ប្រទេសថៃ ៖ ក្រោយពីកងទ័ពថៃបើកដៃឱ្យបុគ្គល កាន់ ចមផ្លាំង Influencer ចាក់សំឡេងខ្មោចលង សំឡេងយន្តហោះ ឆ្កែលូ និងបញ្ចាំងកុនឯកសាររំខានពលរដ្ឋខ្មែរនៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ធ្វើឱ្យលោកស្រី Angkhana Neelapaijit សមាជិកព្រឹទ្ធសភាថៃ រួមទាំងសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្សមួយចំនួនដាស់តឿនថា គឺជាទង្វើខុសឆ្គងអាចចាត់ទុកជាទារុ.ណកម្មផ្លូវចិត្តតាមអនុសញ្ញាច្បាប់អន្តរជាតិ (CAT) ដែលប្រទេសថៃជាសមាជិក ។ ប៉ុន្តែសមាជិកសភាថៃម្នាក់ថា ការបើកសំឡេងរំខានប៉ះពាល់ត្រឹមតែកិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគីប៉ុណ្ណោះ និងចោទប្រកាន់កម្ពុជាធ្វើសកម្មភាពញុះញង់ ។

លោក កាន់ណាវី ស៊ឺបស៊ែង សមាជិកសភាថៃមកពីគណបក្សយុត្តិធម៌និយាយថា ការចាក់សំឡេងរំខានពលរដ្ឋខ្មែរនៅតំបន់ព្រំដែន ដូចជា ៖ សំឡេងខ្មោចលង សំឡេងយន្តហោះ ឆ្កែលូ និងបញ្ចាំងកុនឯកសារ គឺពុំខុសច្បាប់ទេ ដោយសារការចាក់សំឡេងស្ថិតក្នុងទឹកដីថៃ ។ វាក៏មិនពាក់ព័ន្ធអនុសញ្ញាច្បាប់អន្តរជាតិ (CAT) ដែរ ប៉ុន្តែវានឹងប៉ះពាល់ដល់កិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគី ឬពហុភាគី ។

សមាជិកសភាថៃរូបនេះចោទប្រកាន់កម្ពុជាបានបង្កហេតុញុះញង់ជាច្រើននាពេលកន្លងមក ដូចជា ប្រមូលផ្តុំពលរដ្ឋមកតវ៉ាជាមួយកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃនៅព្រំដែន ដោយសមាជិកសភាប្រាប់ឱ្យកងទ័ពថៃកុំឱ្យញុះញង់ដូចកម្ពុជា និងចង់ឱ្យថៃបញ្ឈប់សកម្មភាពញុះញង់ដើម្បីឱ្យទទួលបានផលប្រយោជន៍ ហើយពិភពលោកនឹងគោរពថៃ ។ លោកក៏បានចោទប្រកាន់កម្ពុជាផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានក្លែងក្លាយទម្លាក់កំហុសមកលើថៃ ។

លោក កាន់ណាវី យល់ឃើញថា ថៃចាក់សំឡេងរំខានពលរដ្ឋខ្មែរនៅព្រំដែន មិនមែនជាយុទ្ធសាស្ត្រ ឬជាវិធីរបស់កងទ័ពទេ ដែលបណ្តោយឱ្យបុគ្គល កាន់ ចមផ្លាំង Influencer ធ្វើសកម្មភាពនៅព្រំដែន ។ នាពេលឆាប់ៗនេះ រដ្ឋាភិបាលថៃអាចនឹងមានវិធានការបញ្ឈប់ការចាក់សំឡេងរំខានពលរដ្ឋខ្មែរ ដោយសារថៃត្រូវធ្វើតាមកិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគី ។

លោកបានណែនាំឱ្យថៃគួរតែបង្ហាញឱ្យពិភពលោកមើលឃើញថា ជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃពេលនេះបានធ្វើឱ្យកម្ពុជាបាត់បង់ចំណូលសេដ្ឋកិច្ច រួមមាន ចំណូលទេសចរណ៍ ចំណូលពាណិជ្ជកម្ម ការវិនិយោគ និងបាត់បង់ទំនុកចិត្ត ។ ថៃគួរបង្ហាញចំណុចទាំងអស់នេះឱ្យពិភពលោកឃើញ ព្រមទាំងថៃអាចចរចាជាមួយកម្ពុជាថា ហេតុអ្វីកម្ពុជាពុំបញ្ចប់ជម្លោះជាមួយថៃ បើកម្ពុជាខាតបង់សេដ្ឋកិច្ច ។ ប៉ុន្តែលោកពុំបានលើកឡើងពីផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចថៃខ្លាំងជាងកម្ពុជាទេ ថាតើថៃប៉ះពាល់ និងបាត់បង់ផលប្រយោជន៍អ្វីខ្លះដោយសារជម្លោះព្រំដែន គឺថៃប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចខ្លាំងជាងកម្ពុជាទៅទៀត ។

