បរទេស៖ អ្នកកាសែតជើងចាស់ម្នាក់របស់សារព័ត៌មាន Reuters បានសម្រេចលាឈប់ពីការងារ ក្រោយរកឃើញថា កាសែតដ៏ធំរបស់ពិភពលោកមួយនេះបានលំអៀងកាន់ជើងប្រទេសអុីស្រាអែល ព្រមទាំងលាតត្រដាងការពិតខ្មៅងងឹតរបស់ Reuters ថាបានចូលដៃជាមួយអុីស្រាអែលសម្លា.ប់អ្នកកាសែតដែលទៅយកព័ត៌មាននៅតំបន់ ហ្កាហ្សា អស់246នាក់។

យោងតាមការបង្ហោះដោយផ្ទាល់នៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុក កាលពីថ្ងៃទី26 ខែសីហា ឆ្នាំ2025 លោកស្រី Valerie Zink ជនជាតិកាណាដា ដែលមានតួនាទីបញ្ជូនរូបភាព និងបម្រើការងារក្នុងស្ថាប័នព័ត៌មានយក្សនេះអស់រយៈពេលជាង ៨ ឆ្នាំ បានសម្រេចប្រកាសលាឈប់ពីការងាររបស់ខ្លួននៅ Reuters ក្រោយមិនអាចទទួលយកទង្វើអាក្រ.ក់របស់ស្ថាប័នព័ត៌មាននេះបាន។

ការសម្រេចចិត្តរបស់នាង ត្រូវបានធ្វើឡើងបន្ទាប់ពី អ្នកកាសែត Al Jazeera គឺលោក Anas al-Sharif (អ្នកកាសែតប៉ាឡេស្ទីន) និងសហការីរបស់គាត់ ត្រូវបានគេសម្លា.ប់នៅតំបន់ហ្គាហ្សា កាលពីថ្ងៃទី 10 ខែសីហា ប៉ុន្តែសារព័ត៌មាន Reuters បែជាជ្រើសរើសយកផ្សាយដោយគ្មានមូលដ្ឋានទាំងស្រុងរបស់អ៊ីស្រាអែលដែលថាលោក Al-Sharif គឺជាប្រតិបត្តិកររបស់ហាម៉ាស ដែលជំរុញឲ្យការសម្លាប់អ្នកកាសែតកើតឡើងទៅវិញ។

នៅក្នុងលិខិតលាឈប់ លោកស្រី Zink បានរិះគន់ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Reuters និងបណ្តាញសារព័ត៌មានធំៗផ្សេងទៀតចំៗថា ពួកគេបានដើរតួជា “ខ្សែក្រវាត់សម្រាប់ឃោសនារបស់អ៊ីស្រាអែល” ដែលធ្វើឲ្យជនរងគ្រោះមិនទទួលបានយុត្តិធម៌ និងធ្វើឱ្យមានអំពើហិង្សាលើអ្នកកាសែតក្លាយជារឿងធម្មតា។

លោកស្រី Zink បានគូសបញ្ជាក់អំពីស្ថិតិដ៏ក្រៀមក្រំមួយផងដែរថា៖ ក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែ 2 ឆ្នាំ អ្នកកាសែតជាច្រើនត្រូវបានគេសម្លា.ប់នៅហ្គាហ្សា ពោលគឺច្រើនជាងកាលពីក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី 1 សង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ កូរ៉េ វៀតណាម អាហ្វហ្គានីស្ថាន យូហ្គោស្លាវី និងអ៊ុយក្រែនរួមបញ្ចូលគ្នាទៅទៀត។

ការលាលែងពីតំណែងរបស់លោកស្រី បានទាក់ទាញការចំណាប់អារម្មណ៍ពីមជ្ឈដ្ឋានប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយទូទាំងពិភពលោក ដោយបង្កើតជាសំណួរបន្ទាន់អំពីក្រមសីលធម៌នៃការរាយការណ៍ព័ត៌មាននៅក្នុងសង្គ្រាម រួមជាមួយការទទួលខុសត្រូវរបស់ស្ថាប័នអន្តរជាតិក្នុងការការពារអ្នកសារព័ត៌មាន និងរក្សាការពិតនៅក្នុងតំបន់ជម្លោះ៕

