ធ្លាប់តែឃើញផ្លែឈើ ឬផ្លែឪឡឹកធំៗ ដែលជារបកគំហើញថ្មីៗពីអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ តែបច្ចុប្បន្ននេះ មានការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងពីរបកគំហើញថ្មីរបស់ អ្នកស្រាវជ្រាវអាមេរិក២នាក់ម្តាយនិងកូន បានបង្ហាញលទ្ធផលស្រាវជ្រាវថ្មី អាចធ្វើឱ្យផ្លែឪឡឹកមានទំហំតូចប៉ុនស៊ុតមាន់ តែមិនប្តូររសជាតិឡើយ ដែលយើងអាចនិយាយថា កូនឪឡឹកបាន ព្រោះតូចបំផុត តូចប៉ុនស៊ុតមាន់ តែរសជាតិនៅដដែល ។

វាពិតជាធ្វើឱ្យមហាជនចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងដែលអ្នកស្រាវជ្រាវអាមេរិកអាចផ្លាស់ប្តូរផ្លែឪឡឹកពីទំហំធំៗទៅជាទំហំតូចៗប៉ុនស៊ុតមាន់ សម្រាប់ដាំដុះនៅលើផ្ទៃដីតូចៗ ឬដាំនៅលើត្រើង ខណៈរសជាតិរបស់វាវិញនៅផ្អែមដូចមុន ។ អ្នកស្រាវជ្រាវសង្ឃឹមថា ការរកឃើញរបស់ខ្លួននឹងក្លាយជាប្រយោជន៍សម្រាប់ការដាំដុះរបស់កសិករនាពេលបច្ចុប្បន្នដែលផ្ទៃដីមានកំណត់ និងជាការកាត់បន្ថយកាកសំណល់អាហារ ។

ការភ្ញាក់ផ្អើលបានកើតឡើងនៅសហរដ្ឋអាមេរិក បន្ទាប់ពីអ្នកស្រាវជ្រាវ២នាក់ត្រូវជាម្តាយកូននឹងគ្នាបង្ហាញលទ្ធផលស្រាវជ្រាវថ្មីមួយ ដោយពួកគេអាចធ្វើឱ្យផ្លែឪឡឹកផ្លាស់ប្តូរពីទំហំធំទៅជាទំហំតូចប៊ុនស៊ុតមាន់ ប៉ុន្តែនៅរក្សារសជាតិផ្អែមដូចមុន ។ ការរកឃើញថ្មីនេះនឹងផ្តល់ភាពងាយស្រួលដល់កសិដ្ឋាននានា ដែលចាប់អារម្មណ៍ចង់ដាំឪឡឹកឱ្យចេញផ្លែខ្ពស់ផុតពីដី ឬដាំឪឡឹកឡើងត្រើង ។

ឪឡឹក គឺជាដំណាំដែលត្រូវបានដាំនៅលើផ្ទៃដីធំទូលាយដោយសារវាចេញផ្លែធំៗនៅនឹងដី ហើយកសិករបច្ចុប្បន្ន មិនអាចដាំឪឡឹកនៅលើត្រើងបញ្ឈរ ឬដាំនៅបរិវេណតូចចង្អៀតនោះទេ ។ ប៉ុន្តែអ្នកស្រាវជាវ២នាក់ត្រូវជាម្តាយកូននឹងគ្នាបានស្រាវជ្រាវពីការដាំឪឡឹកតាមវិធីថ្មីដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ ដោយការប្រើប្រាស់បច្ចេកទេសបំលែងពូជឪឡឹករហូតដល់ទទួលបានលទ្ធផល គឺផ្លែឪឡឹកមានទំហំតូចៗប៉ុនស៊ុតមាន់ ប៉ុន្តែនៅរក្សារសជាតិផ្អែម ។

