ប្រទេសថៃ ៖ តាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Nation Weekend នៅថ្ងៃទី៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ឱ្យដឹងថា មេបញ្ជាការយោធភូមិភាគ២ លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង បានសំណូមពរឱ្យពលរដ្ឋថៃសាមគ្គីជាធ្លុងមួយ កុំឈ្លោះគ្នាឯង ពីព្រោះប្រទេសជិតខាងកំពុងតាមដានថៃ ។ ប្រសិនបើថៃពុំអាចទទួលយកលទ្ធផលកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការកិច្ចការព្រំដែនទូទៅ (GBC) ថៃនឹងចរចាបន្តទៀត ។

នៅថ្ងៃទី៥ ខែសីហា មេបញ្ជាការយោធភូមិភាគ២ លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង បានយករបស់របរប្រើប្រាស់ចាំបាច់ និងស្បៀងដែលបានពីការបរិច្ចាគរបស់ពលរដ្ឋ ដូចជា ៖ អង្ករ អាហារក្រៀម សម្លៀកបំពាក់ និងប្រាក់ឧបត្ថម្ភមកប្រគល់ឱ្យកងទ័ពនៅខេត្តនគរាជសីមា ព្រមទាំងប្រគល់សម្ភារៈឱ្យកងទ័ពរងរបួសដោយសារការធ្វើសង្គ្រាមឈ្លានពានកម្ពុជា ។

អ្នករួមដំណើរជាមួយលោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង រួមមាន ៖ ព្រះចៅអធិការវត្តពោកៅតុន នៅស្រុកបាងរ៉ាក់ចាន់ ខេត្តសីងបុរី ព្រមទាំងពលរដ្ឋជាង២០នាក់ មកពីស្រុកបាងរ៉ាក់ចាន់ ដែលស្លៀកពាក់ឈុតបុរាណសម័យក្រុងស្រីអយុធ្យា បានយករបស់របរប្រើប្រាស់ចាំបាច់ រួមទាំងក្រណាត់យន្តចំនួន៥០០ដុំ និងក្រណាត់មន្តអាគម ១,៥០០ដុំ មកប្រគល់ឱ្យកងទ័ពថៃនៅព្រំដែន ហើយពលរដ្ឋថៃទាំងនេះបានផ្តល់កម្លាំងចិត្តឱ្យកងទ័ពរបស់ខ្លួនការពារទឹកដី ។

ព្រះចៅអធិការវត្តពោកៅតុន បានឱ្យពរលោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង មានសុវត្ថិភាព បន្ទាប់មក លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង ក៏ពាក់អាវយន្ត និយាយថា សូមពលរដ្ឋថៃកុំឈ្លោះគ្នាឯង ពលរដ្ឋថៃត្រូវសាមគ្គីគ្នាជាធ្លុងមួយ ពីព្រោះប្រទេសជិតខាង (កម្ពុជា) កំពុងតាមដានថៃ ។ លោកប្រាប់ឱ្យពលរដ្ឋថៃមើលប្រវត្តិសាស្ត្រឡើងវិញនៅសម័យក្រុងស្រីអយុធ្យាបែកបាក់ ប៉ុន្តែបើពលរដ្ឋថៃសាមគ្គីគ្នា គឺប្រទេសមហាអំណាចធំបំផុតលើពិភពលោក ក៏ពុំអាចហាមឃាត់ថៃបានដែរ នៅថ្ងៃមួយ ពលរដ្ឋថៃត្រូវតែក្រោកឡើងតស៊ូរួមគ្នា ។

ក្រៅពីនេះ លោកក៏បានអរគុណពលរដ្ឋថៃដែលរួមគ្នាយករបស់របរប្រើប្រាស់ប្រគល់ឱ្យកងទ័ពនៅព្រំដែន ហើយលោកប្រាប់ឱ្យពលរដ្ឋតាមដានលទ្ធផលការចរចាកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការកិច្ចការព្រំដែនទូទៅ (GBC) កម្ពុជា-ថៃ ដែលនឹងដឹងលទ្ធផលនៅថ្ងៃទី៨ ខែសីហា នេះ ។ ប្រសិនបើអាចទទួលយកលទ្ធផល GBC ថៃនឹងព្រមទទួលយក ប៉ុន្តែបើទទួលយកលទ្ធផល GBC មិនបានទេ ថៃនឹងចរចាបន្តទៀត ។

