ប្រទេសថៃ ៖ នៅថ្ងៃទី៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានថៃ Top News បានផ្សាយពីបទសម្ភាសន៍តាមទូរស័ព្ទជាមួយមេបញ្ជាការកងទ័ពភូមិភាគ២ លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង ពីស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ហើយលោកស្នើឱ្យកងទ័ពខ្មែរជួយប្រាប់ពលរដ្ឋខ្មែរដែលមកលេងប្រាសាទតាមាន់ធំ និងប្រាសាទផ្សេងៗរក្សាភាពស្ងប់ស្ងាត់ ហាមបង្ហាញអត្តសញ្ញាណខ្មែរជាម្ចាស់ប្រាសាទ ។ ប៉ុន្តែលោកសំណូមពរឱ្យពលរដ្ឋថៃមកលេងប្រាសាទតាមាន់ធំឱ្យច្រើនដើម្បីបង្ហាញអត្តសញ្ញាណជាតិ និងភាពជាម្ចាស់ប្រាសាទ ថែមទាំងចង់ធ្វើរបងព័ទ្ធជុំវិញប្រាសាទតាមាន់ធំ បើរដ្ឋាភិបាលបញ្ជា ។

លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង បានជំរុញឱ្យពលរដ្ឋថៃមកលេងប្រាសាទតាមាន់ធំឱ្យច្រើន ដើម្បីបង្ហាញថាថៃជាម្ចាស់ប្រាសាទនេះ ក៏ដូចជាជំរុញសេដ្ឋកិច្ចថៃនៅតាមព្រំដែន និងផ្តល់កម្លាំងចិត្តឱ្យកងទ័ពថៃ ។ រីឯពលរដ្ឋខ្មែរមកលេងប្រាសាទតាមាន់ធំ ប្រាសាទតាក្របី និងថតរូបភាពនៅប្រាសាទ លោកបែរជាចាត់ទុកថា នឹងធ្វើឱ្យស្ថានការណ៍កាន់ តែតានតឹងទៅវិញ ហើយថា ប្រាសាទតាមាន់ធំស្ថិតក្នុងទឹកដីថៃ ។

លោកនិយាយថា នឹងព្យាយាមធ្វើឱ្យស្ថានការណ៍ព្រំដែនធូរស្រាល ហើយកងទ័ពថៃត្រូវតែបន្តភាពអត់ធ្មត់ ។ រដ្ឋាភិបាលថៃបានធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយកម្ពុជាយូរមកហើយឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរមកលេងនៅប្រាសាទ ប៉ុន្តែបើរដ្ឋាភិបាលបញ្ជាឱ្យកងទ័ពសាងសង់របងព័ទ្ធជុំវិញប្រាសាទតាមាន់ធំ លោកនឹងអនុវត្តតាមបទបញ្ជាបិទប្រាសាទតាមាន់ធំភ្លាម ។ ប្រសិនបើកងទ័ពកម្ពុជាផ្ទុះអាវុធជាមួយកងទ័ពថៃមុន លោកនឹងតទល់វិញ ពុំចរចាឡើយ ។

ចុងក្រោយ លោក ប៊ុនស៊ីន ស្នើឱ្យកងទ័ពនៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃទាំងអស់ការពារអធិបតេយ្យឱ្យល្អបំផុត ហើយនៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ លោកនឹងចូលនិវត្តន៍ពីការងារក្លាយ ជាពលរដ្ឋសាមញ្ញ ។ ក្រោយចូលនិវត្តន៍ លោកនឹងឈប់ពាក់ព័ន្ធជាមួយនយោបាយ និងផលប្រយោជន៍អ្វីទាំងអស់ លោកមានតែខ្លួន និងទឹកចិត្តការពារប្រទេសជាតិប៉ុណ្ណោះ ។

