កងកម្លាំង FBI បានចា.ប់ខ្លួនបុរសអាមេរិកម្នាក់ដែលបានបង្ហោះសារក្នុងបណ្តាញសង្គមជាច្រើនលើកគំរា.មធ្វើឃា.តប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump ដែលការចា.ប់ខ្លួនធ្វើឡើងអស់រយៈពេលជាច្រើនម៉ោង ទើបជនល្មើសព្រមប្រគល់ខ្លួន ។ បើតាមការស្រាវជ្រាវប្រវត្តិរូប គឺជនល្មើសធ្លាប់គំរា.មធ្វើឃា.តលោក Trump តាំងពីកាន់តំណែងអាណត្តិទី១ ឆ្នាំ២០១៨ ដែលប្រឈមនឹងជាប់ពន្ធនា.គារចំនួន៥ឆ្នាំ ។

ក្រសួងយុត្តិធម៌អាមេរិកបានប្រកាសពីការចាប់ខ្លួនជនល្មើសឈ្មោះ Andrew Emerald អាយុ៤៥ឆ្នាំ រស់នៅរដ្ឋម៉ាសាឈូសេត បន្ទាប់ពីបង្ហោះសារតាមហ្វេសប៊ុករហូតដល់៨លើក គំរាមធ្វើឃាតលោកប្រធានាធិបតី Trump ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន AFP កាលពីថ្ងៃទី២ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ។

យោងតាមឯកសារពាក្យបណ្តឹងរបស់តុលាការ ជនល្មើសបានបង្ហោះសារគំរាមចំនួន៨លើក រួមមាន ៖ កាលពីខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ ជនល្មើសបង្ហោះសារថា បើ Trump មិនទាន់ស្លាប់ទេ នៅឆ្នាំ២០២៦នេះ ជនល្មើសនឹងតាមធ្វើឃាតដោយខ្លួនឯង ។ បន្ទាប់មក ក៏បង្ហោះសារគំរាមដុតរីសត Mar-A-Lago នៅរដ្ឋផ្លរីដា និងគំរាមកាន់ដាវចូលទៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនដើម្បីធ្វើឃាតលោកប្រធានាធិបតី Trump និងបុគ្គលមួយចំនួន ។

នៅថ្ងៃដែលកងកម្លាំង FBI យកដីកាចាប់ខ្លួនទៅដល់ផ្ទះ ជនល្មើសបដិសេធមិនព្រមប្រគល់ខ្លួន ដោយឈរនៅក្បែរបង្អួចផ្ទះគ្រវីដាវចុះឡើង និងស្រែកទៅកាន់កងកម្លាំង FBI ឱ្យសម្លា.ប់រូបគេតែម្តងទៅ ។ ការចាប់ខ្លួនធ្វើឡើងអស់រយៈពេលជាច្រើនម៉ោង រហូតដល់សមត្ថកិច្ចមូលដ្ឋានជួយបញ្ចុះបញ្ចូល ទើបជនល្មើសយល់ព្រមទម្លាក់ដាវចុះ និងប្រគល់ខ្លួន ។ បន្ទាប់មក កងកម្លាំង FBI ក៏ត្រួតពិនិត្យផ្ទះជនល្មើស គឺមានដាវ និងវត្ថុមុតស្រួតជាច្រើន ដូចការបង្ហោះក្នុងបណ្តាញសង្គម ។

ជនល្មើសធ្លាប់ត្រូវសមត្ថកិច្ចស៊ើបអង្កេតប្រវត្តិរូបកាលពីឆ្នាំ២០១៨ គឺជាពេលដែលលោកប្រធានាធិបតី Trump កាន់តំណែងអាណត្តិទី១ ដោយសមត្ថកិច្ចដាក់ការសន្និដ្ឋានថា ជនល្មើសគំរាមបាញ់ប្រធានាធិបតីអាមេរិកនាពេលនោះ ។ បច្ចុប្បន្ន អាមេរិករឹតបន្តឹងសន្តិសុខខ្លាំងបំផុត ដោយសារលោក Trump ធ្លាប់ឆ្លងកាត់ហេតុការណ៍លួចធ្វើឃាតរហូតដល់របួសស្លឹកត្រចៀក ក្នុងពេលលោកចុះឃោសនាបោះឆ្នោតនៅរដ្ឋ Pennsylvania កាលពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ ។