កងទ័ពថៃបានត្រៀមខ្លួនជានិច្ច ខណៈរឿងការបង្ហោះដ្រូនបង្កភាពចលាចលនៅខេត្តជាច្រើន សូមឱ្យពលរដ្ឋជួយគ្នាតាមដានសង្កេតមើល ។ រីឯអ្នកមានចំណេះដឹងផ្នែកសញ្ញាប្រេកង់ សូមមកជួយសហការផងដែរ ៕

សង្ស័យវង្វេងដូនតាហើយមើលទៅ! ជនជាតិថៃមួយក្រុមដែលមានទាំងសាស្រ្តាចារ្យ ព្រះសង្ឃ និងអ្នកមានចំណេះដឹងខាងអបិយជំនឿ បាននាំគ្នាសាងសង់រូបសំណាក់ស្ដេចមួយអង្គ ដែលពួកគេបានហៅថាជា «ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧» នៅក្នុងសារមន្ទីរមួយក្នុងខេត្តនគររាជសីមា រួចក៏នាំគ្នារៀបចំពិធីគោរពថ្វាយបង្គំ ព្រមទាំងបំពាក់គ្រឿងពិសិដ្ឋលម្អលើព្រះកាយរូបសំណាក់នោះ ដើម្បីទទួលបានពរជ័យ។

បើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន ថៃរ៉ាត់ កាលពីថ្ងៃទី4 ខែសីហា ឆ្នាំ2025 បានឲ្យដឹងថា អតីតឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក Korn Thuppharangsri បានដឹកនាំពិធីដ៏អធិកអធមមួយនេះ ដែលបានប្រារព្ធឡើងដើម្បីថ្វាយបង្គំដល់រូបសំណាកព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ ដែលជាព្រះមហាក្សត្រដ៏មានភាពអង់អាចបំផុតមួយនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។ ពិធីនេះត្រូវបានប្រព្រឹត្តទៅនៅទីតាំងសារមន្ទីរជាតិភីម៉ៃ ស្រុកភីម៉ៃ ខេត្តនគរាជសីមា ដែលមានការចូលរួមពីព្រះសង្ឃ ថ្នាក់ដឹកនាំសាសនា និងអបិយជំនឿ រួមទាំងប្រជាពលរដ្ឋក្នុងមូលដ្ឋានផងដែរ។

តាមប្រភពដដែលបានឲ្យដឹងថា ពិធីនេះមានការថ្វាយតង្វាយ និងតម្កល់គ្រឿងលម្អយ៉ាងល្អិតល្អន់លើរូបសំណាក ដែលជាសញ្ញានៃការគោរព និងបូជាជូនចំពោះព្រះមហាក្សត្រពីសម័យបុរាណ។ អ្នកប្រារព្ធ និងចូលរួមពិធីនេះជឿថា ទង្វើនេះនឹងនាំមកនូវពរជ័យ ភាពចម្រុងចម្រើន និងការការពារដោយវិញ្ញាណផ្លូវក្នុងមកលើប្រទេសរបស់ពួកគេ។

ព្រឹត្តិការណ៍នេះក៏មានការបង្ហាញជាផ្លូវការនូវសម្លៀកបំពាក់ព្រះរាជា និងគ្រឿងតុបតែងលម្អក្នុងព្រះរាជពិធី។ ចំណែកគ្រឿងតង្វាយទាំងឡាយជានិមិត្តរូបដែលធ្វើឡើងចំពោះរូបសំណាកព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧។ ពិធីនេះក៏រួមបញ្ចូលទាំងការបួងសួង និងបុណ្យឧទ្ទិសដល់វិញ្ញាណក្ខន្ធទាហានដែលបានដួលរលំដែលបានការពារមាតុភូមិថៃ។

គួរបញ្ជាក់ថា ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ព្រះអង្គ ជាក្សត្រខ្មែរដ៏ខ្លាំងពូកែមួយព្រះអង្គដែលល្បីល្បាញថាមានភាពខ្លាំងពូកែខាងធ្វើសឹក។ នៅក្នុងសម័យកាលរបស់ព្រះអង្គ ទ្រង់បានលើកកម្ពស់ផ្នែកសាសនា សុខមាលភាពប្រជារាស្រ្ត និងបានដឹកនាំកសាងប្រាសាទបុរាណដ៏អស្ចារ្យជាច្រើន ធ្វើឲ្យអាណាចក្រខ្មែរមានភាពរុងរឿងដល់កម្រិតកំពូល។

ដោយឡែក ខណៈដែលខាងយោធាថៃកំពុងធ្វើទុក្ខបុ.កម្នេញកម្ពុជាឥតឈប់ឈរ ខាងក្រុមអ្នកកាន់សាសនាទាំងនេះ បែរជាធ្វើការប្រារព្ធពិធីថ្វាយបង្គំ និងបំពាក់គ្រឿងព្រះរាជាជូនរូបសំណាក់របស់ព្រះអង្គដើម្បីសុំពរជ័យ និងសេចក្ដីសុខជូនស្រុករបស់ខ្លួនទៅវិញ។ តើពួកគេដឹងឬធ្វើមិនដឹងឲ្យប្រាកដ? ឬមួយនេះជាចេតនាចង់យកអតីតព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ ទៅធ្វើជាដូនតារបស់ខ្លួន?

