ភូកេត៖ ទីសក្ការៈបូជានៅក្នុងវត្តដ៏ល្បីមួយ នៅខេត្តភូកេត ប្រទេសថៃ បានកំពុងប្រឈមនឹងការដួលរលំធ្លាក់មកតាមជម្រាលភ្នំ ដោយសារភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងៗដែលបង្កឲ្យមានការបាក់ដីនៅប៉ុន្មានថ្ងៃចុងក្រោយនេះ។ ភ្លាមៗអាជ្ញាធរក្នុងតំបន់បានប្រកាសបិទផ្លូវជុំវិញនោះ និងដាក់ទីតាំងខាងលើក្នុងតំបន់ប្រកាសអាសន្ន ដែលមានហានិភ័យនៃការបង្កគ្រោះថ្នាក់ខ្ពស់។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ Phuket Express នៅថ្ងៃទី1 ខែកញ្ញា ឆ្នាំ2025 បានឲ្យដឹងថា ឧប្បត្តិហេតុនេះបានកើតឡើងនៅក្នុងបរិវេណនៃវត្តមួយលើកោះសិរិ ជាកោះតូចមួយតភ្ជាប់ទៅនឹងដីគោកភូកេត។ ការរអិលបាក់ដីនេះ បានចាប់ផ្តើមនៅដើមសប្តាហ៍មុន ដោយបានបន្តធ្វើឱ្យមានអសុវត្ថិភាពនៅលើភ្នំ ជាពិសេសត្រង់ចំណុចថ្មមាសមួយដុំ ដែលជាទីស័ក្តិសិទ្ធរបស់អ្នកគោរពបូជាជាច្រើន។

លោក Sophon Suwannarat អភិបាលខេត្តភូកេត បានបញ្ជាឲ្យមានការបិទទីសក្ការៈនេះភ្លាមៗ មិនឲ្យភ្ញៀវទេសចរ និងអ្នកគោរពបូជាទាំងអស់ចូលបានឡើយ រហូតដល់មានការជូនដំណឹងម្ដងទៀត។ ទន្ទឹមនឹងនោះ អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានក៏ត្រូវបានណែនាំ ឱ្យតាមដានតំបន់ជុំវិញនេះឱ្យបានដិតដល់ ដើម្បីរកសញ្ញានៃការហូរច្រោះដែលបង្កឲ្យមានការបាក់ដីបន្តទៀត។

សូមជម្រាបថា វត្តកោះសិរិ ដែលគេស្គាល់ថាមានបរិយាកាសស្ងប់ស្ងាត់ និងទេសភាពដ៏ស្រស់ត្រកាលនៃឆ្នេរសមុទ្រ Andaman គឺជាកន្លែងគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធសម្រាប់ទាំងអ្នកស្រុក និងអ្នកប្រតិបត្តិសាសនាមកពីគ្រប់ទិសទី តាមរយៈរូបចម្លាក់ថ្មមាស ដែលស្រដៀងនឹងព្រះចេតិយ ចៃធីយោ នៅមីយ៉ាន់ម៉ា របស់វត្តនេះ មកសុំរកពរជ័យជាហូរហែរ។

បច្ចុប្បន្នអាជ្ញាធរ និងប្រជាជនក្នុងតំបន់កំពុងមានការព្រួយបារម្ភពីភាពងាយនឹងបាក់រលំនៃទីទីសក្ការៈដ៏ល្បីមួយនេះ ខណៈការបាក់ដីនៅតំបន់ជុំវិញនេះត្រូវបានគេជឿថាបណ្ដាលមកពីភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងកាលពីថ្មីៗកន្លងទៅ។ មន្ត្រីជំនាញបានជំរុញឲ្យប្រជាពលរដ្ឋនៅតំបន់ក្បែរនោះរក្សាការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ និងរាយការណ៍ពីសញ្ញានៃចលនាដី។

បើតាមការកត់សម្គាល់ ប្រទេសថៃនៅមួយរយៈពេលចុងក្រោយនេះ បានទទួលរងនូវការវា.យប្រហារពីគ្រោះធម្មជាតិផ្ទួនៗគ្នាឥតឈប់ឈរ ក្នុងនោះរួមមានទាំងគ្រោះរញ្ជួយដី និង ខ្យល់ព្យុះដែលនាំមកនូវភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង ទឹកជំនន់ និង ការបាក់ស្រុតដី នៅស្ទើទូទាំងប្រទេស។ បញ្ហាគ្រោះធម្មជាតិទាំងនេះ ក៏កើតមានឡើងចំពេលដែលប្រទេសថៃកំពុងជួបប្រទះនឹងអស្ថិរភាពនយោបាយទៅទៀត ដែលចុងក្រោយអ្នកដែលទទួលទុក្ខលំបាកខ្លាំងជាងគេនោះ គឺប្រជាជនថៃ៕

