នៅថ្ងៃទី 30 ខែមេសា ប៉ូលីសចិនបានប្រកាសជាផ្លូវការអំពីការចាប់ខ្លួន មេខ្លោងម្នាក់ក្នុងសំណុំរឿងល្បែងស៊ីសងតាមអ៊ីនធឺណិត និងការក្លែងបន្លំតឆ្លងដែនទ្រង់ទ្រាយធំ ចាប់បញ្ជូនទៅចិនវិញបន្ទាប់ពីធ្វើបត្យាប័នរួចរាល់នៅក្នុងប្រទេសថៃ។ របាយការណ៍នៃការចាប់ខ្លួននេះក៏បានបង្ហាញដែរថា បណ្តាញឆបោកដែលកំពុងប្រតិបត្តិការនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ភាគច្រើន មានមេក្លោងនៅប្រទេសថៃ។

យោងតាមការប្រកាសរបស់ប៉ូលីសភាគខាងជើងទីក្រុងធានជីន ជនសង្ស័យ ដែលត្រូវបានគេស្គាល់អត្តសញ្ញាណដោយនាមត្រកូល Huang បានបើកដំណើរការវេទិកាល្បែងស៊ីសងអនឡាញមួយឈ្មោះ “Wanhe Football” ត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងប្រទេសថៃហើយបញ្ជូនត្រឡប់ទៅប្រទេសចិនវិញដើម្បីប្រឈមមុខនឹងនីតិវិធីផ្លូវច្បាប់។

តាមការស៊ើបអង្កេត វេទិកាល្បែងស៊ីសងតាមអ៊ីនធឺណិតទ្រង់ទ្រាយធំ ដែលដំណើរការដោយ Huang ត្រូវបានគេជឿថាបានបង្កើតប្រាក់ចំណូលជាង 500 លានយ័ន (69 លានដុល្លារ) ជាមួយនឹងសកម្មភាពដែលភ្ជាប់ទៅនឹងទីតាំងជាច្រើននៅក្នុងតំបន់។ អាជ្ញាធរចិនបាននិយាយថា ករណីនេះបង្កើតបានជាផ្នែកមួយនៃការបង្ក្រាបកាន់តែទូលំទូលាយលើការឆបោកតាមអ៊ីនធឺណិតឆ្លងដែន និងបណ្តាញល្បែងស៊ីសងខុសច្បាប់។

បើតាមការវិភាគសន្តិសុខបានបង្ហាញថា នៅក្នុងបរិបទនៃការបង្ក្រាបបទល្មើសឆបោកតាមអ៊ីនធឺណិត នៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ប្រទេសថៃកំពុងក្លាយជាចំណុចស្នាក់នៅ និង មជ្ឈមណ្ឌលបញ្ជាពីចម្ងាយដ៏សំខាន់សម្រាប់បណ្តាញ Online Scams ជាច្រើន។ មេឧក្រិដ្ឋជនមួយចំនួនធំ ត្រូវបានគេជឿថា ស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសថៃ ហើយបញ្ជាដំណើរការបណ្តាញឆបោកនៅកម្ពុជា និង ប្រទេសជិតថៃផ្សេងទៀតក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។

សូមជម្រាបថា ក្រៅពីមេធំហ្គេមអនឡាញខាងលើនេះ កន្លងមកទីភ្នាក់ងារ FBI របស់សហរដ្ឋអាមេរិកធ្លាប់បានផ្ដល់នូវតម្រុយសំខាន់ៗរហូតឈានដល់ការចាប់ខ្លួនបាននូវមេខ្លោងឆបោកធំៗជាច្រើនផ្សេងទៀតនៅក្នុងប្រទេសថៃ។

