សូមត្រៀមចិត្តត្រៀមកាយទទួលយក! បើតាមអ្នកជំនាញខាងភូមិសាស្រ្តនយោបាយដែលវិភាគអំពីស្ថានភាពពិភពលោកបានព្យាករទុកថា សង្រ្គា.មនៅមជ្ឈិមបូព៌ានឹងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចសកលកាន់តែខ្លាំងឡើង ខណៈដែលតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈនឹងបន្តហក់ឡើងបន្ថែមទៀត ក្រោយទីតាំងថាមពលនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ក្លាយជាគោលដៅវាយប្រហារក្នុងសង្រ្គាមអ៉ីរ៉ង់។

យោងតាមកាចេញផ្សាយដោយទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Reuters ម្លៃប្រេង នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី១៩ ខែមីនា បានកើនឡើងប្រហែល ៣ភាគរយ បន្ទាប់ពីអ៉ីរ៉ង់វាយប្រហាររោងចក្រថាមពលជាច្រើន នៅទូទាំងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា ជាការឆ្លើយតបចំពោះការវាយប្រហារលើវាលអណ្តូងឧស្ម័ន South Pars របស់ខ្លួន។

គិតត្រឹមថ្ងៃទី១៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ប្រេងឆៅ Brent បានកើនដល់តម្លៃ ១១១.០៧ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល ដែលមានកើនឡើង ៣.៤៤ភាគរយ រីឯប្រេងឆៅអាមេរិក West Texas Intermediate ឥឡូវនេះមានតម្លៃ ៩៨.៦១ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល មានការកើនឡើង ២.៣៨ភាគរយ។

ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋអ៉ីរ៉ង់ បានរាយការណ៍កាលពីថ្ងៃពុធថា អ៉ីស្រាអែលបានវាយប្រហារវាលអណ្តូង South Pars របស់អ៉ីរ៉ង់ ដែលជាប្រភពធនធានឧស្ម័នដ៏ធំបំផុតរបស់ពិភពលោក និងជាសសរស្តម្ភនៃការផ្គត់ផ្គង់ថាមពលរបស់ប្រទេស។ អ៉ីរ៉ង់ បានចេញការព្រមានឱ្យជម្លៀសខ្លួន មុនពេលវាយប្រហាររោងចក្រប្រេង នៅអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត អេមីរ៉ាត់អារ៉ាប់រួម និងកាតា ដើម្បីជាការសងសឹក។

លោកស្រី Tina Teng អ្នកយុទ្ធសាស្ត្រទីផ្សារនៅក្រុមហ៊ុន Moomoo ANZ បាននិយាយថា តម្លៃប្រេងទំនងជាបន្តស្ថិតក្នុងកម្រិតខ្ពស់ ខណៈការវាយប្រហារថ្មីៗក្នុងសង្រ្គាមអ៉ីរ៉ង់ ធ្វើឱ្យភាពតានតឹងក្នុងតំបន់កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ ហើយក៏គ្មានសញ្ញានៃការថមថយ ឬការបើកច្រកសមុទ្រ Hormuz ឡើងវិញក្នុងពេលខ្លី៕

ថ្មីៗនេះ សារព័ត៌មាននានានៅប្រទេសថៃបានចុះផ្សាយព័ត៌មានមិនពិតថា មានការនាំចេញប្រេងឥន្ធនៈថៃទៅកម្ពុជាតាមរយៈឡាវ ដែលធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃមួយចំនួនមិនពេញចិត្ត ពីព្រោះថៃកំពុងតែខ្វះខាតប្រេងយ៉ាងខ្លាំងឈានចូលវិបត្តិប្រេង ខណៈពលរដ្ឋថៃសម្រុកចាក់ប្រេងនៅតាមស្ថានីយរហូតអស់ប្រេងពីស្តុក ។ ពួកគេមិនគាំទ្រការនាំចេញប្រេងទៅកម្ពុជាតាមរយៈឡាវទេ ទើបធ្វើឱ្យកងទ័ពថៃចេញមកបដិសេធថា គឺជាព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ។