ម៉ាឡេសុី៖ នាយករដ្ឋមន្រ្តីម៉ាឡេស៊ី លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម ដែលជាប្រធានផ្លាស់វេនអាស៊ាន នៅថ្ងៃទី៥ ខែសីហា បានលើកឡើងថា ម៉ាឡេស៊ី បានប្រើប្រាស់ផ្កាយរណប ដើម្បីតាមដានបទឈប់បាញ់រវាងកម្ពុជា និងថៃ។ ទន្ទឹមនេះ ប្រធានអាស៊ាន ក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា កម្ពុជា និងថៃ បានឯកភាពឱ្យអនុព័ន្ធយោធាម៉ាឡេស៊ី និងសមភាគីអាស៊ានផ្សេងទៀត តាមដានពីចម្ងាយផងដែរ។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន Bernama។

ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ីរូបនេះ បានអះអាងថា ម៉ាឡេស៊ី ត្រូវបានប្រគល់សិទ្ធិក្នុងការជួយសម្របសម្រួលជម្លោះព្រំដេនរវាងកម្ពុជា និងថៃ រហូតដល់ជម្លោះត្រូវបានដោះស្រាយ។ ត្រង់ចំណុចនេះ លោកអាន់វ៉ា ទំនងបានន័យថា ម៉ាឡេស៊ី នៅតែជួយសម្របសម្រួលប្រទេសសមាជិកអាស៊ានទាំងពីរ បើទោះជាលោកលែងជាប្រធានផ្លាស់វេនក៏ដោយ។

ជាងនេះទៅទៀត ទាក់ទងនឹងសំណួរ ពីការបញ្ជូនក្រុមតាមដាន, លោក Ibrahim បានថ្លែងថា ម៉ាឡេស៊ីបានត្រៀមខ្លួនជាស្រេច ដើម្បីសម្របសម្រួល កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងក្នុងការតាមដានស្ថានការណ៍ នៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ប្រសិនបើប្រទេសទាំងពីរស្នើសុំ។ ទោះជាយ៉ាងណា ស្ថានការណ៍ជម្លោះកម្ពុជា-ថៃ នៅពេលនេះ គឺនៅអាចគ្រប់គ្រងបានទេ បើទោះបីជាមានភាពតានតឹងក៏ដោយ។

លោក Ibrahim Anwar មានប្រសាសន៍ថា៖ “រហូតមកដល់ពេលនេះ យើងមានការត្រួតពិនិត្យ តាមផ្កាយរណប ហើយភាគីកម្ពុជា-ថៃ បានយល់ព្រមថា អនុព័ន្ធយោធារបស់ម៉ាឡេស៊ី រួមជាមួយសមភាគីអាស៊ាន នឹងសម្របសម្រួល កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងឃ្លាំមើលពីចម្ងាយបាន។” នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Bernama។

គួរជម្រាបថា ការប្រកាសតាមដានបទឈប់បា.ញ់រវាងកម្ពុជា និង ថៃ តាមរយៈផ្កាយរណបដោយប្រទេសម៉ាឡេសុីនេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងចំពេលដែលថៃបានចល័តកម្លាំងប្រដាប់អាវុ.ធគ្រប់ដៃ រាយបន្លាលួស និងប្រើប្រាស់គ្រឿងចក្រឈូសឆាយផ្លូវ រុករុលចូលទឹកដីកម្ពុជាយ៉ាងគឃ្លើន ដោយបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីការមិនគោរពបទឈប់បា.ញ់ដែលបានព្រមព្រៀងគ្នា កាលពីថ្ងៃទី28 ខែកក្កដា ឆ្នាំ2025 កន្លងទៅទាល់តែសោះ៕