លោកថា ៖ «៣ខែទៀត ខ្ញុំចូលនិវត្តន៍ពីការងារហើយ ពុំដឹងថាអនាគតបែបណាទេ ប៉ុន្តែខ្ញុំនឹងមិនពាក់ព័ន្ធជាមួយនយោបាយ បើទោះជាមនុស្សជាច្រើនចង់ឱ្យខ្ញុំប្រឡូកនយោបាយក្តី ។ ខ្ញុំត្រូវតែប្រកាន់ខ្ជាប់នូវ៤ចំណុចក្រោយចូលនិវត្តន៍ គឺជាតិ សាសនា ព្រះមហាក្សត្រ និងប្រជាជន រឿងផលប្រយោជន៍គ្មានទេ គឺមានតែបេះដូងការពារប្រទេសជាតិ» ។

គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែកក្កដា កន្លងមក កងទ័ពថៃ និងពលរដ្ឋថៃបានហាមឃាត់ភ្ញៀវទេសចរខ្មែរមិនឱ្យថតរូបបង់ក្រមាមានរូបទង់ជាតិកម្ពុជា ជាប់នឹងប្រាសាទតាក្របី ដោយសារខ្លាចភ្ញៀវទេសចរខ្មែរបង្ហាញអត្តសញ្ញាណាជាតិខ្មែរជាម្ចាស់ប្រាសាទ ហើយពលរដ្ឋថៃថែមទាំងប្រើអាកប្បកិរិយាហិង្សាមកលើមកលើភ្ញៀវទេសចរខ្មែរទៀតផង ។ ប៉ុន្តែលោក ប៊ុនស៊ីន បែរជាអំពាវនាវឱ្យពលរដ្ឋថៃមកលេង និងថតរូបនៅប្រាសាទបុរាណឱ្យបានច្រើនដើម្បីបង្ហាញថា ថៃជាម្ចាស់ប្រាសាទ ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានដាស់តឿនទៅកាន់ប្រទេសនានាដែលចង់តវ៉ាជាមួយការដំឡើងពន្ធទំនិញរបស់អាមេរិក គឺអាមេរិកនឹងដំឡើងពន្ធខ្ពស់ថែមទៀត ខណៈលិខិតពន្ធទំនិញដែលអាមេរិកបញ្ជូនទៅឱ្យប្រទេសនីមួយៗចូលជាធរមាន ។ លោកថា ការដំឡើងពន្ធលើកនេះនៅតែអយុត្តិធម៌សម្រាប់អាមេរិក ពីព្រោះអាមេរិកទទួលបានថវិកាតិចណាស់ បើធៀបនឹងការខូចខាតដែលប្រទេសនានាបានធ្វើប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមក ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេស កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ។

លោក Trump និយាយថា ប្រទេសណាក៏ដោយដែលចង់តវ៉ារឿងការដំឡើងពន្ធទំនិញរបស់អាមេរិក គឺយើងនឹងដំឡើងពន្ធខ្ពស់ថែមទៀត ។ កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា មេដឹកនាំអាមេរិកបានបញ្ជូនលិខិតពន្ធទំនិញទៅកាន់១៤ប្រទេស ហើយលោកប្រាប់ថា បើប្រទេសណាតវ៉ារឿងអាមេរិកដំឡើងពន្ធទំនិញ ប្រទេសនោះនឹងត្រូវអាមេរិកដំឡើងពន្ធបន្ថែម ។

លោក Trump បានផ្តល់បទសម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មានថា ការដំឡើងពន្ធនេះចាត់ទុកថា ពុំយុត្តិធម៌សម្រាប់អាមេរិក ពីព្រោះអាមេរិកទទួលបានថវិកាតិចតួចណាស់ បើធៀបនឹងការខូចខាតដែលប្រទេសនានាធ្វើប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមក ។ លោកថា ៖ «ពុំធ្លាប់មានប្រធានាធិបតីណាធ្វើបែបនេះទេ ខ្ញុំបានធ្វើតាំងពីអាណត្តិទី១ រួមទាំងជាមួយចិន និងប្រទេសនានា ។ យើងមានចំណូលពីពន្ធកើនឡើងរាប់សែនលានដុល្លារ គ្មានអតិផរណា នេះជាពេលជោគជ័យផ្នែកថវិកាខ្លាំងបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ» ។

