាច្រកយុទ្ធសាស្ត្រដ៏សំខាន់បំផុតមួយនៅលើពិភពលោកសម្រាប់ការដឹកជញ្ជូនប្រេង ។ ប្រេងឆៅ និងឧស្ម័នធម្មជាតិរាវ (LNG) ប្រមាណ១ភាគ ក្នុងចំណោម៥ភាគលើពិភពលោក បានឆ្លងកាត់ច្រកនេះ ប៉ុន្តែសង្គ្រាមធ្វើឱ្យច្រកដឹកប្រេងដ៏សំខាន់ត្រូវបិទទាំងស្រុង ។

• • លោកគ្មានសារអ្វីផ្ញើទៅកាន់មេដឹកនាំអ៊ីរ៉ង់ថ្មី លោក Mojtaba គឺជាកូនប្រុសរបស់លោក Ayatollah Ali Khamenei ទេ ប៉ុន្តែអាមេរិកបានសម្លឹងឃើញបុគ្គលម្នាក់ទៀតអាចកាន់តំណែងជាមេដឹកនាំអ៊ីរ៉ង់ថ្មី ប៉ុន្តែលោក Trump មិនបានបញ្ជាក់លម្អិតពីបុគ្គលដែលលោកពេញចិត្តនោះជាអ្នកណាទេ ។ កន្លងមក លោកចង់ចូលរួមសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសមេដឹកនាំអ៊ីរ៉ង់ ខណៈរដ្ឋាភិបាលទីក្រុងតេហេរ៉ង់បដិសេធ ។

  

ក្រោយផ្តល់សម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មាន CBS News លោក Trump ក៏បានធ្វើដំណើរទៅចូលរួមប្រជុំសមាជិកសភាគណបក្សសាធារណរដ្ឋ (Republican) នៅទីក្រុងម៉ៃអាមី រដ្ឋផ្លរីដា និងនិយាយបន្ទាប់ពីបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំថា យើងឈ្នះគ្រប់ផ្នែក ប៉ុន្តែមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់ទេ យើងនឹងសម្រេចគោលដៅឱ្យបាន ។ អាមេរិកបានបំផ្លាញទីតាំងបាញ់មីស៊ីល និងទីតាំងកងទ័ពជើងទឹករបស់អ៊ីរ៉ង់រហូតដល់ជាង៨០% ដោយការវាយប្រហារទីតាំងស្មើជាង៥,០០០កន្លែង ។

ចំណែកលោក Mojtaba Khamenei ដែលត្រូវបានក្រុមប្រឹក្សាអ្នកជំនាញអ៊ីរ៉ង់តែងតាំងឱ្យកាន់តំណែងជាមេដឹកនាំអ៊ីរ៉ង់ថ្មីកាលពីថ្ងៃទី៩ ខែមីនា នៅមិនទាន់ថ្លែងសុន្ទរកថា ឬនិយាយអ្វីអំពីស្ថានការណ៍សង្គ្រាមរវាងអ៊ីរ៉ង់ជាមួយអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលទេ ។ លោកបានក្លាយជាមេដឹកនាំថ្មីអ៊ីរ៉ង់ពេលភ្លើងសង្គ្រាមកាន់តែរីករាលដាលយ៉ាងសន្ធោសន្ធៅ និងក្រោយពីឪពុករបស់ខ្លួនបាត់បង់ជីវិតក្នុងថ្ងៃវាយប្រហារដំបូងរបស់អាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល ៕

សង្គ្រា.មនៅមជ្ឈិមបូព៌ាកំពុងជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានមកលើតំបន់អឺរ៉ុប និងអាស៊ី គឺតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈកើនឡើងខ្ពស់រហូតដល់១០០ដុល្លារក្នុង១បារ៉ែលកាលពីថ្ងៃទី៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ នៅថ្ងៃដដែលនេះ មេដឹកនាំរុស្ស៊ីប្រកាសផ្គត់ផ្គង់ប្រេង និងឧស្ម័នទៅឱ្យប្រទេសនានានៅតំបន់អឺរ៉ុប ដែលកំពុងទទួលរងវិបត្តិថាមពល ។ រុស្ស៊ីធ្លាប់លក់ប្រេង និងឧស្ម័នឱ្យអាល្លឺម៉ង់ រួមទាំងប្រទេសផ្សេងៗនៅអឺរ៉ុបអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ ប៉ុន្តែដោយសារសង្គ្រា.មនៅអ៊ុយក្រែនកាលពីឆ្នាំ២០២២ ធ្វើឱ្យឧស្សាហកម្មប្រេង និងឧស្ម័នរុស្ស៊ីរងការដាក់ទណ្ឌកម្មពីសហភាពអឺរ៉ុប ។

ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោក Vladimir Putin បាននិយាយកាលពីថ្ងៃទី៩ ខែមីនា ថា សង្គ្រាមរវាងអ៊ីរ៉ង់ជាមួយអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល បណ្តាលឱ្យមានវិបត្តិថាមពលនៅលើពិភពលោក ហើយលោកបានដាស់តឿនពីការផលិតប្រេងដែលពឹងផ្អែកលើការដឹកជញ្ជូនតាមច្រកសមុទ្រ Hormuz នឹងត្រូវរាំងស្ទះទាំងស្រុងក្នុងរយៈពេលដ៏ខ្លី ។ រុស្ស៊ីជាប្រទេសនាំចេញប្រេងលំដាប់ទី២ លើពិភពលោក និងមានឧស្ម័នធម្មជាតិបម្រុងទុកច្រើនបំផុត យើងរីករាយក្នុងការលក់ប្រេង និងឧស្ម័នឱ្យប្រទេសនានានៅអឺរ៉ុប ប្រសិនបើប្រទេសទាំងនោះយល់ព្រមសហការយូរអង្វែង ។

បណ្តាប្រទេសលោកខាងលិចបានកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើការនាំចូលប្រេង និងឧស្ម័នពីរុស្ស៊ីអស់រយៈពេល៤ឆ្នាំ ដើម្បីប្រឆាំងនឹងរុស្ស៊ីធ្វើសង្គ្រាមជាមួយអ៊ុយក្រែន ខណៈសហភាពអឺរ៉ុប (EU) និងក្រុមប្រទេសឧស្សាហកម្មឈានមុខ (G7) បានដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចរុស្ស៊ី ។ ការបាត់បង់ទីផ្សារអឺរ៉ុបធ្វើឱ្យរុស្ស៊ីបាត់បង់ប្រាក់ចំណូលច្រើនបំផុត ព្រមទាំងបង្ខំឱ្យរុស្ស៊ីយល់ព្រមលក់ប្រេង និងឧស្ម័នក្នុងតម្លៃថោកទៅឱ្យប្រទេសនៅអាស៊ី ។

ក្នុងកិច្ចប្រជុំផ្សាយបន្តផ្ទាល់តាមទូរទស្សន៍ជាមួយមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល ព្រមទាំងប្រធានក្រុមហ៊ុនផលិតប្រេង និងឧស្ម័នឈានមុខនៅរុស្ស៊ី លោក Putin និយាយថា រុស្ស៊ីបានដាស់តឿនជាច្រើនលើកអំពីវិបត្តិថាមពលដោយសារសង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ានឹងប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកយ៉ាងខ្លាំង ហើយហេតុការណ៍នេះក៏កើតឡើងពិតមែននាពេលបច្ចុប្បន្ន ។

កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែមីនា តម្លៃប្រេងបានកើនឡើងរហូតដល់១០០ដុល្លារក្នុង១បារ៉ែល ដែលជាតម្លៃខ្ពស់បំផុតចាប់ពីឆ្នាំ២០២២ ដោយសារច្រកសមុទ្រ Hormuz ដែលជាផ្លូវដឹកជញ្ជូនប្រេងដ៏សំខាន់ស្មើ១ភាគ ក្នុងចំណោម៥ភាគលើពិភពលោក ត្រូវបានបិទដោយសារសង្គ្រាមរវាងអ៊ីរ៉ង់ជាមួយអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល ។ វាធ្វើឱ្យការដឹកជញ្ជូនប្រេងឆ្លងកាត់ច្រកនេះនឹងផ្អាកដំណើរការនៅខែមេសា ការផលិតប្រេងចាប់ផ្តើមធ្លាក់ចុះ និងមិនអាចដឹកជញ្ជូនក្នុងតំបន់បានទេ ប្រសិនបើដឹកបាន ក៏ចំណាយដើមទុនខ្ពស់ដែរ ។

ក្រុមហ៊ុនរុស្ស៊ីគួរទាញយកផលប្រយោជន៍ពីស្ថានការណ៍សង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ាបច្ចុប្បន្ន បើទោះជាតម្លៃប្រេងកើនឡើងបណ្តោះអាសន្នក៏ដោយ ដោយសារប្រាក់ចំណូលពីប្រេង និងឧស្ម័ន គឺស្មើ១ ក្នុងចំណោម៤ នៃប្រាក់ចំណូលសរុបរបស់រដ្ឋាភិបាលរុស្ស៊ី ។ ក្រុមប្រទេស G7 ប្រកាសកាលពីថ្ងៃទី៩ ខែមីនា ថា នឹងអនុវត្តវិធានការចាំបាច់ដើម្បីដោះស្រាយតម្លៃប្រេងកើនឡើងខ្ពស់លើពិភពលោក ប៉ុន្តែមិនបានសន្យាបញ្ចេញប្រេងក្នុងស្តុកបន្ទាន់ទេ ។ ដូច្នេះ យើងរីករាយលក់ប្រេង និងឧស្ម័នឱ្យតំបន់អឺរ៉ុប ប៉ុន្តែចង់ឱ្យពួកគេសហការយូរអង្វែង ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក Putin ។

