(ភ្នំពេញ)៖ កម្ពុជា ទទូចឱ្យថៃ កុំគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បា.ញ់ត្រឹមតែពាក្យសម្តី ប៉ុន្តែសកម្មភាពជាក់ស្តែងនៅតែបន្តអំពើអរិភាពមកលើដែនអធិបតេយ្យភាពរបស់កម្ពុជា ដោយសង្កត់ធ្ងន់ឲ្យថៃបញ្ឈប់សកម្មភាពនេះ រុះរើលួសបន្លា និងដកចេញនូវគ្រឿងចក្ររបស់ខ្លួនជាបន្ទាន់ ពីដែនអធិបតេយ្យភាពរបស់កម្ពុជា។ នេះបើយោងតាមលោកស្រី ម៉ាលី សុជាតា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិ។

នៅព្រឹកថ្ងៃទី5 ខែសីហា ឆ្នាំ2025 អ្នកស្រី ម៉ាលី សុជាតា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពាជាតិកម្ពុជា បញ្ជាក់នៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាន ថា ចាប់តាំងពីវេលាម៉ោង ១១ ព្រឹកថ្ងៃទី៤ ខែសីហា រហូតមកដល់ព្រឹកថ្ងៃទី៥ ខែសីហានេះ កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃ បន្តប្រើប្រាស់គ្រឿងចក្រធន់ធ្ងន់ដូចជា គ្រឿងចក្រ កាយដី (អេស្កាវ៉ាទ័រ) បានចល័តចូលតំបន់អានសេះ ដែលជាដែនដីអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជា ហើយថែមទាំងបានរាយបន្លាលួស បើទោះជាត្រូវបានហាមឃាត់យ៉ាង ខ្លាំងពីកងកម្លាំងកម្ពុជាក៏ដោយ។

ជាមួយគ្នានេះ កងទ័ពកម្ពុជាបានធ្វើទំនាក់ទំនងជាមួយកងទ័ពថៃដើម្បីឱ្យកងទ័ពថៃរុះរើបន្លាលួស និងដកចេញនូវគ្រឿងចក្ររបស់ខ្លួនជាបន្ទាន់ពីដែនអធិបតេយ្យរបស់កម្ពុជា រហូតមកដល់ ថ្ងៃទី០៥ ខែសីហា នេះ មិនទាន់មានការរុះរើនៅឡើយ ហើយភាគីទាំងពីរបាននិងកំពុងពិភាក្សាគ្នា។

គួរជម្រាបថា ក្រៅតែបញ្ហាដែលយោធាថៃ បានបំពានបទឈប់បាញ់ ដោយបានចល័តគ្រឿងចក្រ និងរាយបន្លាលួសនៅតំបន់អានសេះ ដែលជាដែនអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជា អ្នកស្រី ម៉ាលី សុជាតា បានគូសបញ្ជាក់ថា ស្ថានភាពនៅតាមបណ្តោយព្រំដែន ទិសព្រះវិហារ និងឧត្តរមានជ័យ គឺមានស្ងប់ស្ងាត់ គិតត្រឹមព្រឹកម៉ោង ១១ ថ្ងៃទី៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥នេះ។

ទោះជាយ៉ាងនេះក្ដី កងកម្លាំងយោធារបស់កម្ពុជា នឹងនៅតែបន្តបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ ដោយអនុវត្តន៍ភារកិច្ចការពារបូរណភាពដែនដីកម្ពុជា និងគោរពយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់បទឈប់បាញ់ និងលក្ខខណ្ឌនានាផ្សេងទៀត ដែសសម្រេចបាននាកិច្ចប្រជុំពិសេសរវាងថ្នាក់ដឹកនាំនៃប្រទេសទាំងពីរ កម្ពុជា-ថៃ នៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដាកន្លងទៅ៕