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានថៃ Amarin News រាយការណ៍ថា កងទ័ពថៃបានចោទប្រកាន់កម្ពុជាទុកសាកសពកងទ័ពចោលនៅសមរភូមិក្រោយពីអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បា.ញ់ និងចោទប្រកាន់ទៀតថា កម្ពុជាទុកសាកសពកងទ័ពរបស់ខ្លួនឱ្យស្អុយរលួយនៅព្រំដែន ដែលថៃចាត់ទុកជាទង្វើអមនុស្សធម៌ និងរំលោ.ភច្បាប់អន្តរជាតិយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ។

អ្នកនាំពាក្យទីបញ្ជាការកងទ័ពថៃ លោក វិថៃ ឡៃផុមយ៉ា បានចេញមុខថ្កោលទោសកងទ័ពកម្ពុជា ដែលទុកចោលសាកសពកងទ័ពនៅសមរភូមិ និងពុំប្រមូលសាកសព ។ លោកចាត់ទុកថា នេះជាទង្វើអមនុស្សធម៌ និងរំលោភច្បាប់អន្តរជាតិយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ។ លោកចោទប្រកាន់ថា ការទុកចោលសាកសាកកងទ័ពនៅសមរភូមិបែបនេះ គឺជាការពុំផ្តល់កិត្តិយសដល់អ្នកពលីជីវិត និងធ្វើឱ្យក្រុមគ្រួសារកងទ័ពដែលស្លាប់ឈឺចាប់ ។

លោកនិយាយថា ទង្វើនេះជាការបំពានអនុសញ្ញាទីក្រុងហ្សឺណែវ (Geneva Conventions) និងល្មើសច្បាប់មនុស្សធម៌អន្តរជាតិ (International Humanitarian Law) ដែលបានកំណត់ឱ្យប្រទេសមានសង្គ្រាមត្រូវប្រមូលសាកសពដោយក្តីគោរព និងផ្តល់កិត្តិយស ។ ផ្ទុយទៅវិញ ថៃបានយកចិត្តទុកដាក់លើការផ្តល់សុខុមាលភាពស្មើៗគ្នាដល់កងទ័ពគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ ជាពិសេស កងទ័ពនៅសមរភូមិដែលពលីជីវិតដើម្បីជាតិ ហើយលោកថា ថៃអនុវត្តយ៉ាងតឹងរ៉ឹងតាមគោលការណ៍អន្តរជាតិពេលបញ្ចប់សង្គ្រាម ឬស្ថានការណ៍ធូរស្រាល ។

ថៃបានស្វែងរកមនុស្សរងរបួស និងស្លាប់ភ្លាមៗស្របតាមគោលការណ៍ពេទ្យកងទ័ព ដោយបញ្ជាក់អត្តសញ្ញាណសាកសពច្បាស់លាស់ និងរៀបចំពិធីបុណ្យសពកងទ័ពតាមកិត្តិយស ព្រមទាំងផ្តល់កម្លាំងចិត្តដល់គ្រួសារសាកសព ។ លើសពីនេះ ក៏មានការថែទាំក្រុមគ្រួសារសាកសពជាបន្តបន្ទាប់ ទាំងការសិក្សារបស់កូនៗ និងផ្តល់សិទ្ធិប្រយោជន៍ផ្សេងៗដើម្បីឱ្យក្រុមគ្រួសារសាកសពអាចរស់នៅបន្តទៀត ខណៈថៃបញ្ជូនកងទ័ពរងរបួសទៅព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យកងទ័ព និងថែទាំរហូតជាសះស្បើយ ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់អ្នកនាំពាក្យទីបញ្ជាការកងទ័ពថៃ លោក វិថៃ ។

ការធ្វើបែបនេះពុំគ្រាន់តែធ្វើតាមតួនាទីនោះទេ ប៉ុន្តែវាបង្ហាញពីការគោរពដល់កងទ័ពគ្រប់រូបដែលពលីជីវិតក្នុងសមរភូមិដើម្បីការពារអធិបតេយ្យជាតិ ។ អ្នកនាំពាក្យទីបញ្ជាការកងទ័ពថៃ លោក វិថៃ សូមអំពាវនាវឱ្យកងទ័ពកម្ពុជាគិតពីទំនួលខុសត្រូវអន្តរជាតិ និងទទួលខុសត្រូវចំពោះកងទ័ពរបស់ខ្លួន ដោយអនុវត្តតាមគោលការណ៍មនុស្សធម៌ ពុំគួរទុកសាកសពកងទ័ពចោលនៅសមរភូមិបែបនេះ ។

