ទីក្រុងប៉េកាំង៖ ទើបទិញនាវាមុជទឹកពីចិនសោះបែរជាមិនទុកចិត្តគ្នា! រដ្ឋាភិបាលចិនបានបដិសេធយ៉ាងដាច់អហង្ការចំពោះព័ត៌មានមិនពិតដែលកំពុងសាយភាយនៅក្នុងប្រទេសថៃ ដែលថាខ្លួនបានផ្គត់ផ្គង់អាវុ.ធដល់កម្ពុជា ដើម្បីប្រើប្រាស់នៅក្នុងការប៉ះទង្គិចតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដោយបញ្ជាក់ថា “ការអះអាងទាំងនេះគ្មានមូលដ្ឋាន និងគ្មានការទទួលខុសត្រូវ”។

យោងតាមទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ស្ថានទូតនៃសាធារណៈរដ្ឋប្រជាមានិតចិនប្រចាំប្រទេសថៃ នៅថ្ងៃទី2 ខែតុលា បានឲ្យដឹងថា «ចិនមិនបានផ្តល់សម្ភារៈយោធាណាមួយដល់កម្ពុជាសម្រាប់ប្រើក្នុងការប៉ះទង្គិចគ្នាតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃនោះទេ។ វាបានបញ្ជាក់ថា ឧបករណ៍យោធាចិនណាមួយដែលកម្ពុជាបាន ឬកំពុងកាន់កាប់បច្ចុប្បន្នមានប្រភពចេញពី “គម្រោងសហប្រតិបត្តិការចិន-កម្ពុជាដែលមានស្រាប់” តែប៉ុណ្ណោះ។

ការបដិសេធនេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនានារបស់ថៃបានចុះផ្សាយពីរបាយការណ៍ដែលទទួលបានពីកាសែត New York Times ពាក់ព័ន្ធនឹងគ្រាប់រ៉ុក្កែតដែលផលិតដោយចិន ត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយយោធាកម្ពុជានៅក្នុងជម្លោះព្រំដែនរវាងកម្ពុជា-ថៃ និងការដឹកជញ្ជូនសព្វាវុ.ធមួយចំនួនទៀតយកទៅស្តុកទុកនៅមូលដ្ឋានទ័ពជើងទឹករាម ក្នុងខេត្តព្រះសីហនុរបស់កម្ពុជា។

ព័ត៌មាននេះផងដែរ បានជំរុញឲ្យលោក Anutin Charnvirakul នាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ បានកោះប្រជុំប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិ (NSC) មេដឹកនាំយោធា និងនាយកដ្ឋានពាក់ព័ន្ធរបស់ថៃ ដើម្បីពិភាក្សាពីលទ្ធភាពក្នុងការត្រៀមកម្លាំងទប់ទល់ជាមួយកម្ពុជា ដែលធ្វើឲ្យស្ថានភាពជម្លោះរវាងប្រទេសទាំងពីរកាន់តែមានភាពតានតឹង។

កត្តានេះបានជំរុញឲ្យចិនចេញមកបញ្ជាក់ពីជំហររបស់ខ្លួនឡើងវិញថា ប្រទេសចិនរក្សាគោលនយោបាយមិនជ្រៀតជ្រែក ហើយមិនដែលផ្តល់អាវុធសម្រាប់ជម្លោះនោះទេ។ អ្នកនាំពាក្យលោក Jiang Yu បានសង្កត់ធ្ងន់ថា រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងគាំទ្រកិច្ចសន្ទនាដោយសន្តិវិធីរវាងកម្ពុជានិងថៃ ដើម្បីដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនដ៏រ៉ាំរ៉ៃរបស់ពួកគេ។

បន្ថែមពីនេះ ស្ថានទូតបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ប្រទេសចិនដែលជាដៃគូពាណិជ្ជកម្ម និងវិនិយោគដ៏សំខាន់របស់ប្រជាជាតិទាំងពីរ បាននិងកំពុងធ្វើការយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការបន្ធូរបន្ថយស្ថានការណ៍ក្នុងនាមប្រទេសជិតខាងជាមិត្តរបស់ប្រទេសទាំងពីរ។

