ក្រសួងការពារជាតិចិនប្រកាសថា ចិន និងរុស្ស៊ីបានចាប់ផ្តើមធ្វើសមយុទ្ធកងទ័ពរួមគ្នានៅសមុទ្រជប៉ុនកាលពីថ្ងៃទី៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ដើម្បីពង្រឹងសម្ត័ន្ធភាព និងសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោក ដែលប្រទេសទាំងពីរមើលឃើញថា ត្រូវបានអាមេរិកត្រួតត្រា ។ ប៉ុន្តែជប៉ុនមើលឃើញការធ្វើសមយុទ្ធនេះនាំឱ្យប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខជាតិរបស់ខ្លួនយ៉ាងខ្លាំង ។

ក្រៅពីទំនាក់ទំនងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងនយោបាយ ចិន-រុស្ស៊ីបានសហការផ្នែកកងទ័ពជាបន្តបន្ទាប់តាំងពីចុងឆ្នាំ២០២៤ ហើយទំនាក់ទំនងនេះកាន់តែស្អិតរមួតថែមទៀតក្រោយពីរុស្ស៊ីធ្វើសង្គ្រាមជាមួយអ៊ុយក្រែន កាលពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២ ។

ការធ្វើសមយុទ្ធកងទ័ពចិន-រុស្ស៊ីមានឈ្មោះថា «Joint Sea-2025» មានរយៈពេល៣ថ្ងៃ នៅដែនទឹកក្បែរទីក្រុងកំពង់ផែកងទ័ព «វ៉្លាឌីវ៉ូស្តុក» របស់រុស្ស៊ី ។ ក្រសួងការពារជាតិចិនបញ្ជាក់ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ថា កងទ័ពប្រទេសទាំងពីរនឹងរួមគ្នាហ្វឹកហាត់បេសកកម្មជាច្រើន ដូចជា ៖ ការសង្គ្រោះនាវាមុជទឹក ការប្រឆាំងនាវាមុជទឹក ការការពារផ្នែកអាកាស និងប្រឆាំងមីស៊ីល ព្រមទាំងការធ្វើសមយុទ្ធនៅសមុទ្រ ។

ចិនបានបញ្ជូននាវាចំនួន៤គ្រឿង ក្នុងនោះមាននាវាពិឃាតមីស៊ីល Shaoxing និងនាវា Urumgi ដើម្បីហ្វឹកហាត់រួមគ្នាជាមួយរុស្ស៊ីក្រោយបញ្ចប់សមយុទ្ធ ហើយប្រទេសទាំងពីរមានគម្រោងល្បាតដែនសមុទ្រនៅមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកផងដែរ ។

រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមកហើយដែលចិន និងរុស្ស៊ី បានធ្វើសមយុទ្ធរួមគ្នាប្រចាំឆ្នាំ ក្រោមការហ្វឹកហាត់ «Joint Sea» ដែលចាប់ផ្តើមដំបូងកាលពីឆ្នាំ២០១២ ។ កាលពីឆ្នាំ២០២៤ ប្រទេសទាំងពីរបានធ្វើសមយុទ្ធកងទ័ពរួមគ្នានៅសមុទ្រភាគខាងត្បូងប្រទេសចិន ។

ក្រសួងការពារជាតិចិនបានបញ្ជាក់កាលពីថ្ងៃទី១ ខែសីហា ថា ការធ្វើសមយុទ្ធនៅឆ្នាំ២០២៥ មានគោលបំណងពង្រឹងសម្ព័ន្ធភាពយុទ្ធសាស្ត្រលើគ្រប់វិស័យរវាងប្រទេសទាំងពីរឱ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅ ។ រីឯក្រសួងការពារជាតិជប៉ុនបានដាស់តឿនការធ្វើសមយុទ្ធកងទ័ពចិន-រុស្ស៊ីនៅសមុទ្រជប៉ុន និងធ្វើឱ្យជប៉ុនបារម្ភពីប៉ះពាល់សន្តិសុខរបស់ខ្លួនយ៉ាងខ្លាំង ៕