ប្រទេសថៃ ៖ ការចាកចេញរបស់ពលករខ្មែរធ្វើឱ្យប្រទេសថៃប្រឈមនឹងការខ្វះខាតកម្លាំងពលកម្មយ៉ាងខ្លាំងដើម្បីជួយជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាតិ និងទ្រទ្រង់វិស័យផ្សេងៗឱ្យដំណើរការ ។ ទោះជារដ្ឋាភិបាលថៃចាត់វិធានការដោះស្រាយបញ្ហាបន្ទាន់ដោយការនាំចូលពលករពីប្រទេសផ្សេងៗមកធ្វើការជំនួសពលករខ្មែរក្តី ក៏ម្ចាស់អាជីវកម្ម និងថៅកែថៃនៅតែបង្ហាញក្តីបារម្ភពីផលប៉ះពាល់កើតឡើង ដូចជា ៖ ការនាំចូលពលករស្រីលង្កាអាចលាយឡំជាមួយជនជាតិភាគតិចរ៉ូអ៊ីងយ៉ា ដែលបង្កបញ្ហាអសន្តិសុខនាថ្ងៃអនាគត ។

កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានថៃ Matichon រាយការណ៍ថា ការនេសាទនៅខេត្តសុងក្លា កំពុងតែរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងក្រោយពីពលករខ្មែរឈប់ធ្វើការដើម្បីត្រឡប់ទៅប្រទេសវិញ ។ ម្ចាស់អាជីវកម្មថៃបានសំណូមពរទៅរដ្ឋាភិបាលឱ្យនាំចូលពលករឡាវមកធ្វើការជំនួសពលករខ្មែរ ហើយពួកគេបដិសេធទទួលយកពលករស្រីលង្កា ។

តាមរបាយការណ៍របស់សមាគមនេសាទខេត្តសុងក្លាបង្ហាញថា បច្ចុប្បន្ន អាជីវកម្មនេសាទបានរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងដោយសារខ្វះខាតពលករផ្នែកនេសាទ រហូតធ្វើឱ្យទូកនេសាទជាច្រើនគ្រឿងដែលធ្លាប់មានពលករខ្មែរធ្វើការពេញត្រូវផ្អាកដំណើរការ ក្រោយពីមានស្ថានការណ៍ជម្លោះព្រំដែនធ្វើឱ្យពលករខ្មែរចាកចេញជាបន្តបន្ទាប់ ។ បច្ចុប្បន្ន អាជីវកម្មនេសាទនៅខេត្តសុងក្លា នៅសល់ពលករខ្មែរធ្វើការស្របច្បាប់ និងខុសច្បាប់ ត្រឹមតែ១៥០នាក់ប៉ុណ្ណោះ កាលពីមុន មានពលករខ្មែរធ្វើការនេសាទរហូតដល់៩០០នាក់ ។ រីឯទូកនេសាទដែលប្រើប្រាស់ពលករថៃ និងមីយ៉ាន់ម៉ា ស្មើប្រមាណ៤០% នៅតែដំណើរការ ។

នាយកសមាគមនេសាទខេត្តសុងក្លា លោក សុរ៉ាឌេត នីលឧប៊ុន ទទួលស្គាល់ថា អាជីវកម្មនេសាទថៃកំពុងខ្វះខាតពលករធ្វើការយ៉ាងខ្លាំង ដែលធ្វើឱ្យម្ចាស់ទូកនេសាទបង្ខំចិត្តផ្អាកនេសាទ និងយកទូកមកចតនៅឈូងសមុទ្រសុងក្លា ។ ទូកនេសាទចាប់ពី៤៥% ទៅ៥០% គឺជាសមាជិកសមាគមនេសាទខេត្តសុងក្លា ហើយទូកនេសាទខ្លះកំពុងស្វែងរកពលករថៃ និងមីយ៉ាន់ម៉ាមកធ្វើការ ស្របពេលសេដ្ឋកិច្ចថៃធ្លាក់ចុះនាពេលបច្ចុប្បន្ន រដ្ឋាភិបាលថៃគ្មានភាពប្រាកដប្រជា ។

