រាជធានីភ្នំពេញ៖ សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន អំពាវនាវឲ្យមេដឹកនាំពិភពលោក ក៏ដូចមេដឹកនាំអាស៊ាន ទទួលស្គាល់ថា ប្រទេសថៃគឺជាសំបុកនៃឧក្រិដ្ឋជនឆបោ.កតាមអនឡាញ បន្ទាប់ពីលោក ថាក់ស៊ីន បានសារភាពតាមកិច្ចសម្ភាសន៍លើទូរទស្សន៍ថៃ កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែកក្កដា ដោយនិយាយចំៗថា មេឧក្រិដ្ឋជនធំៗឆបោ.កតាមអនឡាញកំពុងស្នាក់នៅអាផាតមិនថ្លៃៗរាប់ពាន់លានបាត នៅទីក្រុងបាងកក ហើយមានសេរីភាព ចេញចូលប្រទេសក្បែរខាង។

នាថ្ងៃអាទិត្យ ទី១៣ កក្កដា សម្ដេចតេជោ បានធ្វើការបង្ហោះនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុកថា ជាក់ស្ដែងកាលពីថ្ងៃទី៩ ខែកក្កដា កន្លងទៅ ប៉ូលិសអន្តោប្រវេសន៍ថៃ បានចា.ប់ខ្លួនមេធំល្បែងអនឡាញ និងលាងលុយដែលមានតម្លៃ ១១.៥២ពាន់លានបាត នៅឯព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិ ដនមឿង ស្របពេលរបាយការណ៍របស់ ការិយាល័យប្រឆាំងគ្រឿងញៀ.ន និងឧក្រិដ្ឋកម្មរបស់ អង្គការសហប្រជាជាតិ ហៅកាត់ថា UNODC បានបញ្ចេញថា ការផលិត និងជួញដូរគ្រឿងញៀ.ន នៅក្នុងតំបន់ត្រីកោណជាប់ព្រំដែន រវាងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ឡាវ និងថៃ បានកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ខណៈប្រទេសថៃគឺជាច្រកផ្លូវឆ្លងកាត់ និងជាទីកន្លែងមួយដ៏សំខាន់ សម្រាប់ចែកចាយគ្រឿងញៀនមួយផ្នែកធំលើសលុបចេញ ពីតំបន់ត្រីកោណមាស។

ជាងនេះទៅទៀត កន្លងមកនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ដែលកំពុងត្រូវបានព្យួរតំណែងបាននិយាយថា ការបិទព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា ដែលដើម្បីប្រយុទ្ធជាមួយល្បែងអនឡាញគឺជារឿងអសីលធម៍នយោបាយដ៏ធ្ងន់ធ្ងរក្នុងទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសជិតខាងដែលរឿងនេះ វាតម្រូវឲ្យមានកិច្ចសហប្រត្តិបតិការរវាងបណ្តារដ្ឋក្នុងតំបន់ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែនគ្រប់ប្រភេទ។ ក្នុងនោះ ថាក់ស៊ីន បាននិយាយថា នឹងមិនមានសង្រ្គាមរវាងកងទ័ព នៃប្រទេសទាំងពីរទេ តែនេះគឺជាការប្រកួតមុជទឹក! អ្នកណាមុជបានយូរជាងគឺអ្នកនោះឈ្នះ។

តាមន័យនេះ សម្ដេចយល់ថា លោក ថាក់ស៊ីន ចង់និយាយដល់ការបិទព្រំដែន តើអ្នកណាទ្រាំបានយូរជាង។ បើដូចនេះអាចបញ្ជាក់បានថា មេក្លោងនៅពីក្រោយការបិទព្រំដែនគឺលោក ថាក់ស៊ីន នេះឯង។ សម្ដេចបានសង្កត់ធ្ងន់ថា កម្ពុជាកំដរលេងល្បែងនេះមិនថា ពេលណាត្រូវចប់ ប៉ុន្តែខ្លាចតែអ្នកបបួលលេងល្បែងនេះដួលរលំមុនពេលល្បែងលេងចប់។

ដូច្នេះហើយ ទើបសម្ដេចអំពាវនាវឲ្យមេដឹកនាំពិភពលោក ក៏ដូចមេដឹកនាំអាស៊ានទាំងអស់ ទទួលស្គាល់នូវអ្វីដែលជាការលើកឡើងរបស់ថាក់ស៊ីន ហើយសម្ដេចក៏បានប្រាប់ទៅអ្នកនយោបាយថៃផងដែរថា កុំចេះតែដើរចោទកម្ពុជាតែផ្តេសផ្តាស មិនមើលប្រទេសខ្លួនដែលជាទីកន្លែងសំបុកដ៏សុខសាន្តរបស់ក្រុមឧក្រិដ្ឋជនឆបោក ក្រុមគ្រឿងញៀន និងក្រុមលាងលុយកខ្វក់៕