សារព័ត៌មានថៃបានផ្សព្វផ្សាយវីដេអូរបស់លោក សរ សុពុត្រា អភិបាលនៃគណៈអភិបាលខេត្តស្ទឹងត្រែង កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ដែលមានប្រសាសន៍ថា ៖ «តាមច្បាប់អន្តរជាតិ កម្ពុជាមិនអាចហាមឃាត់ទំនិញថៃមិនឱ្យចូលបានមែន ប៉ុន្តែពលរដ្ឋកម្ពុជាមានសិទ្ធិពហិការមិនប្រើ រយៈពេលយូរទៅ គង់តែគ្មានទំនិញថៃដោយឯកឯង ។ ការពិត ទំនិញថៃមួយចំនួននៅបន្តហូរចូលតាមច្រកទ្វារអន្តរជាតិកម្ពុជា-ឡាវ ពីព្រោះយើងមិនអាចហាមឃាត់ទំនិញទាំងនោះមិនឱ្យហូរចូលបានទេ កម្ពុជា ជាសមាជិកអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក ទើបមិនអាចបដិសេធទំនិញណាមួយរបស់ប្រទេសជាសមាជិក បើយើងធ្វើបែបនេះ នឹងទទួលទណ្ឌកម្ម» ។

ប៉ុន្តែសារព័ត៌មានថៃដែលស្តាប់មិនយល់ភាសាខ្មែរ និងគ្មានចំណេះដឹងភាសាខ្មែរ បែរជាផ្សព្វផ្សាយខុសខ្លឹមសារថា មានការនាំចេញប្រេងទៅកម្ពុជាតាមរយៈឡាវទៅវិញ ទាំងដែលការពិត លោក សរ សុពុត្រា អភិបាលនៃគណៈអភិបាលខេត្តស្ទឹងត្រែងមិនបានលើកឡើងពីការនាំចូលប្រេងទេ គឺលោកមានប្រសាសន៍សំដៅលើការនាំចូលទំនិញថៃតាមឡាវប៉ុណ្ណោះ ។

តាមសេចក្តីរាយការណ៍របស់សារព័ត៌មាន Thairath នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមីនា កងទ័ពថៃបានបដិសេធព័ត៌មានកម្ពុជានាំចូលប្រេងថៃឆ្លងកាត់ឡាវ ដោយកងទ័ពថៃថា វាជាកំហុសការបកប្រែព័ត៌មាន ឬស្តាប់មិនយល់អត្ថន័យ ដោយកងទ័ពថៃបានអនុវត្តវិធានការដឹកជញ្ជូនប្រេងទៅក្រៅប្រទេសយ៉ាងតឹងរ៉ឹង និងមិនប្រទះឃើញការនាំចេញប្រេងទៅកម្ពុជាតាមឡាវទេ ។

លោក វិនឆ័យ សុវ៉ារី អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពជើងគោកថៃបានបញ្ជាក់ការពិតថា វិធានការគ្រប់គ្រងការនាំចេញប្រេងទៅឡាវឆ្លងកាត់ព្រំដែនអចិន្ត្រៃយ៍ក្នុងតំបន់ទទួលខុសត្រូវរបស់កងកម្លាំងស៊ុណារី គឺកងទ័ពថៃបានអនុវត្តយ៉ាងតឹងរ៉ឹងដោយសហការជាមួយស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ រួមទាំងអាជ្ញាធរ ហើយយើងមិនប្រទះឃើញការនាំចេញប្រេងទៅកម្ពុជាឡើយ ។

លោកបន្តថា តាមការត្រួតពិនិត្យវីដេអូផ្តល់សម្ភាសន៍របស់លោក សរ សុពុត្រា អភិបាលនៃគណៈអភិបាលខេត្តស្ទឹងត្រែង និងការពិនិត្យមើលខ្លឹមសារចុះផ្សាយដោយសារព័ត៌មានរបស់កម្ពុជា ឃើញថា ខាងសារព័ត៌មានថៃបកប្រែពាក្យសម្តីរបស់លោកមិនត្រឹមត្រូវ ដែលបកប្រែខុសពីពាក្យសម្តីដើមទាំងស្រុង ។ សារព័ត៌មានបកប្រែខុសខ្លឹមសារថា មានការនាំចេញប្រេងទៅកម្ពុជាតាមឡាវ រហូតដល់បង្កការយល់ច្រឡំ ។