ប្រសិនបើជនល្មើសត្រូវបានតុលាការកាត់ក្តីមានកំហុសពីការផ្ញើសារគំរាមធ្វើឃាតប្រធានាធិបតីអាមេរិក ចំនួន៨លើក ជនល្មើសនឹងជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល៥ឆ្នាំ ។ កាលពីពេលថ្មីៗនេះ តុលាការអាមេរិកបានកាត់ក្តីបុរសម្នាក់នៅរដ្ឋ Virginia ឱ្យជាប់ពន្ធនាគារជាង២ឆ្នាំ ពីបទគំរាមសម្លាប់លោក Trump តាមបណ្តាញសង្គម ៕

មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់គណបក្សនយោបាយវៀតណាម កាលពីថ្ងៃទី១ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ បានជំរុញឱ្យពលរដ្ឋគ្រប់រូបដែលធ្វើដំណើរតាមម៉ូតូនៅទីក្រុងហូជីមិញ ងាកមកជិះរថយន្តក្រុងដោយឥតគិតថ្លៃដើម្បីកាត់បន្ថយការកកស្ទះចរាចរណ៍ខ្លាំងនៅតាមដងផ្លូវ និងកាត់បន្ថយការបំពុលបរិយាកាស ។ ការជំរុញនេះបន្ទាប់ពីមើលឃើញពលរដ្ឋវៀតណាមភាគច្រើនមិនសូវនិយមជិះរថយន្តក្រុង ដោយសារគ្មានភាពងាយស្រួល សេវាកម្មគ្មានគុណភាព និងមានតែសិស្សសាលាប៉ុណ្ណោះដែលធ្វើដំណើរតាមរថយន្តក្រុង ។

ហូជីមិញ ស្ថិតក្នុងចំណោមទីក្រុងជាច្រើនដែលប្រឈមនឹងបញ្ហាខ្យល់ពុលយ៉ាងខ្លាំងជារៀងរាល់ឆ្នាំបណ្តាលមកពីមូលហេតុចម្បង គឺការធ្វើចរាចរយ៉ាងណែនណាន់ ដោយសារពលរដ្ឋវៀតណាមភាគច្រើនធ្វើដំណើរតាមម៉ូតូ ។ ហេតុនេះ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់គណបក្សនយោបាយនៅទីក្រុងហូជីមិញជំរុញឱ្យពលរដ្ឋគ្រប់រូបជិះរថយន្តក្រុងដោយឥតគិតថ្លៃ ដើម្បីកាត់បន្ថយការកកស្ទះចរាចរណ៍ និងកាត់បន្ថយការបំពុលបរិយាកាស ។

លោក Tran Luu Quang មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់គណបក្សនយោបាយ កាលពីថ្ងៃទី១ ខែមេសា បានបង្ហាញសំណើជំរុញឱ្យពលរដ្ឋងាកមកធ្វើដំណើរតាមរថយន្តក្រុង ដោយរំពឹងថា អាចមានការចំណាយថវិកាជាតិប្រមាណ ៧លានលានដុងក្នុង១ឆ្នាំ (ឬជាង២៦៦លានដុល្លារ) ក្នុង១ឆ្នាំ ។

នេះជាវិធានការលើកទឹកចិត្តឱ្យពលរដ្ឋផ្លាស់ប្តូរពីការធ្វើដំណើរតាមម៉ូតូ មកប្រើប្រាស់មធ្យោបាយធ្វើដំណើរសាធារណៈប្រចាំថ្ងៃនៅទីក្រុងហូជីមិញ ដែលមានពលរដ្ឋរស់នៅជិត១៥លាននាក់ ។ កន្លងមក ការប្រើប្រាស់មធ្យោបាយធ្វើដំណើរសាធារណៈមានតិចតួចនៅឡើយ ដែលបណ្តាលមកពីសេវាកម្មគ្មានគុណភាព និងមិនងាយស្រួលដូចការធ្វើដំណើរតាមមធ្យោបាយផ្ទាល់ខ្លួន ខណៈបច្ចុប្បន្ន ទីក្រុងហូជីមិញបានផ្តល់ថវិកាសម្រាប់ការជិះរថយន្តក្រុងឥតគិតថ្លៃសម្រាប់ពលរដ្ឋមួយចំនួន រួមមាន ៖ មនុស្សចាស់ កុមារតូច និងជនពិការ ។

លោក Luu Quang ជំរុញឱ្យផ្តល់ភាពសំខាន់ទៅលើគុណភាពការធ្វើដំណើរតាមរថយន្តក្រុង ទាំងភាពងាយស្រួល និងទៀងទាត់ពេលវេលាដើម្បីឱ្យអ្នកដំណើរមានទំនុកចិត្ត ។ ការកែលម្អសេវាកម្ម និងពង្រីកផ្លូវរថយន្តក្រុង ត្រូវតែធ្វើឡើងជាមួយការផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយថ្លៃសំបុត្រ ។

