បាងកក៖ អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុ លោក Vorapak Tanyawong ត្រូវបង្ខំចិត្តចុះចេញពីតំណែងភ្លាមៗ បន្ទាប់ពីមានរបាយការណ៍ជាច្រើនដែលរកឃើញថា គាត់មានជាប់ពាក់ព័ន្ធមេក្រុមឧក្រិដ្ឋជនចាប់ជំរិត ឆបោ.ក និងបណ្តាញក្រុមឧក្រិដ្ឋកម្មតាមអ៊ីនធឺណេតដ៏ធំមួយនៅក្នុងតំបន់។ នេះបើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានអាមេរិក The New York Time។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Asia Sentinel នៅថ្ងៃទី២២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ បានឲ្យដឹងថា លោក Vorapak ដែលទើបឡើងកាន់តំណែងនាពេលថ្មីៗនេះ ក្រោមរដ្ឋាភិបាលចម្រុះដឹកនាំដោយគណបក្ស Bhumjaithai ត្រូវបានគេរាយការណ៍ថាបានផ្ទេរប្រាក់ប្រហែល 3 លានដុល្លារជារូបិយប័ណ្ណគ្រីបតូទៅឱ្យភរិយារបស់គាត់។

របាយការណ៍នេះ ត្រូវបានលោក Vorapak បដិសេធយ៉ាងដាច់អហង្ការ ដោយលោកអះអាងថា លោកមិនមានជាប់ពាក់ព័ន្ធជាមួយក្រុមបោកប្រាស់អនឡាញដូចដែលគេចោទនោះទេ ហើយលោកត្រៀមតទល់ជាមួយពាក្យបណ្តឹងទាំងឡាយ។ លោកបានច្រានចោលរាល់ការចោ.ទប្រកាន់ និងបានប្តេជ្ញាចាត់វិធានការតាមផ្លូវច្បាប់ចំពោះការផ្សាយអះអាងបំភ្លៃការពិត និងការបង្ខូចកេរ្តិ៍របសលោក។

ទន្ទឹមនឹងនេះលោក Vorapak បានធ្វើការបកស្រាយថា បានប្រកាសលាលែងពីតំណែងរបស់លោកកាលពីថ្ងៃពុធនេះ គឺដើម្បីការពារភាពស្អាតស្អំរបស់រដ្ឋាភិបាលថៃ ខណៈប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយកំពុងដាក់ឈ្មោះលោកថាជាអ្នកនយោបាយម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកនយោបាយប្រាំពីរនាក់ ដែលត្រូវបានចោ.ទប្រកាន់ថាមានទំនាក់ទំនងនឹងបណ្តាញបោកប្រាស់នៅក្នុងតំបន់តែប៉ុណ្ណោះ។ ចំណែកប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក្នុងស្រុកថៃបានបញ្ជាក់ទៀតថា ការចុះចេញពីតំណែងរបស់អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុរូបនេះ មិនមានជាប់ទាក់នឹងមុខរបររកសុីខុសច្បាប់ ឬក្រុមឧក្រិដ្ឋជនអនឡាញអ្វីឡើយ។

ទោះជាយ៉ាងណា បច្ចុប្បន្នលោក Vorapak កំពុងត្រូវប្រឈមមុខនឹងការត្រួតពិនិត្យលម្អិតលើកម្ចីឥណទាន ដែលត្រូវបានចោ.ទប្រកាន់ថាមានភាពមិនប្រក្រតី កាលពីក្នុងអំឡុងពេលគាត់ធ្វើជាគ្រប់គ្រងនៅធនាគារ Krung Thai Bank និងបញ្ហាទំនាក់ទំនងរវាងលោកជាមួយនឹង Benjamin Mauerberger ជាពាណិជ្ជករបរទេស ដែលត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទប្រើប្រាស់បណ្តាញគ្រីបតូ ដើម្បីជ្រៀតចូលផ្ទៃក្នុងនៃហិរញ្ញវត្ថុរបស់ថៃ។