អ្នកនាង Delaney Raptis គឺជាអ្នកស្រាវជ្រាវពីការបំលែងពូជឪឡឹកជាមួយម្តាយរបស់ខ្លួន ហើយកំពុងតែសិក្សានៅថ្នាក់វិទ្យាល័យនិយាយថា លទ្ធផលការស្រាវជ្រាវនេះ គឺនាងទទួលបានទាំងសាច់ឪឡឹកពណ៌ក្រហម និងសាច់ពណ៌ទឹកក្រូច វាងាយស្រួលក្នុងការដឹកជញ្ជូន និងងាយស្រួលបរិភោគផងដែរ ។ គោលដៅចម្បងនៃការស្រាវជ្រាវ គឺនាងចង់កាត់បន្ថយទំហំឪឡឹកដើម្បីងាយស្រួលដាំដុះនៅលើត្រើងបញ្ឈរ ឬដាំដុះកន្លែងតូចចង្អៀត ដើម្បីកុំឱ្យប្រើប្រាស់ផ្ទៃដីច្រើន ។

ក្រៅពីនេះ ឪឡឹកតូចៗក៏អាចជួយកាត់បន្ថយកាកសំណល់អាហារផងដែរ និងអាចបំពេញទីផ្សារនាពេលបច្ចុប្បន្ន ដែលអ្នកពេញនិយមបរិភោគផ្លែឈើមានទំហំតូចល្អម ។ បើទោះជាមហាជនមានចម្ងល់ថា តើអាចបរិភោគសំបកឪឡឹកតូចនេះបានដែរឬទេ ប៉ុន្តែការរកឃើញថ្មីត្រូវបានចាត់ទុកជាជំហានសំខាន់មួយក្នុងការផ្លាស់ប្តូរទំហំបន្លែផ្លែឈើនាថ្ងៃអនាគត ដែលជួយឱ្យកសិករអាចងាកមកដាំដំណាំឡើងត្រើងទាំងស្រុង ៕

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃ លោក Sihasak Phuangketkeow កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ឱ្យដឹងថា ថៃបានសុំជួបកម្ពុជានៅក្រៅកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន ដែលនឹងប្រព្រឹត្តទៅចាប់ពីថ្ងៃទី៧ ដល់ថ្ងៃទី៩ ខែឧសភា នៅប្រទេសហ្វីលីពីន ដែលមានហ្វីលីពីនជាម្ចាស់ផ្ទះចូលរួមផងដែរ ហើយលោកសង្ឃឹមកម្ពុជានឹងទទួលយកការអញ្ជើញរបស់ហ្វីលីពីន ដើម្បីស្តារទំនុកចិត្តមុនចូលរួមកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ (GBC) របស់រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិប្រទេសទាំងពីរ ។

កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែឧសភា នៅទីស្នាក់ការគណបក្សភូមិចៃថៃ លោក Sihasak រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសបាននិយាយពីថៃស្នើសុំជួបកម្ពុជានៅក្រៅកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន លើកទី៤៨ គឺជាការជួបក្នុងលក្ខណៈត្រីភាគី ហើយហ្វីលីពីនក្នុងឋានៈជាម្ចាស់ផ្ទះរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន កំពុងតែសម្របសម្រួលឱ្យមានការជជែកត្រីភាគីរវាងកម្ពុជា-ថៃ-ហ្វីលីពីន ហើយលោកសង្ឃឹមថា កម្ពុជានឹងយល់ព្រមតាមការអញ្ជើញ ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Thairath ។

ចំណែកភាគីថៃវិញបានត្រៀមខ្លឹមសារ និងព័ត៌មានលម្អិតសម្រាប់ជជែកជាមួយកម្ពុជារួចហើយ ប៉ុន្តែការជជែកលើកនេះ នឹងមិនទាន់លម្អិតពីបញ្ហាស៊ីជម្រៅនៅឡើយទេ ។ គោលបំណងចម្បងនៃជំនួបនេះ គឺដើម្បីស្តារទំនុកចិត្តរវាងភាគីទាំង២ឡើងវិញ មុនឈានដល់ការជជែកពិភាក្សាលម្អិតអំពីបញ្ហាព្រំដែនក្នុងកិច្ចប្រជុំ GBC ហើយជំនួបនេះដែរ នឹងជជែកផ្តោតលើវិធានការផ្សេងៗដែលនឹងជួយលើកកម្ពស់ និងជំរុញទំនាក់ទំនងល្អរវាងប្រទេសទាំង២ ជាមុនសិន ហើយកិច្ចប្រជុំ GBC គឺជាជំហ៊ានបន្ទាប់ ។