លិខិតពន្ធទំនិញដែលអាមេរិកបានបញ្ជូនទៅប្រទេសនានាបានចូលជាធរមានហើយ ។ ក្រៅពីនេះ លោកក៏បាននិយាយពីការធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយប្រទេសអង់គ្លេស និងចិន ហើយអាមេរិកជិតសម្រេចកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយឥណ្ឌាដោយជោគជ័យ ។ រីឯប្រទេសផ្សេងៗដែលធ្លាប់ចរចាជាមួយអាមេរិក គឺពុំអាចធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងបានទេ ទើបយើងបញ្ជូនលិខិតពន្ធទៅឱ្យ ។

បើចង់សហការ ប្រទេសទាំងនេះត្រូវតែបង់ពន្ធឱ្យអាមេរិកតាមការកំណត់ ។ អាមេរិកបានផ្ញើលិខិតពន្ធទៅឱ្យប្រទេសទាំងនេះរួចហើយដើម្បីផ្តល់ដំណឹងឱ្យជ្រាបពីអត្រាពន្ធប៉ុន្មានត្រូវបង់ ។ ប្រទេសខ្លះអាចមានការផ្លាស់ប្តូរអត្រាពន្ធតិចតួច អាស្រ័យលើពួកគេមានហេតុផលគ្រប់គ្រាន់ យើងនឹងពុំធ្វើអ្វីអយុត្តិធម៌ឡើយ ។ ការពិត វាគ្រាន់តែជាថវិកាតិចតួច បើធៀបនឹងថវិកាគួរទទួលបាន ។ យើងអាចដំឡើងពន្ធលើសនេះ ប៉ុន្តែដោយសារមើលឃើញនូវទំនាក់ទំនងល្អជាមួយប្រទេសផ្សេងៗ ទើបខ្ញុំកំណត់ពន្ធក្នុងអត្រានេះ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ សមាជិកសភាមកពីគណបក្សប្រជាជននៅប្រទេសថៃបានអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុ និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសលាលែងពីតំណែងដើម្បីទទួលខុសត្រូវពីការបំពេញការងារបរាជ័យ ដោយសារលោក Trump យកពន្ធទំនិញថៃស្មើអត្រា៣៦% ដូចមុន ដោយសមាជិកសភាបន្ទោសថា មកពីរដ្ឋមន្ត្រីទាំងនេះពុំពន្លឿនការចរចាពន្ធទំនិញជាមួយអាមេរិក ទើបធ្វើឱ្យប្រទេសថៃខាតបង់ ។ នេះបើតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Matichon កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ។

កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែកក្កដា នៅរដ្ឋសភា លោក ជុលឡាផុង យូកេត សមាជិកសភាមកពីគណបក្សប្រជាជន និងជាអនុប្រធានគណៈកម្មការពាណិជ្ជកម្ម និងកម្មសិទ្ធិបញ្ញា រួមទាំងជាអនុប្រធានគណៈកម្មការកិច្ចការបរទេស សភាតំណាងរាស្ត្រ បាននិយាយពីអាមេរិកយកពន្ធទំនិញនាំចេញពីប្រទេសថៃ ស្មើ៣៦% ចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែសីហា ថា រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកយកពន្ធទំនិញថៃខ្ពស់ រហូតដល់៣៦% ។ វាបង្ហាញពីគោលនយោបាយខុសឆ្គង និងការធ្វើការគ្មានប្រសិទ្ធភាពរបស់រដ្ឋាភិបាលអាណត្តិនេះ ទាំងផ្នែកពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ និងកិច្ចការបរទេស ។