គួរបញ្ជាក់ថា នេះជាការចោទប្រកាន់ពីសំណាក់កងទ័ពថៃមកលើកម្ពុជា និងពុំទទួលស្គាល់ថា សាកសពទាំងនេះគឺជាសាកសពកងទ័ពថៃនៅព្រំដែន ដោយសារកងទ័ព និងរដ្ឋាភិបាលថៃព្យាយាមលាក់បាំងព័ត៌មានការស្លាប់របស់កងទ័ព ពុំហ៊ានប្រាប់ការពិតដល់ក្រុមគ្រួសារកងទ័ព ពីព្រោះខ្លាចរងការអាម៉ាស់ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ តាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Khaosod នៅថ្ងៃទី៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ឱ្យដឹងថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទីថៃ លោក ភូមិថាំ វីឆាយ៉ាឆៃ បានបញ្ជាឱ្យគណៈរដ្ឋមន្ត្រីរៀបចំពាក្យបណ្តឹងព្រហ្មទណ្ឌ និងរដ្ឋប្បវេណីប្រឆាំងកម្ពុជាទៅកាន់អន្តរជាតិ ដោយលោកចោទប្រកាន់កម្ពុជាចាប់ផ្តើមបា.ញ់ប្រ.ហារថៃមុន ។ លោករំពឹងថា អន្តរជាតិនឹងកាត់ទោសកម្ពុជា និងទាមទារសំណងការខូចខាត ព្រមទាំងប្រគល់តួនាទីឱ្យក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមឌីជីថល ទប់ស្កាត់ព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ។

នៅថ្ងៃទី៥ ខែសីហា នេះ លោក ជិរ៉ាយុ ហួងសាប់ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលថៃនិយាយថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទី លោក ភូមិថាំ វីឆាយ៉ាឆៃ បានបញ្ជាឱ្យគណៈរដ្ឋមន្ត្រីកំណត់វិធានការដូចខាងក្រោម ៖

១-ចាត់វិធានការតាមច្បាប់ករណីកម្ពុជាប្រើប្រាស់កម្លាំងកងទ័ព និងអាវុធឈ្លានពានអធិបតេយ្យថៃ រហូតបណ្តាលឱ្យពលរដ្ឋថៃស្លាប់ និងបាត់បង់ទ្រព្យសម្បត្តិ ក៏ដូចជាបាត់បង់ជីវិតកងទ័ព និងមន្ត្រីរាជការជាច្រើន ។ ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធត្រូវចាត់វិធានការផ្នែកច្បាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងបណ្តឹងព្រហ្មទណ្ឌ និងរដ្ឋប្បវេណីទាំងនៅប្រទេសថៃ និងអន្តរជាតិ រួមទាំងច្បាប់ផ្សេងៗ ។

ការិយាល័យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិត្រូវប្រជុំជាមួយសស្ថាប័នរងការខូចខាត ដូចជា ៖ កងទ័ពជើងគោក ក្រសួងមហាផ្ទៃ ក្រសួងសុខាភិបាល និងក្រសួងផ្សេងៗ ដោយអញ្ជើញអគ្គលេខាធិការក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋចូលរួមប្រជុំដើម្បីណែនាំផ្លូវច្បាប់ ដើម្បីចាត់វិធានការតាមច្បាប់ឱ្យបានឆាប់បំផុតដើម្បីដាក់ទោសកម្ពុជា និងទាមទារសំណងខូចខាត ព្រមទាំងជូនដំណឹងដល់ពលរដ្ឋថៃឱ្យដឹងពីសិទ្ធិប្តឹងកម្ពុជាទាមទារសំណង ។

២-នៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃបានឈប់បាញ់គ្នាហើយ ពេលនេះ ប្រទេសទាំងពីរកំពុងប្រជុំគណៈកម្មាធិការកិច្ចការព្រំដែនទូទៅ (GBC) នៅម៉ាឡេស៊ី ចាប់ពីថ្ងៃទី៤ ដល់ថ្ងៃទី៧ ខែសីហា ប៉ុន្តែមានភារកិច្ចជាច្រើនដែលថៃត្រូវចាត់វិធានការ គឺការដោះគ្រាប់ដែលកងទ័ពកម្ពុជាបាញ់មកសេសសល់នៅទីប្រជុំជន និងបរិវេណលំនៅឋានពលរដ្ឋ ។ សូមឱ្យភ្នាក់ងារដោះគ្រាប់ធ្វើការដោយប្រុងប្រយ័ត្ន និងគិតពីសុវត្ថិភាពខ្លួនឯង រួមទាំងពលរដ្ឋ ។