ស្របពេលថៃស្នើសុំជួបកម្ពុជា ភាគីកម្ពុជាបញ្ជាក់ថា សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា នឹងដឹកនាំគណៈប្រតិភូជាន់ខ្ពស់អញ្ជើញចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន លើកទី៤៨ នៅកោះសេប៊ូ ប្រទេសហ្វីលីពីន ។ ប៉ុន្តែក្នុងសេចក្តីប្រកាសរបស់ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជាចេញនៅថ្ងៃទី៥ ខែឧសភានេះ មិនបានលើកឡើងពីការសុំជួបត្រីភាគីជាមួយថៃ និងហ្វីលីពីនឡើយ ហើយមិនបញ្ជាក់ថា កម្ពុជានឹងចូលរួមឬអត់ទេ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ការសុំជួបត្រីភាគី កើតឡើងស្របពេលគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃបានអនុម័តលុបចោលអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MOU) ឆ្នាំ២០០១ ជាមួយកម្ពុជា លើការទាមទារដែនសមុទ្រត្រួតស៊ីតគ្នា ដោយថៃអះអាងថា MOU នេះមានអាយុកាល២៥ឆ្នាំហើយ ប៉ុន្តែពុំទទួលបានលទ្ធផលជាក់លាក់ណាមួយឡើយ ហើយថៃចង់ប្តូរមកប្រើប្រាស់អនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីច្បាប់សមុទ្រ (UNCLOS) ជំនួសវិញ ៕

នៅទីបំផុត! អនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នាអាយុកាល ២៥ឆ្នាំ រវាងកម្ពុជា-ថៃ ត្រូវបានថៃរំលាយចោលដោយឯកតោភាគីបានសម្រេចជាផ្លូវការ ដោយលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី អនុទីន ឆានវីរៈគុល បានបញ្ជាក់ថា ការលុបចោលនេះនឹងមិនប៉ះពាល់ដល់ស្ថិរភាពព្រំដែនរវាងប្រទេសទាំងពីរឡើយ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែត Khaosod របស់ថៃនៅរសៀលនេះ។

នៅថ្ងៃអង្គារ ទី៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ គណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃបានអនុម័តការលុបចោលអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នា (MOU) ឆ្នាំ ២០០១ ជាមួយកម្ពុជាលើការទាមទារដែនសមុទ្រដែលត្រួតស៊ីគ្នា ដែលពួកគេអះអាងថា យន្តការនេះបានអូសបន្លាយអស់រយៈពេល ២៥ឆ្នាំមកហើយ ប៉ុន្តែពុំទទួលបានលទ្ធផលជាក់លាក់ណាមួយឡើយ ហើយថៃបានចង់ប្តូរមកប្រើអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីច្បាប់សមុទ្រ (UNCLOS) ជាមូលដ្ឋានជំនួសវិញ ក្រោយលុបចោលអនុស្សរណៈនេះ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ អនុទីន បានសាទរចំពោះការលុបចោលបានសម្រេចនេះ ជាមួយនឹងការលើកឡើងថា ៖ ចាប់ពីពេលនេះតទៅ “MOU44 គឺលែងមានទៀតហើយ” សម្រាប់ភាគីថៃ។ ដោយបញ្ជាក់ថា ប្រសិនបើមានការចរចានៅពេលក្រោយ វានឹងត្រូវធ្វើឡើងក្នុង “បរិបទថ្មី” និងក្របខ័ណ្ឌថ្មី (ដូចជា MOU70 ជាដើម)។

ជុំវិញសំណយររបស់អ្នកកាសែតអំពីការលើកឡើងរបស់សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ដែលថាការលុបចោល MOU នេះអាចធ្វើឱ្យជម្លោះកាន់តែខ្លាំង លោក អនុទីន បានបដិសេធមិនធ្វើអត្ថាធិប្បាយឡើយ ដោយគ្រាន់តែប្រាប់ឱ្យអ្នកកាសែតទៅសួរភាគីកម្ពុជាដោយផ្ទាល់វិញចុះ។ សេចក្ដីថ្លែងការណ៍ទាំងនេះបង្ហាញថា ថៃចង់បញ្ចប់យន្តការទ្វេភាគីចាស់ រួចងាកមកប្រើយន្តការថ្មីដែលខ្លួនយល់ថាខ្លួនឯងមានប្រៀបជាង។