ប្រទេសថៃ ៖ នៅថ្ងៃទី៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានថៃ Matichon រាយការណ៍ថា លោក ភូមិថាំ វីឆាយ៉ាឆៃ នាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទីបានធ្វើជាប្រធានកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រី ហើយលោកពិចារណាគម្រោងទិញយន្តហោះចម្បាំង Saab JAS 39 Gripen ឬយន្តហោះ Gripen ប្រភេទ E និង F ពីប្រទេសស៊ុយអែត ដំណាក់កាលទី១ ចំនួន៤គ្រឿង ស្មើនឹង១៩,៥០០លានបាត តាមសំណើរបស់លោក ណាត់ថាផុង ណាកផានិច អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិដើម្បីបំពេញតម្រូវការកងទ័ពអាកាសថៃ ។ ថៃនឹងទិញយន្តហោះចម្បាំងជាបន្តបន្ទាប់ទៀតនៅដំណាក់កាលទី២ និងទី៣ រហូតដល់១២គ្រឿង ។

កងទ័ពអាកាសថៃមានគម្រោងទិញយន្តហោះចម្បាំង Saab JAS 39 Gripen ប្រភេទ E និង F គឺជាយន្តហោះផលិតចុងក្រោយបង្អស់របស់ប្រទេសស៊ុយអែត ចំនួន១២គ្រឿង ស្មើនឹង៦ម៉ឺនលានបាត ។ ការទិញយន្តហោះចម្បាំងនេះធ្វើឡើងតាមរយៈរដ្ឋាភិបាលស៊ុយអែត ដោយបែងចែកជា ៣ដំណាក់កាល មានរយៈពេល១០ឆ្នាំ ក្នុងនោះដំណាក់កាលទី១ ថៃទិញយន្តហោះចម្បាំង៤គ្រឿង ស្មើនឹង១៩,៥០០លានបាត ហើយស៊ុយអែតនឹងបញ្ជូនមកឱ្យថៃនៅឆ្នាំ២០២៩ ។

គម្រោងទិញយន្តហោះចម្បាំង Gripen បានដាក់សំណើមកកាន់គណៈរដ្ឋមន្ត្រីតាំងពីចុងខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ប៉ុន្តែដោយសារមានបញ្ហារឿងឯកសារ ទើបពន្យារពេលរហូតដល់ថ្ងៃទី៥ ខែសីហានេះ ដើម្បីស្នើសុំការអនុម័តពីគណៈរដ្ឋមន្ត្រី ។

កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែមិថុនា មេបញ្ជាការកងទ័ពអាកាស លោក ផានភក្តី ផាត់ថាណាគុន និយាយថា យន្តហោះចម្បាំងវាយប្រហារ F-16 របស់ថៃនឹងឈប់ប្រចាំការចាប់ពីឆ្នាំ២០២៨ ដល់ឆ្នាំ២០៣៥ ក្រោយពីថៃបានប្រើប្រាស់រយៈពេល៣៧ឆ្នាំ ។ បើថៃពុំស្វែងរកទិញយន្តហោះចម្បាំងថ្មីមកជំនួសយន្តហោះចម្បាំងចាស់ទេនោះ វានឹងប៉ះពាល់ដល់ការការពារប្រទេស ទើបថៃចាំបាច់ត្រូវទិញយន្តហោះចម្បាំងថ្មីតាមរយៈគម្រោង ។

ការធ្វើសង្គ្រាមនៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ កងទ័ពអាកាសថៃបានប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំង Gripen ដើម្បីវាយប្រហារលើគោលដៅកងទ័ពកម្ពុជា ដែលថៃចោទប្រកាន់ថា គំរាមកំហែងសន្តិសុខប្រទេសខ្លួន ។ ក្រៅពីនេះ កងទ័ពអាកាសថៃក៏បានប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំងទម្លាប់គ្រាប់បែកលើឃ្លាំងអាវុធ និងទីកន្លែងគ្រប់គ្រងអាវុធកម្ពុជា ដោយយន្តហោះនេះធ្វើប្រតិបត្តិការទាំងថ្ងៃទាំងយប់ ។

