ទីក្រុងញូយ៉ក៖ ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក Donald Trump បានធ្វើការរិះគ.ន់ចំៗទៅលើអង្គការសហប្រជាជាតិថាមិនបានយកចិត្តទុកដាក់បញ្ឈប់សង្រ្គា.មរបស់ប្រទេសជាច្រើន និងចោ.ទប្រកាន់អង្គការនេះថាបានបរាជ័យក្នុងបេសកកម្មជាមូលដ្ឋានបំផុតរបស់ខ្លួន ក្នុងការទប់ស្កាត់សង្គ្រាម។ នេះបើយោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន BBC កាលពីថ្ងៃពុធសប្ដាហ៍នេះ។

ថ្លែងនៅក្នុងមហាសន្និបាតរបស់អង្គការសហប្រជាតិនៅទីក្រុងញូយ៉ក មេដឹកនាំកំពូលរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកបានអះអាងថា UN ជាញឹកញាប់តែងសង្កត់ធ្ងន់លើសេចក្តីថ្លែងការណ៍ និងអនុម័តដំណោះស្រាយដោយមិនពិនិត្យមើលឲ្យច្បាស់លាស់នូវអត្ថន័យដែលគូជម្លោះចង់បាននោះទេ។ លោក Trump បានប្រកាសថា “អង្គការសហប្រជាជាតិត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីបញ្ឈប់សង្គ្រាម ប៉ុន្តែមិនដែលបានបញ្ឈប់អ្វីបាននោះទេ។ លោកបានអះអាងទៀតថា ជម្លោះរាប់មិនអស់នៅជុំវិញពិភពលោកបានបន្តផ្ទុះឡើង ខណៈដែលស្ថាប័នពិភពលោកមួយនេះនៅតែគ្មានប្រសិទ្ធភាព។

លោក Trump ក៏បានបន្តចោទស្ថាប័ននេះថាលាក់ខ្លួនពីក្រោយ«ពាក្យគ្មានបានការ» ជាជាងចាត់វិធានការម៉ឺងម៉ាត់ដើម្បីដោះស្រាយវិបត្តិ។ លោក Trump ថែមទាំងបានដកស្រង់កំណត់ត្រាផ្ទាល់ខ្លួនរបស់លោកដោយអួតពីខ្លួនឯងថា គាត់បានបញ្ចប់នូវអ្វីដែលគាត់បានពិពណ៌នាថាជា “សង្រ្គាមដែលមិនអាចបញ្ចប់បានចំនួនប្រាំពីរ” ខណៈពេលដែលចោទប្រកាន់អង្គការសហប្រជាជាតិថាឈរនៅស្ងៀម។

យ៉ាងណាក៏ដោយ ក្រុមអ្នករិះគន់បានជំទាស់នឹងការលើកឡើងរបស់លោក Trump ដោយកត់សម្គាល់ថាជម្លោះជាច្រើនដែលគាត់បានចូលខ្លួនទៅធ្វើជាអាជ្ញាកណ្ដាលនោះ នៅតែមិនទាន់ត្រូវបានដោះស្រាយចប់សព្វគ្រប់នៅឡើយ។

បកទៅកាន់ការថ្លែងរបស់លោក Trump នៅលើវេទិការបស់អង្គការសហប្រជាជាតិខាងលើ វាបានឆ្លុះបញ្ជាំងឲ្យឃើញថា សុន្ទរកថានេះបានទាក់ទាញប្រតិកម្មយ៉ាងមុតស្រួចពីមេដឹកនាំពិភពលោកនានាជាច្រើន ដែលអ្នកខ្លះបានការពារសារៈសំខាន់នៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិរបស់អង្គការនេះ ចំពោះមុខលោក Trump វិញភ្លាមៗ។

តួយ៉ាង ប្រធានាធិបតីបារាំងលោក Emmanuel Macron បានធ្វើការស្តីបន្ទោសលោក Trump ដោយបើកចំហថា បញ្ហាសកលមិនអាចដោះស្រាយបានតាមរយៈ “ច្បាប់នៃភាពខ្លាំង” របស់អង្គការសហប្រជាជាតិបានទេ ប៉ុន្តែវាអាចធ្វើទៅបានតាមរយៈការប្តេជ្ញាចិត្តរួមគ្នាចំពោះសន្តិភាព និងសន្តិសុខពីគ្រប់ភាគីទាំងអស់ ៕

ឲ្យផលច្បាស់ៗពេកមិនជឿដូចជាមិនសម! គ្រោះធម្មជាតិនៅប្រទេសថៃក្នុងឆ្នាំនេះ មានសភាពខ្លាំងក្លាលើសពីឆ្នាំមុនៗ ដែលជំរុញឲ្យមានការសង្ស័យថាប្រទេសនេះហាក់កំពុងត្រូវបណ្ដាសារដូនតាខ្មែរ និងទទួលរងផលកម្មដែលខ្លួនបានឈ្លានពានមកលើកម្ពុជា ជាពិសេសការធ្វើឲ្យខូចខាតប្រាង្គប្រាសាទព្រះវិហារតាមរយៈការទម្លាក់គ្រាប់បែ.កក្នុងអំឡុងពេលនៃសង្រ្គា.មកាលពីចុងខែកក្កដាកន្លងមក។