ទោះជាយ៉ាងណាគួរជម្រាបថា ការដកខ្លួនជាឯកតោភាគីរបស់ថៃ ពី MoU ឆ្នាំ២០០១ នៅពេលនេះ មិនប៉ះពាល់សិទ្ធិស្របច្បាប់របស់កម្ពុជា លើដែនសមុទ្ររបស់កម្ពុជានោះឡើយ។ បើយោងតាមគោលការណ៍ច្បាប់អន្តរជាតិ និងការបញ្ជាក់ជាផ្លូវការពីរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ការសម្រេចចិត្តរបស់ថៃនៅថ្ងៃនេះ គ្រាន់តែធ្វើឱ្យការចរចាមានភាពស្មុគស្មាញ និងចំណាយពេលយូរជាងមុន ប៉ុន្តែវាមិនបានធ្វើឱ្យកម្ពុជាបាត់បង់ម្ចាស់ការលើការទាមទារដែនសមុទ្រដែលជាកម្មសិទ្ធិស្របច្បាប់របស់ខ្លួននោះឡើយ។

ដូចគ្នានេះផងដែរ ប្រមុខការទូតកម្ពុជាបានបញ្ជាក់ថា កម្ពុជានឹងជ្រើសរើសយកយន្តការផ្សះផ្សារដោយបង្ខំក្រម UNCLOS របស់UN ក្នុងការដោះស្រាយគ្រប់វិវាទទាំងអស់ជាមួយប្រទេសជិតខាងដោយសន្តិវិធី និង ផ្អែកទៅលើច្បាប់អន្តរជាតិ៕

តើនេះជារឿងចៃដន្យ ឬស្ដេចថៃពិតជាផ្កាយដុះកន្ទុយ? ក្រោយដំណើរយាងទៅជាពិសេសដើម្បីចូលរួម ព្រះរាជពិធីបុណ្យចម្រើនព្រះជន្មរបស់ព្រះចៅ Carl XVI Gustaf នៃប្រទេសស៊ុយអែតកាលពីថ្មីៗនេះ ស្រាប់តែ ស៊ុយអែត កើតមាននូវហេតុការណ៍លួចដាក់គ្រា.ប់បែកបំផ្ទុះផ្អើលពេញទីក្រុង។ នេះមិនមែនជាលើកទី១ឡើយ ដែលរឿងរ៉ាងអាក្រ.ក់ៗតែងតែកើតមាននៅក្នុងប្រទេសមួយ ក្រោយព្រះរាជវត្តមានស្ដេចរាមាទី១០ របស់ថៃបង្ហាញឡើងនៅក្នុងប្រទេសនោះ ខណៈកន្លងមកចិន និងឡាវក៏ជួបប្រទះនឹងរឿងអកុសលដូចគ្នានេះដែរ។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Reuters កាលពីថ្ងៃទី១ ខែឧសភា អាជ្ញាធរស៊ុយអែត បានរកឃើញគ្រាប់បែ.កដៃ ដែលជនអនាមិកបានបង្កប់នៅក្បែរផ្លូវ Amiralsgatan ដែលជាតំបន់មមាញឹក និងសំខាន់មួយក្នុងទីក្រុង Malmö ដោយបង្កភាពភ័យខ្លាចដល់ប្រជាជន និងចលាចលទូទាំងតំបន់ ព្រោះទីក្រុងនេះគឺជាតំបន់ដែលមានមនុស្សរស់នៅច្រើន មានសុវត្ថិភាព និងមិនធ្លាប់កើតមាននូវភាពវឹកវរដូចនេះនោះទេ។

អ្វីដែលរឹតតែគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះគឺត្រង់ថា ហេតុការណ៍ភរវកម្មដ៏នឹកស្មានមិនដល់នេះ បានកើតឡើងនៅត្រឹមតែប៉ុន្មានម៉ោងប៉ុណ្ណោះបន្ទាប់ពីព្រះបាទ មហា វជិរ៉ាឡុងកន និងអគ្គមហេសីឈានជើងឡើងយន្តហោះត្រឡប់ទៅប្រទេសថៃវិញ។ បើទោះជាទីតាំងដែលកើតហេតុការណ៍បំផ្ទុះគ្រាប់បែ.កស្ថិតនៅឆ្ងាយពីទីតាំងគង់នៅរបស់ស្ដេចថៃ ប៉ុន្តែវានៅតែសបញ្ជាក់ពីភាពគាប់ជួនអំពីព្រះរាជវត្តមានរបស់ព្រះអង្គ តែងតែនាំមកនូវគ្រោះចង្រៃដល់ប្រទេសណាដែលទ្រង់យាងទៅជានិច្ច។