ជាមួយគ្នានេះ កងទ័ពអាកាសថៃបានច្រានចោលព័ត៌មានស៊ុយអែតពុំលក់យន្តហោះចម្បាំងឱ្យខ្លួន ដោយកងទ័ពអាកាសថៃអះអាងថា ស៊ុយអែតនឹងលក់យន្តហោះចម្បាំងឱ្យថៃចំនួន១២គ្រឿង ដោយមានគម្រោងបញ្ជូនមកដល់ប្រទេសថៃ ជា៣ដំណាក់កាល ៕

ប្រទេសថៃ ៖ រយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃនេះ ពលរដ្ឋថៃរិះគ.ន់យ៉ាងខ្លាំងទៅលើអ្នកស្រី ប្រាយ ក្រាស៊ីប គឺជាគ្រូទាញដ៏ល្បីល្បាញនៅប្រទេសថៃ ដែលទាយថា២ថ្ងៃទៀតនឹងមានសង្គ្រាមនៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃខ្លាំងជាងមុន ដោយការប្រើប្រាស់អាវុធត្រៀមទុកមានកម្លាំងខ្លាំង ។ ការទស្សន៍ទាយនេះត្រូវបានពលរដ្ឋថៃចែកចាយយ៉ាងច្រើនក្នុងបណ្តាញសង្គម និងចង់ដាក់ពាក្យប្តឹងអ្នកស្រី ដោយសារធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃភ័យខ្លាច ពុំហ៊ានត្រឡប់មកផ្ទះសម្បែងវិញ ។

លើសពីនេះ ការទស្សន៍ទាញរបស់អ្នកស្រី ប្រាយ ក្រាស៊ីប ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ពលរដ្ឋថៃរស់នៅជម្រកបណ្តោះអាសន្នដែលបម្រុងត្រឡប់មកផ្ទះសម្បែង ហើយពួកគេពុំហ៊ានត្រឡប់មកផ្ទះវិញទេ ។ ពលរដ្ឋថៃជាច្រើននិយាយថា បើការទស្សន៍ទាយនេះពុំត្រឹមត្រូវ ហើយកម្ពុជា-ថៃគ្មានសង្គ្រាមជាថ្មីទេនោះ តើគួរតែប្តឹងចាប់គ្រូទាយដែរឬទេ?

កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ពលរដ្ឋថៃបានចែកចាយការទស្សន៍ទាយរបស់អ្នកស្រី ប្រាយ ក្រាស៊ីប ក្នុង TikTok ដែលអ្នកស្រីនិយាយថា នឹងមានសង្គ្រាមខ្លាំងជាងមុនរវាងកម្ពុជា-ថៃរយៈពេល១ថ្ងៃ ឬ២ថ្ងៃនេះ ហើយអ្នកស្រីប្រាប់ឱ្យពលរដ្ឋថៃបារម្ភពីខ្លួនឯងជាមុន កុំទាន់បារម្ភរឿងផ្ទះសម្បែង ។ នៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ នឹងមានការធ្វើឱ្យប្រទេសទាំងពីរបញ្ចប់សង្គ្រាម ពីព្រោះប៉ះពាល់ដល់ទំនាក់ទំនងការទូតប្រទេសផ្សេងៗ ។

អ្នកស្រីពុំចង់ឱ្យការទស្សន៍ទាយរបស់ខ្លួនកើតឡើងពិតប្រាកដទេ ហើយអ្នកស្រីក៏ពុំចង់ឱ្យកើតរលកយក្សស៊ូណាមិនៅប្រទេសថៃដែរ ។ លោកស្រីសូមឱ្យការប៉ះទង្គិចគ្នាពេលនេះជំនួសការផ្ទុះភ្នំភ្លើង ពីព្រោះពលរដ្ឋថៃនឹងជួបគ្រោះភ្នំភ្លើង ។

ពលរដ្ឋថៃនិយាយថា ការទស្សន៍ទាយបែបនេះធ្វើឱ្យពលរដ្ឋភ័យខ្លាច បើសង្គ្រាមពុំកើតឡើងពិតប្រាកដ តើគ្រូទាយនឹងទទួលខុសត្រូវដូចម្តេច? ពីព្រោះការទស្សន៍ទាយរបស់អ្នកស្រីធ្វើឱ្យប៉ះពាល់សុខភាពផ្លូវចិត្ត ខណៈអ្នកខ្លះទៀតថា អ្នកស្រីគ្មានចំណេះដឹងក្នុងខ្លួន ។ បើអ្នកស្រីទាយបែបនេះ ពលរដ្ឋនឹងដាក់ពាក្យប្តឹងពីបទនិយាយមិនពិតក្នុងប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រមិនខាន ។