រាជធានីភ្នំពេញ៖ ក្រសួងការពារជាតិបានប្រមូលព័ត៌មានពីការលួ.ចវា.យរបស់អតីតទាហានព្រៃថៃមកលើទាហានខ្មែររួចហើយ និងកំពុងរៀបចំសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានមួយទាក់ទងនឹងករណីនេះផងដែរ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិ លោកស្រីឧត្តមសេនីយ៍ឯក ម៉ាលី សុជាតា។

យោងតាមវីដេអូដែលបានចែករំលែកនៅលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមកាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ទី១៣ កក្កដា បានបង្ហាញឲ្យឃើញពីសកម្មភាពដែនមិនច្រលំគេរបស់ភ្ញៀវទេសចរថៃ2នាក់ បានឡើងទៅលេងនៅប្រាសាទតាមាន់ធំ និងលួ.ចដាល់មុខទាហានកម្ពុជា ហើយរត់គេចខ្លួន យ៉ាងគួរឲ្យហួសចិត្ត មិននឹកស្មានថាមនុស្សវ័យប៉ុណ្ណេះទៅហើយ បែរជាប្រព្រឹត្តទង្វើដូចក្មេងបែបនេះសោះ។

បន្ទាប់ពីកើតហេតុការណ៍ដូចខាងលើ អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពថៃ លោក Winthai Suvaree បានចេញសេចក្ដីប្រកាសនៅមួយនៅក្នុងថ្ងៃដដែលថា៖ ជនបង្ករខាងលើនេះ គឺជាអតីតអនុរក្សយោធា ដែលមកលេងប្រាសាទតាមាន់ធំក្នុងនាមជាភ្ញៀវទេសចរប៉ុណ្ណោះ បច្ចុប្បន្នមិនបានបម្រើការនៅអង្គភាព ឬក្រសួងការពារជាតិថៃទៀតឡើយ។ ចំណែកករណីលួ.ចវាយទៅលើទាហានខ្មែរនេះ គឺជាបញ្ហាផ្ទាល់ខ្លួនរបស់បុគ្គលខាងលើ មិនទាក់ទងនឹងបទបញ្ជារ ឬការបំពេញកាតព្វកិច្ចរបស់យោធាថៃឡើយ។ ហើយក្រសួងការពារជាតិថៃ នឹងចាត់វិធានការតាមនីតិវិធីផ្លូវច្បាប់ទៅលើសកម្មភាពរបស់បុគ្គលនេះ។

ជាមួយគ្នានេះ ក្រសួងការពារជាតិថៃក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា ដោយសារតំបន់ដែលមានឧបទ្ទវហេតុខាងលើកើតឡើងជាតំបន់ទេសចរណ៍ ដូច្នេះមន្ត្រីយោធាថៃបានឈានដល់ការសម្រុះសម្រួលគ្នាជាមួយជនរងគ្រោះរួចហើយ ដើម្បីកុំឲ្យប៉ះពាល់ដល់ទំនាក់ទំនងរវាងភាគីទាំងពីរ ហើយថៃពិតជាសោកស្ដាយ ដែលបញ្ហានេះដែលបានកើតឡើង។

យ៉ាងណាមិញ បើតាមការលើកឡើងរបស់ លោកស្រីឧត្តមសេនីយ៍ឯក ម៉ាលី សុជាតា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា នាល្ងាចថ្ងៃអាទិត្យ ទី១៣ ដដែលបានឲ្យដឹងថា ពេលនេះក្រសួងការពារជាតិបានប្រមូលព័ត៌មានពីការលួ.ចវា.យទាហានខ្មែរដោយអតីតទាហានព្រៃថៃរួចហើយ និងកំពុងរៀបចំសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានមួយទាក់ទងនឹងករណីនេះក្នុងពេលឆាប់ៗ៕

កំពង់ស្ពឺ៖ សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានលើកឡើងថា ជម្លោះព្រំដែនរវាងកម្ពុជាថៃអាចដោះស្រាយបាន លុះត្រាតែមានច្បាប់អន្តរជាតិដើរតួជាភាគីទី៣ ព្រោះថៃប្រើប្រាស់ផែនទីដែលគូសជាឯកតោភាគី មិនទទួលស្គាល់ផែនទីណាផ្សេង និងថែមទាំងទៅឈ្លោះជាមួយកម្មវិធី Google Map ទៀតផង។