ជាក់ស្ដែងហេតុការណ៍គ្រោះអគ្គិភ័យដ៏រន្ធត់មួយ ដែលបានឆាបឆេះបំផ្លាញ ព្រះវិហារចិនបុរាណ អាយុកាលរាប់រយឆ្នាំមួយកន្លែង បានកើតមានត្រឹមតែ ១ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ មុនពេលដែលស្ដេចរាមាទី១០ របស់ថៃយាងមកបំពេញទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសចិន។ ក្នុងអំឡុងពេលនោះ ប្រជាជនមួយចំនួនបានលើកឡើងពីជំនឿក្បួនហុងស៊ុយមកនិយាយថា នេះអាចបណ្ដាលមកពីស្ដេចថៃមានចំហាយថាមពលអាក្រ.ក់ ទើបនាំឲ្យរឿងអាក្រ.ក់ធ្លាក់លើប្រទេសរបស់ពួកគេបែបនេះ។

ងាកចេញពីចិនមកមើលជិតៗកម្ពុជាយើងឯណេះ ប្រទេសឡាវទើបតែបានជួបប្រទះនឹងព្យុះទឹកកកដ៏សាហា.វមិនធ្លាប់មានជាប្រវត្តិសាស្រ្ត ដោយបានបំផ្លិចបំផ្លាញផ្ទះសម្បែងរបស់ប្រជាជន, ខូចខាតទ្រពសម្បត្តិ និងយានជំនិះ ព្រមទាំងបង្ករបួសស្នាមដល់មនុស្សម្នារច្រើននាក់ផងដែរ។ ហេតុការណ៍គ្រោះធម្មជាតិនេះ ត្រូវបានគេកត់សម្គាល់ថា កើតមានត្រឹមតែ ៤ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះបន្ទាប់ពីស្ដេចថៃ និងអគ្គមហេសី យាងទស្សកិច្ចនៅប្រទេសឡាវ ក្រោយខានបានមកអស់រយៈពេល ៣២ឆ្នាំ។

ដោយផ្អែកលើឧប្បត្តិហេតុដែលបានកើតឡើងដូចបានរៀបរាប់ខាងលើនេះ មនុស្សជាច្រើនមិនថាតែជនជាតិខ្មែរ ឬបរទេសនោះទេ បាននាំគ្នាចោ.ទជាសំណួរដោយងឿងឆ្ងល់ថា តើព្រះមហាក្សត្រថៃគឺជាអ្នកមានបុណ្យ ឬក៏ជាផ្កាយដុះកន្ទុយ? ហេតុអ្វីតែងនាំគ្រោះចង្រៃដល់ប្រទេសដែលទ្រង់យាងទៅបែបនេះ?