យ៉ាងណាមិញ ប្រតិកម្មរបស់ប្រទេសថៃក្នុងការបង្ហាញពីភាពមិនសប្បាយចិត្ត និងត្រៀមខ្លួនប្រឆាំងនឹងកម្ពុជាក្រោយលឺថាកម្ពុជាទទួលបានជំនួយពីចិនដូចខាងលើនេះ បានបញ្ជាក់ពីការមិនទុកចិត្តរបស់លើចិនពីសំណាក់ប្រទេសថៃ បើទោះជាថៃទើបចុះកិច្ចសន្យាទិញនាវាចម្បាំងពីចិនក្ដី៕

ប្រទេសថៃ ៖ ជាច្រើនថ្ងៃមកនេះ សារព័ត៌មាន អ្នកនយោបាយ និងពលរដ្ឋថៃ បានចោទប្រកាន់ចិនបញ្ជូនអាវុ.ធឱ្យកម្ពុជាដើម្បីធ្វើសង្គ្រា.មជាមួយថៃ ក្រោយពីសារព័ត៌មាន New York Times ចុះផ្សាយកាលពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ ថា ចិនផ្គត់ផ្គង់អាវុ.ធដល់កម្ពុជាស្របពេលមានជម្លោះព្រំដែនជាមួយថៃ ។ ព័ត៌មាននេះធ្វើឱ្យអ្នកនយោបាយថៃស្នើឱ្យស្ថានទូតចិនស្រាយបំភ្លឺឱ្យបានច្បាស់លាស់ តើចិនពិតជាបញ្ជូនអាវុ.ធឱ្យកម្ពុជាដែរឬទេ?

ស្ថានទូតចិនប្រចាំប្រទេសថៃ បានច្រានចោលព័ត៌មានបញ្ជូនអាវុ.ធឱ្យកម្ពុជាធ្វើសង្គ្រា.មជាមួយថៃ និងបញ្ជាក់ថា ចិនពុំទទួលបានផលប្រយោជន៍ពីជម្លោះព្រំដែនរវាងប្រទេសទាំងពីរទេ ។ ការបដិសេធរបស់ស្ថានទូតចិន ដោយសារគ្រប់សារព័ត៌មានថៃបានចុះផ្សាយចិនបញ្ជូនអាវុធឱ្យកងទ័ពកម្ពុជាដែលថៃពុំអាចទទួលយកបាន ខណៈចិនមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយថៃ ហើយប្រទេសទាំងពីរទើបតែធ្វើសមយុទ្ធកងទ័ពអាកាសរួមគ្នា ។

កាលពីថ្ងៃទី២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ហ្វេសប៊ុកផេករបស់ស្ថានទូតចិនប្រចាំប្រទេសថៃបានសរសេរថា ចិនពុំបានបញ្ជូនអាវុធកងទ័ពណាមួយទៅឱ្យកម្ពុជាដើម្បីធ្វើសង្គ្រាមជាមួយថៃទេ ។ តាមមន្ត្រីស្ថានទូតចិន គឺតាំងពីមានជម្លោះព្រំដែនរវាងកម្ពុជា-ថៃ ក្នុងឋានៈចិនជាមិត្តរបស់ប្រទេសទាំងពីរ ចិនបានព្យាយាមធ្វើឱ្យស្ថានការណ៍ធូរស្រាល ។ ចិនពុំបានបញ្ជូនអាវុធណាមួយឱ្យកម្ពុជាធ្វើសង្គ្រាមជាមួយថៃឡើយ រីឯអាវុធរបស់ចិននៅកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន គឺបានពីគម្រោងសហប្រតិបត្តិការកម្ពុជា-ចិន កន្លងមក ។

ចិនពុំទទួលបានផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួនពីជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃទេ ប៉ុន្តែចិនបានគាំទ្រឱ្យសមាជិកអាស៊ានជំរុញការដោះស្រាយជម្លោះតាមវិធីរបស់អាស៊ាន ។ ចិនរីករាយក្នុងការរក្សាទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយកម្ពុជា ថៃ ម៉ាឡេស៊ី និងប្រទេសផ្សេងៗក្នុងតំបន់ ហើយចិនដើរតួនាទីជំរុញបទឈប់បាញ់ប្រកបដោយនិរន្តរភាព ក៏ដូចជាស្តារសន្តិភាពនៅតំបន់ព្រំដែន ។