ទោះស្ថិតក្នុងស្ថានភាពប្រែប្រួលបែបណាក្តី តែរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានឹងនៅតែបន្តតាមដានដោយយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះសុវត្ថិភាពរបស់យោធាកម្ពុជាទាំង ១៨រូប ដែលកំពុងស្ថិតក្នុងការឃុំខ្លួនរបស់អាជ្ញាធរថៃ នេះជាការអះអាងបញ្ជាក់របស់សម្តេចមហាបវធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។

ផ្អែកតាមការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានលើគេហទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់សម្តេចធិបតីនាថ្ងៃទី៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ នេះ សម្តេចបានអះអាងថា ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ រហូតបច្ចុប្បន្នរដ្ឋាភិបាលបានចាត់នូវវិធានការតាមយន្តការចាំបាច់នានា ដើម្បីជម្រុញឱ្យមានការដោះលែងយោធាកម្ពុជាឱ្យបានឆាប់បំផុត និងប្រកបដោយសុវត្ថិភាព។

ក្រសួងការពារជាតិ អគ្គមេបញ្ជាការ មេបញ្ជាការយោធភូមិភាគរបស់កម្ពុជា បានធ្វើការជាប្រចាំជាមួយភាគីថៃ ហើយបានស្នើទៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ក្នុងនាមជាប្រធានអាស៊ាន សហការជាមួយអាជ្ញាធរថៃពន្លឿនសកម្មភាពដោះស្រាយកិច្ចការនេះផងដែរ។ សម្តេចបានបញ្ជាក់ថា សម្តេចបានប្រគល់ភារកិច្ចទៅក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ តាមរយៈស្ថានបេសកកម្មអចិន្ត្រៃយ៍កម្ពុជា ប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិ និងអង្គការអន្តរជាតិ នៅទីក្រុងហ្សឺណែវ ធ្វើការជាមួយគណៈកម្មាធិការអន្តរជាតិកាកបាទក្រហម (ICRC) ដើម្បីខិតខំជំរុញការដោះលែងឱ្យបានឆាប់បំផុត។

បន្ថែមលើនេះ រដ្ឋាភិបាលបានប្រគល់ភារកិច្ចទៅគណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា ធ្វើការជាមួយការិយាល័យឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្ស (OHCHR) គណៈកម្មការអន្តររដ្ឋាភិបាលអាស៊ានទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្ស (AICHR) និងគណៈកម្មការសិទ្ធិមនុស្សជាតិរបស់ប្រទេសថៃ (National Human Rights Commission of Thailand) ដើម្បីខិតខំជំរុញបន្ថែមទៀតឱ្យមានការដោះលែង និងបញ្ជូនយោធាកម្ពុជាទាំង១៨ រូប ត្រលប់មកមាតុប្រទេសវិញ ឱ្យបានឆាប់បំផុតផងដែរ។

ការលើកឡើងរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជានាពេលនេះ គឺមានភាពស្របគ្នាទៅនឹងការលើកឡើងរបស់ប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជា ដែលសម្រង់សំដីរបស់សម្តេចត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយយ៉ាងទូលំទូលាយតាមបណ្តាសារព័ត៌មាននានាក្នុងថ្ងៃតែមួយ។ តាមរយៈសំណេរដែលបានផ្សព្វផ្សាយលើបណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គមហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់សម្តេច ហ៊ុន សែន នាព្រឹកថ្ងៃទី៤ ខែសីហា សម្ដេចបានរៀបរាប់ថា សម្តេចបានពិភាក្សាជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីដើម្បីជំរុញការស្នើសុំទៅកាកបាទក្រហមអន្តរជាតិ ដើម្បីបំពេញតួនាទីទាក់ទងនឹងបញ្ហាកងទ័ពកម្ពុជា ១៨នាក់ ដែលថៃចល័តទ័ពចូលមកចាប់ក្នុងបន្ទាយរបស់កម្ពុជា ក្រោយកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់បានចូលជាធរមានរយៈពេលប្រមាណ ៨ម៉ោង រួចទៅហើយនោះ។

សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានចាត់ទុកសកម្មភាពនេះថាជាការបំពានលើកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ ដែលហាមបាញ់ ហាមចល័តកងទ័ព និងហាមបន្ថែមកងទ័ព។ ប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជា ក៏បានលើកជាចម្ងល់ដែរ ថាមានហេតុផលអ្វីទៅដែលថៃមិនព្រមប្រគល់កងទ័ពកម្ពុជាទាំង ១៨រូប មកឲ្យកម្ពុជាវិញ?

ក្រោយត្រូវប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រកាសបណ្តេញចេញពីគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងចេញពីក្របខ័ណ្ឌរដ្ឋទាំងអស់កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ រួចមកនោះ នាថ្ងៃទី៤ សីហា នេះ អ្នកស្រី ធីសុវណ្ណថា បានប្រកាសស្នើសុំរដ្ឋាភិបាលដើម្បីបង្កើតស្ថាប័នសារព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួនថ្មីមួយ។

តាមរយៈវីដេអូដែលផ្សព្វផ្សាយនៅលើបណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គមហ្វេសប៊ុក អ្នកស្រី បានបញ្ជាក់ថា ស្ថាប័នសារព័ត៌មានដែលអ្នកស្រីគ្រោងនឹងបង្កើតនោះមានឈ្មោះថា ប្រតិកម្មប្រជាជន។

ជាស្ថាប័នថ្មីមួយដែលបង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណងសំខាន់៣ គឺទី១ គាំទ្រដល់កងទ័ពកម្ពុជា ទី២ ជួយពលរដ្ឋរងគ្រោះ និងទី៣ ការពារសន្តិភាព។ អ្នកស្រីថា ក្រៅអំពីការកៀរគរការគាំទ្រចំពោះកងទ័ព និងផ្សព្វផ្សាយទុក្ខលំបាកនានារបស់ពលរដ្ឋជូនថ្នាក់ដឹកនាំ ស្ថាប័នព័ត៌មានថ្មីរបស់អ្នកស្រីនឹងផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាននានាចូលរួមការពារសន្តិភាពតាមរយៈការគាំទ្រគោលនយោបាយឈ្នះៗរបស់សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន។

តាមរយៈអង្គភាពផ្ទាល់ខ្លួនថ្មីនេះ អ្នកស្រីបានប្តេជ្ញាបង្កើតមាតិកាដើម្បីឆ្លើយតបរាល់ព័ត៌មានទាំងឡាយណា ដែលមាននិន្នាការប្រឆាំង និងបំផ្លាញសន្តិភាព ដែលមានគោលការផ្ទុយនឹងរដ្ឋាភិបាល។ អ្នកស្រីបញ្ជាក់ថា គឺសុទ្ធបង្កើតឡើងពីសំណាក់ជនអគតិ ឬក្រុមជ្រុលនិយម។

ទោះខ្លួនត្រូវបានបណ្តេញចេញពីតួនាទីនានានៅក្នុងក្រមខ័ណ្ឌរដ្ឋ តែអ្នកស្រី ធី សុវណ្ណថា នៅតែប្រកាសបន្តគាំទ្រគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាជានិច្ច។ សូមរម្លឹកថា ការប្រកាសបញ្ចប់តួនាទីរបស់អតីតសកម្មជនគណបក្សប្រឆាំងរូបនេះ ពីតួនាទីបក្សប្រជាជន និងរដ្ឋ ព្រោះអ្នកស្រី បន្តផ្គើនបង្ហោះសារលើបណ្តាញសង្គម ប៉ះពាល់ដល់កងទ័ពកម្ពុជា ក្នុងពេលមានជម្លោះព្រំដែនជាមួយថៃ។