មុននេះ លោកស្រី Angkhana Neelapaijit សមាជិកព្រឹទ្ធសភាថៃបានប្រតិបកម្មនឹងសកម្មភាពរបស់បុគ្គល កាន់ ចមផ្លាំង គឺជា Influencer ដែលបានចាក់សំឡេងខ្មោចលង សំឡេងយន្តហោះ និងឆ្កែលូ រំខានការសម្រាករបស់ពលរដ្ឋខ្មែរនៅភូមិព្រៃចាន់ ដោយលោកស្រីថា ទង្វើនេះជាការបំពានសិទ្ធិមនុស្សយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ និងស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលពិនិត្យមើលទង្វើរបស់បុគ្គលនេះឡើងវិញ ។

គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីយប់ថ្ងៃទី១០ និងយប់ថ្ងៃទី១១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ កងទ័ពថៃបានឃុបឃិតជាមួយបុគ្គល កាន់ ចមផ្លាំងយកឧបករណ៍បំពងសំឡេងលាន់ឭខ្លាំងមកចាក់សំឡេងរំខានដំណេកពលរដ្ឋខ្មែរនៅភូមិព្រៃចាន់ និងភូមិជោគជ័យ ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ការសម្រាក និងផ្លូវចិត្តពលរដ្ឋខ្មែរ រួមមាន ៖ ចាស់ជរា អ្នកជំងឺ ជនពិការ ក្មេ.ងតូចៗ និងស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ ។ លើសពីនេះ នៅយប់ថ្ងៃទី១២ ខែតុលា កងទ័ពថៃបានបញ្ចាំងកុនឯកសារនៅភូមិណងចាន់ (ទល់មុខភូមិជោគជ័យ) ឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរទស្សនាអតីតកាល និងដឹងគុណថៃ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ មួយរយៈចុងក្រោយនេះ មានហេតុការណ៍ភ្លើងឆេះជាច្រើនកន្លែងនៅប្រទេសថៃដោយសារការទុស្សេខ្សែភ្លើង និងខូចធុងហ្គាស ប៉ុន្តែហេតុការណ៍ភ្លើងឆេះរោងចក្រផលិតផ្លាស្ទិក និងប្រអប់ស្នោក្នុងខេត្តឈុនបុរីនៅថ្ងៃទី១៣ ខែតុលានេះ ពុំមែនដោយសារទុសេខ្សែភ្លើងទេ គឺបណ្តាលមកពីរន្ទះបា.ញ់ ។ ហេតុការណ៍នេះបង្កការភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំងដល់អ្នកឃើញហេតុការណ៍ ព្រោះតែមានផ្សែងខ្មៅហុយទ្រលោមពេញមេឃអាចមើលឃើញពីចម្ងាយ ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃឱ្យដឹងថា នៅថ្ងៃទី១៣ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ កើតហេតុការណ៍រន្ទះបា.ញ់រោងចក្រផលិតផ្លាស្ទិក និងប្រអប់ស្នោមួយកន្លែងនៅឃុំបាងព្រះ ស្រុកស្រ៊ីរ៉ាឆា ខេត្តឈុនបុរី ប្រទេសថៃ ឮសំឡេងផ្ទុះយ៉ាងខ្លាំង បណ្តាលឱ្យមានភ្លើងឆាបឆេះរាលដាលក្នុងរោងចក្រយ៉ាងរហ័ស ព្រមទាំងហុយផ្សែងខ្មៅយ៉ាងខ្លាំង ។ រថយន្តបា.ញ់ទឹកជាង២០គ្រឿងត្រូវបានបញ្ជូនមកកាន់ទីតាំងកើតហេតុ ប៉ុន្តែពុំអាចគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍បាន ដោយសារភ្លើងឆេះខ្លាំងរាលដាលទៅដល់ឃ្លាំងចំនួន២កន្លែង ។

