បន្ទាយមានជ័យ៖ នៅរសៀលថ្ងៃទី14 ខែសីហា ឆ្នាំ2025 គណៈប្រតិភូតំណាង 7 ប្រទេស ដឹកនាំដោយអនុព័ន្ធយោធាម៉ាឡេសុីប្រចាំនៅកម្ពុជា បានចុះត្រួតពិនិត្យដោយផ្ទាល់នៅចំណុចទីតាំងដែលទាហានថៃបានព័ទ្ធបន្លាលួស និងគរសំបកកង់ឡាន ស្ថិតក្នុងឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ លើទឹកដីកម្ពុជា។

បើតាមលោក អ៊ុ រាត្រី អភិបាលខេត្ដបន្ទាយមានជ័យ ដែលអមដំណើរចុះត្រួតពិនិត្យនោះបានឲ្យដឹងថា ក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍បណ្តោះអាសន្ន (IOT) ដឹកនាំដោយលោកវរសេនីយ៍ឯក Nazlee Bin Abdul Rahim អនុព័ន្ធយោធាម៉ាឡេស៊ីប្រចាំកម្ពុជា និងមានអនុព័ន្ធយោធាប្រទេសផ្សេងទៀត ដែលមាននិវេសនដ្ឋានក្នុង និងក្រៅប្រទេសកម្ពុជារួមមាន៖ ប្រទេសប្រ៊ុយណេ ឥណ្ឌូនេស៊ី ឡាវ មីយ៉ាន់ម៉ា ហ្វីលីពីន និងវៀតណាម សរុបចំនួន ៧ប្រទេស បានធ្វើការពិនិត្យសកម្មភាពថៃ ដែលរាយបន្លាលួស និងដាក់កង់ឡានបិទផ្លូវ និងព័ទ្ធផ្ទះប្រជាជនក្នុងទឹកដីកម្ពុជា។

បន្ថែមពីពិនិត្យនៅទីតាំងឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ក្រុមសង្កេតការណ៍ IOT ក៏បានចុះទៅពិនិត្យព្រំដែនត្រង់ចំណុចបឹងត្រកួន ដើម្បីសង្កេតមើលលក្ខខណ្ឌនានា បន្ទាប់ពីបទឈប់បាញ់នាពេលថ្មីៗនេះ។

គួររំលឹកឡើងវិញថា ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី12 ខែសីហាមក យោធាថៃដែលពាក់ឯកសណ្ឋានប៉ារ៉ាមានប្រដាប់ដោយអាវុ.ធ និងបន្លាលួស បានចូលមកធ្វើសកម្មភាពដាក់ពង្រាយវាទីក្នុងដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជា ស្ថិតនៅភូមិជោគជ័យ ឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ក្រោយបទឈប់បាញ់ និងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម នៃកិច្ចប្រជុំវិសាមញ្ញនៃគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ កម្ពុជា-ថៃ បានចូលជាធរមាន។

សកម្មភាពនេះ ហាក់ផ្ទុយនឹងកិច្ចព្រមព្រៀងដែលបានឯកភាពគ្នាចំនួន 13 ចំណុច ជាពិសេសទៅលើចំណុចដែលហាមប្រាមភាគីទាំងពីរមិនឲ្យធ្វើចលនាយោធា និងហាមត្រូវឈរជើងតែនៅទីតាំងរបស់ខ្លួនក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន។

ទោះជាយ៉ាងណា កងទ័ពកម្ពុជានៅតែមានភាពអត់ធ្មត់ជាអតិបរមា មិនពង្រីកបញ្ហាឲ្យឈានដល់ការល្មើសបទឈប់បា.ញ់ជាដាច់ខាត។ ជាមួយគ្នានេះ ក្រសួងការពារជាតិ នៅតែប្តេជ្ញាចិត្តជានិច្ច ក្នុងការអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ឲ្យបានម៉ឺងម៉ាត់បំផុត ចំពោះគោលការណ៍ច្បាប់អន្តរជាតិ ការដោះស្រាយវិវាទដោយសន្តិវិធី និងរក្សាឱ្យបាននូវអធិបតេយ្យបូរណភាពទឹកដីរបស់ខ្លួន ទោះក្នុងតម្លៃណាក៏ដោយ៕