ដូចបានដឹងស្រាប់មកហើយថា នៅក្នុងអរិយធម៌ខ្មែរយើងជំនឿអរូបិយដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការថែរក្សាការពារជនល្អ និងដាក់ទោសជនដែលប្រព្រឹត្តខុស ឬបៀតបៀនអ្នកដទៃ។ ជាក់ស្ដែងដូចជាការសាងសង់ប្រាសាទ ការធ្វើបដិមា និងការថ្វាយដង្វាយផ្សេងៗទៅដល់ទេព ឬប្រាសាទ អតីតព្រះមហាក្សត្យខ្មែរ ឬបុព្វបុរសជំនាន់ដើម តែឆ្លាក់ចារលើសិលាចារឹកឬធ្វើពិធីដាក់បណ្ដាសារដល់ជនណាម្នាក់ ឬក្រុមណាមួយដែលមានបំណងបំផ្លាញសមិទ្ធទាំងនោះ ឲ្យធ្លាក់នរក និងរងទុក្ខទោសវិនាសហិនហោច។

ជាក់ស្ដែង បើយោងតាមឯកសារចងក្រងនៃបណ្ដាសារដូនតាខ្មែរបានបង្ហាញពីបណ្ដាសារមួយក្នុងចំណោមបណ្ដាសារជាច្រើនផ្សេងទៀតដែលអត្ថន័យយ៉ាងដូច្នេះថា៖ ប្រទេសណា ជនសាសន៍ណា ដែលរុករាន ទន្ទ្រាន ឈ្លានពាន ទឹកដី ទ្រព្យសម្បត្តិ ដោយប្រព្រឹត្តិអំពើ ឃោរឃៅ ព្រៃផ្សៃ ធ្វើបាប ប្រមាថ មើលងាយប្រជាពលរដ្ឋ «ព្រះនគរកម្ពុជា» សូមឲ្យប្រទេសនោះ ជន នានានោះ ទទួលបាបកម្ម រងទុក្ខទោស ជួបគ្រោះអាសន្ន មហន្តរាយ វិនាសហិនហាយ ឈ្លោះទាស់ទែង ខ្វែងគំនិតគ្នា អាប់ឱនកេរ្តិ៍ឈ្មោះ ជួបគ្រោះកាចហូរហែ កុំបីអាក់ខាន គ្មានសុខក្សេមក្សាន្ត បានតែក្តៅក្រហាយ ពុំសប្បាយក្នុងស្រុកនិងជាតិសាសន៍ខ្លួននោះពុំលែងឡើយ។ សូមអស់ទេពនិករ អមរមេឃ ទេវតា ឥន្ទ្រ ព្រហ្ម យម យក្ស ទេព្រក្ស ល្បាក់សា អារក្ស អ្នកតា យាយទេព បង់បទ ខ្មោច ព្រាយ បិសាច អសុរកំណាចក្លោងខ្លាំងផងទាំងពួង ជួយជាសាក្សី កុំបីរំលងផងចុះ!

ជុំវិញការលើកឡើងពីពាក្យផ្ដាសារខាងលើនេះ វាបានធ្វើឲ្យយើងចាប់អារម្មណ៍នឹងរឿងរ៉ាវ និងបញ្ហាទាំងឡាយដែលកំពុងកើតមាននៅក្នុងប្រទេសថៃ ដែលមានទាំងការវា.យប្រហារដោយគ្រោះធម្មជាតិជាប់ៗគ្នាឥតឈប់ឈររួមមាន គ្រោះរញ្ជួយដី ខ្យល់ព្យុះ ទឹកជំនន់ និងការបាក់ស្រុតដីក្នុងពេលថ្មីៗនេះ ក៏ដូចជាបញ្ហាប្រឈមទាំងឡាយដូចជាអស្ថិរភាពនយោបាយ បញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច និងជំងឺឆ្លងផ្សេងៗ បានឆ្លុះបញ្ជាំងយ៉ាងច្បាស់ពីភាពមិនប្រក្រតីជាជាងការចៃដន្យ។

យ៉ាងណាក៏ដោយ ទាំងនេះគឺជាជំនឿសម្រាប់បុគ្គលម្នាក់ៗដាច់ដោយឡែកពីគ្នាអាស្រ័យទៅតាមការគិតពិចារណារៀងៗខ្លួន។ ជាក់ស្ដែងសម្រាប់ប្រជាជនថៃផ្ទាល់បានយល់ឃើញថា ការលើកឡើងពីបណ្ដាសាររបស់ដូនតាខ្មែរនេះ គឺគ្រាន់តែជារឿងមិនពិតដែលពលរដ្ឋកម្ពុជាបង្កើតឡើងដើម្បីសើចចម្អកថៃចំពេលមានទុក្ខ និងមិនទទួលស្គាល់ជាដាច់ខាតថាវាជាកម្មផល ត្បិតកន្លងមកថៃជឿជាក់ថាខ្លួនមិនដែលបានបំពានលើកម្ពុជាឡើយ ហើយបញ្ហាដែលបានកើតមានទាំងអស់គឺជាការចៃដន្យ និងកន្លងមកថៃក៏ធ្លាប់ជួបប្រទះនឹងគ្រោះធម្មជាតិបែបនេះដូចគ្នា។