គួរបញ្ជាក់ថា អ្នកស្រី ប្រាយ ក្រាស៊ីប ត្រូវបានពលរដ្ឋថៃទទួលស្គាល់ថា ការទស្សន៍ទាយរបស់អ្នកស្រីត្រឹមត្រូវស្ទើរទាំងអស់ ដោយសារកន្លងមក អ្នកស្រីធ្លាប់បានទាយពីគ្រោះរញ្ជួយដីកើតឡើងនៅប្រទេសថៃ និងគ្រោះធម្មជាតិផ្សេងៗ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ តាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Matichon កាលពីថ្ងៃទី២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ឱ្យដឹងថា ប្រធានគណបក្សនយោបាយមួយរបស់ថៃបានណែនាំកងទ័ពខ្លួនដណ្តើមប្រាសាទតាក្របីរបស់កម្ពុជាដោយពុំចាំបាច់ប្រើប្រាស់កម្លាំង គឺការបញ្ជូនសមត្ថកិច្ចថៃទៅឡាមព័ទ្ធផ្លូវ និងរារាំងការបញ្ជូនស្បៀងឱ្យកងទ័ពកម្ពុជាឈរជើងនៅប្រាសាទតាក្របី ដើម្បីឱ្យកងទ័ពកម្ពុជាដាច់ពោះស្លា.ប់ ។ ប្រធានគណបក្សនយោបាយជឿជាក់ថា វិធីនេះនឹងធ្វើឱ្យកងទ័ពកម្ពុជាដែលឈរជើងនៅប្រាសាទតាក្របីយល់ព្រមចុះចាញ់ ។

លោក សេរីផិសូត តេមីយ៉ាវេត ប្រធានគណបក្សសេរីរួមថៃ និងជាអតីតអគ្គស្នងការនគរបាលជាតិបាននិយាយលើវេទិកាក្នុងពេលក្រុមរួមកម្លាំងការពារអធិបតេយ្យប្រមូលផ្តុំគ្នាធ្វើបាតុកម្មនៅទីក្រុងបាងកក ថា លោកបានចូលនិវត្តន៍ពីការងារ១៨ឆ្នាំហើយ ប៉ុន្តែនៅតែបារម្ភពីប្រទេសជាតិ ។ លោកឃើញការធ្វើការរបស់រដ្ឋាភិបាល និងការលំបាករបស់ពលរដ្ឋថៃ ទើបលោកសម្រេចចិត្តឡើងនិយាយលើវេទិកា ។

លោកថា បច្ចុប្បន្ន ថៃមានរដ្ឋាភិបាល គឺដូចជាគ្មានអីចឹង ពីព្រោះរដ្ឋាភិបាលថៃពុំគិតធ្វើអ្វីឡើយ ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋមន្ត្រីទាំងឡាយបានឡើងកាន់តំណែងដោយសារការទិញ អ្នកណាមានប្រាក់ គឺយកទៅប្រគល់ឱ្យលោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃដែលមានកូនស្រី គឺលោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ រហូតដល់គណបក្សភូមិចៃថៃដកខ្លួន គណបក្សផ្សេងៗក៏នៅបន្ត ។ ហេតុនេះ ការលក់តួនាទីក្នុងរដ្ឋាភិបាល គឺរដ្ឋមន្ត្រីជាច្រើនរូបគ្មានធ្វើអ្វីទេ តើឱ្យទៅទប់ទល់ជាមួយកម្ពុជាដូចម្តេច?