សាររបស់អ្នកស្រី នៅលើបណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គមហ្វេសប៊ុកនាថ្ងៃទី៣ ខែសីហា បានអះអាងថាទាហានជួរមុខ ភាគច្រើនមានជំងឺលើសឈាម ទឹកនោមផ្អែម ក្រពះ និងថ្លើម។

ភ្លាមៗក្រោយផ្សព្វផ្សាយសារនេះរួចមក ប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានថ្លែងបញ្ជាក់ថា៖ «យើងគ្មានពេលអប់រំមន្ត្រីដែលគ្មានវិន័យ ក្នុងពេលដែលកិច្ចការជាតិកំពុងទាមទារយើងដោះស្រាយនោះឡើយ។ ម្តងហើយម្តងទៀត ធី សុវណ្ណថា បានបង្ហោះសារតាមហ្វេសប៊ុក ដែលមានចរិតមិនសមស្រប»៕

កាលពីពេលថ្មីៗកន្លងមកនេះក្រសួងមហាផ្ទៃបានធ្វើការណែនាំដល់អភិបាលខេត្តចំនួន ៩ ដែលភាគច្រើនសុទ្ធជាបណ្តាខេត្តដែលមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងប្រទេសថៃ អោយបង្កើនការយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះសកម្មភាពបង្ហោះយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក(ដ្រូន) ក្នុងទឹកដីរបស់ខ្លួន។

បើតាមក្រសួងសកម្មភាពបង្ហោះដ្រូនក្នុងខេត្តទាំង៩ រួមមានឧត្តរមានជ័យ បន្ទាយមានជ័យ ព្រះវិហារ បាត់ដំបង ប៉ៃលិន ពោធិ៍សាត់ កោះកុង សៀមរាប និងខេត្តកំពង់ធំ ត្រូវបានហាមឃាត់មិនអោយមានដាច់ខាតក្នុងរយៈពេល ១៥ថ្ងៃ ដោយផ្តើមអនុវត្តន៍ពីថ្ងៃទី០៣ រហូតថ្ងៃទី១៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥។

មូលហេតុនៃការហាមឃាត់សកម្មភាពបង្ហោះយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើកនេះ ត្រូវបានក្រសួងអះអាងថា ធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងលើកកម្ពស់ការគ្រប់គ្រង និងថែរក្សាសន្តិសុខ សណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ និងសុវត្ថិភាពសង្គមនៅតាមបណ្តាខេត្តជាប់ព្រំដែនជាមួយប្រទេសថៃ។

បើតាមលិខិតដដែល ក្រសួងមហាផ្ទៃបានអះអាងថា សកម្មភាពហាមឃាត់នេះ បង្កើតឡើងស្របតាមកាល:ទេស:ប្រទេសកម្ពុជាកំពុងទទួលរងនូវការរំលោភបំពានពីសំណាក់ប្រទេសថៃ លើអធិបតេយ្យ និងបូរណភាពទឹកដី។ ករណីមានអ្នកប្រព្រឹត្តិល្មើស ពួកគេនឹងត្រូវទទួលទោសទណ្ឌ និងវិធានការរដ្ឋបាលតាមច្បាប់កំណត់ជាធរមានផងដែរ។

បន្ថែមលើការទទួលខុសត្រូវអនុវត្តន៍សេចក្តីណែនាំនេះអោយមានប្រសិទ្ធភាពអភិបាលខេត្តទាំង ៩ ក៏ត្រូវតាមដានគ្រប់គ្រងសភាពការណ៍ និងធ្វើរបាយការណ៍មកក្រសួងជារៀងរាល់ថ្ងៃផងដែរ ។

សូមបញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្នកងទ័ពអាកាសថៃមានផ្កាយរណបចំនួន ២ ប្រភេទ គឺNapa 1 និង Napa 2 ដែលអនុញ្ញាតអោយកងទ័ពថៃអាចមើលឃើញសកម្មភាពនៅតាមព្រំដែនបានយ៉ាងងាយ ទាំងសព្វាវុធធុនធ្ងន់ ចលនាកងទ័ព និងផ្លូវដឹកជញ្ជូនជាដើម។ បើតាម Nanosat database ផ្កាយរណបទាំងនេះត្រូវបានបាញ់ចូលទៅលំហរអាកាសកាលពីឆ្នាំ២០០០ និងឆ្នាំ២០២១ ដោយបំពាក់នូវឧបករណ៍ចាប់សញ្ញាពហុវិសាលភាព ដែលអាចចាប់យករូបភាពយ៉ាងច្បាស់៕

ព្រះវិហារ៖ គិតត្រឹមថ្ងៃទី5 ខែសីហា នេះកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃ នៅតែបន្តប្រើប្រាស់គ្រឿងចក្រធន់ធ្ងន់ដូចជា គ្រឿងចក្រកាយដី (អេស្កាវ៉ាទ័រ) ចល័តចូលតំបន់អានសេះ ដែលជាដែនដីអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជាយ៉ាងគឃ្លើន មិនគោរពតាមបទឈប់បា.ញ់ដែលបានព្រមព្រៀងគ្នាបន្តិចសោះឡើយ។

យោងតាមឯកឧត្តម នេត្រ ភក្រ្តា រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងព័ត៌មានបានឲ្យដឹងថា ចាប់តាំងពីវេលាម៉ោង ១១ ព្រឹកថ្ងៃទី៤ ខែសីហា រហូតមកដល់ព្រឹកថ្ងៃទី៥ ខែសីហានេះ កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃ បន្តប្រើប្រាស់គ្រឿងចក្រធន់ធ្ងន់ដូចជា គ្រឿងចក្រ កាយដី (អេស្កាវ៉ាទ័រ) បានចល័តចូលតំបន់អានសេះ ដែលជាដែនដីអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជា ហើយថែមទាំងបានរាយបន្លាលួស បើទោះបីជាត្រូវបានហាមឃាត់យ៉ាង ខ្លាំងពីសំណាក់កងកម្លាំងរបស់យើងយ៉ាងណាក៏ដោយ។

សកម្មភាពនេះបានឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងច្បាស់អំពីការរំលោ.ភបទឈប់បា.ញ់ពីសំណាក់ភាគីថៃ បំពានដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជា ព្រមទាំងជាការគំរាមកំហែងធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខតំបន់រវាងប្រទេសទាំងពីរផងដែរ។

គួររំលឹកថា កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី៣០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥កន្លងទៅ, អនុព័ន្ធយោធាចំនួន ១៣ ប្រទេសបានចុះទៅពិនិត្យបទឈប់បាញ់នៅលើតំបន់ខាងលើនេះ ដែលជាការបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថាទីតាំងនេះស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងទាំងស្រុងរបស់កងទ័ពកម្ពុជា ក្រោយមានបទឈប់បា.ញ់ដែលបានចូលជាធរមាននៅម៉ោង១២ យប់ថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥។

ដូច្នេះកម្ពុជាមានតែអំពាវនាវដល់សហគមន៍អន្តរជាតិ ជាពិសេសប្រទេសដៃគូដែលបានខិតខំប្រឹងប្រែងជួយឱ្យសម្រេចបានបទឈប់បាញ់ដ៏លំបាកមួយនេះ ហើយសុទ្ធតែមានបំណងចង់ឃើញបទឈប់បាញ់មួយនេះត្រូវបានអនុវត្តដោយពេញលេញ និងប្រកបប្រសិទ្ធភាព ទាមទារឱ្យថៃបញ្ឈប់ទង្វើឈ្លានពានរបស់ខ្លួនជាបន្ទាន់ និងគោរពឱ្យបានម៉ឺងម៉ាត់នូវច្បាប់អន្តរជាតិ ជាពិសេសអធិបតេយ្យ និងបូរណភាពទឹកដីរបស់កម្ពុជា៕