ប្រទេសថៃ ៖ តាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Thai PBS កាលពីថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ ឱ្យដឹងថា លោក វីរៈយុទ្ធ រ៉ាក់ស៊ីន បច្ចុប្បន្នជាមេបញ្ជាការរងយោធភូមិភាគ២ នឹងឡើងកាន់តំណែងជាមេបញ្ជាការយោធភូមិភាគ២ ជំនួសលោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង ដែលនឹងចូលនិវត្តន៍ពីការងារ នៅថ្ងៃទី៣០ ខែកញ្ញានេះ ។ លោក វីរៈយុទ្ធ ​បានចូលរួមភារកិច្ចជាមួយកងទ័ពថៃឈ្លានពានកម្ពុជានៅសមរភូមិមុខកាលពីខែកក្កដា នឹងគ្រប់គ្រងកងទ័ពភូមិភាគ២ ចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែតុលា ។

លោក វីរៈយុទ្ធ រ៉ាក់ស៊ីន នឹងឡើងកាន់តំណែងជាមេបញ្ជាការយោធភូមិភាគ២ ជំនួសលោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង ពុំមែនជាការផ្លាស់ប្តូរមេបញ្ជាការកងទ័ពភ្លាមៗទេ ប៉ុន្តែ ដោយសារអតីតមេបញ្ជាការកងទ័ពជាច្រើនពេញចិត្តនឹងការបំពេញការងាររបស់លោក វីរៈយុទ្ធ ។ អតីតមេបញ្ជាការយោធភូមិភាគ២ ជាច្រើននាក់ទទួលស្គាល់ថា លោក វីរៈយុទ្ធ គឺជាមេបញ្ជាការកងទ័ពល្អ មិនខុសគ្នាពីលោក ប៊ុនស៊ីន ។

លោក វីរៈយុទ្ធ បានទទួលតំណែងជាមេបញ្ជាការយោធភូមិភាគ២ ជំនួសលោក ប៊ុនស៊ីន ដោយសារធ្លាប់ធ្វើការរួមគ្នាជាមួយលោក ប៊ុនស៊ីន រហូតមក ។ កាលពីឆ្នាំ២០២១ លោកកាន់តំណែងជាមេបញ្ជាការកងពលធំថ្មើរជើងលេខ៦ និងជាមេបញ្ជាការកងកម្លាំងស៊ុណារី ដែលគ្រប់គ្រងភារកិច្ចនៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ បន្ទាប់មក លោកក៏តំណែងជាមេបញ្ជាការរងយោធភូមិភាគ២ ដោយសារស្គាល់ភូមិសាស្ត្រក្នុងខេត្តភាគឦសាន ។

ពេលសង្គ្រាមរវាងកម្ពុជា-ថៃ ដែលបង្កឡើងដោយសារកងទ័ពថៃបាញ់ប្រហារមុនមកលើកងទ័ពខ្មែរ ចាប់ពីថ្ងៃទី២៤ ដល់ថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា លោក វីរៈយុទ្ធ បានចូលរួមជាមួយកងទ័ពថៃឈ្លានពានកម្ពុជានៅសមរភូមិមុខ ។ ក្រៅពីនេះ លោកបានឱ្យធ្វើជាតំណាងកងទ័ពភូមិភាគ២ ចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មការព្រំដែនរួម (JBC) នៅរាជធានីភ្នំពេញ, កិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការកិច្ចការព្រំដែនទូទៅ (GBC) នៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី និងកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការព្រំដែនថ្នាក់យោធភូមិភាគ (RBC) ។

កាលពីចុងខែកក្កដា លោក វីរៈយុទ្ធ បានដឹកនាំក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អន្តរកាល (IOT) ចំនួន៨ប្រទេស ចុះពិនិត្យមើលការខូចខាតក្នុងខេត្តនានាដែលថៃចោទប្រកាន់ថា បង្កឡើងដោយកងទ័ពខ្មែរ ។ ចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែតុលា តទៅ លោកនឹងគ្រប់គ្រងកងទ័ពភូមិភាគ២ ជាពិសេស គ្រប់គ្រងតំបន់ឦសានដែលមានជម្លោះជាមួយកម្ពុជាពុំទាន់បញ្ចប់ ។