តាមរយៈរបាយការស៊ើបអង្កេតរបស់ទីភ្នាក់ងារពិសេស Whale Hunting បានលាតត្រដាងពីភាពខ្មៅងងឹត និងរឿងអាស្រូវជាច្រើន ជុំវិញបទល្មើសឆ្លងដែន ការក្លែងបន្លំ និងឧក្រិដ្ឋកម្មតាមអុីនធឺណេត ដោយបានអូសទាញអ្នកនយោបាយថៃមួយចំនួនឲ្យចូលមកពាក់ព័ន្ធបន្តកន្ទុយគ្នា។ ក្នុងនោះរួមមានទាំងឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី Thammanat Prompao ក៏កំពុងស្ថិតក្រោមការសង្ស័យផងដែរ៕

ប្រទេសថៃ ៖ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសថៃ លោក សីហស័ក្តិ ពួងកេតកែវ បានបង្ហាញទំនុកចិត្តនឹងមានពិធីចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពនាថ្ងៃទី២៥ ខែតុលានេះក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាននៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ីដើម្បីស្តារទំនាក់ទំនងប្រទេសទាំងពីរឡើងវិញ ដែលមានប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក Anwar Ibrahim ធ្វើជាសាក្សី ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Matichon នៅថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ។

រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសថៃ លោក សីហស័ក្តិ ជឿជាក់កម្ពុជានឹងយល់ព្រមតាមលក្ខខណ្ឌចំនួន៤ រួមមាន ១-ដកកម្លាំងទ័ពចេញពីតំបន់ព្រំដែន ២-ដកអាវុធធុនធ្ងន់ ៣-បោសសម្អាតមីន និង៤-បង្ក្រាបឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ កិច្ចប្រជុំពិសេសគណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក (JBC) កម្ពុជា-ថៃ នឹងជជែកលម្អិតពីបញ្ហានៅភូមិណងចាន់ (ភូមិជោគជ័យ) និងភូមិណងយ៉ាកែវ (ភូមិព្រៃចាន់) បន្តទៀត ។

នៅថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសថៃបាននិយាយពីការចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាននៅម៉ាឡេស៊ី ចាប់ពីថ្ងៃទី២៥ ដល់ថ្ងៃទី២៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ដើម្បីដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃថា ក្រុមលេខាធិការគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅកម្ពុជា-ថៃ (GBC) នៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ចាប់ពីថ្ងៃទី២០ ដល់ថ្ងៃទី២២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ គឺភាគីទាំងពីរបានព្រមព្រៀងក្នុងកម្រិតមួយ រួមមាន ដកថយអាវុធធុនធ្ងន់ បោសសម្អាតមីន និងបង្ក្រាបឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន ។ ភាគីទាំងពីរបានឯកភាពអនុវត្តផែនការជាជំហានៗ រួមទាំងជជែកពីបញ្ហានៅភូមិណងចាន់ (ភូមិជោគជ័យ) និងភូមិណងយ៉ាកែវ (ភូមិព្រៃចាន់) ។

បន្ទាប់ពីនេះ ភាគីទាំងពីរនឹងជជែកគ្នាពីតំបន់ព្រំដែនណាខ្លះដែលមានបញ្ហា និងរកដំណោះស្រាយជាបន្តបន្ទាប់ទៀត ។ រីឯកិច្ចប្រជុំពិសេសលើកទី២ គណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅកម្ពុជា-ថៃ (GBC) នៅថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ នៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី គឺលោកសង្ឃឹមថា នឹងប្រព្រឹត្តទៅដោយរលូន ពីព្រោះនឹងមានការចុះហត្ថលេខាលើកំណត់ហេតុកិច្ចប្រជុំ GBC រវាងឯកឧត្តម នាយឧត្តមសេនីយ៍ ទៀ សីហា ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិកម្ពុជា និងរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិថៃ លោក ណាត់ថាផុង ណាកផានិច ។