ខ្យល់ព្យុះបានវាយប្រ.ហារបណ្តាខេត្ត-ក្រុងរបស់ថៃជាបន្តបន្ទាប់ ហើយកាន់តែសាហា.វខ្លាំងឡើង ដែលធ្វើឱ្យនាយកដ្ឋានឧតុនិយមថៃប្រកាសអាសន្នទៅកាន់ពលរដ្ឋឱ្យប្រុងប្រយ័ត្ន និងតាមដានព័ត៌មានគ្រោះធម្មជាតិ ។ ខេត្តណាខនប៉ាធុម ក៏រងការវាយប្រ.ហារពីខ្យល់ព្យុះដែរ កាលពីល្ងាចថ្ងៃទី៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ខ្យល់ព្យុះដ៏សាហា.វបានបោកបក់មកលើខេត្តនេះបណ្តាលឱ្យបង្គោលភ្លើងចំនួន១៨ដើមបាក់រលំ ក្នុងនោះបង្គោលភ្លើងខ្លះបាក់សង្កត់លើរថយន្តកំពុងបើកបរនៅតាមផ្លូវ បង្គោលភ្លើងខ្លះទៀតបាក់សង្កត់លើដំបូលផ្ទះពលរដ្ឋជាច្រើនខ្នងនៅតាមផ្លូវ បណ្តាលឱ្យដាច់អគ្គិសនី និងមនុស្សរងរបួសធ្ងន់-ស្រាល ៣នាក់ ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Daily News គឺខ្យល់ព្យុះយ៉ាងខ្លាំងក្លាបានវាយប្រហារឃុំក្រាធុមឡម និងឃុំរ៉ៃឃីង ស្រុកសាមប្រាន ខេត្តណាខនប៉ាធុម កាលពីល្ងាចថ្ងៃទី៤ ខែឧសភា បណ្តាលឱ្យបង្គោលភ្លើងខ្ពស់ៗចំនួន១៨ដើម បាក់រលំនៅខាងមុខបរិវេណស្ថានីយប្រេងឥន្ធនៈ ក្នុងនោះបង្គោលភ្លើង១ដើមបានបាក់សង្កត់លើរថយន្ត Toyota ពណ៌ស បណ្តាលឱ្យខូចខាតខ្ទេចខ្ទី ។ ក្រៅពីនេះ ក៏មានម៉ូតូ និងរថយន្តជាច្រើនគ្រឿងទៀតត្រូវបង្គោលភ្លើងបាក់សង្កត់លើដែរ បណ្តាលឱ្យអ្នកដំណើរ៣នាក់ជាប់ក្នុងរថយន្ត រងរបួសធ្ងន់ស្រាល ដែលធ្វើឱ្យសមត្ថកិច្ចបិទផ្លូវធ្វើដំណើរភ្លាមៗដើម្បីសុវត្ថិភាព ។

ហេតុការណ៍នេះកើតឡើងបន្ទាប់ពីមានភ្លៀងធ្លាក់យ៉ាងខ្លាំងបណ្តាលឱ្យស្ទះចរាចរណ៍ដោយសារបង្គោលភ្លើង និងរថយន្តខូចខាតពេញផ្លូវ អាជ្ញាធរមិនអាចយកចេញភ្លាមៗបាន ។ រីឯមនុស្សរងរបួសចំនួន៣នាក់ ត្រូវបានជួយសង្គ្រោះ និងបញ្ជូនទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យនៅក្បែរនោះ ។

ប្រធានអាជ្ញាធរអគ្គិសនីខេត្តណាខនប៉ាធុម លោក ផិឆេត អារុណម៉ាស ឱ្យដឹងថា នៅថ្ងៃដដែល នៅភូមិ១ និងភូមិ៦ ឃុំបាងលួង ស្រុកបាងសែន ក៏រងការវាយប្រហារពីខ្យល់ព្យុះដែរ បណ្តាលឱ្យបាក់ដើមឈើជាច្រើនកន្លែង ។ សរុបការខូចខាត គឺខ្យល់ព្យុះបានបំផ្លាញបង្គោលភ្លើងកម្ពស់២២ម៉ែត្រ ចំនួន១៨ដើម, បង្គោលភ្លើងទាបៗ ចំនួន៣ដើម, ផ្ទះសម្បែង ១២ខ្នង, រថយន្ត ៦គ្រឿង, ម៉ូតូ ២គ្រឿង, មនុស្សរងរបួសធ្ងន់-ស្រាល ៣នាក់ និងបណ្តាលឱ្យផ្ទះពលរដ្ឋជាង១០០គ្រួសារ ដាច់អគ្គិសនី ។

បន្ទាប់ពីខ្យល់ព្យុះស្ងប់ស្ងាត់ អាជ្ញាធរអគ្គិសនីខេត្តក៏បានបញ្ជូនគ្រឿងចក្រមកដឹកជញ្ជូនបង្គោលភ្លើង និងប្រមូលកំទេចកំទីចេញពីផ្លូវ ព្រមទាំងតភ្ជាប់បណ្តាញអគ្គិសនីដើម្បីឱ្យពលរដ្ឋមានអគ្គិសនីប្រើប្រាស់ឡើងវិញ ។ អាជ្ញាធរអគ្គិសនីបានប្រកាសឱ្យពលរដ្ឋប្រុងប្រយ័ត្នគ្រោះថ្នាក់ដែលកើតឡើងដោយសារការបាក់បង្គោលភ្លើង និងផ្ទាំងប៉ាណូធំៗពេលមានខ្យល់កន្ត្រាក់ខ្លាំង ។