ចិនសូមអំពាវនាវឱ្យបុគ្គលពាក់ព័ន្ធគិតពីសន្តិភាព ស្ថិរភាពក្នុងតំបន់ និងសេចក្តីសុខរបស់ពលរដ្ឋ ដើម្បីឱ្យជម្លោះព្រំដែនរវាងកម្ពុជា-ថៃធូរស្រាលវិញ ។ ចិនពុំគាំទ្រការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានក្លែងក្លាយក្នុងគោលបំណងអាក្រក់ និងញុះញង់ឱ្យមានភាពវឹកវរ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ព័ត៌មានចិនបញ្ជូនអាវុធមកឱ្យកម្ពុជានេះ ត្រូវបានសារព័ត៌មាននានារបស់ថៃយកទៅចុះផ្សាយព្រោងព្រាតធ្វើឱ្យមានមតិវែកញែកយ៉ាងច្រើនពេញបណ្តាញសង្គមប្រទេសថៃ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ រយៈពេលជាង៣ខែហើយដែលកងទ័ពថៃបានបិទព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា ជាឯកតោភាគីក្រោមហេតុផលផ្តល់សន្តិសុខឱ្យពលរដ្ឋខ្លួន និងទប់ស្កាត់ការល្មើសអធិបតេយ្យ ដែលធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចថៃដាំក្បាលចុះខ្លាំងដោយសារបាត់បង់ប្រាក់ចំណូលពីការធ្វើពាណិជ្ជកម្មព្រំដែន និងធ្លាក់ចុះភ្ញៀវទេសចរ ។ រហូតមកដល់ដើមខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ រដ្ឋាភិបាល និងកងទ័ពថៃ នៅតែប្រកាន់គោលជំហរបិទព្រំដែនបន្តទៀត លុះត្រាតែកម្ពុជាអនុវត្តតាមលក្ខខណ្ឌទាំងអស់របស់ថៃដែលបានស្នើ និងរង់ចាំមើលលទ្ធផលកិច្ចប្រជុំ GBC ។

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃ លោក សីហស័ក្តិ ពួងកេតកែវ បាននិយាយពីការបើកព្រំដែនជាមួយកម្ពុជាឡើងវិញ ឬបិទបន្ត គឺថៃនឹងរង់ចាំមើលលទ្ធផលកិច្ចប្រជុំ GBC ជាមុន ដោយផ្តោតលើសុវត្ថិភាពពលរដ្ឋថៃជាចម្បង ខណៈមតិមួយចំនួននៅប្រទេសថៃសំណូមពរឱ្យរដ្ឋាភិបាលបិទព្រំដែនបន្តទៀត ។ នេះបើតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃកាលពីថ្ងៃទី២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ។

កាលពីថ្ងៃទី២ ខែតុលា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស លោក សីហស័ក្តិ បានធ្វើដំណើរមកគណបក្សភូមិចៃថៃ និងផ្តល់សម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មានថា លោកមកគណបក្សភូមិចៃថៃដើម្បីពិភាក្សាពីគោលនយោបាយសម្រាប់ធ្វើសេចក្តីថ្លែងការណ៍នៅរដ្ឋសភា ។ លោកក៏បានពិភាក្សាពីស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃផងដែរ គឺត្រូវរង់ចាំមើលលទ្ធផលកិច្ចប្រជុំ GBC តើនឹងសម្រេចលទ្ធផលបែបណា និងត្រូវមើលកម្ពុជាអនុវត្តតាមលក្ខខណ្ឌឬអត់? បញ្ហាសំខាន់ គឺសុវត្ថិភាពពលរដ្ឋក្នុងតំបន់ រដ្ឋាភិបាលនឹងពិចារណាពីវិធានការផ្សេងៗ ។