ជាក់ស្ដែងនៅក្នុងខែមេសានេះ មេខ្លោង Scam ចំនួន៤នាក់ត្រូវបានចាប់ខ្លួនដែលក្នុងនោះរួមមាន៖ មេខ្លោងឆបោកជនជាតិឥណ្ឌូនេស៊ីម្នាក់ដែលបោ.កប្រាស់គេបានប្រាក់ជាង ១០លានដុល្លារ និងមេខ្លោងបណ្តាញល្បែងម្នាក់ទៀត ត្រូវបានចាប់ខ្លួននៅប៉ាតាយ៉ា និងមេខ្លោងជនជាតិចិន ២នាក់ផ្សេងទៀតត្រូវបានរកឃើញនៅភូកេត៕

ប្រធានអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) លោក Tedros Adhanom Ghebreyesus បានរិះគ.ន់ចំៗទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេររិកថា ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនកំពុងឈានទៅរកការចាកចេញពីមាជិកភាព ខណៈដែលប្រទេមហាអំណាចដ៏ធំមួយនេះ នៅតែជំពាក់វិភាគទានហិរញ្ញវត្ថុរបស់ស្ថាប័នមួយនេះប្រមាណ 278 លានដុល្លារមិនទាន់ទូទាត់នៅឡើយ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន France24។

ថ្លែងលើបញ្ហានេះ លោក Tedros បានកត់សម្គាល់ថា រដ្ឋជាសមាជិកត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងបំពេញវិភាគទានដែលបានវាយតម្លៃរបស់ពួកគេ និងការប្តេជ្ញាចិត្តផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុផ្សេងទៀត ដោយមិនគិតពីការសម្រេចចិត្តនយោបាយអំពីការចូលរួមនោះទេ។ ការអត្ថាធិប្បាយទាំងនេះកើតឡើងចំពេលមានភាពតានតឹងឡើងវិញលើទំនាក់ទំនងរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកជាមួយអង្គការសុខភាពពិភពលោក និងការជជែកវែកញែកកាន់តែទូលំទូលាយអំពីអភិបាលកិច្ចសុខភាពពិភពលោក។

វិភាគទានដែលមិនបានបង់ប្រាក់អាចប៉ះពាល់ដល់មូលនិធិសម្រាប់កម្មវិធីសំខាន់ៗរបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក រួមទាំងការឃ្លាំមើលជំងឺ ការឆ្លើយតបក្នុងគ្រាអាសន្ន យុទ្ធនាការចាក់វ៉ាក់សាំង និងការគាំទ្រសម្រាប់ប្រទេសដែលមានចំណូលទាប។ ទីភ្នាក់ងារនេះពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងទៅលើមូលនិធិរបស់សមាជិកដើម្បីដំណើរការគំនិតផ្តួចផ្តើមសុខភាពទូទាំងពិភពលោក។

គួរជម្រាបថា បើយោងតាមធម្មនុញ្ញរបស់ WHO គឺមិនមានចែងច្បាស់លាស់អំពីការដកខ្លួនរបស់សមាជិកទេ។ ស្ថានភាពនេះបង្ហាញពីភាពមិនប្រាកដប្រជាកាន់តែខ្លាំងឡើងជុំវិញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិក្នុងសុខភាពសាធារណៈ ជាពិសេសបន្ទាប់ពីមេរៀននៃវិបត្តិសុខភាពពិភពលោកថ្មីៗនេះ។ អ្នកវិភាគព្រមានថា គម្លាតថវិកា ឬកិច្ចសហការដែលថយចុះអាចធ្វើឱ្យចុះខ្សោយការត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ជំងឺរាតត្បាតនាពេលអនាគត និងគ្រាអាសន្នសុខភាព។