ជាងនេះទៅទៀត ពលរដ្ឋថៃថែមទាំងចោ.ទប្រកាន់កម្ពុជាវិញថា ឆ្លៀតពេលដែលថៃជួបទុក្ខលំបាក ពលរដ្ឋកម្ពុជាបែរជានាំគ្នាអបអរសាទរ ចម្អកឌឺដង បង្ហាញពីភាពគ្មានមនុស្សធម៌ក្នុងនាមជាអ្នកជិតខាងនឹងគ្នា។ កត្តានេះបានជំរុញឲ្យពលរដ្ឋខ្មែរហួសចិត្តជាខ្លាំង ព្រោះកន្លងមកថៃខ្លួនឯងតែងប្រមាថមើលងាយមកកាន់កម្ពុជាជារឿយៗ ប៉ុន្តែពេលនេះបែរជាមកនិយាយពីគុណធម៌ និងមនុស្សធម៌ដូចខ្លួនជាមនុស្សត្រឹមត្រូវទៅវិញ៕

ប្រទេសថៃ៖ រកនឹកបន្ទោសកម្ពុជាឲ្យទាល់តែបាន! ពលរដ្ឋថៃជាច្រើនខឹ.ងចិត្តនាំគ្នាងាកមកចោ.ទប្រកាន់កម្ពុជាថាគ្មានគុណធម៌ជាមនុស្ស បានសើចចម្អកប្រទេសថៃដែលកំពុងជួបបញ្ហា និងរឹតតែមិនអាចទទួលយកបាន គឺនៅពេលពលរដ្ឋកម្ពុជាលើកឡើងថា គ្រោះទុរភិក្សទាំងឡាយដែលកំពុងកើតមាននៅក្នុងប្រទេសថៃ គឺបានមកដោយសារបា.បកម្មដែលថៃឈ្លានពានមកលើកម្ពុជា។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Khaosod នារសៀលថ្ងៃទី២៤ ខែកញ្ញា ទាក់ទិននឹងការបាក់ស្រុតផ្លូវនៅមុខមន្ទីរពេទ្យ Vajira ក្នុងទីក្រុងបាងកក ដែលបន្សល់ទុកនូវប្រហោងជម្រៅ ៥០ម៉ែត្រនោះ បានក្លាយជាប្រធានបទសើចចម្អករបស់សារព័ត៌មានក្នុងប្រទេសជិតខាង ដោយបានរាយការណ៍ពីហេតុការណ៍នេះថាជាព័ត៌មានទាន់ហេតុការណ៍។

Khaosod បានឲ្យដឹងបន្ថែមទៀតថា យ៉ាងណាមិញ អ្នកលេងអ៊ីនធឺណិតនៅកម្ពុជាជាច្រើនបានសម្ដែងការអបអរចំពោះស្ថានភាពនេះ ដោយអ្នកខ្លះបញ្ចេញយោបល់ថា ទាំងនេះគឺដោយសារកម្មពៀ.រវេរៀដែលថៃឈ្លានពានកម្ពុជា ឬថៃចង់បានទឹកដីខ្មែរ។ល។ ដែលត្រង់ចំណុចនេះប្រជាជនថៃយល់ឃើញថា វាឆ្លុះបញ្ចាំងពីកង្វះសីលធម៌ និងគុណធម៌ក្នុងនាមជាមនុស្ស និងក្នុងនាមកម្ពុជា.ថៃគឺជាអ្នកជិតខាងនឹងគ្នា។

ថៃមិនអាចទទួលយកបានឡើយចំពោះការលើកឡើងរបស់កម្ពុជាបែបនេះ ព្រោះថៃមិនអាចទទួលស្គាល់ការពិត និងសុខចិត្តជ្រើសរើសយកការកុហកខ្លួនឯងរហូតមកថាទាំងអស់នេះគ្រាន់តែជារឿងចៃដន្យ មិនពាក់ព័ន្ធនឹងកម្មពៀ.រ ឬបណ្ដាសារអ្វីឡើយ។

ជាក់ស្ដែងនៅថ្ងៃទី២៥ ខែកញ្ញានេះ អ្នកជំនាញថៃបានធ្វើការសន្និដ្ឋានថា ការបាក់ស្រុតផ្លូវអាចបណ្តាលមកពីកត្តាជាច្រើន រួមមាន ៖ ដីឥដ្ឋទន់ជ្រាយ ការបូមទឹកពីក្រោមដីច្រើនពេក ការសាងសង់អគារខ្ពស់ៗ និងការដ្ឋានសំណង់ច្រើន ទើបផ្លូវបាក់ស្រុតភ្លាមៗដោយពុំបានត្រៀមខ្លួនជាមុន ។

បើតាមការស្រាវជ្រាវរបស់សាកលវិទ្យាល័យជូឡាឡុងកន ក៏បានបង្ហាញពីដីនៅទីក្រុងបាងកកដែរថា ការបាក់ស្រុតនេះអាចដោយសារកត្តា៣យ៉ាងធំៗ រួមមាន ៖ ការបូមទឹកក្រោមដីច្រើនពេក ទម្ងន់ដ៏ធ្ងន់មហាសាលរបស់អគារ និងសំណង់ក្រោមដីដែលស្រទាប់ដីទន់មិនអាចទ្រទ្រង់បាន រួមទាំងការជ្រាបទឹកកាន់តែធ្វើឱ្យមានហានិភ័យខ្លាំង ។