គួរបញ្ជាក់ថា មុនពេលកើតសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន ប្រទេសនានានៅអឺរ៉ុបបានទិញឧស្ម័នរុស្ស៊ី ស្មើជាង៤០% ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំ២០២៥ ចំនួនលក់ឧស្ម័នធម្មជាតិរាវ (LNG) របស់រុស្ស៊ីទៅកាន់តំបន់អឺរ៉ុប ស្មើត្រឹមតែ១៣% ប៉ុណ្ណោះ ដោយសារអឺរ៉ុបប្រឆាំងរុស្ស៊ីធ្វើសង្គ្រាមជាមួយអ៊ុយក្រែន តាំងពីពេលនោះមក រុស្ស៊ីក៏លក់ប្រេងឱ្យប្រទេសផ្សេងវិញ ដូចជា ៖ ឥណ្ឌា តួកគី និងចិន ៕

ប្រជាជននៅជុំវិញពិភពលោកកំពុងឈឺក្បាលនឹងតម្លៃប្រេងដែលកើនឡើងដល់ ១០០ដុល្លារ/បារ៉ែល មិនទាន់បាត់ផង ឥឡូវស្រាប់តែអ៊ីរ៉ង់ចេញមកគំរា.មកំ.ហែងបន្ថែមទៀត ដោយព្រ.មានប្រទេសនានាដែលពាក់ព័ន្ធ ជាពិសេសប្រទេសជិតខាងរបស់ខ្លួនថា ប្រសិនបើគ្មាននរណាអាចបញ្ឈប់សកម្មភាពរបស់លោក Donald Trump បានទេ នោះតម្លៃប្រេងអាចកើនឡើងដល់ ២០០ដុល្លារ/បារ៉ែល ដែលនឹងប៉ពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសទាំងអស់។

យោងតាមរបាយការណ៍ដែលចេញផ្សាយដោយកាសែត Wall Street Journal របស់សហរដ្ឋអាមេរិក នាថ្ងៃចន្ទ ទី៩ ខែមីនា បានលើកឡើងពីការព្រ.មានរបស់ Khatam al-Anbiya អ្នកនាំពាក្យទីស្នាក់ការកណ្តាលរបស់អ៊ីរ៉ង់ដោយបញ្ជាក់ថា តម្លៃប្រេងសកលអាចកើនឡើងដល់ ២០០ ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល ប្រសិនបើការវាយប្រហារលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថាមពលរបស់អ៊ីរ៉ង់ដោយសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលនៅតែបន្ត។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះ បានកើតឡើងបន្ទាប់ពីការវាយប្រហាររបស់អ៊ីស្រាអែលត្រូវបានគេរាយការណ៍ថាបានកំណត់គោលដៅធុងស្តុកទុកនៅរោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងមួយក្នុងទីក្រុងតេអេរ៉ង់ ដែលបង្ខំឱ្យរដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់ត្រូវកាត់បន្ថយការបែងចែកប្រេងឥន្ធនៈសម្រាប់ពលរដ្ឋរបស់ខ្លួន។ មន្ត្រីអ៊ីរ៉ង់ម្នាក់បាននិយាយថា ប្រសិនបើការវាយប្រហារបែបនេះនៅតែបន្ត ផលរំខានដល់ការផលិតប្រេង និងកន្លែងផលិតថាមពលក្នុងតំបន់អាចបង្កឱ្យមានការកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងដល់តម្លៃប្រេងលើទីផ្សារសកល។

សូមជម្រាបថា តម្លៃប្រេងថ្មីៗនេះបានឡើងលើសពី ១០០ ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែលជាលើកដំបូងចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០២២ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីការភ័យខ្លាចថាការប្រយុទ្ធគ្នាអាចបំផ្លាញហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធប្រេង ឬរំខានដល់ការដឹកជញ្ជូននៅទូទាំងតំបន់។ អ៊ីរ៉ង់ និងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួនក៏បានបើកការវាយប្រហារលើកន្លែងផលិតថាមពលនៅក្នុងប្រទេសផលិតប្រេងសំខាន់ៗដូចជា អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត អ៊ីរ៉ាក់ និងគុយវ៉ែត ដែលរួមចំណែកដល់ការធ្លាក់ចុះនៃទិន្នផល និងអស្ថិរភាពទីផ្សារ។

អ្នកវិភាគបានព្រមានថា សង្គ្រាមដែលកាន់តែរីកធំនៅក្នុងតំបន់នេះអាចរំខានដល់ការផ្គត់ផ្គង់សកលយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ជាពិសេសប្រសិនបើមជ្ឈមណ្ឌលនាំចេញ ឬផ្លូវដឹកជញ្ជូនសំខាន់ៗ ត្រូវបានរងផលប៉ះពាល់។ ដោយសារតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាជាប្លុកប្រទេសដែលអាចផលិតប្រេងបានច្រើនសម្រាប់ពិភពលោក ការរំខានដ៏ធំណាមួយនៅតំបន់នោះអាចជំរុញឱ្យតម្លៃប្រេងឡើងខ្ពស់យ៉ាងខ្លាំង ហើយវានឹងបង្កឱ្យមានផលវិបាកផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចកាន់តែទូលំទូលាយនៅទូទាំងពិភពលោក៕