ម្ចាស់អាជីវកម្មចង់បានពលករឡាវមកធ្វើការជំនួសពលករខ្មែរ ពីព្រោះវប្បធម៌ ប្រពៃណីឡាវស្រដៀងគ្នាជាមួយថៃ និងពុំចង់បានពលករស្រីលង្កាតាមគំនិតរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារទេ ។ ម្ចាស់អាជីវកម្មបារម្ភពីការនាំចូលពលករស្រីលង្កាអាចលាយឡំជាមួយជនជាតិភាគតិចរ៉ូអ៊ីងយ៉ា (Rohingya) នឹងបង្កបញ្ហាសន្តិសុខនាថ្ងៃអនាគត ដូច្នេះ ចង់ឱ្យរដ្ឋាភិបាលពិចារណាពីបញ្ហាសន្តិសុខមុនពេលនាំចូលពលករស្រីលង្កា ។

រដ្ឋាភិបាលគួរធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងម្ចាស់អាជីវកម្មថៃមានតម្រូវការពលករបរទេស ដែលកំណត់ឱ្យម្ចាស់អាជីវកម្មបង់ប្រាក់ជិត៣ម៉ឺនបាតសម្រាប់ពលករម្នាក់ បើពលករធ្វើការបានត្រឹម១ខែ ឬរត់គេចពីការងារ គឺម្ចាស់អាជីវកម្មនឹងខាតបង់ប្រាក់ជិត៣ម៉ឺនបាតនេះ ពុំអាចទាមទារមកវិញឡើយ ។ វាផ្ទុយគ្នាពីពលករថៃទៅធ្វើការនៅក្រៅប្រទេស ដែលពលករថៃត្រូវចំណាយប្រាក់ខ្លួនឯងទាំងអស់ ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់នាយកសមាគមនេសាទខេត្តសុងក្លា ៕

ខេត្តសុរិន្ទ៖ មជ្ឈមណ្ឌលបញ្ជាការដ្ឋានខេត្តសុរិន្ទសម្រាប់ការជម្លៀសតាមអាកាសបានប្រកាសនៅថ្ងៃទី២៦ សីហាម្សិលមិញថា ជំរុំស្នាក់នៅសម្រាប់ជនភៀសសឹកនៅក្នុងខេត្តសុរិន្ទត្រូវបានរៀបចំឡើងវិញរួចរាល់ដើម្បីត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ការសង្រ្គោះបន្ទាន់ ខណៈស្ថានការណ៍មានភាពស្ងប់ស្ងាត់ប៉ុន្តែមិនអាចទុកចិត្តបាន ដោយសារកម្ពុជានៅរឹងទទឹង។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន Khaosod។

មន្ត្រីមូលដ្ឋានបាននិយាយថា វិធានការនេះធ្វើឡើងដោយមានការសម្របសម្រួលជាមួយភ្នាក់ងាររដ្ឋ និងវត្តមួយចំនួនក្នុងតំបន់ និងដើម្បីធានាឲ្យបានថាប្រតិបត្តិការជួយសង្គ្រោះ និងជម្លៀសពលរដ្ឋក្នុងករណីមានភាពមិនប្រក្រតីណាមួយកើតឡើង អាចធ្វើទៅបានទាន់ពេលវេលា។