ការបកប្រែព័ត៌មាន គួរតែពិនិត្យមើលឱ្យច្បាស់លាស់សិន មុននឹងអនុញ្ញាតឱ្យចុះផ្សាយ ដោយសារនៅប្រទេសថៃតែងតែផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ឬព័ត៌មានមិនពិតជាបន្តបន្ទាប់ ។ ហេតុនេះ លោកសំណូមពរឱ្យពលរដ្ឋថៃជឿជាក់លើព័ត៌មានផ្លូវការ ដើម្បីចៀសវាងការទទួលបានព័ត៌មានខុស ៕

ម៉ាឡេស៊ីបានជូនដំណឹងទៅកាន់ពលរដ្ឋខ្លួនដែលមានគម្រោងដំណើរកម្សាន្តទៅប្រទេសថៃ ត្រូវតែពន្យារពេល ឬចៀសវាងការធ្វើដំណើរ ពីព្រោះបច្ចុប្បន្ន ប្រទេសថៃមិនគួរឱ្យទៅកម្សាន្តដូចមុនទេ ជាពិសេស ប្រទេសនេះខ្វះខាតប្រេងឥន្ធនៈយ៉ាងខ្លាំង ពលរដ្ឋថៃនៅតាមបណ្តាខេត្ត-ក្រុងស្ទើរតែគ្មានប្រេងចាក់ ដែលកត្តានេះមិនអំណោយផលដល់ដំណើរកម្សាន្តរបស់ភ្ញៀវទេសចរបរទេសឡើយ ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសកាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ម៉ាឡេស៊ីបានដាស់តឿនពលរដ្ឋរបស់ខ្លួនឱ្យពន្យារពេល ឬចៀសវាងការធ្វើដំណើរទៅកាន់បណ្តាខេត្តភាគខាងត្បូងប្រទេសថៃ ដោយសារថៃកំពុងតែខ្វះខាតប្រេងយ៉ាងខ្លាំងបន្ទាប់ពីពលរដ្ឋសម្រុកទិញប្រេងស្តុកទុក ។ ស្ថានភាពនេះធ្វើឱ្យម៉ាឡេស៊ីបារម្ភពីពលរដ្ឋខ្លួនដែលមានគម្រោងធ្វើដំណើរមកថៃនៅថ្ងៃបុណ្យជាតិម៉ាឡេស៊ីខាងមុខអាចជួបការលំបាក ។

សេចក្តីប្រកាសរបស់មន្ត្រីកុងស៊ុលម៉ាឡេស៊ីប្រចាំខេត្តសុងក្លា នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមីនា បញ្ជាក់ថា ការណែនាំនេះសំដៅដល់ពលរដ្ឋម៉ាឡេស៊ីដែលមានគម្រោងធ្វើដំណើរមកប្រទេសថៃដោយជិះរថយន្តផ្ទាល់ខ្លួនទៅកាន់គោលដៅផ្សេងៗ ដូចជា ៖ ស្រុកហាតយ៉ៃ និងខេត្តសុងក្លា នៅថ្ងៃឈប់សម្រាក ។ ប្រសិនបើគ្មានការងារចាំបាច់បន្ទាន់ ពលរដ្ឋម៉ាឡេស៊ីគួរពន្យារពេលធ្វើដំណើរ និងរៀបចំគម្រោងធ្វើដំណើរដោយប្រុងប្រយ័ត្ន ។

មន្ត្រីកុងស៊ុលម៉ាឡេស៊ីបន្តថា រហូតមកដល់ពេលនេះ មិនទាន់មានសេចក្តីរាយការណ៍ពីពលរដ្ឋម៉ាឡេស៊ីមានបញ្ហានៅថៃ ពេលថៃកំពុងតែខ្វះខាតប្រេងទេ ។ ប្រទេសថៃធ្លាក់ក្នុងស្ថានភាពគ្មានប្រេងគ្រប់គ្រាន់ដោយសារពលរដ្ឋមករង់ចាំទិញប្រេងស្តុកទុកបន្ទាប់ពីកើតសង្គ្រាមនៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា ដែលធ្វើឱ្យស្ថានីយប្រេងជាច្រើនកន្លែងអស់ប្រេងលក់ ហើយការខ្វះខាតប្រេងក៏កើតឡើងនៅស្ថានីយប្រេងភាគខាងត្បូងប្រទេសដែរ ទើបធ្វើឱ្យស្ថានីយប្រេងទាំងនេះបិទដំណើរការ ។