គួររំលឹកថា នៅថ្ងៃដំបូងនៃការត្រឡប់មកកាន់អំណាចនៅសេតវិមានវិញ កាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានបញ្ជូនការជូនដំណឹងមុនរយៈពេល១ឆ្នាំ ទៅកាន់ WHO អំពីការដកសមាជិកភាពរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ ការជូនដំណឹងនោះ ឥឡូវបានផុតសុពលភាពហើយ ប៉ុន្តែទីក្រុងវ៉ាស៉ីនតោន មិនទាន់បង់ប្រាក់ដែលខ្លួននៅជំពាក់សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៤ ឬឆ្នាំ២០២៥នោះទេ ដោយនៅជំពាក់ថវិកាសរុបប្រហែល២៦០លានដុល្លារ។ តាំងពីដើមមក សហរដ្ឋអាមេរិក គឺជាម្ចាស់ជំនួយធំជាងគេបង្អស់របស់ WHO។ មហាសន្និបាត WHO នឹងសម្រេចចិត្តលើការដកខ្លួនរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក នៅពេលសន្និបាតប្រព្រឹត្តទៅ នាថ្ងៃទី១៨-២៣ ខែឧសភា៕

កងទ័ពអាកាសភូមិន្ទថៃបានបញ្ជូនយន្តហោះចម្បាំង F-16 ចំនួនពីរគ្រឿងឱ្យហោះល្បាតលើមេឃក្នុងស្រុក Phop Phra ខេត្តតាក ជាប់ស្រុក Kyaukhat នៃប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ដើម្បីការពារដែនអធិបតេយ្យរបស់ខ្លួនពីការប្រយុទ្ធគ្នាដ៏ខ្លាំងក្លារវាងកងកម្លាំងយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា និងក្រុមប្រដាប់អាវុធការ៉ែន។

យោងតាមសារព័ត៌មាន Khaosod English ចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ថា កងកម្លាំងចម្រុះនៃសហភាពជាតិការ៉ែន (KNU) រួមជាមួយក្រុមអ្នកតស៊ូសម្ព័ន្ធមិត្ត បានបើកប្រតិបត្តិការវាយប្រហារទ្រង់ទ្រាយធំលើមូលដ្ឋានទ័ពមីយ៉ាន់ម៉ា ក្នុងក្រុង Myawaddy រដ្ឋការ៉ែន ដែលស្ថិតនៅទល់មុខខេត្តតាក (Tak) របស់ប្រទេសថៃ។

ក្នុងសមរភូមិនោះ ក្រុមផ្ដាច់ទឹកដីការ៉ែន បានប្រើប្រាស់ដ្រូនទម្លាក់គ្រាប់បែកជាច្រើនរលក បូករួមនឹងការវាយលុកយ៉ាងសម្រុកពីកងកម្លាំងថ្មើរជើង រហូតបង្កឱ្យមានផ្សែងខ្មៅហុយត្រឡប់ពេញផ្ទៃមេឃ។ហើយក្រោយមក យោធាមីយ៉ាន់ម៉ាបានក៏បានប្រើប្រាស់កម្លាំងអាកាសដើម្បីវាយប្រហារបកវិញ ដែលបណ្តាលឱ្យមានសូរសព្ទផ្ទុះយ៉ាងខ្លាំងក្លាឮរន្ទឺដល់ទឹកដីថៃ។

ជាការឆ្លើយតប អាជ្ញាធរថៃបានចាត់បញ្ជូនយន្តហោះចម្បាំង F-16 ចេញប្រតិបត្តិការភ្លាមៗ ដើម្បីបង្ការការរំលោភបំពានដែនអាកាស និងធានាសុវត្ថិភាពជូនប្រជាពលរដ្ឋតាមបណ្តោយព្រំដែន។ ក្រៅពីការហោះល្បាត អាជ្ញាធរថៃ និងនគរបាលការពារព្រំដែនក៏បានដាក់ពង្រាយកម្លាំងប្រចាំការ ២៤ ម៉ោង ផងដែរ ដើម្បីត្រៀមឆ្លើយតបប្រសិនបើមានអាវុធធុនធ្ងន់ធ្លាក់ចូលក្នុងទឹកដីថៃ។

គួរជម្រាបថា កន្លងមករដ្ឋាភិបាលថៃបានអនុវត្តគោលនយោបាយចម្រុះ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងវិបត្តិតាមបណ្តោយព្រំដែនមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលរួមមានទាំងវិធានការយោធា មនុស្សធម៌ និងការទូត។ ជាមួយគ្នា រដ្ឋាភិបាលថៃក៏ធ្លាប់បានព្រ.មានដែរថា ប្រទេសថៃនឹង “វាយបកវិញ” ប្រសិនបើមានការរំលោភបំពានដោយចេតនាណាមួយមកលើទឹកដីរបស់ខ្លួន។