ថៃ៖ ថៃកំពុងសម្ដែងការមិនពេញចិត្តថាកម្ពុជាចង់បង្ករឿងទៀតហើយ ដោយសារព័ត៌មាន The Nation របស់ថៃបានចុះផ្សាយថា កម្ពុជាបានដំឡើងសំណាញ់ការពារដ្រូននៅតាមព្រំដែនប្រមាណជា 61ទីតាំង ធ្វើឲ្យកងទ័ពចាំបាច់ត្រូវពង្រឹងសមត្ថភាពការពារសន្តិសុខកាន់តែខ្លាំងឡើង ដើម្បីត្រៀមខ្លួនទប់ទល់នឹងស្ថានការណ៍មិនប្រក្រតីណាមួយដែលអាចកើតមាន។

នៅថ្ងៃទី14 ខែសីហា ឆ្នាំ2025 កងទ័ពភូមិភាគទី២ ថៃបានពង្រឹងការការពារនៅទីតាំងសំខាន់ៗមួយចំនួននៅតាមព្រំដែន និងបន្តតាមដានស្ថានការណ៍ក្រោមការណែនាំពីកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ ដើម្បីជាការឆ្លើយតបនឹងសកម្មភាពរបស់កម្ពុជា។ ពួកគេអះអាងថា ភាពតានតឹងនៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ នៅតែមានខ្ពស់ ព្រោះកម្ពុជាបានដាក់ពង្រាយសំណាញ់ចាប់ដ្រូនចំនួន 61 ដែលត្រូវបានរាយការណ៍ថា ជាការដាក់ដើម្បីពង្រឹងការឃ្លាំមើល និងទប់ស្កាត់ការលុកលុយតាមផ្លូវអាកាស។

ប្រភពដដែលបានឲ្យដឹងទៀតថា ទីតាំងចំនួន 11 នៅតាមបណ្ដោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ នឹងត្រូវបានដាក់ពង្រាយកម្លាំងការពារយ៉ាងតឹងរឹងពីសំណាក់យោធាថៃជាមួយនឹងការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់បំផុត ព្រមទាំងត្រៀមខ្លួនជាស្រេចដើម្បីឆ្លើយតបភ្លាមៗ ប្រសិនបើអធិបតេយ្យថៃត្រូវបានរំលោភបំពាន។

គួរបញ្ជាក់ថា សំណាញ់ការពារដ្រូន ឬ Drone Defender គឺជាឧបករណ៍ប្រឆាំងនឹងដ្រូន តាមរយៈការបា.ញ់ទម្លាក់ ឬផ្ដាច់ប្រព័ន្ធបញ្ជារបស់ដ្រូន។ ដោយឡែក ជុំវិញការដាក់ពង្រាយសំណាញ់ការពារដ្រូនរបស់កម្ពុជានេះ គឺដាក់នៅដើម្បីការពារការជ្រៀតចូលតាមផ្លូវអាកាសក្នុងតំបន់ព្រំដែន និងដាក់តែនៅក្នុងដែនអធិបតេយ្យភាពប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែថៃបែរចង់ចោ.ទប្រកាន់ថានេះគឺជាទង្វើបង្កើនភាពតានតឹង និង ប្រកាសត្រៀមកម្លាំងក្នុងការឆ្លើយតបទៅវិញ។

លើសពីនេះ អ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ និងជាចម្ងល់នោះត្រង់ថា តើហេតុអ្វីបានជាថៃដឹងថាកម្ពុជាបានដំឡើងសំណាញ់ការពារដ្រូន ទាំងដែលកម្ពុជាមិនបានប្រកាសពីដំណឹងនេះផងនោះ? ឬមួយអាចបណ្ដាលមកពីថៃបានបញ្ជូនដ្រូនចូលទឹកដីកម្ពុជា ហើយត្រូវបានចាត់ការដោយស្នាដៃសំណាញ់ការពារ ទើបបានជាថៃហាក់មិនសុខចិត្តយ៉ាងនេះ?