ជាមួយគ្នានេះនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អនុថីន ឆាន់វីរៈគូន បានមកពិនិត្យមើលនៅទីតាំងកើតហេតុផ្ទាល់ ហើយបាននិយាយថា ការសិក្សាលម្អិតទាក់ទងនឹងការបាក់ដីនេះ នឹងត្រូវចំណាយពេល២ថ្ងៃ រីឯការធ្វើផ្លូវរថភ្លើងក្រោមដីបណ្តាលឱ្យបាក់បំពង់បង្ហូរទឹកស្អាត គ្រាន់តែជាការសន្និដ្ឋានជំហ៊ានដំបូងប៉ុណ្ណោះ ។ ហើយសម្រាប់ការជួសជុលផ្លូវនេះឱ្យដូចដើមវិញ អាចត្រូវចំណាយពេលរហូតដល់១ឆ្នាំ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ ស្របពេលបណ្តាខេត្តនានារបស់ថៃរងគ្រោះដោយសារទឹកជំនន់កើនឡើងមិនឈប់ឈរក្រោយពីថៃរងឥទ្ធិពលខ្យល់ព្យុះជាបន្តបន្ទាប់មានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង និងទឹកហូរពីព្រៃភ្នំ នៅខេត្តអយុធ្យាក៏ដូចគ្នាដែរ គឺនៅតំបន់ខ្លះ ទឹកជំនន់បានលិចផ្ទះពលរដ្ឋរយៈពេល១ខែមកហើយ កម្ពស់ទឹកចេះតែកើនឡើងខ្លាំងរហូតដល់ដំបូលផ្ទះធ្វើឱ្យពលរដ្ឋលង់ទឹកស្លា.ប់ ចំនួន៣នាក់ ។ នេះបើតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Khaosod កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ ។

ស្ថានភាពទឹកជំនន់នៅខេត្តអយុធ្យា គឺកម្ពស់ទឹកនៅតែកើនឡើងខ្លាំងលិចតំបន់នានាដែលតម្រូវឱ្យពលរដ្ឋតាមដានទឹកជំនន់យ៉ាងដិតដល់ ។ ទឹកទន្លេចៅប្រាយ៉ាដែលហូរកាត់តាមខេត្តអយុធ្យាធ្វើឱ្យបរិមាណទឹកក្នុងទន្លេណយ និងប្រឡាយផ្សេងៗកើនឡើងមិនខុសពីតាមបណ្តាស្រុករបស់ខេត្តអយុធ្យា ដូចជា ៖ នៅឃុំបានក្រាធុម ស្រុកសេណា ខេត្តអយុធ្យា គឺកម្ពស់ទឹកជំនន់ស្មើជាង៣ម៉ែត្រ ដោយសារទឹកទន្លេណយកើនឡើងរយៈពេល១ខែ ។ ផ្ទះពលរដ្ឋជាច្រើនខ្នងលិចដល់ដំបូល ផ្ទះខ្លះលិចខ្លាំងត្រូវប្រមូលរបស់ប្រើប្រាស់ចាំបាច់ដាក់នៅកន្លែងខ្ពស់ៗ ខណៈផ្ទះខ្លះទៀតលិចត្រឹមបង្អួច ។

លោក ស្វែង ស៊ីណាងយេម អាយុ៦៦ឆ្នាំ រៀបរាប់ថា ផ្ទះខ្លួនត្រូវទឹកលិចត្រឹមបង្អួចគ្មានកន្លែងសម្រាកទេ ទើបលោកយកឈើមកតម្រៀបគ្នាធ្វើកន្លែងសម្រាកបណ្តោះអាសន្ន ។ ម្យ៉ាងទៀត ក្នុងផ្ទះមានម្តាយចាស់ជរាពិបាកធ្វើដំណើរទៅរស់នៅតាមផ្លូវ រីឯកូនចៅបានទៅរស់នៅកន្លែងផ្សេងអស់ហើយ មិនហ៊ានរស់នៅក្នុងផ្ទះ ខ្លាចមានគ្រោះថ្នាក់ ។

ម្តាយរបស់លោក គឺលោកយាយ សាំងវៀន អាយុ៨៧ឆ្នាំ និយាយទាំងទឹកភ្នែកថា លោកយាយត្រូវស៊ូទ្រាំរស់នៅជាមួយទឹកជំនន់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ប៉ុន្តែពុំចង់ចេញទៅរស់នៅខាងក្រៅ ដោយសារបារម្ភពីផ្ទះ និងពិបាកធ្វើដំណើរ ។ ឆ្នាំ២០២៥ ទឹកបានលិចខ្លាំងដូចបណ្តាឆ្នាំមុនៗ លោកយាយសុំរស់នៅក្នុងសភាពបែបនេះ ទោះជាលំបាកក៏ដោយ ។