តាមរយៈស្ថានភាពនេះយើងមានតែរង់ចាំមើលទាំងអស់គ្នាថា តើសភាពការណ៍នឹងវិវត្តន៍ទៅជាយ៉ាងណាបន្តទៀត? ដ្បិតពីមុនៗមកយើងបានដឹងមកហើយថា យោធាមីយ៉ាន់ម៉ា តែងតែបំផ្លោងគ្រាប់ចូលដល់ទឹកថៃជារឿយៗ ប៉ុន្តែថៃមិនដែលឆ្លើយតបទៅវិញឡើយ។ ចាំមើលលើកនេះប្រសិនបើមានការផ្លោងចូលទៀត តើថៃនឹងហ៊ានឆ្លើយតបដូចម្ដេចជាមួយមីយ៉ាន់ម៉ា?

របាយការណ៍ដ៏គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលពីវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចនៅប្រទេសថៃបង្ហាញថា មានពលរដ្ឋថៃជាង៤មុឺននាក់ក្នុង១ខែៗ បាននិងកំពុងតែគ្នានការងារធ្វើ ក៏ព្រោះតែមានរោងចក្រជិត២,០០០កន្លែង និងសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម (SMEs) ជាង២៤,០០០កន្លែង បានបិទទ្វារ ​ ដែលតួលេខដ៏ខ្ពស់មិនធ្លាប់មាននេះធ្វើឱ្យប្រទេសថៃជួបនូវវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចជាសកលមិនធ្លាប់ជួប ។ ការបិទអាជីវកម្មនានា បានបង្កើនអត្រានៃការបញ្ឈប់បុគ្គលិកជារៀងរាល់ខែ ជាពិសេស បញ្ឈប់បុគ្គលិកធ្វើការពេញម៉ោង ។

ធ្លាប់តែអួតអាងពីប្រទេសខ្លួនមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើននាំមុខក្នុងតំបន់ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន សេដ្ឋកិច្ចថៃបានធ្លាក់មកដល់ចំណុចទាប ដោយប្រឈមនឹងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរបណ្តាលមកពីកត្តាជាច្រើននាំឱ្យពលរដ្ឋបាត់បង់ការងាររហូតដល់ជាង៤ម៉ឺននាក់ក្នុង១ខែៗ ។ ក្នុងឱកាសទិវាពលកម្មអន្តរជាតិឆ្នាំ២០២៦ មន្ត្រីប្រឹក្សាយោបល់ការងារ និងប្រធានសហព័ន្ធឧស្សាហកម្មវាយនភណ្ឌ បានបង្ហាញកង្វល់ពីអាជីវកម្មនានាបញ្ឈប់បុគ្គលិកជារៀងរាល់ខែ ជាពិសេស បញ្ឈប់បុគ្គលិកធ្វើការពេញម៉ោង និងសំណូមពរឱ្យរដ្ឋាភិបាលដោះស្រាយបញ្ហានេះ ព្រមទាំងគ្រប់គ្រងតម្លៃទំនិញកុំឱ្យឡើងថ្លៃ ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Thai PBS News ក្នុងកិច្ចប្រជុំពិភាក្សាការងារក្នុងឱកាសទិវាពលកម្មអន្តរជាតិកាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ មន្ត្រីប្រឹក្សាយោបល់ការងារ លោក ចាឌិត ឆៅវិល័យ បាននិយាយពីស្ថានភាពការងារនៅប្រទេសថៃពេលនេះ គឺអាជីវកម្មមិនដំឡើងប្រាក់ខែឱ្យបុគ្គលិក ថែមទាំងបញ្ឈប់បុគ្គលិកពីការងារកាន់តែច្រើនដើម្បីកាត់បន្ថយការចំណាយ ។ ផ្អែកលើទិន្នន័យការស្រាវជ្រាវនៅឆ្នាំ២០២៦ របស់ស្ថាប័នជាច្រើនបង្ហាញថា អាជីវកម្មបានបញ្ឈប់បុគ្គលិករហូតដល់ជាង៤ម៉ឺននាក់ក្នុង១ខែៗ ហើយអាជីវកម្មគ្រោងបញ្ឈប់បុគ្គលិកបន្ថែមទៀតដោយសារវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច ។