លោក ជុលឡាផុង យូកេត បន្តថា រដ្ឋាភិបាលទើបតែផ្លាស់ប្តូររដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ពីព្រោះអតីតរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មត្រូវបានដកចេញពីតំណែង ហើយមានតែរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុ និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស ។ ខ្ញុំអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋមន្ត្រីហិរញ្ញវត្ថុ និងការបរទេសត្រូវតែទទួលខុសត្រូវដើម្បីបង្ហាញថា អ្នកនយោបាយមានគោលនយោបាយខុសធ្វើឱ្យប្រទេសថៃខូចខាត គឺលាលែងពីតំណែង ពុំចាំបាច់ឱ្យអ្នកណាបណ្តេញចេញ ឬបញ្ឈប់ការងារ ។

មូលហេតុដែលលោកអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋមន្ត្រីហិរញ្ញវត្ថុលាលែងពីតំណែង ដោយសារតាំងពីលោក Donald Trump ធ្វើជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកកាលពីខែមករា គឺគណបក្សប្រឆាំង និងគណៈកម្មការពាណិជ្ជកម្មថៃបានស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលប្រញាប់ចរចារឿងពន្ធទំនិញនាំចូលអាមេរិកជាបន្ទាន់ ហើយគណៈកម្មការពាណិជ្ជកម្មក៏បានប្រជុំរឿងពន្ធចំនួន៤លើកជាមួយផ្នែកឯកជន ព្រមទាំងផ្ញើលិខិតទៅនាយករដ្ឋមន្ត្រីឱ្យពន្លឿនការចរចា ប៉ុន្តែពុំជោគជ័យ ។

រដ្ឋាភិបាលបណ្តោយឱ្យរដ្ឋមន្ត្រីជាអ្នកចរចាពន្ធជាមួយអាមេរិក គឺរដ្ឋមន្ត្រីហិរញ្ញុវត្ថុប្រាប់ឱ្យថៃរង់ចាំសិន កុំទាន់ចរចា ពីព្រោះឃើញវៀតណាមប្រញាប់ចរចាពន្ធជាមួយអាមេរិក នៅពុំទទួលលទ្ធផល ប៉ុន្តែពេលនេះ អាមេរិកយកពន្ធពីវៀតណាមត្រឹមតែ២០% ។ ដូច្នេះ លោកចាត់ទុកថា រដ្ឋមន្ត្រីហិរញ្ញវត្ថុធ្វើការខុសឆ្គងយ៉ាងខ្លាំង ។

ចំណែកមូលហេតុដែលរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសគួរលាលែងពីតំណែង ដោយសាររដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសមានតួនាទីចរចាជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីហិរញ្ញវត្ថុ និងក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ប៉ុន្តែតួនាទីរបស់ក្រសួងការបរទេសបែរជាអសកម្ម ហើយគណៈកម្មការពាណិជ្ជកម្មបានអញ្ជើញរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសមកបំភ្លឺរឿងការចរចាពន្ធជាមួយអាមេរិក ប៉ុន្តែពុំមកបំភ្លឺ ។ ម្យ៉ាងទៀត រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសថៃពុំអាចធ្វើដំណើរទៅអាមេរិក ពីព្រោះមានបញ្ហាជាមួយអាមេរិករឿងការបញ្ជូនជនជាតិអុយគូទៅចិន ទើបធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្ម និងការទូតធ្លាក់ចុះ នេះបង្ហាញថា ទំនាក់ទំនងការបរទេសខ្សោយខ្លាំងណាស់ ៕

ប្រទេសជប៉ុន ៖ កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មាន Reuters រាយការណ៍ថា រដ្ឋាភិបាលជប៉ុននឹងលក់នាវាពិ.ឃាត Abukuma ចំនួន៦គ្រឿងឱ្យហ្វីលីពីន ដែលនាវានេះបានប្រចាំការនៅកងកម្លាំងការពារដែនសមុទ្ររបស់ជប៉ុនអស់រយៈពេលជាង៣០ឆ្នាំហើយ ដើម្បីទប់ទល់នឹងការពង្រីកឥទ្ធិពលដែនសមុទ្ររបស់ចិន ។ ការលក់នាវាបង្ហាញពីការព្យាយាមរបស់ប្រទេសទាំងពីរជាមិត្តជាមួយអាមេរិករួមគ្នាទប់ស្កាត់ការគំរា.មកំហែងពីចិននៅដែនសមុទ្រនានា ។