បើកិច្ចប្រជុំទាំងអស់ដំណើរការដោយរលូន គឺនឹងមានពិធីចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពប្រកាសពីទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-ថៃដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រទេសទាំងពីរ ក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាននៅម៉ាឡេស៊ី នាថ្ងៃទី២៥ ខែតុលា ដែលមានប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump, នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក Anwar Ibrahim រួមទាំងមេដឹកនាំប្រទេសសមាជិកអាស៊ានផ្សេងទៀតធ្វើជាសាក្សី ។

ក្រោយបញ្ចប់ពិធីចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពនៅម៉ាឡេស៊ី នឹងមានការដកអាវុធធុនធ្ងន់ បោសសម្អាតមីន និងបង្ក្រាបឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន ដោយមានផែនការ និងកំណត់ពេលវេលាច្បាស់លាស់ ។ រីឯបញ្ហានៅភូមិណងចាន់ (ភូមិជោគជ័យ) និងភូមិណងយ៉ាកែវ (ភូមិព្រៃចាន់) ដែលកងទ័ពថៃយកបន្លាសលួសមកព័ទ្ធនោះ គណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក (JBC) កម្ពុជា-ថៃ នឹងជជែកគ្នាលម្អិតឱ្យច្បាស់លាស់ និងដោះស្រាយនាពេលបន្ទាប់ ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសថៃ ។

គួរបញ្ជាក់ថា កម្ពុជា-ថៃបានរៀបចំកិច្ចប្រជុំពិសេសគណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក (JBC) នៅខេត្តចន្ទបុរី ប្រទេសថៃ រយៈពេល២ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី២១ ដល់ថ្ងៃទី២២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ។ កម្ពុជា-ថៃក៏បានរៀបចំកិច្ចប្រជុំក្រុមលេខាធិការដ្ឋាននៃគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅកម្ពុជា-ថៃ (GBC) នៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ផងដែរ ចាប់ពីថ្ងៃទី២០ ដល់ថ្ងៃទី២២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ហើយនៅថ្ងៃទី២៣ ខែតុលានេះ គឺជាកិច្ចប្រជុំពិសេសលើកទី២ នៃគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅកម្ពុជា-ថៃ (GBC) ។

កម្ពុជាសង្ឃឹមយ៉ាងមុតមាំថា កិច្ចប្រជុំពិសេសលើកទី២ នៃគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅកម្ពុជា-ថៃ (GBC) នាថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា នឹងទទួលបានលទ្ធផលជាវិជ្ជមានបន្ថែមទៀត ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យភាគីទាំងពីរអាចបន្តជំរុញការអនុវត្តបទឈប់បាញ់មានប្រសិទ្ធភាពពេញលេញ សំដៅនាំមកនូវសន្តិភាព ស្ថិរភាព និងការវិលត្រឡប់ទៅរកប្រក្រតីភាពវិញបានឆាប់រហ័ស ៕

រាជធានីភ្នំពេញ៖ កិច្ចប្រជុំរបស់គណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក (JBC) កម្ពុជា-ថៃ ទទួលបានលទ្ធផលជាវិជ្ជមាន ដោយភាគីទាំងពីរបានឯកភាពសាងសង់ឡើងវិញនូវបង្គោលព្រំដែនចំនួន១៥ តាមគំរូដើមបង្គោលជំនាន់បារាំង នៅទីតាំងដែលភាគីទាំងពីរបានឯកភាពគ្នាកាលពីមុន និងឯកភាពបោះបង្គោលបណ្ដោះអាសន្ននៅភូមិជោគជ័យ និងភូមិព្រៃចាន់ ផងដែរ។

យោងតាមសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរួមក្រោយកិច្ចប្រជុំពិសេសគណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក (JBC) កម្ពុជា-ថៃ នៅថ្ងៃទី២១-២២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥។ គណៈប្រតិភូកម្ពុជាដឹកនាំដោយ ឯកឧត្តម ឡាំ ជា រដ្ឋមន្ត្រី ទទួលបន្ទុករដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានកិច្ចការព្រំដែននៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និង គណៈប្រតិភូថៃដឹកនាំដោយឯកឧត្តម Prasas Prasasvinitchai ទីប្រឹក្សាក្រសួងការបរទេសនៃព្រះរាជាណាចក្រថៃ បានឯកភាពគ្នាលើចំណុចសំខាន់ៗមួយចំនួន ក្នុងការគាំទ្រដល់ដំណើរការវាស់វែង ខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោករវាងប្រទេសទាំងពីរប្រកបដោយតម្លាភាព។

ក្នុងនោះ កម្ពុជា-ថៃ បានឯកភាពគ្នាប្រគល់ភារកិច្ចជូនគណៈកម្មការបច្ចេកទេសជម្រុះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ (JTSC) ដើម្បីសាងសង់ឡើងវិញនូវបង្គោលព្រំដែនចំនួន១៥ តាមគំរូដើមបង្គោលជំនាន់បារាំងនៅទីតាំងដែលភាគីទាំងពីរបានឯកភាពគ្នាលើទីតាំងដើម។ បន្ថែមលើពីនេះ ភាគីទាំងពីរក៏បានឯកភាពគ្នាសាងសង់ឡើងវិញនូវបង្គោលព្រំដែនលិចទឹកចំនួន៣ នៅទីតាំងដែលភាគីទាំងពីរបានឯកភាពគ្នា។នេះបើយោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានស្តីពីលទ្ធផលនៃកិច្ចប្រជុំពិសេសJBC នៅខេត្តចន្ទបុរី ប្រទេសថៃ កាលពីថ្ងៃទី២១-២២ ខែតុលា។

ពាក់ព័ន្ធនឹងព្រំដែនចំណុចភូមិជោគជ័យ និងភូមិព្រៃចាន់ ភាគីទាំងពីរបានឯកភាពបោះបង្គោលបណ្ដោះអាសន្ននៅចន្លោះបង្គោលលេខ ៤២-៤៧ និងពិនិត្យសម្រេចលើការបង្កើតយន្តការសមស្របណាមួយ សម្រាប់ធ្វើការកែសម្រួលការកាន់កាប់ និងអាស្រ័យផលរបស់ភាគីទាំងពីរ។

ជាមួយគ្នានេះ ភាគីទាំងពីរបានឯកភាពសម្របសម្រួលណែនាំដល់អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ជនស៊ីវិល ដើម្បីចូលរួមធានាសុវត្ថិភាព និងមិនរារាំងដល់ក្រុមវាស់វែងចម្រុះ ព្រមទាំងត្រូវចៀសវាង រាល់សកម្មភាពបង្កហេតុ ដែលអាចបង្កើតភាពតានតឹងបន្ថែមទៀតនៅក្នុងតំបន់នេះ ហើយត្រូវធានា សុវត្ថិភាពពីគ្រាប់មីន ដោយអនុលោមតាមមាត្រា ៣ នៃ MOU ឆ្នាំ ២០០០។

សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដដែលនេះក៏បង្ហាញដែរថា ភាគីទាំងពីរបានឯកភាពពន្លឿនការកែសម្រួលបែបបទបច្ចេកទេស (TOR) ឆ្នាំ២០០៣ ទាក់ទងនឹង ការផលិតផែនទីអ័រតូហ្វូតូ (ចំណុចទី ៤ ជំហានទី ២ នៃ TOR ឆ្នាំ ២០០៣) ដោយប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាថ្មី ដូចជា LiDAR (Light Detection and Ranging) ដើម្បីពន្លឿនការងារវាស់វែង និងខណ្ឌសីមាព្រំដែន៕