គួរបញ្ជាក់ថា នៅទីក្រុងហូជីមិញ មានរថយន្តក្រុងប្រមាណ ២,៣០០គ្រឿង ក្នុងនោះរថយន្តក្រុងអគ្គិសនី ចំនួន១,៣០០គ្រឿង ដែលមានអ្នកជិះភាគច្រើន គឺជាសិស្សសាលា ។ ក្រៅពីនេះ វៀតណាមក៏មានគម្រោងលើកលែងថ្លៃសេវាដឹកជញ្ជូនមួយចំនួនសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនដែលជួបការលំបាកដោយសារប្រេងឥន្ធនៈឡើងថ្លៃ ព្រមទាំងមានគម្រោងពិចារណាច្បាប់ថ្មីជំរុញការអភិវឌ្ឍទីក្រុងដែលប្រឈមនឹងបញ្ហាស្ទះចរាចរណ៍ ៕

យោងតាមរបាយការណ៍របស់ The Korea Times ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានរិះគ.ន់កូរ៉េខាងត្បូងយ៉ាងខ្លាំង ដោយហៅប្រទេសនេះថា “មិនមានប្រយោជន៍” ដោយសារមិនបានរួមចំណែកដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីធានាសុវត្ថិភាពច្រក Hormuz ខណៈកងទ័ពអាមេរិករាប់ពាន់នាក់ឈរជើងនៅលើឧបទ្វីបកូរ៉េ ដើម្បីការពារពួកគេប្រឆាំងនឹងកូរ៉េខាងជើងដែលមាន «នុយក្លេអ៊ែរ» ។

ថ្លែងក្នុងព្រឹត្តិការណ៍មួយនៅសេតវិមាន លោក ត្រាំ បានចង្អុលបង្ហាញពីវត្តមានកងទ័ពអាមេរិកប្រហែល ២៨.៥០០ នាក់នៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ដោយពណ៌នាពួកគេថាកំពុង “ស្ថិតក្នុងគ្រោះថ្នាក់” ដោរសារនៅជិតការគំរាមកំហែងដោយអាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងជើង។ ការកត់សម្គាល់នេះ លោក ត្រាំចង់សំដៅទៅលើភាពតានតឹងដែលកំពុងបន្តជាមួយកូរ៉េខាងជើង ដែលមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ និងបន្តបង្កបញ្ហាប្រឈមសន្តិសុខដ៏សំខាន់នៅក្នុងតំបន់។

ការអត្ថាធិប្បាយរបស់លោក ត្រាំ បានកើតឡើងនៅពេលដែលលោកបានជំរុញឱ្យសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិក រួមទាំងកូរ៉េខាងត្បូង ជប៉ុន ចិន និងបណ្តាប្រទេសនៅអឺរ៉ុប ទទួលខុសត្រូវកាន់តែខ្លាំងក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាសន្តិសុខសកល ជាពិសេសកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីបើកច្រកសមុទ្រហ័រមូសឡើងវិញ។ លោកបានអះអាងថា ប្រទេសដែលពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើការនាំចូលថាមពលតាមរយៈច្រកសមុទ្រនោះ គួរតែចូលរួមចំណែកយ៉ាងសកម្មជាងមុនដើម្បីធានាសន្តិសុខរបស់ខ្លួន។

លោក ត្រាំ បាននិយាយដោយបង្ហាញពីការខកចិត្តថា “បន្ទុកមិនគួរធ្លាក់មកលើសហរដ្ឋអាមេរិកតែម្នាក់ឯងនោះទេ ជាពិសេសដោយសារតែការប្តេជ្ញាចិត្តផ្នែកយោធាដែលមានស្រាប់នៅក្នុងតំបន់ដែលមានហានិភ័យខ្ពស់។”

គួរជម្រាបថា សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់មេដឹកនាំរូបនេះ កើតឡើងជិត៥សប្តាហ៍ បន្ទាប់ពីអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលបានបើកការវាយប្រហារទ្រង់ទ្រាយធំលើអ៊ីរ៉ង់។ ទន្ទឹមនោះដែរ លោកបានសម្តែងការមិនពេញចិត្តចំពោះការបដិសេធរបស់សម្ព័ន្ធមិត្ត ដែលមិនផ្តល់ជំនួយផ្នែកកងទ័ពជើងទឹកដើម្បីធានា និងត្រួតពិនិត្យច្រកសមុទ្រ រួមទាំងការបញ្ជូននាវាចម្បាំងដើម្បីអមដំណើរនាវាពាណិជ្ជកម្មដែលឆ្លងកាត់ផ្លូវទឹកដែលទទួលខុសត្រូវចំពោះការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងប្រហែលមួយភាគប្រាំរបស់ពិភពលោក។