៣-ការពារ និងដោះស្រាយបញ្ហាការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានក្លែងក្លាយដែលកើនឡើង និងផលប៉ះពាល់ខ្លាំង ជាពិសេស ព័ត៌មានក្នុងបណ្តាញសង្គមពេលស្ថានការណ៍ព្រំដែនពុំទាន់មានសន្តិសុខគ្រប់គ្រាន់ ។ លោកចោទប្រកាន់ថា ថៃរងការវាយប្រហារព័ត៌មានក្នុងបណ្តាញសង្គមពីកម្ពុជា ដែលព្យាយាមធ្វើឱ្យបែកបាយក្នុងសង្គមថៃ ។ ក្រៅពីនេះ សូមក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមឌីជីថលទប់ស្កាត់ព័ត៌មានក្លែងក្លាយក្នុងបណ្តាញសង្គមដែលមានប្រភពពីក្រៅប្រទេស ដើម្បីកុំឱ្យពលរដ្ឋយល់ខុស ។

គួរបញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្ន មានសារព័ត៌មានក្លែងក្លាយជាច្រើនក្នុងបណ្តាញសង្គមថៃ ដែលសរសេរចោទប្រកាន់ និងលាបពណ៌កម្ពុជាមិនឈប់ឈរ ។ ក្រៅពីនេះ ក៏មានការផ្សាយព័ត៌មានបំភ្លៃ ដែលមានប្រភពចេញពីសារព័ត៌មាននានារបស់ថៃ ដោយសាររដ្ឋាភិបាលថៃគ្មានវិធានការទប់ស្កាត់ បែរជាមកចោទប្រកាន់កម្ពុជាផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានក្លែងក្លាយទៅវិញ ។ លើសពីនេះ ថៃរៀបចំដាក់ពាក្យបណ្តឹងព្រហ្មទណ្ឌ និងរដ្ឋប្បវេណីប្រឆាំងកម្ពុជាទៅអន្តរជាតិ ដោយចោទប្រកាន់កម្ពុជាចាប់ផ្តើមបា.ញ់ថៃមុន ៕

ម៉ូស្គូ៖ ភ្នំភ្លើង Krasheninnikov ដែលស្ថិតនៅលើឧបទ្វីប Kamchatka ក្នុងភាគខាងកើតនៃប្រទេសរុស្ស៊ី បានផ្ទុះឡើងវិញជាលើកដំបូងក្នុងរយៈពេលជាង ៥សតវត្ស កាលពីថ្ងៃអាទិត្យទី ៤ ខែសីហា បង្ហាញពីសកម្មភាពភ្លើងភ្នំដ៏កម្រនៅតំបន់នេះ។ អ្នកជំនាញជឿថា សកម្មភាពនេះអាចទាក់ទងទៅនឹងរញ្ជួយដីកម្រិតខ្លាំងដែលបានកើតឡើងកាលពីសប្ដាហ៍មុន។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន BBC ភ្នំភ្លើងនេះបានបញ្ចេញផេះឡើងដល់កម្ពស់ជាង ៦ គីឡូម៉ែត្រ (ស្មើនឹង ៣.៧ ម៉ាយ) ពេញពេលយប់។ ទោះបីជាការផ្ទុះមានកមពស់ខ្ពស់ក៏ដោយ ក្រសួងសង្គ្រោះបន្ទាន់របស់រុស្ស៊ីបានបញ្ជាក់ថា វាមិនមានការគំរាមកំហែងដោយផ្ទាល់ដល់តំបន់ទីប្រជុំជននោះទេ។

បន្ទាប់ពីការផ្ទុះភ្នំភ្លើង ក៏បានកើតមានការរញ្ជួយដីកម្រិត ៧.០ រ៉ិចទ័រ នៅកោះ Kuril នៅថ្ងៃដដែលផងដែរ ដែលបានជម្រុញឱ្យមានការព្រមានអំពីរលកយក្សស៊ូណាមិ កម្ពស់ស្រាលប្រហែល ១៨ សង់ទីម៉ែត្រ តាមបណ្តោយឆ្នេរនៃរដ្ឋ Kamchatka។ ប្រជាពលរដ្ឋត្រូវបានណែនាំឱ្យផ្លាស់ទីចេញពីតំបន់ឆ្នេរ ដើម្បីជៀសវាងហានិភ័យ ទោះបីជារលកមិនខ្លាំងក៏ដោយ។