កិច្ចប្រជុំពិសេសគណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក (JBC) កម្ពុជា-ថៃ បានធ្វើឡើងនៅខេត្តចន្ទបុរី ប្រទេសថៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី២១ ដល់ថ្ងៃទី២២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ដែលគណៈប្រតិភូកម្ពុជាដឹកនាំដោយឯកឧត្តម ឡាំ ជា រដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុករដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានកិច្ចការព្រំដែនកម្ពុជា និងជាសហប្រធានគណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក (JBC) កម្ពុជា-ថៃ និងគណៈប្រតិភូថៃដឹកនាំដោយលោក Prasas Prasasvinitchai ទីប្រឹក្សាក្រសួងការបរទេសថៃ និងជាសហប្រធានគណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក (JBC) ថៃ-កម្ពុជា បានបញ្ចប់ហើយក្នុងបរិយាកាសមិត្តភាព និងស្និទ្ធស្នាល ។

ខឹ្លមសារក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរួមកិច្ចប្រជុំ JBC កម្ពុជា-ថៃ រួមមាន ៖

-ភាគីទាំងពីរបានឯកភាពប្រគល់ភារកិច្ចជូនអនុគណៈកម្មការបច្ចេកទេសចម្រុះព្រំដែន (JTSC) កម្ពុជា-ថៃ ដើម្បីសាងសង់ឡើងវិញនូវបង្គោលព្រំដែនចំនួន១៥ តាមគំរូដើមបង្គោលជំនាន់បារាំងនៅទីតាំងដែលភាគីទាំងពីរបានឯកភាពគ្នាលើទីតាំងដើម ។

-ភាគីទាំងពីរបានឯកភាពសាងសង់ឡើងវិញនូវបង្គោលព្រំដែនលិចទឹកចំនួន៣ នៅទីតាំងដែលភាគីទាំងពីរនឹងឯកភាពគ្នា ។

-ភាគីទាំងពីរបានឯកភាពពន្លឿនការកែសម្រួលបែបបទបច្ចេកទែស (TOR) ឆ្នាំ២០០៣ ទាក់ទងនឹងការផលិតផែនទីអ័រតូហ្វូតូ (ចំណុចទី៤ ជំហានទី២ នៃ TOR ឆ្នាំ២០០៣) ដោយប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាថ្មី ដូចជា LiDAR (Light Delection and Ranging) ដើម្បីពន្លឿនការងារវាស់វែង និងខណ្ឌសីមាព្រំដែន ។

-ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីការចុះវាស់វែង និងខណ្ឌសីមាព្រំដែននៅលើដីជាក់ស្តែងក្នុងកំណាត់ខ្សែព្រំដែនចន្លោះបង្គោលលេខ 42-47 នៅក្នុងតំបន់ភូមិជោគជ័យ-ណងចាន់ និងតំបន់ភូមិព្រៃចាន់-ណងយ៉ាកែវ គឺ ៖

ក.ភាគីទាំងពីរបានឯកភាពពិនិត្យកែសម្រួលបញ្ចប់បែបបទណែនាំបច្ចេកទេស (TI) សម្រាប់ការវាស់វែងរួមគ្នា និងបោះបង្គោលបណ្តោះអាសន្ននៅកំណាត់ខ្សែព្រំដែនអាទិភាពនៅចន្លោះបង្គោលលេខ 42-47 ។

ខ.បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការវាស់វែងនិងបោះបង្គោលបណ្តោះអាសន្ន ព្រមទាំងទទួលបានការយល់ព្រមពីរដ្ឋាភិបាលរៀងខ្លួន ភាគីទាំងពីរនឹងស្នើសុំយោបល់ពីរដ្ឋាភិបាលរៀងៗខ្លួន ដើម្បីពិនិត្យសម្រេចលើការបង្កើតយន្តការសមស្របណាមួយ សម្រាប់ធ្វើការកែសម្រួលការកាន់កាប់និងអាស្រ័យផលរបស់ភាគីទាំងពីរ ។