ចំណែកប្រធានសមាគមឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍ហាឡាល់ថៃ-អាស៊ានថា ថៃខ្វះខាតប្រេងតាំងពីថ្ងៃទី១៦ ខែមីនា ហើយនឹងបន្តខ្វះខាតជាច្រើនថ្ងៃទៀត ដែលបញ្ហានេះមិនត្រឹមតែប៉ះពាល់ដល់ពលរដ្ឋក្នុងប្រទេសប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែប៉ះពាល់ភ្ញៀវទេសចរម៉ាឡេស៊ីផងដែរ ពីព្រោះស្ថានីយប្រេងបិទទ្វារបន្តបន្ទាប់ ។ ប្រធានសមាគមឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍ណែនាំភ្ញៀវទេសចរម៉ាឡេស៊ីដែលចាំបាច់ធ្វើដំណើរ គួរពិនិត្យមើលថា តើថៃមានប្រេងគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ចាក់រថយន្តរបស់ភ្ញៀវទេសចរដែរឬទេ?

បើតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់គេហទំព័រម៉ាឡេស៊ី The Malaysian Reserve កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា ស្ថានីយប្រេងជាច្រើននៅខេត្តសាទូន និងស្រុកហាតយ៉ៃ ខេត្តសុងក្លា និងស្ថានីយផ្សេងទៀតដែលភ្ញៀវទេសចរម៉ាឡេស៊ីទៅកម្សាន្ត អស់ប្រេងលក់ហើយ ទើបស្ថានីយប្រេងថៃបានអនុវត្តវិធានការកាន់តែតឹងរ៉ឹង រួមទាំងលក់ប្រេងឱ្យជនបរទេសមានកំណត់ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ការវាយប្រហាររបស់អាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលមកលើអ៊ីរ៉ង់កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ ធ្វើឱ្យអ៊ីរ៉ង់សងសឹកវិញយ៉ាងចាស់ដៃ បានបង្កផលប៉ះពាល់ដល់ប្រទេសជាច្រើនលើពិភពលោក រួមទាំងថៃ ជាពិសេស កង្វះប្រេង ៕

ចិនបានស្នើកិច្ចសហការផ្នែកថាមពលជាមួយតៃវ៉ាន់ដើម្បីស្ថិរភាពថាមពល ប្រសិនបើតៃវ៉ាន់យល់ព្រមស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋាភិបាលចិន ដែលសំណើនេះត្រូវបានចាត់ទុកជាការព្យាយាមបង្រួបបង្រួមជាតិជាមួយតៃវ៉ាន់ឡើងវិញដោយសន្តិវិធី ។ ប៉ុន្តែមិនទាន់មានការឆ្លើយតបពីរដ្ឋាភិបាលតៃវ៉ាន់នៅឡើយទេ ថ្មីៗនេះ រដ្ឋាភិបាលតៃវ៉ាន់ប្រកាសពីការត្រៀមថាមពលបម្រុងអាចប្រើប្រាស់រយៈពេលច្រើនខែ រួមទាំងការនាំចូលប្រេងឥន្ធនៈពីអាមេរិក ដោយពុំបាច់ពឹងផ្អែកចិន ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសកាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ លោក Chen Binhua អ្នកនាំពាក្យការិយាល័យកិច្ចការតៃវ៉ាន់នៅប្រទេសចិន បាននិយាយទៅកាន់ក្រុមអ្នកសារព័ត៌មាននៅទីក្រុងប៉េកាំងថា ការបង្រួបបង្រួមជាតិរវាងចិន និងតៃវ៉ាន់ដោយសន្តិវិធី នឹងធ្វើឱ្យស្ថិរភាពថាមពល និងធនធានរបស់តៃវ៉ាន់ទទួលបានការការពារ ពីព្រោះចិនជាប្រទេសរឹងមាំអាចពឹងផ្អែកបាន ។ ចិនរីករាយផ្តល់នូវស្ថិរភាពដ៏ឱ្យទុកចិត្តដល់បងប្អូនជ.នជាតិតៃវ៉ាន់ ដើម្បីឱ្យពួកគេអាចរស់នៅក្នុងជីវភាពល្អប្រសើរជាងមុន ។