ការសម្រេចចិត្តនេះកើតឡើងបន្ទាប់ពីជម្រកភៀសសឹកនេះត្រូវបានបិទជាផ្លូវការកាលពីថ្ងៃទី 10 ខែសីហាកន្លងទៅ ដោយបង្កើនការព្រួយបារម្ភថាការជម្លៀសភ្លាមៗអាចនឹងមិនត្រូវបានអនុវត្តលឿនគ្រប់គ្រាន់ទេ ប្រសិនបើអំពើហិង្សាកើតឡើងម្តងទៀត ខណៈពលរដ្ឋ និងរដ្ឋាភិបាលថៃចោ.ទប្រកាន់ថា កម្ពុជាកំពុងព្យាយាមបង្កឲ្យមានភាពតានតឹង តាមរយៈការអនុញ្ញាតឲ្យប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរធ្វើការតវ៉ា ដើម្បីប្រឆាំងនឹងទាហានថៃ។

ជាមួយគ្នានេះ កាលពីថ្ងៃទី២៦ សីហា នេះ លោក ណាត់ថាផុន ណាក់ផានិត រដ្ឋមន្រ្តីស្ដីទីក្រសួងការពារជាតិថៃ បានបញ្ជាក់ថា៖ ថៃកំពុងរៀបចំពាក្យបណ្ដឹងស្ដីពីបទបំផ្លាញទ្រព្យសម្បត្តិ ក្រោពលរដ្ឋខ្មែរបានរឹបអូសយកបន្លាលួសដែលកងទ័ពថៃបានដាក់ព័ទ្ធនៅភូមិជោគជ័យ ឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។

លើសពីនេះ លោក ណាត់ថាផុន បានប្រកាសថានឹងបើកដៃឲ្យទាហានថៃចាត់ការលើពលរដ្ឋខ្មែរ ប្រសិនបើនៅតែហ៊ានតវ៉ា សម្រុកចូលទឹកដីថៃដូចកាលពីថ្ងៃទិ២៥ ខែសីហាទៀត។

យ៉ាងណាមិញ សម្រាប់ខាងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានៅតែបញ្ជាក់ជំហររក្សាសន្តិភាព ជ្រើសយកការចរចាជាយន្តការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែន និងទទូចឲ្យថៃបញ្ឈប់រាល់សកម្មភាពបំពានកម្ពុជា និងកិច្ចព្រមព្រៀង GBC ដែលសម្រេចឲ្យភាគីទាំងពីរឈរជើងតែនៅក្នុងភូមិសាស្រ្តដែលខ្លួននៅបច្ចុប្បន្ន និងការហាមធ្វើសកម្មភាពបង្កើន ឬចល័តយោធាចូលក្នុងភូមិសាស្រ្តរបស់ភាគីម្ខាងទៀតជាដាច់ខាត៕

ឈៀងម៉ៃ៖ សោ.កនាដកម្មបាក់ដីដ៏រន្ធត់ដែលបង្កឡើងដោយព្យុះត្រូពិច Kajiki បានវា.យប្រហារលើភូមិមួយនៅខេត្តឈៀងម៉ៃ ប្រទេសថៃ បណ្ដាលមនុស្សម្នាក់បានបាត់បង់ជីវីត 10នាក់រងរបួស និងមានមនុស្សម្នាក់ទៀតបាត់ខ្លួន កំពុងត្រូវបានក្រុមជួយសង្រ្គោះតាមស្វែងរក។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន Khaosod។

នៅវេលាម៉ោង 2 និង 50 នាទីយប់ ឈានចូលថ្ងៃទី 27 ខែសីហា ឆ្នាំ 2025 ហេតុការណ៍បាក់ស្រុតដីល្បាប់ពីលើភ្នំ ដែលបង្កឡើងដោយភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងជាប់ៗគ្នា រួមជាមួយខ្យល់កន្រ្តាក់ បានគ្របសង្កត់ពីលើភូមិ Pang Ung ឃុំ Mae Suek ស្រុក Mae Chaem ខេត្ត Chiang Mai ប្រទេសថៃ។