គ.ការបោះបង្គោលបណ្តោះអាសន្ន គឺធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងបម្រើឱ្យការវាស់វែងប៉ុណ្ណោះ ដោយមិនត្រូវប៉ះពាល់ដល់ខ្សែព្រំដែនអន្តរជាតិកម្ពុជា-ថៃ ។

ឃ.ភាគីទាំងពីរបានឯកភាពសម្របសម្រួលណែនាំដល់អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន រួមទាំងកងកម្លាំងយោធា និងជនស៊ីវិល ដើម្បីចូលរួមធានាសុវត្ថិភាព និងមិនរារាំងដល់ក្រុមវាស់វែងចម្រុះ ព្រមទាំងត្រូវចៀសវាងរាល់សកម្មភាពបង្កហេតុ ដែលអាចបង្កើតភាពតានតឹងបន្ថែមទៀតនៅក្នុងតំបន់នេះ ហើយត្រូវធានាសុវត្ថិភាពពីគ្រាប់មីន ដោយអនុលោមតាមមាត្រា៣ នៃ MOU ឆ្នាំ២០០០ ។

ភាគីទាំងពីរបានឯកភាពថា កិច្ចប្រជុំបន្ទាប់របស់គណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក (JBC) នឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅសប្តាហ៍ទី១ នៃខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ នៅខេត្តសៀមរាប ប្រទេសកម្ពុជា ៕

ទីក្រុងហ្សឺណេវ៖ ឯកឧត្តម អ៊ុច បូរិទ្ធ អនុប្រធានទី១នៃព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជា បានលាត្រដាងពីសកម្មភាពរបស់ប្រទេសថៃដែលមិនគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ និងកិច្ចព្រមព្រៀងនានា ដោយនៅតែបន្តប្រើគ្រប់វិធីដើម្បីឈ្លានពានលើទឹកដីកម្ពុជា ប្រាប់ទៅកាន់មហាសន្និបាតសហភាពអន្តរសភា (IPU) នៅប្រទេសស្វីស។ បន្ថែមលើនេះ ឯកឧត្តមក៏បានបង្ហាញសាលក្រម ICJ នៅចំពោះមុខគណប្រតិភូថៃផងដែរ។

ក្នុងអំឡុងពេលនៃកិច្ចប្រជុំមហាសន្និបាតសហភាពអន្តរសភា (IPU) លើកទី១៥១ នៅទីក្រុងហ្សឺណែវ ប្រទេសស្វីស កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែតុលា លោក អ៊ុច បូរិទ្ធ បានពន្យល់ពីរបៀបដែលប្រទេសថៃមិនគោរពច្បាប់ និងកិច្ចព្រមព្រៀងអន្តរជាតិនានា ដែលជាហេតុនាំឱ្យមានការប៉ះទង្គិចគ្នាយ៉ាងបង្ហូរឈាមនៅថ្ងៃទី២៤-២៨ ខែកក្កដា កន្លងមក។
លោកបានស្រាយបំភ្លឺនៅចំពោះមុខអង្គមហាសន្និបាតថា ព្រំដែនរវាងប្រទេសទាំងពីរ “មិនមែនមិនទាន់បានកំណត់នោះទេ” តែមានមូលដ្ឋានក្នុង “លិខិតុបករណ៍អន្តរជាតិដែលចងកាតព្វកិច្ចអនុវត្ត” រួមទាំងអនុសញ្ញាបារាំង-សៀម ឆ្នាំ១៩០៤, សន្ធិសញ្ញា ឆ្នាំ១៩០៧ និងផែនទីឧបសម្ព័ន្ធ ដែលត្រូវបានបញ្ជាក់អះអាងឡើងវិញ ដោយសាលក្រមរបស់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) ក្នុងឆ្នាំ១៩៦២ និងឆ្នាំ២០១៣ ។ លោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ជម្លោះកើតឡើង “កើតចេញពីការមិនគោរពលិខិតុបករណ៍ច្បាប់ ដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិទាំងនេះ” ។