ចំណែកលោក ប៊ុនស៊ីន នឹងចូលនិវត្តន៍ពីការងារ នៅថ្ងៃទី៣០ ខែកញ្ញា នេះ ក្រោយពីទទួលបានការគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំងពីពលរដ្ឋថៃ ដោយសារចេញមុខធ្វើសង្គ្រាមឈ្លានពានកម្ពុជា និងជាបុគ្គលបង្កជម្លោះព្រំដែនមិនឈប់ឈរ ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ អាមេរិកបានហាមឃាត់ពលរដ្ឋ និងភ្ញៀវទេសចរហែលទឹកនៅឆ្នេរសមុទ្រជាច្រើនកន្លែងទូទាំងសហរដ្ឋ ក្រោយរកឃើញទឹកសមុទ្រលាយឡំជាមួយលាម.កមានបរិមាណលើសកម្រិតស្តង់ដារដែលអាចធ្វើឱ្យអ្នកហែលទឹកឆ្លងមេរោគផ្សេងៗពីទឹកកខ្វក់ ហើយបញ្ហានេះពុំមែនទើបតែកើតឡើងលើកទី១ទេ វាធ្លាប់កើតឡើងដោយសារកត្តាជាច្រើន ។ នេះបើតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេស កាលពីថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ ។

អាជ្ញាធរបានដាស់តឿនពលរដ្ឋ និងភ្ញៀវទេសចរ ផ្អាកលេងទឹកសមុទ្រនៅឆ្នេរសមុទ្រជាច្រើនកន្លែងក្នុងរដ្ឋផ្លរីដា រដ្ឋម៉េន និងរដ្ឋហាវ៉ៃ ព្រមទាំងបិទឆ្នេរសមុទ្រមួយចំនួនបណ្តោះអាសន្ន ក្រោយពីទឹកសមុទ្រលាយឡំជាមួយមេរោគហួសកម្រិត និងបារម្ភពីការហែលទឹកសមុទ្រកខ្វក់អាចធ្វើឱ្យពលរដ្ឋប្រឈមផលប៉ះពាល់សុខភាព ។

អាមេរិកតែងតែបិទឆ្នេរសមុទ្រពេលត្រួតពិនិត្យឃើញមេរោគមួយចំនួន ដូចជា ៖ មេរោគ E. Coli និង Enterococcus ក្នុងបរិមាណខ្ពស់ ដែលបណ្តាលឱ្យមានបញ្ហាក្នុងក្រពះពោះវៀន ដូចជា ៖ រាគរូស ក្អួតចង្អោរ ជំងឺផ្លូវដង្ហើម និងឆ្លងមេរោគក្នុងដំបៅ ។ កុមារ មនុស្សចាស់ និងអ្នកមានប្រព័ន្ធការពាររាងកាយខ្សោយ គឺកាន់តែប្រឈមនឹងការឆ្លងមេរោគខ្លាំងជាងមនុស្សទូទៅ ។

នេះមិនមែនជាលើកទី១ទេ ដែលទឹកសមុទ្រនៅអាមេរិកលាយឡំជាមួយមេរោគ ដែលបញ្ហានេះបានកើតឡើងយូរមកហើយដោយសារកត្តាមួយចំនួន រួមមាន ៖

-រោងចក្រកម្ចាត់ទឹកស្អុយជាច្រើនកន្លែងពុំទទួលបានការថែទាំត្រឹមត្រូវ ឬធ្លាយបំពង់បង្ហូរទឹកស្អុយពីទីក្រុង
-បញ្ហាប្រព័ន្ធបង្ហូរទឹក និងកាកសំណល់ពីទូកភ្ញៀវទេសចរ
-ទឹកភ្លៀងហូរលាយឡំជាមួយទឹកស្អុយក្នុងទីក្រុង ឬកាកសំណល់ក្នុងកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមសត្វហូរចូលសមុទ្រ និង
-គ្រោះធម្មជាតិកាន់តែញឹកញាប់ និងធ្ងន់ធ្ងរធ្វើឱ្យខូចខាតប្រព័ន្ធបង្ហូរលូ ។