លោក Dusit Phongsapipat ប្រធានការិយាល័យបង្ការ និងកាត់បន្ថយគ្រោះមហន្តរាយខេត្តឈៀងម៉ៃ បានប្រាប់ឲ្យដឹងថា ហេតុការណ៍នេះបានបំផ្លាញផ្ទះប្រជាពលរដ្ឋយ៉ាងតិច៥ខ្នង ធ្វើឲ្យមនុស្សរងរបួស10នាក់ ដែលកំពុងត្រូវបានគេបញ្ជូនទៅមន្ទីរពេទ្យឃុនយាន និងមន្ទីរពេទ្យ Mae Chaem ។ ក្រៅពីនេះ ក្រុមជួយសង្រ្គោះបានរកឃើញថា មានមនុស្សម្នាក់បានស្លា.ប់ និងមានម្នាក់ទៀតបានបាត់ខ្លួន។

គួរបញ្ជាក់ថា ភ្លៀងធ្លាក់យ៉ាងគំហុកឥតឈប់ឈរដែលបង្កឡើងដោយឥទ្ធិពលព្យុះ Kajiki បានបណ្តាលឱ្យតំបន់ជាច្រើនក្នុងខេត្ត Chiang Mai ប្រទេសថៃ ទទួលរងការជន់លិចភ្លាមៗ និងបង្កឱ្យមានការកកស្ទះចរាចរណ៍យ៉ាងខ្លាំង។ បន្ថែមពីនេះ ព្យុះ Kajiki បានវាយប្រហារខេត្តចំនួន៥៨ នៅភាគខាងជើង ឦសាន កណ្តាល និងខាងត្បូងប្រទេសថៃផងដែរ ដែលបណ្តាលឲ្យមានទឹកជំនន់ បំណាក់ដី និងបាតុភូតរន្ទះបាញ់ លាយលំនឹងខ្យល់កន្រ្តាក់យ៉ាងគួរឲ្យខ្លាច។

ជាមួយគ្នានេះ ប្រទេសឡាវ និងវៀតណាម ក៏ទទួលរងឥទ្ធិពលរបស់ព្យុះនេះខ្លាំងក្លាផងដែរ ដោយបាននាំមកនូវទឹកជំនន់ជន់លិចខេត្ត-ក្រុងជាច្រើនរបស់ប្រទេសទាំងពីរនេះ។ ឥទ្ធិពលរបស់វា ក៏បានសាយភាយមកដល់កម្ពុជាខ្លះៗផងដែរ ដែលបង្កឲ្យមានភ្លៀងធ្លាក់មធ្យមនៅក្រុងភ្នំពេញ និងខេត្តមួយចំនួន ព្រមទាំងភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងនៅតំបន់ផ្សេងទៀតដែលជាប់ព្រំដែន ប៉ុន្តែពុំបង្ហាញពីកម្រិតហានិភ័យដែលគួរឲ្យព្រួយបារម្ភឡើយ៕

បច្ចុប្បន្ន កងទ័ពឈ្លានពានថៃកាន់តែឈ្លានពានខ្លាំងឡើងនៅតំបន់ព្រំដែនស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ដែលធ្វើឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរអស់ការអត់ធ្មត់នឹងទង្វើឈ្លានពានដណ្តើមយកទឹកដីកម្ពុជា ។ ថៃមានចេតនាចង់បង្កសង្គ្រាមឡើងវិញដោយការបណ្តេញពលរដ្ឋខ្មែរឱ្យចាកចេញពីភូមិជោគជ័យ ឃុំអូរ៣ជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ត្រឹមរយៈពេល៦ខែ ដោយចោទប្រកាន់ថា ពលរដ្ឋខ្មែរមករស់នៅលើទឹកដីរបស់ខ្លួនដោយខុសច្បាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៧៩ ។