ការបើកព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ គឺត្រូវរង់ចាំមើលលទ្ធផលកិច្ចប្រជុំ GBC ដែលលោក ណាត់ថាផុង ណាកផានិច រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិទៅចូលរួមកិច្ចប្រជុំ តើកម្ពុជាអនុវត្តតាមលក្ខខណ្ឌដែរឬទេ? ជាទូទៅ កិច្ចប្រជុំទទួលបានលទ្ធផលល្អ ប៉ុន្តែអាស្រ័យលើការអនុវត្ត ។ រីឯបុគ្គលជាច្រើននៅប្រទេសថៃដាក់សម្ពាធរដ្ឋាភិបាល មិនឱ្យបើកព្រំដែនឡើងវិញ លោក សីហស័ក្តិ យល់ថា តើកម្ពុជានឹងអនុវត្តតាមលក្ខខណ្ឌកិច្ចប្រជុំឬអត់ ខណៈមានមតិជាច្រើនលើកឡើងពីព្រំដែន ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលគិតពីសុវត្ថិភាពពលរដ្ឋ ។

ឆ្លើយតបទៅនឹងការចោទប្រកាន់កម្ពុជាពុំសូវទទួលស្គាល់លទ្ធផលកិច្ចប្រជុំទ្វេភាគី មិនថាកិច្ចប្រជុំ GBC JBC និង RBC គឺលោក សីហស័ក្តិ បញ្ជាក់ថា មើលទៅកម្ពុជាទទួលស្គាល់លទ្ធផលកិច្ចប្រជុំទាំងអស់ ប៉ុន្តែត្រូវមើលការអនុវត្តជាក់ស្តែងបន្តទៀត ។ ថៃសង្ឃឹមកម្ពុជាទទួលស្គាល់លទ្ធផលកិច្ចប្រជុំនានាក្រោយពីថៃមានរដ្ឋាភិបាលថ្មី ភាពស្មោះត្រង់ជារឿងសំខាន់ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ថៃបានប្រាប់ពិភពលោក ពីគោលជំហររបស់ខ្លួនដោះស្រាយវិវាទព្រំដែនដោយការចរចាទ្វេភាគី និងសន្តិវិធី ប៉ុន្តែថៃបានបំពានបទឈប់បាញ់រហូតមក ដូចជា ៖ ពង្រីកតំបន់ជម្លោះ ដើរល្បាតហួសបន្ទាត់ព្រំដែន និងពុំដោះលែងវីរកងទ័ពកម្ពុជា ។ បើគិតត្រឹមថ្ងៃទី៣ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ គឺជាថ្ងៃទី៦៦ហើយ ដែលវីរកងទ័ពកម្ពុជាចំនួន១៨រូប ត្រូវបានចាប់ខ្លួន និងដាក់ឱ្យស្ថិតក្រោមការឃុំគ្រងរបស់កងទ័ពថៃ ។

កម្ពុជាសូមអំពាវនាវឱ្យភាគីថៃដោះលែវីរកងទ័ពកម្ពុជាត្រឡប់មកវិញឱ្យបានឆាប់រហ័សជាទីបំផុត ដើម្បីឱ្យវីរកងទ័ពកម្ពុជាអាចវិលត្រឡប់មកជួបជុំក្រុមគ្រួសារ និងប្រកបដោយសុខសុវត្ថិភាព ស្របតាមច្បាប់មនុស្សធម៌អន្តរជាតិ ។

សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជាបានថ្លែងនាពេលកន្លងមកថា ការអនុវត្តវិធានការបិទព្រំដែន មិនមែនចាប់ផ្តើមដោយកម្ពុជាឡើយ គឺថៃជាអ្នកចាប់ផ្តើម ។ ថៃបិទព្រំដែនដោយឯកតោភាគី ដូច្នេះ បើកដោយខ្លួនឯងទៅ បើថៃបើកវិញ កម្ពុជានឹងបើកវិញដែរ ក្នុងរយៈពេល៥ម៉ោង ៕

បាងកក៖ នាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក Anutin Charnvirakul បាននិយាយនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះថា កងកម្លាំងថៃបានត្រៀមខ្លួនរួចរាល់ហើយ ក្រោយទទួលបានរបាយការណ៍ពីកាសែត New York Times ដែលចុះផ្សាយថា ប្រទេសចិនបានផ្គត់ផ្គង់អាវុ.ធដល់កម្ពុជាចំពេលមានជម្លោះជាមួយថៃ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Nation។