អាជ្ញាធរបានតាមដានស្ថានភាពទឹកជំនន់នៅទន្លេប៉ាសាក់យ៉ាងដិតដល់ ព្រមទាំងមានការជូនដំណឹងតាមប្រព័ន្ធ Cell Broadcast មកកាន់ពលរដ្ឋឱ្យត្រៀមខ្លួនដោយសារកម្ពស់ទឹកទន្លេប៉ាសាក់កើនឡើងលិចខេត្តអយុធ្យា និងខេត្តស្រះបុរី ។ បើគិតត្រឹមថ្ងៃទី២៤ ខែកញ្ញា ពលរដ្ឋនៅខេត្តអយុធ្យាបានលង់ទឹកស្លាប់ ចំនួន៣នាក់ ។

ឧតុនិយមថៃប្រកាសថា ថៃបានរងឥទ្ធិពលខ្យល់ព្យុះរ៉ាកាសាចាប់ពីថ្ងៃទី២៣ ដល់ថ្ងៃទី២៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ ទើបធ្វើឱ្យបណ្តាខេត្តនៅភាគខាងជើង ឦសាន កណ្តាល ខាងកើត រួមទាំងទីក្រុងបាងកក និងតំបន់ជុំវិញ មានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង ។ ហេតុនេះ ពលរដ្ឋត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នគ្រោះថ្នាក់ដោយសារទឹកជំនន់កើនឡើងខ្លាំង និងការបាក់ដីនៅតំបន់ជាច្រើន ៕

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ ផ្លូវនៅមុខមន្ទីរពេទ្យវ៉ាជិរ៉ាបានបាក់ស្រុតក្លាយជារណ្តៅយ៉ាងធំជម្រៅរហូតដល់ជាង៥០ម៉ែត្រ បណ្តាលឱ្យកកស្ទះចរាចរណ៍ខ្លាំង ខូចខាតបណ្តាញលូបង្ហូរទឹក បាក់បង្គោលភ្លើង និងបង្កហានិភ័យដល់អ្នកដំណើរ ហើយការបាក់ស្រុតផ្លូវកាន់តែរីកធំឡើងត្រូវជម្លៀសអ្នកជំងឺចេញពីមន្ទីរពេទ្យជាបន្ទាន់ ។ នាយកដ្ឋានធរណីវិទ្យាបានបង្ហាញពីមូលហេតុធ្វើឱ្យបាក់ស្រុតផ្លូវ គឺដោយសារការខួងដីធ្វើផ្លូវរថភ្លើងក្រោមដីខុសបច្ចេកទេស ទើបបែកបំពង់បង្ហូរទឹកស្អាតក្នុងទីក្រុង ។

ក្រោយការត្រួតពិនិត្យជាមួយអាជ្ញាធរក្រុងបាងកក លោក ពិជិត សម្បត្តិម៉ាក អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានធរណីវិទ្យានិយាយថា នៅទីក្រុងបាងកកសុទ្ធតែជាដីឥដ្ឋ គ្មានបញ្ហាផ្លូវបាក់ស្រុតទេ បើគ្មានធ្វើសកម្មភាពរំខាន ដូចជា ៖ ខួងដីធ្វើផ្លូវរថភ្លើងក្រោមដីពុំត្រឹមត្រូវបណ្តាលឱ្យបែកបំពង់បង្ហូរទឹកស្អាត ដីក្លាយជាប្រហោង ថែមទាំងមានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងហូរច្រោះដី ដែលទាំងអស់នេះជាមូលហេតុចម្បងធ្វើឱ្យបាក់ស្រុតផ្លូវនៅមុខមន្ទីរពេទ្យវ៉ាជីរ៉ា ។ ជាទូទៅ មុននឹងធ្វើផ្លូវរថភ្លើងក្រោមដី អ្នកបច្ចេកទេសនឹងប្រមើលមើលពីហានិភ័យការបាក់ស្រុតផ្លូវដើម្បីកុំឱ្យប៉ះពាល់បរិស្ថាន ប៉ុន្តែពេលខួងដីធ្វើផ្លូវរថភ្លើងក្រោមដីអាចមានការធ្វេសប្រហែស ពីព្រោះបើគ្មានការខួងដីទេ ក៏គ្មានការបាក់ស្រុតផ្លូវដែរ ។

បើតាមអ្នកជំនាញផ្សេងទៀតថា ការបាក់ស្រុតផ្លូវបណ្តាលមកពីកត្តាជាច្រើន រួមមាន ៖ ដីឥដ្ឋទន់ជ្រាយ ការបូមទឹកពីក្រោមដីច្រើនពេក ការសាងសង់អគារខ្ពស់ៗ និងការដ្ឋានសំណង់ច្រើន ទើបផ្លូវបាក់ស្រុតភ្លាមៗដោយពុំបានត្រៀមខ្លួនជាមុន ។ អ្នកជំនាញបានដាស់តឿនជាច្រើនលើកពីទីក្រុងបាងកកប្រឈមនឹងលិចទឹករយៈពេល៥០ឆ្នាំទៀត ដែលរដ្ឋាភិបាលគួរតែបង្កើតទីក្រុងថ្មីនៅតំបន់ខ្ពង់រាប ។