ការកត់សម្គាល់ទាំងនេះបង្ហាញពីភាពតានតឹងដែលអាចកើតមាននៅក្នុងសម្ព័ន្ធភាពយូរអង្វែងរវាងទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន និងទីក្រុងសេអ៊ូល ដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃសន្តិសុខក្នុងតំបន់អស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍មកហើយ។ អ្នកវិភាគព្រមានថា វោហាសាស្ត្របែបនេះអាចធ្វើឱ្យស្មុគស្មាញដល់ការសម្របសម្រួលនៅពេលដែលភាពតានតឹងកំពុងកើនឡើងរួចហើយទាំងនៅលើឧបទ្វីបកូរ៉េ និងនៅមជ្ឈិមបូព៌ា៕

នាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាម កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ បានកំណត់ឱ្យស្ថាប័នរដ្ឋ ក្រុមហ៊ុនឯកជន និងពលរដ្ឋរួមគ្នាកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់អគ្គិសនី យ៉ាងហោចណាស់១០% ពេលអាកាសធាតុក្តៅចាប់ពីខែមេសា រហូតដល់ខែកក្កដា និងងាកមកដំឡើងបន្ទះសូឡាលើដំបូលអគារវិញ ដើម្បីសម្រេចឱ្យបាននូវគោលដៅសន្សំសំចៃអគ្គិសនីទូទាំងប្រទេសក្នុងឆ្នាំ២០២៦ ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេស កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា នាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាម លោក Pham Minh Chinh បានកំណត់ឱ្យស្ថាប័នរដ្ឋ ក្រុមហ៊ុនឯកជន និងពលរដ្ឋ កាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់អគ្គិសនីយ៉ាងហោចណាស់១០% ចាប់ពីខែមេសា ដល់ខែកក្កដា ដែលជាពេលអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំងជំរុញឱ្យការប្រើប្រាស់អគ្គិសនីកើនឡើងច្រើនបំផុត ។ ការកំណត់នេះ ក្នុងគោលដៅសន្សំសំចៃអគ្គិសនី និងលើកទឹកចិត្តការប្រើប្រាស់បន្ទះសូឡាស្រូបពន្លឺព្រះអាទិត្យ ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាម លោក Pham Minh Chinh ជំរុញឱ្យក្រសួង អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន និងពលរដ្ឋទាំងអស់រួមគ្នាសម្រេចឱ្យបាននូវគោលដៅសន្សំសំចៃអគ្គិសនីទូទាំងប្រទេសក្នុងឆ្នាំ២០២៦ ដោយអំពាវនាវឱ្យពន្លឿនការដំឡើងបន្ទះសូឡាលើដំបូលអគារស្រូបពន្លឺព្រះអាទិត្យប្រើប្រាស់ដោយខ្លួនឯង ដោយចាប់ផ្តើមពីស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាល ក្រុមហ៊ុនផលិត អាជីវកម្ម សេវាកម្ម និងលំនៅឋានពលរដ្ឋ ។

ក្រៅពីនេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាមក៏បានកំណត់ពីការអនុវត្តផែនការសន្សំសំចៃអគ្គិសនីបំភ្លឺតាមទីសាធារណៈ ដោយបិទភ្លើងសម្រាប់ផ្ទាំងផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មទាំងអស់ និងបិទភ្លើងនៅក្រៅអគារនានា ព្រមទាំងកែសម្រួលម៉ោងបើក-បិទភ្លើងនៅទីសាធារណៈតាមពេលវេលាជាក់ស្តែង ឬបន្ថយភ្លើងនៅកន្លែងពុំចាំបាច់ ។