នាវេលាម៉ោង១និង៣០នាទីថ្ងៃត្រង់ សមត្ថកិច្ចស្រុកស្រ៊ីរ៉ាឆា ខេត្តឈុនបុរី បានទទួលសេចក្តីរាយការណ៍ថា មានរន្ទះបាញ់រោងចក្រមួយកន្លែងនៅឃុំបាងព្រះ ស្រុកស្រ៊ីរ៉ាឆា ខេត្តឈុនបុរី ហើយអណ្តាតភ្លើងបានឆេះរាលដាលយ៉ាងឆាប់រហ័សរហូតមានផ្សែងខ្មៅហុយទ្រលោមយ៉ាងខ្លាំងឡើងលើ ។ សមត្ថកិច្ចក៏ប្រមូលកម្លាំងចុះទៅត្រួតពិនិត្យនៅកន្លែងកើតហេតុជាបន្ទាន់ ដោយសហការជាមួយមន្ត្រីមកពីស្ថាប័នជាច្រើន និងភ្នាក់ងារពន្លត់ភ្លើង ។

រោងចក្រផលិតផ្លាស្ទិក និងប្រអប់ស្នោនេះ គឺមានទំហំធំ ដោយភ្លើងបានឆាបឆេះពេញរោងចក្រទាំងអស់ក្រោយពីរន្ទះបាញ់ភ្លាមៗបណ្តាលឱ្យដួលរលំអគាររោងចក្រ ហើយភ្លើងថែមទាំងឆេះរាលដាលទៅកាន់ទីកន្លែងជាច្រើនក្នុងរោងចក្រ ។ ភ្នាក់ងារពន្លត់ភ្លើងបានបញ្ជូនរថយន្តបាញ់ទឹករហូតដល់ជាង២០គ្រឿងមកកាន់រោងចក្រ និងចំណាយពេលបាញ់ទឹកជាង២ម៉ោង ប៉ុន្តែពុំអាចគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍បាន គឺភ្លើងបានឆេះទៅដល់ឃ្លាំងទី២ និងឃ្លាំងទី៣ ។ ភ្នាក់ងារពន្លត់ភ្លើងក៏ព្យាយាមបាញ់ទឹកការពារការឆេះរាលដាល ខណៈរោងចក្រនៅជុំវិញនោះបានជម្លៀសកម្មករចេញជាបន្ទាន់ ។

បើតាមកម្មកររោងចក្រនេះឱ្យដឹងថា នាវេលាម៉ោង១ថ្ងៃត្រង់ (មុនពេលកើតហេតុ) មានភ្លៀងធ្លាក់យ៉ាងខ្លាំងរហូតដល់រន្ទះបាញ់ឃ្លាំងទំនិញ ។ បន្ទាប់មក ក៏មានអណ្តាតភ្លើងឆាបឆេះឡើង កម្មករបានជួយគ្នាពន្លត់ភ្លើង ប៉ុន្តែភ្លើងមិនរលត់ គឺភ្លើងបានឆេះរាលដាលពេញបរិវេណរោងចក្រ ។

ជំហ៊ានដំបូង សមត្ថកិច្ច និងភ្នាក់ងារសង្គ្រោះបន្ទាន់បានស្វែងរកមនុស្សរងរបួសដោយសារ ប៉ុន្តែរកមិនឃើញ ។ សមត្ថកិច្ចនឹងទំនាក់ទំនងទៅកាន់មន្ត្រីពិសោធន៍ភស្តុតាងប្រចាំខេត្តឈុនបុរីឱ្យមកត្រួតពិនិត្យរោងចក្រនេះដើម្បីស្វែងរកមូលហេតុបន្ថែមទៀតដែលបណ្តាលឱ្យភ្លើងឆេះរោងចក្រ ប៉ុន្តែសមត្ថកិច្ចពុំទាន់ដឹងពីទំហំខាតបង់ទ្រព្យសម្បត្តិទេ ៕

ទីក្រុងសេអ៊ូល៖ ភ្នាក់ងារនគរបាលជាតិកូរ៉េខាងត្បូង នៅថ្ងៃទី១២ ខែតុលា បានប្រកាសជាសាធារណៈ អំពីផែនការប្រឆាំងនឹងការកើនឡើងនៃឧក្រិដ្ឋកម្មលើជនជាតិកូរ៉េនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដោយត្រៀមបញ្ជូនមន្រ្តីស៊ើបអង្កេតកូរ៉េទៅធ្វើការដោយផ្ទាល់ជាមួយកម្ពុជាដើម្បីពង្រឹងការអនុវត្តច្បាប់នៅក្នុងតំបន់។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Yonhap News របស់កូរ៉េខាងត្បូង។