នេះជាគ្រោះធម្មជាតិដ៏ធ្ងន់ធ្ងរបំផុតដែលបានកើតឡើងនៅប្រទេសថៃ ស្របពេលថៃកំពុងប្រកាសអាសន្នឱ្យពលរដ្ឋនៅតាមបណ្តាខេត្តជាង៤០ខេត្ត ប្រុងប្រយ័ត្នការវាយប្រហាររបស់ខ្យល់ព្យុះរដូវក្តៅដ៏ធ្ងន់ធ្ងរនៅខែឧសភា ជាពិសេស នៅភាគខាងត្បូង ទីក្រុងបាងកក និងតំបន់ជុំវិញ ។ នាយកដ្ឋានឧតុនិយមថៃបានប្រកាសទៅកាន់ពលរដ្ឋ កុំចេញទៅខាងក្រៅពេលមេឃងងឹតខ្លាំងដើម្បីបង្ការគ្រោះថ្នាក់ដែលអាចកើតឡើង និងយកចិត្តទុកដាក់តាមដានព័ត៌មានគ្រោះធម្មជាតិ ។

សូមរំឭកថា ក្រៅពីរងការវាយប្រហារដោយសារខ្យល់ព្យុះជាបន្តបន្ទាប់ ប្រទេសថៃក៏មានរលកកំដៅយ៉ាងខ្លាំងផងដែរនៅភាគខាងជើង និងភាគកណ្តាល ព្រមទាំងប្រឈមនឹងគ្រោះរាំងស្ងួត ខ្វះខាតទឺកប្រើប្រាស់រយៈពេលវែង ៕

ខ្យល់ព្យុះពិតជាមិនប្រណីប្រទេសថៃមែន បានបំផ្លាញសព្វគ្រប់ និងបំផ្លា.ញរហូតដល់ចម្ការទុរេន ធ្វើឱ្យកសិករថៃខាតបង់ដើមទុនយ៉ាងច្រើន ដែលបានចំណាយលើការថែទាំ ដាក់ជី និងជួលកម្មករ ។ តាំងពីដើមខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ចម្ការទុរេនថៃបានរងការខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដោយសារឥទ្ធិពលខ្យល់ព្យុះ និងខ្យល់កន្ត្រាក់ ដែលបោកបក់មិនឈប់ឈរ ក្នុងនោះចម្ការទុរេនជាច្រើនកន្លែងនៅខេត្តណាខនផានុម និងខេត្តនគរាជសីម៉ា ត្រូវបានខ្យល់ព្យុះបំផ្លា.ញគ្មានសល់ កសិករបានត្រឹមតែប្រមូលបោះចោល និងដង្ហើយសុំជំនួយពីរដ្ឋាភិបាល ស្របពេលតម្លៃទុរេនកំពុងធ្លាក់ចុះ ។

តាំងពីដើមខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ខ្យល់ព្យុះបានវាយប្រ.ហារចម្ការទុរេនថៃនៅតាមបណ្តាខេត្តបណ្តាលឱ្យដើមទុរេនបាក់រលំ ជ្រុះផ្លែពីដើមគ្មានសេសល់ ទាំងដែលទុរេនទាំងនេះជិតដល់ពេលប្រមូលផលលក់ទៅហើយ ។ កសិករដាំទុរេនសោកស្តាយយ៉ាងខ្លាំងដែលបានចំណាយដើមទុនអស់រាប់លានបាតក្នុងការថែទាំដំណាំនេះ បែរជារងការបំផ្លិចបំផ្លា.ញដោយសារខ្យល់ព្យុះត្រឹមតែមួយប៉ព្រិចភ្នែក ។