ការស្រាវជ្រាវរបស់សាកលវិទ្យាល័យជូឡាឡុងកនបានបង្ហាញពីដីនៅទីក្រុងបាងកកបាក់ស្រុតដោយសារកត្តា៣យ៉ាង រួមមាន ៖ ការបូមទឹកក្រោមដីច្រើន ទម្ងន់ដ៏ធ្ងន់មហាសាលរបស់អគារ និងសំណង់ក្រោមដីដែលស្រទាប់ដីទន់មិនអាចទ្រទ្រង់បាន រួមទាំងការជ្រាបទឹកកាន់តែធ្វើឱ្យមានហានិភ័យខ្លាំង ។ អ្នកជំនាញបញ្ជាក់ថា មុនដីបាក់ស្រុត វានឹងផ្តល់សញ្ញាផ្សេងៗ រួមមាន ៖ ផ្លូវចាប់ផ្តើមស្រុតចុះ របងផ្អៀង បង្គោលភ្លើង ឬដើមឈើផ្អៀងខុសធម្មតា និងអគារមានស្នាមប្រេះ សូមកុំមើលរំលងចំណុចទាំងនេះ ពីព្រោះវាជាសញ្ញាប្រាប់ថា ទីក្រុងបាងកកអាចកើតហេតុការណ៍បែបនេះគ្រប់ពេលវេលា ។

ទោះយ៉ាងណា ត្រូវរង់ចាំការស្វែងរកមូលហេតុច្បាស់លាស់បន្ថែមទៀតដែលបណ្តាលឱ្យផ្លូវបាក់ស្រុត និងសង្កេតមើលមានអ្វីខុសប្លែកដែរឬទេមុនពេលបាក់ស្រុតផ្លូវ ។ អ្វីគួរឱ្យតក់ស្លុតបំផុតនោះ គឺការបាត់ស្រុតផ្លូវនៅទីក្រុងបាងកកបានក្លាយជារណ្តៅយ៉ាងធំ និងជ្រៅជាងរណ្តៅនៅប្រទេសនានាដែលបានបាក់កន្លងមក ។

គួរបញ្ជាក់ថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អនុថីន ឆាន់វីរៈគូន បានមកពិនិត្យមើលនៅទីតាំងកើតហេតុផ្ទាល់ ហើយលោកថា នឹងចំណាយពេល២ថ្ងៃដើម្បីរកមូលហេតុការបាក់ស្រុតផ្លូវ រីឯការធ្វើផ្លូវរថភ្លើងក្រោមដីបណ្តាលឱ្យបាក់បំពង់បង្ហូរទឹកស្អាត គ្រាន់តែជាការសន្និដ្ឋានជំហ៊ានដំបូងប៉ុណ្ណោះ ។ ការជួសជុលផ្លូវនេះឱ្យដូចដើមវិញ ត្រូវចំណាយពេលរហូតដល់១ឆ្នាំ ៕

ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិបានឆ្លើយតបនឹងការចោ.ទប្រកាន់របស់ថៃ ដែលថាប្រជាជនកម្ពុជានៅភូមិព្រៃចាន់ បានរំលោ.ភនិងទន្រ្ទានលើអធិបតេយ្យភាពរបស់ថៃដោយធ្វើការអះអាងថា ប្រទេសថៃមិនអាចទាមទារអធិបតេយ្យ ឬអនុវត្តច្បាប់ក្នុងស្រុករបស់ខ្លួននៅតំបន់នេះបានឡើយ ព្រោះតំបន់នេះមិនទាន់មានការកំណត់ខណ្ឌសីមាព្រំដែនរួចរាល់ជាផ្លូវការ។

យោងតាមសេចក្ដីថ្លែងការណ៍កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសថៃបានអះអាងក្នុង សន្និសីទសារព័ត៌មានថា អ្នកភូមិព្រៃចាន់កម្ពុជាបានទន្ទ្រានចូលទឹកដីថៃដើម្បីធ្វើការតវ៉ា ដែលជំរុញឱ្យ ប្រទេសថៃត្រូវអនុវត្តច្បាប់របស់គេលើអ្នកភូមិទាំងនោះ។ ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា យល់ថាជាការចាំបាច់ត្រូវតែឆ្លើយតបចំពោះសេចក្តីថ្លែងការណ៍បំភ្លៃការពិតនេះ ដូចខាងក្រោម៖

ទីមួយ ប្រទេសថៃមិនអាចទាមទារអធិបតេយ្យ ឬអនុវត្តច្បាប់ក្នុងស្រុករបស់ខ្លួនចំពោះសហគមន៍ រស់នៅក្នុងតំបន់មិនទាន់មានការកំណត់ខណ្ឌសីមាព្រំដែនរួចរាល់ជាផ្លូវការនោះទេ សហគមន៍ខ្មែរបានរស់នៅលើដីនៅក្នុងតំបន់នេះនៃប្រទេសកម្ពុជា តាំងពីយូរយារណាស់មកហើយ គឺមុនពេលនៃ MOU 2000 ទៅទៀត។