បញ្ហាទឹកសមុទ្រលាយលាមកធ្វើឱ្យអាជ្ញាធរអាមេរិកបង្កើនការត្រួតពិនិត្យគុណភាពទឹកសមុទ្រជានិច្ច ជាពិសេស ក្រោយមានគ្រោះធម្មជាតិកើតឡើង និងរដូវក្តៅដែលមានភ្ញៀវទេសចរច្រើន ។ ក្រៅពីនេះ នឹងមានសេចក្តីប្រកាសឱ្យអាជ្ញាធរក្នុងតំបន់បិទឆ្នេរសមុទ្រជាបន្ទាន់ បើរកឃើញទឹកសមុទ្រលាយលាមកក្នុងកម្រិតគ្រោះថ្នាក់ ។

បើទោះជាមានការហាមឃាត់ចុះលេងទឹកសមុទ្រក្តី ប៉ុន្តែពលរដ្ឋអាមេរិក និងភ្ញៀវទេសចរមួយចំនួនធំនៅតែចុះលេងទឹកសមុទ្រធម្មតា ដោយសារពួកគេជឿថា ខ្សែទឹកតាមធម្មជាតិរបស់មហាសមុទ្រនឹងអាចកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់ដោយសារមេរោគក្នុងទឹក ៕

តូក្យូ៖ ក្រុមហ៊ុនផលិតបង្គន់ដ៏ល្បី ឈ្មោះ TOTO នៃប្រទេសជប៉ុន បានបើកដំណើរការសេវាកម្មថ្មីមួយ កាលពីខែសីហា​ ថ្មីៗនេះ ដែលជំនួសឲ្យការឈររង់ជាយូរៗ ទម្រាំបានចូលបន្ទប់ទឹក គឺអនុញ្ញាតឲ្យអ្នកប្រើប្រាស់ អាចស្កែន QR code តាមទូរស័ព្ទដៃ ដើម្បីស្វែងរកទីតាំងបន្ទប់ទឹកសាធារណៈ និងងាចពិនិត្យមើលថាតើមានមនុស្សចូលច្រើនឬអត់ទៀតផង។

ជប៉ុនក៏ដូចជាប្រទេសផ្សេងៗជាច្រើនទៀតដែរ ដែលមានបញ្ហាតម្រង់ជួរនៅខាងក្រៅបន្ទប់ទឹកសាធារណៈ ដើម្បីបានប្រើប្រាស់បង្គន់ ជាពិសេសសម្រាប់ស្ត្រី នៅតាមស្ថានីយរថភ្លើង និងកន្លែងសាធារណៈជាច្រើនទៀត។

បន្ថែមលើនេះ សេវាកម្មថ្មីៗរបស់ក្រុមហ៊ុន TOTO ដែលល្បីដោយសារមានបង្គន់បាញ់ទឹកស្វ័យប្រវិត្ត និងមានតន្ត្រីកំដរអារម្មណ៍នៅក្នុងបង្គន់ ដែលអាចភ្ជាប់ទៅនឹងប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងបង្គន់តាមអ៊ីនធឺណិត។ ប្រព័ន្ធនេះអាចជូនដំណឹងស្វ័យប្រវត្តិទៅកាន់បុគ្គលិកថែទាំ នៅពេលបង្គន់មានភាពកខ្វក់ ឬត្រូវបានប្រើប្រាស់យូរពេក។

លោក Tasuku Miyazaki អ្នកនាំពាក្យក្រុមហ៊ុន TOTO បានប្រាប់សារព័ត៌មាន AFP ថា ក្នុងបង្គន់ក៏មានដាក់ QR code ផងដែរ ដែលអាចអោយអ្នកប្រើប្រាស់រាយការណ៍បញ្ហាដូចជា មិនអាចប្រើទឹកបាន ឬឧបករណ៍ខូច។ពិសេសជាងនេះ សេវាកម្មនេះមានបកប្រែជាភាសាជាច្រើន រួមទាំង អង់គ្លេស ចិន និងកូរ៉េផងដែរ ដើម្បីងាយស្រួលសម្រាប់ភ្ញៀវទេសអន្តរជាតិ។