ក្រោយពីចុះពិនិត្យមើលតំបន់ដែលកងទ័ពឈ្លានពានថៃបានរាយបន្លាលួសព័ទ្ធយកដីខ្មែរ និងបណ្តេញពលរដ្ឋខ្មែរចេញពីលំនៅឋាននៅភូមិជោគជ័យ ឃុំអូរ៣ជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ លោក ម៉ាណាស់ ចាន់ឌី លេខាធិការទីបញ្ជាការកងទ័ពថៃនិយាយបំភ្លៃថា ពលរដ្ឋខ្មែររស់នៅលើទឹកដីថៃខុសច្បាប់ ដូច្នេះ ថៃនឹងបណ្តេញពលរដ្ឋខ្មែរឱ្យចាកចេញពីតំបន់នេះត្រឹមរយៈពេល៦ខែ បើពុំចាកចេញទេ ថៃនឹងអនុវត្តវិធានការក្តៅ ។ នេះបើតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ។

នៅថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា លោក ម៉ាណាស់ ចាន់ឌី លេខាធិការទីបញ្ជាការកងទ័ព ព្រមទាំងលោក វ៉ាន់ឆាណាក់ សាវ៉ាត់ឌី (ឬភូផាន់បឺត) អ្នកនាំពាក្យរងទីបញ្ជាការកងទ័ពថៃ រួមដំណើរដោយកងកម្លាំងប៊ូរ៉ាផា និងក្រុមសារព័ត៌មានថៃ បានចុះមកពិនិត្យមើលស្ថានការណ៍នៅភូមិជោគជ័យ ឃុំអូរ៣ជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ គឺជាតំបន់ដែលកងទ័ពថៃឈ្លានពាន ។

យោងតាមឯកសារបំភ្លៃរបស់ថៃ គឺភូមិជោគជ័យស្ថិតនៅទឹកដីថៃ ដែលជាអតីតតំបន់ថៃធ្លាប់ឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរភៀសសឹករស់នៅកាលពីឆ្នាំ១៩៧៩ តាំងពីពេលនោះមក ពលរដ្ឋខ្មែរពុំព្រមចាកចេញរហូតដល់បច្ចុប្បន្ន ។ នៅទីនេះ មានពលរដ្ឋខ្មែរជាង២០០គ្រួសាររស់នៅ បន្ទាប់មក នៅឆ្នាំ២០០៦ កម្ពុជា និងថៃបានចុះពិនិត្យមើលតំបន់នេះរួមគ្នា ប៉ុន្តែមានគំនិតពុំយល់ស្របគ្នា ទើបគូសបន្ទាត់ក្រហមនៅផ្នែកកណ្តាលក្នុងផែនទី ។ ពលរដ្ឋខ្មែរបានមករស់នៅតំបន់បន្ទាត់ក្រហមដែលប្រទេសទាំងពីរបានពិនិត្យមើលតំបន់រួមគ្នាកាលពីឆ្នាំ២០០៦ ដែលពុំពាក់ព័ន្ធនឹងកិច្ចព្រមព្រៀង MOU ឆ្នាំ២០០០ ។

លោក ម៉ាណាស់ ចាន់ឌី លេខាធិការទីបញ្ជាការកងទ័ពនិយាយថា លោកនឹងត្រួតពិនិត្យមើលទិន្នន័យភស្តុតាង រួចហើយ លោកនឹងពិភាក្សាឱ្យកម្ពុជាយល់ស្រប និងយល់ព្រមជម្លៀសពលរដ្ឋខ្លួនចេញពីតំបន់នេះ ដែលប្រទេសទាំងពីរបានឯកភាពគ្នាកាលពីឆ្នាំ២០០៦ ។ ថៃនឹងអនុវត្តផែនការច្បាស់លាស់ក្នុងរយៈពេល៦ខែ ពីព្រោះពលរដ្ឋខ្មែរបានល្មើសចូលទឹកដីថៃ ។ រីឯលោក វ៉ាន់ឆាណាក់ សាវ៉ាត់ឌី (ឬភូផាន់បឺត) អ្នកនាំពាក្យរងទីបញ្ជាការកងទ័ពថៃនិយាយថា កម្ពុជាត្រូវតែជម្លៀសពលរដ្ឋរបស់ខ្លួនចេញពីតំបន់នេះ ៕