ជាងនេះទៅទៀត លោកក៏បានលើកឡើងពី ការហ៊ុមព័ទ្ធ និង ការគំរាមកំហែងបណ្តេញពលរដ្ឋខ្មែរចេញពីទីលំនៅ ខណៈដែលទាហានកម្ពុជា ១៨ រូប កំពុងជាប់ឃុំដោយខុសច្បាប់ ដែលរំលោភលើអនុសញ្ញាទីក្រុងហ្សឺណែវទី៣ រួមទាំង “ការបំភិតបំភ័យផ្លូវចិត្ត” ដូចជា “ការចាក់បន្លឺសំឡេងខ្មោច និងសំឡេងស្រែកត្រហូរយំនៅពេលយប់” ថាជា “ការវាយប្រហារលើសេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់មនុស្ស” ដែលរំលោភលើអនុសញ្ញាទីក្រុងហ្សឺណែវទី៤ ។

ជាមួយគ្នានេះ ឯកឧត្តម បូរិទ្ធ ក៏បានបដិសេធការចោ.ទប្រកាន់របស់ថៃផងដែរ ដែលថាកម្ពុជាបានធ្វើ”យោធូបនីយកម្ម” ប្រាសាទព្រះវិហារ ដែលជាបេតិកភណ្ឌពិភព ដោយលោកថាជាការមិនពិត។ លោកបានកត់សម្គាល់ថា កម្ពុជាការពារប្រាសាទនេះមិនមែនដោយអាវុធទេ ប៉ុន្តែតាមរយៈបេតិកភណ្ឌ ច្បាប់ និងការអត់ធ្មត់ ខណៈកងទ័ពថៃបានបាញ់ផ្លោងវា និងគំរាមកំហែងថ្មប្រាសាទ និងព្រលឹងនៃប្រាសាទ។

លោកក៏បានច្រានចោលការចោទប្រកាន់ម្តងហើយម្តងទៀតរបស់ថៃថា កងកម្លាំងកម្ពុជាបានដាក់មីនថ្មី ដោយចាត់ទុកការចោទប្រកាន់នេះថាមិនមានមូលដ្ឋាន។ ផ្ទុយទៅវិញ លោកបានកត់សម្គាល់ថា កម្ពុជាបានបំផ្លាញមីនជាង៣លានគ្រាប់ បានបើកទឹកដីរបស់ខ្លួនឱ្យអធិការកិច្ចអន្តរជាតិ និងបន្តបម្រើជាអ្នកតស៊ូមតិឈានមុខគេនៃការបោសសម្អាតមីនក្រោមអនុសញ្ញាអូតាវ៉ា។ លោកបានអះអាងថា៖ «ប្រសិនបើមីនត្រូវបានរកឃើញនៅតំបន់ព្រំដែន ពួកវាជាសំណល់នៃជម្លោះកាលពីអតីតកាល មិនមែនជាសកម្មភាពថ្មីៗរបស់កម្ពុជានោះទេ»។

លោកបានគូសបញ្ជាក់ប្រាប់អន្តរជាតិថា កម្ពុជាជាប្រជាជាតិដែល “បានរងទុក្ខវេទនាយ៉ាងខ្លាំងកាលពីអតីតកាល” ហើយ “ស្រឡាញ់និងការពារសុខសន្តិភាព” ជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការអភិវឌ្ឍជាតិ ។ កម្ពុជា “គ្មានបំណងចង់មានទំនាស់ជាមួយប្រទេសណាមួយឡើយ ជាពិសេសថៃ” ប៉ុន្តែ “ដើម្បីការពិត យើងខ្ញុំមានភាពចាំបាច់ត្រូវធ្វើការឆ្លើយតប” ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ កម្ពុជានៅតែប្រកាន់ជំហរដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី តាមរយៈការសន្ទនា ការទូត និងការគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ” ។ “ការពិត និងតម្លាភាព” គឺចាំបាច់ដើម្បីស្តារទំនុកចិត្ត។