ចំណែកភោជនីយដ្ឋាន សណ្ឋាគារ គ្រឹះស្ថានសេវាកម្ម ពាណិជ្ជកម្ម អគារការិយាល័យ និងអាផាតមិន ត្រូវតែបិទភ្លើង ឬកាត់បន្ថយភ្លើងតុបតែងអគារឱ្យបាន៥០% នៅពេលល្ងាច ព្រមទាំងអនុវត្តតាមគោលការណ៍សន្សំសំចៃថាមពលដែលជាការកំណត់របស់ក្រុមហ៊ុនថាមពលក្នុងស្រុក ។ វៀតណាមកំណត់ឱ្យកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់អគ្គិសនីនៅទូទាំងប្រទេស ស្របពេលពិភពលោកកំពុងប្រឈមនឹងវិបត្តិថាមពលដោយសារសង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ាអូសបន្លាយ ៕

បន្ទាប់ពីរុស្ស៊ីបានបញ្ជូនប្រេងឥន្ធនៈតាមនាវាទៅឱ្យគុយបាជាលើកដំបូងក្រោយខកខានអស់រយៈពេលជាច្រើនខែនោះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបទេសរុស្ស៊ីនិយាយកាលពីថ្ងៃទី១ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ថា រុស្ស៊ីនឹងមិនបោះបង់ចោលគុយបាជាសម្ព័ន្ធមិត្តទេ យើងនៅតែបន្តជួយគុយបា ។ ការបញ្ជូនប្រេងពីរុស្ស៊ីមកកាន់គុយបាលើកនេះ ស្មើនឹង៧សែន ៣ម៉ឺនបារ៉ែល ដោយមិនខ្វល់នឹងអាមេរិកដំឡើងពន្ធទំនិញខ្ពស់ ។

គុយបា ប្រឈមនឹងវិបត្តិថាមពលតាំងពីខែមករាមកម៉្លេះ ដោយសារកងកម្លាំងអាមេរិកចាប់ខ្លួនអតីតប្រធានាធិបតីវេណេស៊ុយអេឡា លោក Nicolas Maduro និងភរិយា ធ្វើឱ្យការនាំចេញប្រេងពីវេណេស៊ុយអេឡាមកកាន់គុយបា ត្រូវផ្អាកដំណើរការទាំងស្រុង ។ វិបត្តិថាមពលជំរុញឱ្យគុយបាខ្វះខាតអគ្គិសនីប្រើប្រាស់នៅទូទាំងប្រទេស ហើយកាលពីខែកុម្ភៈ រដ្ឋាភិបាលគុយបាកំណត់ឱ្យអនុវត្តវិធានការបន្ទាន់ដោយឱ្យពលរដ្ឋកាត់បន្ថយថ្ងៃធ្វើការដើម្បីសន្សំសំចៃប្រេង ។

ពេលថ្លែងសន្និសីទសារព័ត៌មានប្រចាំសប្តាហ៍ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសរុស្ស៊ី អ្នកស្រី Maria Zakharova និយាយថា ៖ «គុយបា គឺជាសម្ព័ន្ធមិត្តដ៏ជិតស្និទ្ធបំផុតរបស់រុស្ស៊ី យើងនឹងពុំបោះបង់ចោលទេ យើងនឹងបន្តជួយពួកគេ» ។

នាវាដឹកប្រេងរបស់រុស្ស៊ីបានចូលចតនៅកំពង់ផែទីក្រុង Matanzas ប្រទេសគុយបាកាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា កន្លងមក ដោយផ្ទុកប្រេងស្មើនឹង៧សែន ៣ម៉ឺនបារ៉ែល បន្ទាប់ពីធ្វើដំណើរចាកចេញពីរុស្ស៊ីរយៈពេល៣សប្តាហ៍ ។

រុស្ស៊ីដែលមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយគុយបារហូតមកនោះ បានរិះគន់អាមេរិកពីការរារាំងប្រទេសនានាមិនឱ្យបញ្ជូនប្រេងមកកាន់គុយបា ។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump និយាយកាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែមីនា ថា វាគ្មានបញ្ហាទេដែលរុស្ស៊ីបញ្ជូនប្រេងឱ្យគុយបា គុយបាមានប្រព័ន្ធដឹកនាំប្រទេស និងមេដឹកនាំមិនល្អ មិនថាពួកគេទទួលបានប្រេងពីប្រទេសណា វាមិនសំខាន់ ។

គួរបញ្ជាក់ថា លោកប្រធានាធិបតី Trump បានប្រកាសដំឡើងពន្ធទំនិញប្រទេសណាដែលហ៊ានបញ្ជូនប្រេងឱ្យគុយបា ថែមទាំងធ្លាប់ហាមឃាត់គុយបាមិនឱ្យទទួលយកប្រេងពីរុស្ស៊ី ខណៈរុស្ស៊ីមិនខ្វល់ខ្វាយនឹងអាមេរិកដំឡើងពន្ធទំនិញ ៕