ប្រភពខាងលើបានបង្ហាញថា មន្ត្រីប៉ូលីសកូរ៉េនឹងជួបជាមួយអាជ្ញាធរកម្ពុជានៅថ្ងៃទី 23 ខែតុលា ខាងមុខនៅទីក្រុងសេអ៊ូល ដើម្បីចុះហត្ថលេខាលើ MOU ស្តីពីការបង្កើត “តុកូរ៉េ” ឬ Korean Desk ដែលជាអង្គភាពប៉ូលីសកូរ៉េខាងត្បូង ដើម្បីបញ្ជូនមន្រ្តីប៉ូលីសកូរ៉េមកធ្វើការនៅកម្ពុជា។ កន្លងមកអង្គភាពនេះ ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងប្រទេសហ្វីលីពីន និងថៃរួចមកហើយ ហើយឥឡូវនេះកូរ៉េខាងត្បូងគ្រោងនឹងបង្កើតមួយទៀតនៅប្រទេសកម្ពុជា ដោយសារតែបទឧក្រិដ្ឋដែលផ្តោតលើជនជាតិកូរ៉េបានកើនឡើងនៅទីនោះ។

ក្រៅពីនេះ កូរ៉េខាងត្បូងក៏មានគម្រោងពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ ដោយបង្កើតក្រុមការងាររួមគ្នាជាមួយប៉ូលីស Interpol រដ្ឋសមាជិកអាស៊ាន ចិន និងជប៉ុន ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន ដូចជាការចាប់ជំរិត ការក្លែងបន្លំ និងការបោកប្រាស់តាមអ៊ីនធឺណិត។

បច្ចុប្បន្នមន្ត្រីជំនាញកូរ៉េកំពុងសម្របសម្រួលដំណើរការនេះជាមួយអាជ្ញាធរកម្ពុជា ជុំវិញការធ្វើមាតុភូមិនិវត្តន៍សា.កស.ពនិស្សិតកូរ៉េម្នាក់ដែលត្រូវបានគេប្រទះឃើញស្លា.ប់នៅខេត្តកំពត។ ស្នងការស្តីទី ឧត្តមសេនីយ៍ Yoo Jae-sung បាននិយាយថា ប៉ូលីសនឹង “ប្រមូលសមត្ថភាពសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិទាំងអស់ ដើម្បីការពារពលរដ្ឋកូរ៉េនៅកម្ពុជា និងធានាសុវត្ថិភាពរបស់ពួកគេ”។

ឆ្លើយតបទៅនឹងបញ្ហាដែលកំពុងមានភាពក្ដៅគគុករវាងកម្ពុជា និង កូរ៉េខាងត្បូងនេះ អគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិបានចេញសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ថា ជុំវិញការផ្សព្វផ្សាយរបស់ South China Morning Post ថាមាននិស្សិតកូរ៉េត្រូវបានគេចាប់ជំរិត ធ្វើទារុ.ណក.ម្ម និងស្លា.ប់នៅកម្ពុជា គឺជាបទឧក្រិដ្ឋដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងជនជាតិចិនបានប្រព្រឹត្តសកម្មភាពខុសច្បាប់លើជនជាតិកូរ៉េ។ ក្រោយការស្រាវជ្រាវ សមត្ថកិច្ចបានឃាត់ខ្លួនជនសង្ស័យជាជនជាតិចិនចំនួន០៣នាក់ភ្លាមៗ និងបន្តស្រាវជ្រាវកំណត់ទីតាំងបានមួយកន្លែង ដែលស.ពមានវត្តមានមុនពេលស្លាប់ និងបានឈាន ទៅបង្ក្រាបទីតាំងនោះ ក្រោយមានសញ្ញាណធ្វើសកម្មភាពអនឡាញខុសច្បាប់ ព្រមទាំងបានដកហូតសម្ភារវត្ថុតាងមួយចំនួនផងដែរ ។

បើតាមការបញ្ជាក់ នៅក្នុងករណីនេះគឺសមត្ថកិច្ចកម្ពុជា ពុំទទួលបានព័ត៌មាន ឬបណ្តឹងពីក្រុមគ្រួសារសព ឬពីស្ថានទូត ដូចការចុះផ្សាយរបស់ South China Morning Post ដែលថា គ្រួសារស.ពបានស្វែងរកកិច្ចអន្តរាគមន៍ ជួយសង្គ្រោះតាមរយៈស្ថានទូត និងនគរបាលមូលដ្ឋាននោះទេ ។