ខណៈព័ត៌មានបង្ហាញពីភាពតានតឹងតាមព្រំដែនរវាងប្រទេសកម្ពុជា និងថៃ អាចឈានដល់ការផ្ទុះអាវុធដាក់គ្នាជាថ្មី ត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយយ៉ាងទូលំទូលាយ អ្នកស្រី ផន សុផារី បែរជាជញ្ជូនជំនួយដាក់ឡានធ្វើដំណើរឆ្ពោះទៅតំបន់ជម្លោះទៅវិញ។

«មិនថាមានរឿងអ្វីក៏ដោយ ពួកយើងមិនទុកអ្នកចោលទេ» នេះសំណេររបស់អ្នកស្រី ផន សុផារី សរសេរភ្ជាប់នឹងរូបភាពរថយន្តដឹកទំនិញធំមួយដែលត្រៀមចាកចេញទៅកាន់តំបន់ព្រំដែនខ្មែរ-ថៃទាំងយប់តែម្តង។ ថ្ងៃទី១៣ និងថ្ងៃទី១៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ គឺជាវេលាដែលប្រភពព័ត៌មានជាច្រើនបានសន្មត់ ថាជាពេលភាគីកងទ័ពថៃគ្រោងបើកការវាយប្រហារមកលើទឹកដីប្រទេសកម្ពុជា។ សកម្មភាពនៃការចល័តទ័ព ជញ្ជូនសព្វាវុធ និងរថក្រោះជាច្រើនគ្រឿងចូលមកក្នុងតំបន់ព្រំដែនរបស់ភាគីថៃ បានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីចេតនាឈ្លានពានមកលើទឹកប្រទេសកម្ពុជាសាជាថ្មី។

ដូចគ្នានឹងបុគ្គលមានឥទ្ធិពលផ្សេងទៀតនៅក្នុងសង្គមខ្មែរដែរ គ្រួសារអ្នកស្រី សុផារី និងក្រុមការងារបានចូលរួមយ៉ាងសស្រាក់សស្រាំក្នុងការកៀរគរជំនួយពីគ្រប់ទិសទីផ្តល់ជូនទាហានជួរមុខ និងពលរដ្ឋភៀសសឹក។ ហាក់ចង់បង្ហាញពីការដឹងគុណចំពោះក្រុមការងារ ដែលជួយជញ្ជូនជំនួយទាំងយប់ជូនដល់ទាហានជួរមុខ និងពលរដ្ឋរស់នៅតំបន់មានជម្លោះផងនោះ អ្នកស្រី សុផារី ថា៖ «ខ្ញុំមានត្រឹមតែសម្លេងទេ! តែអ្នកដែលហត់ពិតប្រាកដ គឺបងប្អូនដែលបើកឡានដឹកស្បៀង លើកជញ្ជូនឥវ៉ាន់ ទាំងយប់ថ្ងៃមិនដែលបានសម្រាកគ្រប់គ្រាន់ទេ»។

សកម្មភាពនេះ ក៏បង្ហាញពីភាពអំណត់ ក្លាហានជំនះបញ្ហារបស់ក្រុមផ្តល់ជំនួយ អ្នកស្រី ផន សុផារីផងដែរ។ ដ្បិតស្ថិតក្នុងកាលៈទេសៈប្រទេសជួបសង្គ្រាម បុគ្គលល្បីៗជាច្រើនបានចេញមុខបង្កើតមូលនិធិប្រមូលជំនួយជួយដល់ជនរងគ្រោះ ប៉ុន្តែអ្នកសង្គ្រោះទាំងនោះក៏ជួបនឹងព្យុះបញ្ហាជាច្រើនដូចគ្នា។ សង្គ្រាមពាក្យសំដី និងការតិះដៀល រិះគន់ ដែលម្ចាស់មូលនិធិច្រើនជួបប្រទះនោះ គឺពួកគេជួបនឹងការចោទប្រកាន់ថាជាអ្នកលួចគៃបន្លំយកជំនួយធ្វើជាសម្បត្តិផ្ទាល់ខ្លួន។

អ្នកផលិតមាតិកាសង្គមមានឥទ្ធិលមួយចំនួនដែលរងនឹងបញ្ហានេះ ខ្លះបានប្រកាសពីភាពតានតឹងផ្លូវចិត្តធ្ងន់ធ្ងរ ខ្លះទៀតប្រកាសរាងចាលនៃការជួយគេ បែរជួបទុក្ខខ្លួនឯង បាក់ទឹកចិត្ត ហើយអស់សង្ឃឹមក្នុងការធ្វើទង្វើរល្អជាដើម។ បង្ហាញភាពស្មោះត្រង់ជាការតបតដ៏ល្អបំផុត គ្រួសារអ្នកស្រី សុផារី ជ្រើសយកការផ្សព្វផ្សាយបញ្ជីចំណូលចំណាយច្បាស់លាស់ ហើយបន្តសកម្មភាពមនុស្សធម៌របស់ខ្លួនដដែល៕