លោកស្រី Olga Girina ប្រធានមណ្ឌលត្រួតពិនិត្យភ្នំភ្លើង Kamchatka បានបញ្ជាក់ថា ការផ្ទុះដ៏ថ្មីនេះ គឺជាលើកដំបូងចាប់តាំងពីសតវត្សទី ១៥ ហើយអាចទាក់ទងនឹងសម្ពាធដែលកើតឡើងក្រោយរញ្ជួយដីកម្រិត ៨.៨ រ៉ិចទ័រ។ នេះគឺជារញ្ជួយដីខ្លាំងបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ប្រទេសរុស្ស៊ី ដែលបានធ្វើឱ្យជម្លៀសប្រជាជនរាប់លាននាក់ និងបញ្ចេញការព្រមានអំពីស៊ូណាមិរហូតដល់ French Polynesia និង Chile។

គួរបញ្ជាក់ថា Kamchatka ស្ថិតនៅក្នុង “រង្វង់ភ្លើងប៉ាស៊ីហ្វិក” (Pacific Ring of Fire) ដែលជាតំបន់មានសកម្មភាពភ្នំភ្លើង និងរញ្ជួយដីខ្ពស់បំផុតលើពិភពលោក។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានព្រមានថា អាចមានការរញ្ជួយដីបន្ថែមទៀតក្នុងពេលខាងមុខ។

មិនត្រឹមជួបគ្រោះធម្មជាតិទេ រុស្ស៊ីក៏កំពុងទទួលគំនាប ដោយវិធានការរឹតបន្តឹងពីសហរដ្ឋអាមេរិកផងដែរ។ កាលពីថ្ងៃទី ២៨ ខែកក្កដា ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ថា អាមេរិកនឹងទុកពេលតែ១០-១២ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះសម្រាប់រដ្ឋាភិបាលរុស្ស៊ី ដើម្បីយល់ព្រមចូលរួមការចរចាជាមួយអ៊ុយក្រែនក្នុងការបញ្ចប់សង្គ្រាម។ ប្រសិនបើរុស្ស៊ីមិនអនុវត្តន៍នូវការចរចានេះ សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងដាក់ឱ្យមានទណ្ឌកម្មបន្ថែមលើរដ្ឋាភិបាលរុស្ស៊ី និងស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុធំៗរបស់ខ្លួន។

ផលវិបាកនៃការដាក់គំនាបនេះអាចនាំភាពចម្រូងចម្រាស់ទាំងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ និងយុទ្ធសាស្ត្រ។ ប្រសិនបើរុស្ស៊ីមិនយល់ព្រមចូលរួមចរចា ការដាក់ទណ្ឌកម្មបន្ថែមនឹងធ្វើឱ្យរដ្ឋាភិបាលរុស្ស៊ីប្រឈមនឹងវិបត្តិធនាគារ ការខាតបង់បច្ចេកវិទ្យាអន្តរជាតិ ការរឹតបន្តឹងរបបយុទ្ធសាស្ត្រចាំបាច់ ហើយអាចបណ្តាលឱ្យមានការប្រែប្រួលគោលនយោបាយខាងក្នុងផងដែរ។

ការប្រឈមទាំងផ្នែកធម្មជាតិ និងអន្តរជាតិជាបន្តបន្ទាប់នេះ បានបង្កើតសម្ពាធយ៉ាងខ្លាំងដល់រដ្ឋាភិបាលរុស្ស៉ី ក្នុងការចាត់ចែងស្ថានការណ៍ជាតិ និងអន្តរជាតិដែលកំពុងកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់៕

ថៃបានប្រើល្បិចគ្រប់បែបយ៉ាង លាបពណ៌ប្រទេសកម្ពុជាថាជាអ្នកផ្តើមសង្គ្រាមមុន ផ្តល់ព័ត៌មានក្លែងក្លាយដល់ប្រជាពលរដ្ឋរបស់ខ្លួន និងអាងមានប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយធំជាងកម្ពុជាកុហកទៅកាន់ពិភពលោក។ ប៉ុន្តែការពិតនៅតែជាការពិត ខណៈពិភពលោកបានដឹងបន្តិចម្តងៗពីប្រទេសកម្ពុជានិងថៃ ថាអ្នកណាជាអ្នកនិយាយពិត អ្នកណាជាជនបង្កជម្លោះ។ ភ្នាក់ងារព័ត៌មាន CNA ដែលមកយកព័ត៌មានផ្ទាល់នៅប្រទេសកម្ពុជា Youtuber ជនជាតិអង់គ្លេសដែលធ្លាប់មកលេងទាំងនៅខ្មែរនិងថៃគឺបានបញ្ជាក់ច្បាស់ៗពីអត្តចរិតប្រជាជនកម្ពុជាថាជាប្រទេសបែបណា មានប្រជាជនបែបណា។