ទីពីរ ការតវ៉ារបស់អ្នកភូមិកម្ពុជា គឺជាការឆ្លើយតបត្រឹមត្រូវចំពោះការរំលោភបំពានលើទ្រព្យសម្បត្តិ និងផ្ទះសម្បែងរបស់ពួកគេ ជាមួយនឹងលួសបន្លាឡោមព័ទ្ធភូមិ និងរបាំងបិទផ្លូវចូលផ្ទះ និង ដីស្រែចម្ការរបស់ពួកគេ។
ទីបី សូម្បីតែតាមបន្ទាត់ត្រង់គូសក្រៅផ្លូវការមិនត្រឹមត្រូវក៏បង្ហាញដែរថា មានជនជាតិថៃបានកាន់កាប់ និងធ្វើស្រែចម្ការអស់ជាច្រើនឆ្នាំលើផ្ទៃដីជាច្រើនហិកតាដែលស្ថិតនៅហួសខ្សែព្រំដែនចូលមកខាងកម្ពុជា។ ហើយកម្ពុជាបានអំពាវនាវឱ្យភាគីថៃដោះស្រាយ បញ្ហាតំបន់ជម្លោះនេះតាមរយៈគណៈកម្មការព្រំដែនចម្រុះ (JBC) ប្រទេសទាំងពីរ ជាជាងការអនុវត្តច្បាប់ថៃ និងទាមទារអធិបតេយ្យដោយការប្រើកម្លាំងបណ្តេញអ្នកភូមិកម្ពុជា។

ទីបួន នៅក្នុងក្របខណ្ឌនៃ MOU 2000 កម្ពុជាបានធ្វើការតវ៉ាផ្លូវការជាច្រើនដងទៅភាគីថៃ ដោយស្នើសុំឱ្យមានការកែតម្រូវនៅតំបន់ដែលមានរំលោភ បំពានព្រំដែនចូលមកខាងកម្ពុជា ប៉ុន្តែមិនមានលទ្ធផលអ្វីឡើយ។ ភាពតានតឹងនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ បង្ហាញពីតម្រូវការបន្ទាន់សម្រាប់ភាគីទាំងពីរក្នុងការលើកទឹកចិត្តគណៈកម្មការព្រំដែនចម្រុះ ឱ្យផ្តល់ អាទិភាព និងពន្លឿនការបញ្ចប់កិច្ចការខណ្ឌសីមាលើកំណាត់ព្រំដែនឲ្យខាងតែបាន។
ទីប្រាំ កម្ពុជាបញ្ជាក់ជាថ្មីនូវការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ខ្លួនចំពោះលក្ខខណ្ឌបទឈប់បាញ់ ដូចដែល បានកត់ត្រាក្នុងកិច្ចប្រជុំនានាកាលពីកន្លងមក ដោយកម្ពុជាសង្ឃឹមថា ភាគីថៃក៏ប្រកាន់ខ្ជាប់ដោយសុទ្ធចិត្តផងដែរនូវលក្ខខណ្ឌឈប់បាញ់ រួមទាំងបញ្ឈប់នូវផែនការបណ្តេញប្រជាជនរាប់រយគ្រួសារចេញផ្ទះសម្បែង និងដីធ្លីដែលគេបានរស់នៅអស់ជាច្រើនទស្សវត្សរ៍មកហើយ ហើយអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកដែលត្រូវបានបណ្តេញចេញរួចហើយត្រឡប់ ទៅភូមិដ្ឋាន និងដីរបស់ពួកគេវិញ ដោយសូមអត់ធ្មត់រង់ចាំគណៈកម្មការព្រំដែនចម្រុះធ្វើការបញ្ចប់លើ កិច្ចការខណ្ឌសីមាំព្រំដែន។

រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ប្តេជ្ញាស្វែងរកដំណោះស្រាយប្រកបដោយដោយស្មារតីមេត្រីភាពចំពោះ រាល់ទំនាស់ព្រំដែនជាមួយប្រទេសថៃ ក៏ដូចជាប្រទេសជិតខាងទាំងអស់ តាមរយៈមធ្យោបាយសន្តិវិធី ស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ ទន្ទឹមនឹងការប្តេជ្ញាចិត្តរក្សាជំហរជាគោលការណ៍របស់ខ្លួនថា ព្រំដែនមិនត្រូវ ផ្លាស់ប្តូរដោយកម្លាំងនោះឡើយ៕

ប្រទេសថៃ ៖ ទោះជាលោក អនុថីន ឆាន់វីរៈគូន កាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ប៉ុន្តែលោកបានប្រគល់អំណាចពេញលេញឱ្យកងទ័ពចាត់វិធានការព្រំដែន បង្កើនកងកម្លាំង បង្កើនអាវុធស្រាល-ធ្ងន់នៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃមិនខុសគ្នាពីរដ្ឋាភិបាលចាស់ ។ លោកថា ថៃបានប្រកាសច្បាប់អាជ្ញាសឹកប្រគល់អំណាចឱ្យកងទ័ពរួចហើយ រដ្ឋាភិបាលនឹងពុំបើកព្រំដែនទេ បើពលរដ្ឋមិនគាំទ្រ ហើយលោកថែមទាំងបដិសេធការចរចាផ្សេងៗ ដោយចោទប្រកាន់កម្ពុជាបង្កើនកម្លាំងកងទ័ព និងអាវុ.ធធុនធ្ងន់នៅព្រំដែន ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អនុថីន ឆាន់វីរៈគូន បានបដិសេធការចរចាដោយចោទប្រកាន់កម្ពុជាបង្កើនកម្លាំងកងទ័ព និងអាវុ.ធធុនធ្ងន់នៅព្រំដែន លោកបារម្ភពីសុវត្ថិភាពពលរដ្ឋរបស់ខ្លួននៅតាមព្រំដែន និងសន្យាបំពេញការងារឱ្យអស់ពីសមត្ថភាពក្នុងរយៈពេល៤ខែ រួមទាំងផ្តល់ប្រាក់សំណងឱ្យពលរដ្ឋរងផលប៉ះពាល់ ។ នេះបើតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Matichon នៅថ្ងៃទី២៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ ។

កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកញ្ញា នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អនុថីន បាននិយាយមកកាន់សារព័ត៌មាននៅមន្ទីរពេទ្យវ៉ាជិរ៉ា ពាក់ព័ន្ធនឹងស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃថា លោកនឹងចុះពិនិត្យមើលស្ថានការណ៍នៅព្រំដែន ពីព្រោះលោកក៏កាន់តំណែងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃផងដែរ ។ បច្ចុប្បន្ន នៅព្រំដែនមានទាំងកងទ័ព និងអាជ្ញាធរថៃ ហើយលោកក៏ត្រូវធ្វើដំណើរមកព្រំដែនដោយខ្លួនឯង ។

ពេលនេះ លោកពុំទាន់បានជជែកជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាជាផ្លូវការនៅឡើយទេ ប៉ុន្តែថៃមានគោលជំហរច្បាស់លាស់ក្នុងការរក្សាអធិបតេយ្យ ដោយប្រគល់អំណាចឱ្យកងទ័ពសម្រេចចិត្តតាមរយៈក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិ និងបានប្រកាសច្បាប់អាជ្ញាធរសឹករួចហើយនៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ។ ហេតុនេះ ការសម្រេចចិត្តស្ថិតនៅលើមេបញ្ជាការយោធភូមិភាគ២ បើទោះជាផ្លាស់ប្តូរអ្នកកាន់តំណែងថ្មីនៅចុងខែកញ្ញា ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបានចោទប្រកាន់កម្ពុជាបង្កើនកម្លាំងកងទ័ព និងអាវុធធុនធ្ងន់នៅព្រំដែន លោកនឹងពុំចរចាអ្វីទាំងអស់ បើកម្ពុជាពុំដកកងទ័ព និងអាវុធចេញ គឺព្រំដែននៅតែបិទបន្តទៀត រហូតដល់កម្ពុជាដកកងទ័ព និងអាវុធធុនធ្ងន់ ។ លោក អនុថីន បារម្ភពីផលប៉ះពាល់នៃទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-ថៃ ក្រោយពីសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជាថ្លែងថា ទោះថៃបិទព្រំដែន១០០ឆ្នាំទៀត ក៏ពុំប៉ះពាល់កម្ពុជា ។

រយៈពេល៤ខែនេះ លោកនឹងប្រឹងប្រែងបំពេញតួនាទីឱ្យខ្លាំងបំផុត ប៉ុន្តែពុំព្រមឱ្យថៃបាត់បង់អធិបតេយ្យ ឬចាញ់ប្រៀបដាច់ខាត ។ ក្រៅពីនេះ លោកបារម្ភពីសុវត្ថិភាពពលរដ្ឋនៅតាមព្រំដែនដោយបញ្ជាឱ្យត្រៀមកន្លែងភៀសសឹក និងផ្តល់ប្រាក់សំណងឱ្យពលរដ្ឋរងផលប៉ះពាល់ដោយសារការប៉ះទង្គិចនៅព្រំដែន ។

ដោយឡែក អ្នកជំនាញថៃបារម្ភពីដំណោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា ក្រោយពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃប្រគល់អំណាចពេញលេញឱ្យកងទ័ពសម្រេចចិត្ត ដោយអ្នកជំនាញមើលឃើញថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃគួរតែហៅមេបញ្ជាកងទ័ពមកប្រជុំរកដំណោះស្រាយ និងបញ្ជាឱ្យចាត់វិធានការផ្សេងៗ ប៉ុន្តែនេះបែរជាទម្លាក់ការទទួលខុសត្រូវទៅឱ្យកងទ័ពសម្រេចចិត្តទៅវិញ ។

គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជាបានបង្ហោះក្នុងហ្វេសប៊ុកថា តាំងពីកងទ័ពថៃបិទព្រំដែនជាឯកតោភាគីមក កម្ពុជាមិនដែលបានសុំភាគីថៃបើកច្រកវិញទេ គ្រាន់តែប្រាប់ទៅភាគីថៃថា (ថៃជាអ្នកបិទ ថៃគឺជាអ្នកបើក មិនបាច់ចរចាជាមួយកម្ពុជាទេ ហើយកម្ពុជានឹងបើកតាមក្រោយយ៉ាងយូរ៥ម៉ោង) ។ ជំហរកម្ពុជានឹងមិនផ្លាស់ប្តូរ ហើយកម្ពុជាក៏មិនធ្វើថោកទៅសុំថៃបើកច្រកព្រំដែននោះដែរ ថៃអាចបន្តបិទសូម្បី១០០ឆ្នាំទៀត ក៏កម្ពុជាមិនស្លាប់ ៕