«ហូបស្ពឺអត់?» ជាឃ្លាដែលទទួលបានប្រជាប្រិយភាពខ្លាំងណាស់ពីសំណាក់អ្នកលេងបណ្តាញសង្គមនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជានារយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃចុងក្រោយនេះ។ ក្រៅអំពីអត្ថន័យដែលសំណាងអោយក្តីស្រលាញ់រវាងនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា សម្តេចបវធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត និងលោកជំទាវពេជ្យ ច័ន្ទមុនី តើអ្នកដឹងទេ ពលរដ្ឋខ្មែរមានជំនឿបែបណាចំពោះ ផ្លែស្ពឺ នេះ? តើស្ពឺ មានអត្ថប្រយោជន៍បែបណាចំពោះសុខភាព?

ស្ពឺ ជាប្រភេទដើមឈើហូបផ្លែ ដែលប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទូទៅនិយមដាំតាមផ្ទះទុកជាលម្អផង និងបរិភោគផង។ ផ្លែមានរាងជ្រុង សាច់ជ្រាយមានទឹក ខ្លះមានរសជាតិជូរ ខ្លះផ្អែមលាយជូរ អ្នកស្រុកតែងហូបផ្លែស្ពឺ ធ្វើជាអាហារកំដរមាត់ជាមួយគ្រឿងជ្រលក់ច្រើនប្រភេទតាមចំណង់ចិត្ត ឬច្នៃស្ពឺជាអាហារ ពិសេសប្រើជាគ្រឿងអន្លក់ជាមួយទឹកគ្រឿង ប្រហុក ផ្អក និងណែមនឿងជាដើម។

នៅក្នុងជំនឿខ្មែរ ពលរដ្ឋមួយចំនួនជឿថា ស្ពឺជាប្រភេទរុក្ខជាតិបន្សាប ដូចគ្នានឹងដើមរាំងសាបដែរ គឺអ្នកដែលប្រើខ្សែកថា ឬខ្សែចង្កេះ ប្រើកន្សែងយន្ត ឬយន្តនានា គេនឹងមិនទទួលទានផ្លែស្ពឺ ឬដើរក្រោមដើមស្ពឺឡើយ ព្រោះអាចសាបមន្តអាគមលែងពូកែដូចគ្រាមុន។ ប៉ុន្តែស្ពឺ ផ្តល់នូវអត្ថប្រយោជន៍ច្រើនយ៉ាងចំពោះសុខភាព។

ទី១ ជួយពង្រឹងប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ និងប្រឆាំងការរលាក ព្រោះសម្បូរវីតាមីន C ដែលប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម ជួយប្រឆាំងនឹងមេរោគបាក់តេរី ហើយមានផ្ទុកសារធាតុប្រឆាំងនឹងការរលាក។ ទី២ ជំនួយដល់ការគេង និងកាត់បន្ថយភាពតានតឹង ព្រោះស្ពឺមានផ្ទុកសារធាតុ Saponins និង Flavonoids ដែលជួយធ្វើឱ្យចិត្តស្ងប់។ ទី៣ ជួយដល់ប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ ព្រោះជាផ្លែឈើមានជាតិសរសៃខ្ពស់ ជួយសម្រួលដល់ចលនាពោះវៀន និងការពារការទល់លាមក។

ទី៤ ជួយដល់សុខភាពបេះដូង ដោយសារសារធាតុ Potassium និងជាតិសរសៃដែលផ្លែស្ពឺមាន ជួយគ្រប់គ្រងសម្ពាធឈាម និងកម្រិតកូឡេស្តេរ៉ុល ហើយកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺបេះដូង និងសរសៃឈាម។ ទី៥ ផ្តល់ថាមពល និងជួយសម្រកទម្ងន់ ស្ពឺមានកាឡូរីទាប ប៉ុន្តែសម្បូរទៅដោយជាតិសរសៃ និងកាបូអ៊ីដ្រាតដែលផ្តល់ថាមពល។ ជាតិសរសៃជួយឱ្យអ្នកឆ្អែតបានយូរ ហើយជួយដល់ការគ្រប់គ្រងទម្ងន់បានល្អ។ ទី៦ ជំនួយសុខភាពស្បែក ព្រោះសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មនៅក្នុងផ្លែស្ពឺជួយការពារកោសិកាស្បែកពីការបំផ្លាញដោយរ៉ាឌីកាល់សេរី ការពារភាពចាស់មុនវ័យ។