យ៉ាងណាមិញ នៅសិង្ហបុរី និងចិន ក៏មានកម្មវិធីឆ្លាតវៃសម្រាប់ស្វែងរកបន្ទប់ទឹកផងដែរ តែភាគច្រើនការរាយការណ៍ពីអ្នកប្រើប្រាស់ មិនមានទិន្នន័យជាក់លាក់ ដូចជាប្រព័ន្ធថ្មីរបស់ជប៉ុនទេ។ ខណៈនៅអាមេរិក និងអឺរ៉ុប ក៏មានកម្មវិធី toilet locator apps ដែរ ប៉ុន្តែមិនទាន់អាចបង្ហាញភាពមមាញឹកជាក់ស្តែងឡើយ។ នេះបានធ្វើឱ្យប្រទេសជប៉ុនក្លាយជាប្រទេសដំបូងដែលអនុវត្តសេវាកម្មបង្គន់ឆ្លាតវៃជាផ្លូវការ និងទូលំទូលាយជាងគេ។

ជាមួយគ្នានេះ រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនក៏កំពុងពិចារណាដោះស្រាយបញ្ហាជួរវែងៗសម្រាប់ស្ត្រីផងដែរ ដោយក្រសួងដឹកជញ្ជូនកំពុងស្នើសុំថវិកាបន្ថែមសម្រាប់ឆ្នាំហិរញ្ញវត្ថុក្រោយ ដើម្បីដំឡើងអេក្រង់ឌីជីថល និងជញ្ជាំងបង្គន់ចល័ត ដែលអាចបន្ថែមចំនួនបង្គន់សម្រាប់ស្ត្រី តាមការរាយការណ៍របស់សារព័ត៌មានក្នុងស្រុក៕

រាជធានីភ្នំពេញ៖ ឯកឧត្តម António Guterres អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិបានបញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្នលោកកំពុងតាមដានស្ថានការណ៍ជម្លោះព្រំដែនរវាងកម្ពុជានិងថៃ ដោយជំរុញឲ្យភាគីទាំងពីរបញ្ជៀសការប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធាដាក់គ្នា ដើម្បីដោះស្រាយវិវាទតាមយន្តការព្រំដែនតាមច្បាប់ដែលមានស្រាប់។ នេះបើតាមការឲ្យដឹងរបស់សម្ដេចបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត។

នៅថ្ងៃទី០១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ សម្ដេចបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានសរសេនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់លោកថា៖ នៅក្នុងជំនួបរវាងសម្ដេច និងឯកឧត្តមអគ្គ António Guterres លេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ ឯកឧត្តមបានបញ្ជាក់ថា ឯកឧត្តមផ្ទាល់ បាននិងកំពុងតាមដានយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់បញ្ហាទំនាស់ព្រំដែនរវាងកម្ពុជានិងថៃ។ ឯកឧត្តម បានសម្តែងការស្វាគមន៍ចំពោះបទឈប់បាញ់រវាងកងទ័ពកម្ពុជានិងថៃ និងបន្តជំរុញអោយស្ថានការអាចវិលត្រលប់ទៅរកប្រក្រតីភាពនាពេលឆាប់ៗខាងមុខនៃទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរ។

ជាមួយគ្នានេះ ឯកឧត្តមក៏បានទទួលយកសំណើ ក្នុងការជំរុញអោយភាគីទាំងពីរជៀសវាងការប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធាដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនដែលមិនទាន់ដាច់ស្រេច ជាពិសេសនៅតំបន់ដែលមានប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅ។

ឯកឧត្តម António បានអំពាវនាវឲ្យភាគីទាំងពីរដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែន ដោយសន្តិវិធី តាមរយៈការប្រើប្រាស់យន្តការព្រំដែនដែលមានស្រាប់ (គឺគណៈកម្មការចម្រុះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ JBC) ដោយផ្អែកលើមូលដ្ឋាននៃកិច្ចព្រមព្រៀងរវាងកម្ពុជានិងថៃដែលមានជាធរមាន សន្ធិសញ្ញាពាក់ព័ន្ធ និងច្បាប់អន្តរជាតិ។

គួរជម្រាបថា ជំនួបពិភាក្សាការងាររវាង ឯកឧត្តម António និង សម្ដេចធិបតី ត្រូវបានធ្វើឡើងនៅឯទីក្រុងធានជីង សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន នាឱកាសចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូល នៃអង្គការសហប្រតិបត្តិការសៀងហៃ បូក ពីថ្ងៃទី៣០ ខែសីហា ដល់ថ្ងៃទី០១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ ៕