អ្នកយកព័ត៌មាន CNA ដែលបានរាយការណ៍នៅតាមបន្ទាត់ព្រំដែនស្ថិតខេត្តឧត្តរមានជ័យ លោកបាននិយាយថាអ្នកដែលមានរបួសគាត់នៅតែញញឹមនិងលើកដៃស្វាគមន៍លោក បើទោះបីជាពិបាកក្នុងការសន្ទនាប៉ុន្តែភាសាកាយវិការគឺពលរដ្ឋខ្មែរបង្ហាញពីភាពស្មោះត្រង់ពិតប្រាកដ។ អ្នកយកព័ត៌មានរូបនេះក៏បានរំលេចពីទាហានម្នាក់ដែលមានអាយុ៦៥ឆ្នាំហើយគ្រោងចូលនិវត្តន៍នៅឆ្នាំក្រោយ ប៉ុន្តែបានឆ្លើយដោយមិនស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការមក បំពេញភារកិច្ចជូនជាតិ ហើយទទួលបានការគាំទ្រពីគ្រួសារផងដែរ។ អ្នករាយការណ៍ព័ត៌មានរូបនេះថាទាហានដែលលោកបានសាកសួរនោះគឺបានធ្វើជាទាហាន៤០ឆ្នាំមកហើយប៉ុន្តែមិនដែលមានរបួសទេទើបតែពេលនេះត្រូវរបួស។

ភ្នាក់ងារកាសែត CNA ក៏បានលើកឡើងពីប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជានៅតាមព្រំដែនគឺមានជីវភាពក្រីក្រហើយអ្វីដែលសំខាន់បំផុតសម្រាប់ពួកគាត់គឺត្រូវការតែសន្តិភាពប៉ុណ្ណោះ។

ងាកមកកាន់ Youtuber ជាជនជាតិអង់គ្លេសម្នាក់មានឈ្មោះថា Teddy Grey ដែលធ្លាប់មកលេងកម្សាន្តទាំងប្រទេសកម្ពុជានិងថៃកាលពីអំឡុងពេលចូលឆ្នាំ គឺបង្ហាញត្រង់ៗថាពលរដ្ឋថៃបានហាមឃាត់លោកមិនឱ្យមកលេងប្រទេសកម្ពុជា ប៉ុន្តែពេលលោកមកលេងកម្ពុជាមិនមានពលរដ្ឋខ្មែរហាមលោកមិនឱ្យទៅលេងប្រទេសថៃនោះទេ។ នេះអាចបញ្ជាក់ថា ពលរដ្ឋថៃភាគច្រើនគឺតែងតែចិញ្ចឹមចិត្តស្អប់ប្រទេសកម្ពុជានិងនិយាយអាក្រក់លាបពណ៌កម្ពុជា ប៉ុន្តែនៅពេលគេមកដល់គឺបានដឹងការពិតថាកម្ពុជាមិនអាក្រក់ដូចអ្វីដែលគេចោទប្រកាន់ឡើយហើយប្រជាជនកម្ពុជាជាជនស្លូតត្រង់។

មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ Teddy Grey គឺបានបង្ហាញគោលជំហរមកខាងកម្ពុជា និងបានលើកឡើងថាកម្ពុជាត្រូវការសន្តិភាព។ នេះគ្រាន់តែជាផ្នែកមួយប៉ុណ្ណោះដែលមានជនបរទេសបានដឹងបានឮ បានយល់ពីប្រទេសកម្ពុជាមិនបានបំពានឬចង់បង្កជម្លោះជាមួយអ្នកណា។

ក្រសែភ្នែកពិភពលោករឹតតែបានឃើញច្បាស់បន្ថែមទៀតដែលមានពលរដ្ឋខ្មែររស់នៅក្រៅប្រទេសជាច្រើនបានដង្ហែក្បួនត្រូវការសន្តិភាពសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា និងឱ្យថៃឈប់ឈ្លានពានកម្ពុជាបន្តទៀត កុំបំពានបទឈប់បាញ់។ មែនទែនទៅ ដំបូងឡើងក្រសែភ្នែកពិភពលោកភាគច្រើនមើលមកខាងកម្ពុជាជាប្រទេសដែលផ្តើមសង្គ្រាម ប៉ុន្តែបន្តិចៗពិភពលោកបានចាប់ផ្តើមប្តូរការគិតបន្ទាប់ពីឃើញទង្វើរបស់ប្រទេសថៃមិនដូចអ្វីដែលនិយាយ៕