ទោះផ្លែស្ពឺមានអត្ថប្រយោជន៍ច្រើនក្តី តែអ្នកជំងឺតម្រងនោម គួរទទួលទានដោយប្រុងប្រយ័ត្ន។ សារធាតុ oxalic acid ដែលមានក្នុងស្ពឺ អាចបង្កជាបញ្ហាសម្រាប់អ្នកជំងឺតម្រងនោមមួយចំនួន៕

(ភ្នំពេញ)៖ ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជាបានបញ្ជាក់ពីបញ្ហាដែលទាហានថៃតែងដើរល្បាតហើយជាន់មីនកន្លងមកថា វាជាទំនួលខុសត្រូវរបស់ថៃខ្លួនឯងនោះទេ ព្រោះថៃបានដឹងហើយថាតំបន់ណាជាតំបន់មានមីន តែថៃនៅតែឲ្យទាហានរបស់ខ្លួនដើរល្បាតនៅទីនោះដោយបំពានទើបចេះតែជាន់មីនដូច្នេះ។

យោងតាមសេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់ក្រសួងការបរទេស និង សហប្រតិបត្តិការនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា នាយប់ថ្ងៃទី13 ខែសីហា នេះបានឲ្យដឹងថា តំបន់ដែលទាហានថៃបានដើរល្បាតហើយជាន់មីននោះ ត្រូវបានចុះបញ្ជីដោយអន្តរជាតិថាជាចំការមីនដែលនៅសល់តាំងជម្លោះផ្ទៃក្នុងកម្ពុជាទស្សវត្សឆ្នាំ១៩៧០ និង១៩៨០មកម្លេះ។ ជាពិសេស ចំពោះតំបន់ដែលទាហានថៃបានជាន់មីននោះទៀតសោត គឺស្ថិតនៅក្នុងដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជា ដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយអន្តរជាតិតាមរយៈអនុសញ្ញាបារាំង-សៀម តាំងពីឆ្នាំ១៩០៤ និងឆ្នាំ១៩០៧មកម្ល៉េះ។

លើសពីនេះ សេចក្ដីថ្លែងការណ៍ខាងលើក៏បានគូសបញ្ជាក់ដែរថា ឧប្បត្តិហេតុផ្ទុះមីននេះ ពិតជាមិនអាចកើតឡើងបានឡើយប្រសិនបើយោធាថៃមិនចល័តកម្លាំង និងធ្វើប្រតិបត្តិការក្នុងតំបន់ដែលមានការដឹងឮហើយថាជាតំបន់មីន ដោយបំពានលើកំណត់ហេតុកិច្ចព្រមព្រៀង នៃកិច្ចប្រជុំវិសមញ្ញរបស់គណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ កាលពីថ្ងៃទី7 ខែសីហា ឆ្នាំ2025 ដែលបានបញ្ជាក់ជាថ្មីអំពីការហាមឃាត់មិនឲ្យមានការធ្វើចលនាកម្លាំង ឬដើរល្បាតហួសពីទីតាំងបច្ចុប្បន្នរបស់ខ្លួន។

ជាមួយគ្នានេះ ក្រសួងក៏បានបញ្ជាក់ជាថ្មីថា ប្រទេសកម្ពុជាក្នុងនាមជារដ្ឋភាគីនៃអនុសញ្ញាស្តីពីការហាមឃាត់មីនប្រឆាំងមនុស្ស (អនុសញ្ញាអូតាវ៉ា) នៅតែប្រកាន់ខ្ជាប់ខ្ជួនបំផុតក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងបោសសម្អាតសំណល់ជាតិផ្ទុះពីសង្គ្រាមនៅលើទឹកដី រួមទាំងប្ដេជ្ញាថានឹងមិនប្រើមីនថ្មីជាដាច់ខាត។ ដូច្នេះការចោទប្រកាន់ម្តងហើយម្តងទៀតថា កម្ពុជាបានរំលោភលើចំណងកាតព្វកិច្ចនៃសន្ធិសញ្ញា ដោយបានធ្វើការដាក់គ្រាប់មីនថ្មី គឺ ជាការមិនពិត និងជាការប៉ុនប៉ងបង្កើនភាពតានតឹង៕