របាយការណ៍ពិសេសរបស់កាសែត New York Times ដែលចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី 29 ខែកញ្ញា ដោយដកស្រង់ឯកសារស៊ើបការណ៍សម្ងាត់របស់ថៃ បាននិយាយថា ប្រទេសចិនបានគាបសង្កត់កម្ពុជា និងថៃឱ្យបញ្ចប់អរិភាពនៅតាមព្រំដែនកាលពីខែកក្កដាកន្លងទៅ។ ប៉ុន្តែឯកសារដដែលបង្ហាញថា ប៉ុន្មានសប្តាហ៍មុនក្នុងខែមិថុនា យោធាចិនបានដឹកជញ្ជូនគ្រាប់រ៉ុក្កែត និងកាំភ្លើងធំមកកម្ពុជា។

ឯកសារខាងលើនេះបាននិយាយថា យន្តហោះដឹកជញ្ជូន PLA ជាច្រើនបានចូលចំចតនៅក្រុងព្រះសីហនុ ហើយគ្រាប់រំសេវត្រូវបានបានខ្ចប់ចូលទៅក្នុងកុងតឺន័រចំនួន 42 ដោយដាក់តម្កល់នៅមូលដ្ឋានទ័ពជើងទឹករាម មុនពេលវាត្រូវបានផ្លាស់ទីទៅភាគខាងជើងឆ្ពោះទៅព្រំដែនដែលមានជម្លោះ។

បន្ថែមពីនេះ គ្រាប់បែ.កច្រើនប្រភេទត្រូវបានគេរាយការណ៍ថាក៏ទទួលបានការជំនួយមកពីចិនដូចគ្នា ក្នុងនោះរួមមានគ្រាប់រំសេវសម្រាប់គ្រាប់រ៉ុក្កែតច្រើនប្រភេទ BM-21 សម័យសូវៀត ក៏ដូចជាប្រព័ន្ធបាញ់បង្ហោះច្រើនរបស់ចិនដូចជា Type 90B និង PHL-03 បូករួមទាំងសំបកសម្រាប់ម៉ាស៊ីនបា.ញ់ដោយស្វ័យប្រវត្តិ SH-1 និងអាវុធផ្សេងៗទៀតជាច្រើន។

បន្ទាប់ពីទទួលបានព័ត៌មាននេះ លោក Anutin Charnvirakul បានកោះប្រជុំប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិ (NSC) មេដឹកនាំយោធា និងនាយកដ្ឋានពាក់ព័ន្ធរបស់ថៃ ដើម្បីពិភាក្សាពីលទ្ធភាពក្នុងការទប់ទល់ជាមួយកម្ពុជា បើទោះជារបាយការណ៍ដែលទទួលបានខាងលើមិនទាន់ប្រាកដមួយរយភាគរយថាជាការពិតក៏ដោយ។

យ៉ាងណាក៏ដោយ នាយប់ថ្ងៃទី2 ខែតុលា ឆ្នាំ2025 ស្ថានទូតចិនប្រចាំប្រទេសថៃបានបដិសេធការចេញផ្សាយនូវព័ត៌មានជំនួយសព្វាវុ.ធដល់កម្ពុជានេះជាសាធារណៈ ដោយចិនបានអះអាងថា «ចិនមិនបានផ្តល់សម្ភារៈយោធាណាមួយដល់កម្ពុជាសម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងការប៉ះទង្គិចគ្នាតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃទេ» ។

លើសពីនេះ ចិនបានសង្កត់ធ្ងន់ថា៖ ចិនបាននិងកំពុងធ្វើការយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ដើម្បីបន្ធូបន្ថយស្ថានការណ៍រវាងកម្ពុជា និង ថៃក្នុងនាមជាប្រទេសជិតខាង និងជាមិត្តល្អរបស់ប្រទេសទាំងពីរ។ ដូច្នេះវាបញ្ជាក់ច្បាស់ថា ការណ៍ដែលថៃទទួលបាននិងយកទៅផ្សព្វផ្សាយបន្តទាំងឡាយ គឺជាព័ត៌មានប្រឌិតដែលអាចមានប្រភពចេញមកពីប្រទេសថៃតែម្ខាងប៉ុណ្ណោះ៕