សារព័ត៌មាន Matichon រាយការណ៍ថា កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែឧសភា ខ្យល់ព្យុះបានបោកបក់បំផ្លាញចម្ការទុរេន ចំនួន៣កន្លែង នៅឃុំសាមផុង ស្រុកស៊្រីសង់ក្រាម ខេត្តណាខនផានុម បណ្តាលឱ្យខាតបង់ដើមទុនសរុបអស់រាប់លានបាត ដែលធ្វើកសិករដាំទុរេនកើតទុក្ខធំ ដោយសារខ្វះតែ៦ថ្ងៃទៀតប៉ុណ្ណោះ ដល់ពេលប្រមូលផល ។ បើតាមកសិករខេត្តណាខនផានុន គឺខ្យល់ព្យុះវាយប្រហារត្រឹមតែ៥នាទី ស្រាប់តែដើមទុរេនម៉ន់ថង បាក់រលំ ជ្រុះផ្លែពីដើមគ្មានសល់ ដែលទុរេនក្នុង១ចម្ការ ស្មើចាប់ពី១,០០០ផ្លែ ទៅ៣,០០០ផ្លែ ។

ដូចគ្នានេះ កសិករដាំទុរេននៅស្រុកសើងសាង ខេត្តនគរាជសីម៉ា ក៏ខាតបង់ដើមទុនដែរ បន្ទាប់ពីខ្យល់ព្យុះវាយប្រហារចម្ការទុរេនកាលពីថ្ងៃទី២ ខែឧសភា បណ្តាលឱ្យជ្រុះផ្លែមានទម្ងន់សរុបជាង៤តោន ក្នុងពេលជិតដល់ការប្រមូលផល ។ ទុរេនខ្ចីដែលជ្រុះពីដើមមានទាំងផ្លែធំ ផ្លែតូច ត្រូវបានប្រមូលជាគំនរដូចភ្នំ មិនអាចយកទៅកែច្នៃធ្វើអ្វី ឬយកទៅធ្វើជាទុរេនក្រៀមបានទេ បានត្រឹមតែបោះចោលទាំងសោកស្តាយ ។

បើតាមកសិករដាំទុរេននៅស្រុកសើងសាង ខេត្តនគរាជសីមា គឺខ្យល់ព្យុះបានវាយប្រហារទុរេនរបស់ខ្លួនត្រឹមតែរយៈពេល១៥នាទីប៉ុណ្ណោះ បណ្តាលឱ្យខូចខាតទុរេនរហូតដល់ជាង៤តោន បន្ទាប់ពីខ្យល់ព្យុះស្ងប់ស្ងាត់ ខ្លួនក៏ដើរទៅមើលទុរេនក្នុងចម្ការ ឃើញវាជ្រុះផ្លែពេញទាំងអស់ ដែលទុរេនទាំងនេះដាំបានរយៈពេល៨០ថ្ងៃហើយ ។

កសិករដាំទុរេននៅខេត្តទាំងពីរនេះបានសំណូមពរទៅកាន់រដ្ឋាភិបាល និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ឱ្យប្រញាប់ចុះមកជួយពួកគេដែលរងការខូចខាតដោយសារខ្យល់ព្យុះ ពីព្រោះបានចំណាយដើមទុនអស់ច្រើនទៅលើការជួលកម្មករថែទាំ ថ្លៃជី ទឹកស្រោច ប្រសិនបើគ្មានការជួយពីរដ្ឋាភិបាលទេ កសិករពិតជាលំបាកខ្លាំងមិនខាន ។

គួរបញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្ន តម្លៃទុរេនថៃកំពុងធ្លាក់ថ្លៃខ្លាំងមកនៅត្រឹម១ម៉ឺនរៀលក្នុង១ផ្លែ ឬថោកជាងនេះ ។ នៅពេលមានគ្រោះធម្មជាតិ កសិករថៃបង្ខំចិត្តប្រមូលផល ឬលក់ចេញនូវទុរេនដែលរងផលប៉ះពាល់ក្នុងបរិមាណច្រើន ទើបធ្វើឱ្យការផ្គត់ផ្គង់លើសតម្រូវការទីផ្សារ ។ អាជ្ញាធរថៃបានរឹតបន្តឹងហាមមិនឱ្យម្ចាស់ទុរេនលួចលាក់យកទុរេនខ្ចី ឬទុរេនខូចគុណភាពដោយសារខ្យល់ព្យុះ បញ្ចូនទៅលក់ក្នុងស្រុក ឬនាំចេញទៅប្រទេសជិតខាង ដើម្បីរក្សាកេរ្តិ៍ឈ្មោះ និងគុណភាពទុរេនថៃ ៕