យោងតាមការលើកឡើង របស់សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាឱកាសអញ្ជើញជាអធិបតីអបអរសាទរខួបអនុស្សាវរីយ៍លើកទី៣២ ទិវាកងរាជអាវុធហត្ថ ក្នុងខេត្តកំពង់ឆ្នាំង នាព្រឹកថ្ងៃចន្ទ ទី១៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ បានឲ្យដឹងថា បន្ទាប់ពីផែនទីដែលបង្ហាញក្នុង Google Map បញ្ជាក់ថា ប្រាសាទតាមាន់ធំ គឺស្ថិតនៅក្នុងដែនដី សុវណ្ណភូមិខ្មែរ ភាគីថៃចាប់ផ្ដើមមិនសុខចិត្តចំពោះការបង្ហាញថា ប្រាសាទតាមាន់ជារបស់ខ្មែរនេះឡើយ ហើយថៃក៏បានទៅទាមទារឱ្យក្រុមហ៊ុន Google កែប្រែទិន្នន័យនោះមកជារបស់ខ្លួនវិញ ប៉ុន្តែត្រូវបានក្រុមហ៊ុន Google បដិសេធ ទើបធ្វើឱ្យថៃកើតមានកំហឹងជាខ្លាំង ។

ថ្លែងក្នុងនាឱកាសដដែលនោះ សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានបញ្ជាក់ថា ជម្លោះនៅតំបន់មុំបី អាចដោះស្រាយទៅបានលុះត្រាតែមានតុលាការអន្តរជាតិ ICJ ធ្វើជាតួអង្គទី៣។ ជាងនេះទៅទៀត សម្ដេចបានលើកឡើងថា «ដៃម្ខាងយើងថា រឿង (តំបន់មុំបី) នៅជំពាក់គ្នាមិនទាន់ដោះស្រាយចាំប្រើទ្វេភាគី តែដៃម្ខាង (ភាគីថៃ) បានចេញមកប្រកាស ជាឯកតោភាគី ប្រើប្រាស់ផែនទីដែលគូសដោយឯកតោកភាគីជាផ្លូវការ ដោយថ្នាក់ដឹកនាំនយោបាយជាន់ខ្ពស់របស់រាជរដ្ឋាភិបាលថៃ រួមជាមួយកងទ័ព រហូតទៅឈ្លោះជាមួយក្រុមហ៊ុន ហ្គូហ្គលមួយទៀត»។

នេះអាចបញ្ជាក់ថា ដើម្បីដោះស្រាយ បញ្ហានេះបាន កម្ពុជាមានតែទៅពឹងពាក់ភាគីទី៣ នោះគឺតុលាការអន្ដរជាតិ ICJ ។ សម្ដេចធិបតីបន្តថា «ឈ្លោះគ្នាហើយ មានតែទៅរកតុលាការទេ ទើបដាច់ស្រេច និងសុក្រិត»។ ជាមួយគ្នានេះសម្ដេច សង្ឃឹមថានៅថ្ងៃណាមួយ កម្ពុជា-ថៃ នឹងមានការឯកភាគ្នា នៅបញ្ហាព្រំដែន ដើម្បីបញ្ចប់កុំឱ្យមានបញ្ហា ទៅដល់កូនចៅ ជំនាន់ក្រោយទៀត។

គួររំម្លឹកថា ការដាក់ពាក្យបណ្តឹងរបស់កម្ពុជា ពាក់ព័ន្ធនឹងជម្លោះព្រំដែន នៅតំបន់មុំបី ប្រាសាទតាមាន់ធំ ប្រាសាទតាមាន់តូច និងប្រាសាទតាក្របី ត្រូវបានលោកស្រី គឹមសួគ៌ សុវណ្ណារី ឯកអគ្គរាជទូតកម្ពុជា ប្រចាំប្រទេសហូឡង់ បានប្រគល់លិខិត ផ្លូវការ របស់កម្ពុជា ទៅលោកក្រឡាបញ្ជី Philippe Gautier នៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) ហើយ នាថ្ងៃចន្ទ ទី១៦ ខែមិថុនា។ ហើយបច្ចុប្បន្ន រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាកំពុងបន្តពិភាក្សាលើដំណើរការរឿងក្ដីនេះជាមួយនឹងអ្នកជំនាញផ្នែកច្បាប់អន្តរជាតិ ក៏ដូចជារង់ចាំការប្រគល់មកវិញនូវឯកសារ និងផែនទីប្រវត្តិសាស្រ្តមួយចំនួនពីសំណាក់ប្រទេសបារាំងដែលជាអតីតម្ចាស់អាណានិគមផងដែរ៕