ទោះយ៉ាងណា មិនទាន់មានការឆ្លើយតបសំណើនេះពីរដ្ឋាភិបាលតៃវ៉ាន់ទេ ដែលរយៈពេលកន្លងមក រដ្ឋាភិបាលតៃវ៉ាន់តែងតែបដិសេធការបង្រួបបង្រួមជាតិជាមួយចិន ។ មុននេះ រដ្ឋាភិបាលតៃវ៉ាន់ប្រកាសថា បានស្វែងរកប្រភពថាមពលបម្រុងរួចរាល់ហើយដែលអាចប្រើប្រាស់បានរយៈពេលច្រើនខែ រួមទាំងប្រកាសនាំចូលប្រេងឥន្ធនៈពីសហរដ្ឋអាមេរិកផងដែរ ស្របពេលពិភពលោក មានវិវបត្តិថាមពល ។

កាលពីពាក់កណ្តាលខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ពេលពិភពលោកមានវិបត្តិថាមពលដោយសារជម្លោះនៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា ចិនក៏បានស្នើជាផ្លូវការទៅកាន់តៃវ៉ាន់តាមរយៈការិយាល័យកិច្ចការតៃវ៉ាន់នៅប្រទេសចិន ថាចិនត្រៀមខ្លួនធានាស្ថិរភាពថាមពលដល់តៃវ៉ាន់ទាំងស្រុង ទាំងការផ្គត់ផ្គង់អគ្គិសនី ឧស្ម័នធម្មជាតិ និងប្រេងឆៅ បើតៃវ៉ាន់យល់ព្រមបង្រួបបង្រួមជាតិឡើងវិញដោយសន្តិវិធី ។

ចិនព្យាយាមបង្ហាញឱ្យឃើញថា តៃវ៉ាន់មានហានិភ័យខ្ពស់ ប្រសិនបើប្រឈមនឹងការបិទផ្លូវដឹកជញ្ជូន ឬខ្វះខាតថាមពលពេលកើតសង្គ្រាមលើពិភពលោក ហើយការបង្រួបបង្រួមជាតិជាមួយចិននឹងធ្វើឱ្យពលរដ្ឋតៃវ៉ាន់ទទួលបានថាមពលតម្លៃថោក និងស្ថិរភាព ដោយសារការផ្គត់ផ្គង់របស់ចិន ។

រដ្ឋាភិបាលតៃវ៉ាន់ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់លោកប្រធានាធិបតី Lai Ching-te បានបដិសេធសំណើបង្រួបបង្រួមជាតិជាមួយចិនភ្លាមៗ ដោយលោកចាត់ទុកជាការយកបញ្ហាជីវភាពពលរដ្ឋតៃវ៉ាន់មកបង្ខិតបង្ខំនយោបាយ ។ លោកថា ពេលនេះ តៃវ៉ាន់បានបម្រុងទុកថាមពល និងប្រេងឥន្ធនៈសម្រាប់ប្រើប្រាស់គ្រប់គ្រាន់ហើយ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ទំនាក់ទំនងរវាងចិន និងតៃវ៉ាន់នៅឆ្នាំ២០២៦ បានផ្លាស់ប្តូរពីការប្រឈមមុខគ្នាផ្នែកកងទ័ព ទៅជាការប្រើប្រាស់សង្គ្រាមចិត្តសាស្ត្រ និងវិបត្តិពិភពលោក ដូចជា ៖ វិបត្តិថាមពល និងការភៀសខ្លួនពីសង្គ្រាមនៅក្រៅប្រទេស ដើម្បីទាក់ទាញឱ្យពលរដ្ឋតៃវ៉ាន់ងាកមករកចិន ។ ប៉ុន្តែដរាបណាគំនិតនយោបាយភាគីទាំងពីរនៅតែផ្ទុយគ្នា គឺគ្មានការបង្រួបបង្រួមជាតិកើតឡើងឡើយ ៕