ការដំឡើងប្រាក់ខែឱ្យបុគ្គលិកនៅតាមបណ្តាខេត្ត គឺមានទឹកប្រាក់មិនស្មើគ្នាជាមួយទីក្រុង ដូចជា ៖ អ្នកធ្វើការនៅតាមខេត្តទទួលបានប្រាក់ត្រឹមតែជាង៣០០បាតក្នុង១ថ្ងៃ (ឬ៣ម៉ឺនរៀល) រីឯនៅទីក្រុងបាងកក ទទួលបាន៤០០បាតក្នុង១ថ្ងៃ (ឬ៤ម៉ឺនរៀល) ។ ហេតុនេះ មន្ត្រីប្រឹក្សាយោបល់ការងារបានសំណូមពរទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលថៃឱ្យដោះស្រាយបញ្ហានេះ ដោយកំណត់ឱ្យអាជីវកម្មនានាផ្តល់ប្រាក់ខែឱ្យបុគ្គលិកក្នុងចំនួនស្មើគ្នានៅទូទាំងប្រទេស ដើម្បីឱ្យស្របនឹងការចំណាយប្រចាំថ្ងៃនាពេលបច្ចុប្បន្ន ។

ចំណែកប្រធានសហព័ន្ធឧស្សាហកម្មវាយនភណ្ឌ លោក ស៊ុថាត់ អៀមស៊ែង ឱ្យដឹងថា វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចបានធ្វើឱ្យម្ចាស់អាជីវកម្មមើលឃើញការចំណាយប្រាក់ច្រើនទៅលើបុគ្គលិក ទើបបញ្ឈប់បុគ្គលិកធ្វើការពេញម៉ោង ហើយងាកទៅជួលបុគ្គលិកធ្វើការរយៈពេលខ្លីដើម្បីកាត់បន្ថយការចំណាយខ្ពស់ ខណៈអ្នកធ្វើការងារផ្នែកដឹកជញ្ជូននៅតាមផ្លូវ ក៏ប្រឈមនឹងបញ្ហាថ្លៃដឹកធ្លាក់ចុះដែរ ។

មន្ត្រីប្រឹក្សាយោបល់ការងារ និងប្រធានសហព័ន្ធឧស្សាហកម្មវាយនភណ្ឌ បានសំណូមពរទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលថៃនៅក្នុងឱកាសទិវាពលកម្មអន្តរជាតិឆ្នាំនេះ ត្រូវដោះស្រាយបញ្ហាពលរដ្ឋគ្មានការងារធ្វើកាន់តែច្រើន និងគ្រប់គ្រងតម្លៃទំនិញកុំឱ្យឡើងថ្លៃ ដើម្បីកាត់បន្ថយការចំណាយក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ ។

គួរបញ្ជាក់ថា គិតត្រឹមចុងឆ្នាំ២០២៥ ចំនួនអ្នកបាត់បង់ការងារនៅប្រទេសថៃបានកើនឡើងរហូតដល់២០% បើធៀបនឹងឆ្នាំមុនៗ ដោយសារកត្តាជាច្រើនរួមមាន ៖ វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចក្នុងប្រទេសថៃ និងសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក, ការបិទរោងចក្រជិត២,០០០កន្លែង និងបិទសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម (SMEs) ជាង២៤,០០០កន្លែង ដែលនាំឱ្យពលរដ្ឋថៃបាត់បង់ការងាររាប់ម៉ឺននាក់ ៕