ខ្ញុំជាមនុស្សដំបូងដែលបានប្រកាសថា រដ្ឋាភិបាលពុំចាំបាច់ជជែកជាមួយកម្ពុជាទេ គឺត្រូវវាយយករាជធានីភ្នំពេញតែម្តង ។ មនុស្សខ្លះគាំទ្រនឹងការលើកឡើងបែបនេះ ខណៈអ្នកខ្លះទៀតពុំគាំទ្រ ពីព្រោះមនុស្សម្នាក់ៗគិតពុំដូចគ្នា ។ ពេលមានជម្លោះរវាងកម្ពុជា-ថៃ ខ្ញុំថា កងកម្លាំងកម្ពុជាពុំអាចប្រៀបធៀបជាមួយថៃបានទេ ទើបខ្ញុំប្រាប់ឱ្យវាយយករាជធានីភ្នំពេញ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាល និងកងទ័ពថៃបណ្តែតបណ្តោយរហូតដល់មានការប៉ះទង្គិចតាមព្រំដែន ចាប់ពីថ្ងៃទី២៤ ដល់ថ្ងៃទី២៨ ខែតុលា ហើយនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី និងលោក Trump ក៏ស្នើឱ្យកម្ពុជា-ថៃធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ ។

លោក សេរីផិសូត តេមីយ៉ាវេត ប្រធានគណបក្សសេរីរួមថៃ បន្តថា សង្គ្រាម៥ថ្ងៃ កងទ័ពថៃបានវាយដណ្តើមគ្រប់គ្រងតំបន់ស្ទើរទាំងអស់ លើកលែងតែប្រាសាទតាក្របី ដោយសារមានកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់បន្ទាន់នៅយប់ថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ។ លោកចោទប្រកាន់ថា កងទ័ពកម្ពុជាបានបង្កប់គ្រាប់មីននៅតំបន់ប្រាសាទតាក្របី ហើយលោកធ្លាប់មានបទពិសោធន៍ចង់ណែនាំថា គួរតែបញ្ជូនសមត្ថកិច្ចថៃទៅឡាមព័ទ្ធផ្លូវ និងរារាំងការបញ្ជូនស្បៀងឱ្យកងទ័ពកម្ពុជាឈរជើងនៅប្រាសាទតាក្របី ដើម្បីឱ្យកងទ័ពកម្ពុជាដាច់ពោះស្លាប់ ។ ពេលនោះ កងទ័ពកម្ពុជានឹងយល់ព្រមចុះចាញ់ ហើយថៃនឹងអាចដណ្តើមប្រាសាទតាក្របីបានដោយពុំចាំបាច់ប្រើប្រាស់កម្លាំងទ័ព ។

ប្រធានគណបក្សនយោបាយរូបនេះនិយាយបំភ្លឺការពិតថា ប្រាសាទតាក្របី ឬប្រាសាទតាខ្វាយ គឺជារបស់ថៃ ពីព្រោះតាខ្វាយ ជាឈ្មោះតាមភាសាថៃ ។ ហេតុនេះ លោកជឿជាក់ថា ថៃនឹងអាចយកប្រាសាទតាក្របីពីកម្ពុជា កងទ័ពថៃអាចពិភាក្សាជាមួយលោកបានពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងនេះ ៕

គូឡាឡាំពួរ៖ ព្រះមហាក្សត្រម៉ាឡេស៊ីនឹងធ្វើដំណើរទស្សនកិច្ចដ៏សំខាន់មួយទៅកាន់ប្រទេសរុស្ស៊ី ដើម្បីជួបជាមួយប្រធានាធិបតី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ខណៈដែលប្រទេសទាំងពីរសម្លឹងមើលការពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីឱ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅ ចំពេលមានការផ្លាស់ប្តូរជាសកល។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន CNA។

ព្រះរាជវាំងបាននិយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយកាលពីថ្ងៃសៅរ៍ថា ដំណើររបស់ស្តេចស៊ុលតង់ Ibrahim Sultan Iskandar នឹងធ្វើឡើងចាប់ពីថ្ងៃអង្គារ (ថ្ងៃទី ៥ ខែសីហា) ដល់ថ្ងៃទី ១០ ខែសីហា គឺតាមការអញ្ជើញរបស់ពូទីន ដែលមានទីតាំងនៅវិមានក្រឹមឡាំងក្នុងទីក្រុងមូស្គូ។ វានឹងក្លាយជាដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋលើកដំបូងរបស់ព្រះមហាក្សត្រម៉ាឡេស៊ីទៅកាន់ប្រទេសរុស្ស៊ីចាប់តាំងពីទំនាក់ទំនងការទូតត្រូវបានបង្កើតឡើងរវាងប្រទេសទាំងពីរក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៧។