លោក Gen Nakatani រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិជប៉ុន និងលោក Gilbert Teodoro រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិហ្វីលីពីន បានធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងបញ្ជូននាវាពិឃាត ពេលរដ្ឋមន្ត្រីទាំង២រូប ជួបគ្នានៅប្រទេសសិង្ហបុរី កាលពីខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ ។ ទាហានជើងទឹកហ្វីលីពីននឹងពិនិត្យមើលសភាពនាវាក្នុងរដូវក្តៅឆ្នាំនេះដើម្បីត្រៀមប្រើប្រាស់ ។

កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែកក្កដា ទាហានជើងទឹកហ្វីលីពីនឱ្យដឹងថា ក្រុមអ្នកជំនាញផ្នែកនាវាហ្វីលីពីននឹងពិនិត្យមើល រួមទាំងវាយតម្លៃស៊ីជម្រៅពីស្ថានភាពនាវា ក្រោយទទួលបានការអញ្ជើញជាផ្លូវការពីក្រសួងការពារជាតិជប៉ុន ។ លទ្ធផលការពិនិត្យនឹងយកទៅពិចារណាបន្ថែមទៀតពាក់ព័ន្ធនឹងការទិញ ព្រមទាំងស្របតាមផែនការទាហានជើងទឹកហ្វីលីពីន ។ ការទិញនាវាបង្ហាញពីកិច្ចសហការជាយុទ្ធសាស្ត្រស៊ីជម្រៅកាន់តែខ្លាំងរវាងហ្វីលីពីន និងជប៉ុន ។

ចំណែកអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិជប៉ុនបានបដិសេធរឿងជប៉ុនលក់នាវាឱ្យហ្វីលីពីន ខណៈមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសចិនក៏ពុំបាននិយាយអ្វីពាក់ព័ន្ធនឹងការលក់នាវា ។ ប៉ុន្តែជប៉ុន និងហ្វីលីពីននិយាយដូចគ្នាថា ពួកគេកំពុងប្រឈមនឹងការឈ្លានពានកាន់តែខ្លាំងពីចិនក្នុងដែនទឹក គឺហ្វីលីពីនរងការឈ្លានពាននៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ខណៈជប៉ុនរងការឈ្លានពាននៅសមុទ្រចិនខាងកើត ។

ជប៉ុនបង្កើនទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីជាមួយហ្វីលីពីនទាំងផ្នែកកងទ័ព ការធ្វើសមយុទ្ធ និងការចរចាយុទ្ធសាស្ត្រកម្រិតខ្ពស់ ។ កាលពីឆ្នាំ២០២៤ ប្រទេសទាំងពីរបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងពាក់ព័ន្ធនឹងកងទ័ព វាជាកិច្ចព្រមព្រៀងដំបូងសម្រាប់ជប៉ុនក្នុងតំបន់អាស៊ីដែលអនុញ្ញាតឱ្យជប៉ុន និងហ្វីលីពីនបញ្ជូនកងទ័ពឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមក ។

តាមគេហទំព័រកងកម្លាំងការពារដែនសមុទ្រជប៉ុន គឺនាវាពិឃាត Abukuma មានទំហំតូចសម្រាប់នាវិកប្រមាណ១២០នាក់ និងបំពាក់ដោយកាំជ្រួចប្រឆាំងនាវាមុជទឹក កាំជ្រួចប្រឆាំងនាវា បំពង់ Torpedo និងកាំភ្លើង ។ ទាហានជើងទឹកហ្វីលីពីនពុំទាន់មាននាវាពិឃាតប្រចាំការទេ គឺមានត្រឹមនាវា Frigates និង Corvettes ទំហំតូច និងបំពាក់អាវុធធុនស្រាលប៉ុណ្ណោះ ៕