លោក Istana Negara បាននិយាយថា ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះក៏ឆ្លុះបញ្ចាំងពីតួនាទីដ៏សំខាន់របស់រាជាធិបតេយ្យម៉ាឡេស៊ី ក្នុងការជំរុញការទូតរបស់ប្រទេសនេះផងដែរ”។ លោក បន្ថែមថា វាក៏អាចបើកផ្លូវថ្មីសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យនានា រួមទាំងពាណិជ្ជកម្ម បច្ចេកវិទ្យា និងការអប់រំឧត្តមសិក្សាផងដែរ។ បន្ថែមពីនេះ វិមានក្រឹមឡាំងបាននិយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយកាលពីថ្ងៃសៅរ៍ថា ការអភិវឌ្ឍន៍បន្ថែមទៀតនៃទំនាក់ទំនងរុស្ស៊ី-ម៉ាឡេស៊ី ក៏ដូចជា “បញ្ហាអន្តរជាតិ និងតំបន់មួយចំនួន” នឹងស្ថិតនៅក្នុងរបៀបវារៈក្នុងអំឡុងពេលកិច្ចចរចនេះ។

យ៉ាងណាមិញ ក្នុងនាមជាប្រធានសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (អាស៊ានបច្ចុប្បន្ន) ម៉ាឡេស៊ីក៏នឹងដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាយុទ្ធសាស្ត្រ ជាពិសេសក្នុងបរិបទនៃឋានៈរបស់រុស្ស៊ីជាដៃគូសន្ទនាអាស៊ានចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៩៦ មក។ គួររំលឹកថា ដំណើរទស្សនកិច្ចជាប្រវត្តិសាស្ត្រនាពេលខាងមុខរបស់ព្រះមហាក្សត្រម៉ាឡេស៊ី ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីមានការផ្លាស់ប្តូរថ្មីៗរវាងប្រទេសទាំងពីរ រួមទាំងដំណើរទស្សនកិច្ច និងការបំពេញទស្សនកិច្ចរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី Anwar Ibrahimផងដែរ។ លោក Anwar បាន​ធ្វើ​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​បី​លើក​ទៅ​រុស្ស៊ី​ក្នុងរួចមកហើយ ដោយ​ការ​ធ្វើ​ដំណើរ​ចុងក្រោយ​របស់​លោក​គឺ​នៅ​ក្នុង​ខែ​ឧសភា។

លើសពីការសម្លឹងមើលការពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគី លោកក៏បាននិងកំពុងជំរុញការពង្រឹងទំនាក់ទំនងរវាងរុស្ស៊ី និងអាស៊ានផងដែរ។ ដូចគ្នានេះ លោក Anwar បានអញ្ជើញលោក Putin ឱ្យចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានក្នុងខែតុលាផងដែរ ប៉ុន្តែនៅមិនច្បាស់ទេថា តើមេដឹកនាំរុស្ស៊ីនឹងទទួលបានដីកាចាប់ខ្លួនដោយតុលាការឧក្រិដ្ឋកម្មអន្តរជាតិ (ICC) ដែរឬទេ ប្រសិនបើលោកធ្វើដំណើរមកចូលរួម។ ទោះជាយ៉ាងណា ម៉ាឡេស៊ីមិនមែនជាប្រទេសហត្ថលេខីរបស់ ICC ទេ។

អ្នកវិភាគពីមុនបានប្រាប់សារព័ត៌មាន CNA ថាការសម្រេចចិត្តរបស់លោក អាន់វ៉ា ក្នុងការពង្រឹងទំនាក់ទំនងអាស៊ាន-រុស្ស៊ី អាចធ្វើឱ្យប្រទេសសមាជិក និងដៃគូសន្ទនាមួយចំនួន មានការធូរស្បើយ រួមទាំងសហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រទេសលោកខាងលិចផ្សេងទៀត៕