ទោះជាយ៉ាងណា បច្ចុប្បន្នសមត្ថកិច្ចជំនាញ បាននិងកំពុងសហការជាមួយស្ថានទូតកូរ៉េខាងត្បូង ប្រចាំព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា រៀបចំបែបបទនីតិវិធីផ្សេងៗ និងកំពុងបន្តស្រាវជ្រាវជនស្វែងរកចាប់ខ្លួនជនសង្ស័យ ដែលបានរត់គេចខ្លួន និងបក្ខពួកមកអនុវត្តទោសតាមច្បាប់ជាធរមាន ៕

ចលនាពហិការរបស់បងប្អូនខ្មែរកំពុងហុចផលបន្តិចម្ដងៗហើយ! ពេលនេះម្ចាស់កសិដ្ឋានចិញ្ចឹមគោយកទឹកដោះនៅថៃ បានសម្រេចចាក់ទឹកដោះគោស្រស់ចោលទាំងឡាន ក្រោយឆ្អែតចិត្តនឹងរដ្ឋាភិបាលដែលអសមត្ថភាព មិនអាចរកទីផ្សារសម្រាប់ពួកគេបាន ស្របពេលដែលក្រុមហ៊ុនមួយចំនួនទៀតនៅកម្ពុជាអំពាវនាវរកជំនួយពីក្រសួងការបរទេស។

កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ទំព័រហ្វេសប៊ុកដែលតែងផ្សព្វផ្សាយពីការចិញ្ចឹមគោយកទឹកដោះនៅថៃបានបង្ហោះរូបភាពប៉ុន្មានសន្លឹកជាមួយនឹងការសរសេដែលមានខ្លឹមសារថា៖ កុំមកនិយាយផ្អែមល្ហែម… មជ្ឈមណ្ឌលប្រមូលទឹកដោះគោរបស់កសិដ្ឋានទឹកដោះគោស្រស់ នៅតែត្រូវបង្ហូរទឹកដោះគោដែលគ្មានទីផ្សារចោលទៅវាលស្មៅ ដើម្បីសល់កន្លែងផ្ទុកសម្រាប់ទទួលទឹកដោះគោថ្មីពីសមាជិកផ្សេងបន្ថែមទៀតជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ រដ្ឋាភិបាលសន្យាថានឹងដោះស្រាយបញ្ហានេះ… កុំសួរថាមជ្ឈមណ្ឌលនេះខាតប៉ុន្មាន។ ពួកគេបានបាត់លុយអស់ហើយ… សំខាន់ជាងនេះទៅទៀត សមាជិករាប់រយនាក់នឹងត្រូវដកចេញ។

នៅក្នុងការបង្ហោះនោះ គេឃើញមានរថយន្តមួយគ្រឿងដែលផ្ទុកទឹកដោះគោស្រស់ពេញ ត្រូវបានគេបើកបង្ហូរចោលទៅលើដី ដែលបញ្ជាក់បានថាទឹកដោះគោស្រស់របស់ថៃកំពុងជាប់គាំងមិនអាចលក់ចេញទៅណាបាន ចំពេលដែលមជ្ឈមណ្ឌលប្រមូលទឹកដោះគោត្រូវប្រមូលទិញទឹកដោះគោថ្មីៗពីម្ចាស់កសិដ្ឋានផ្សេងៗទៀតប៉ុន្តែគ្មានកន្លែងផ្ទុក ដូច្នេះជម្រើសចុងក្រោយគឺមានតែចាក់ចោលដើម្បីយកកន្លែងផ្ទុកទឹកដោះគោថ្មី។

ក្រៅពីឧស្សាហកម្មទឹកដោះគោនៅថៃកំពុងជួបការលំបាកក្នុងការរកទីផ្សារ វិស័យឯកជនថៃនៅកម្ពុជាក៏បានបង្ហាញក្ដីកង្វល់ពីស្ថានភាពចំណូលរបស់ពួកគេថាមានការដាំក្បាលចុះយ៉ាងខ្លាំង និងស្នើសុំឲ្យមានការអន្តរាគមន៍ពីក្រសួងការបរទេសថៃ ទៅពិភាក្សាឬចរចាជាមួយកម្ពុជា ធ្វើយ៉ាងណាឲ្យមានការបើកផ្លូវសម្រាប់អាជីវកម្មរបស់ពួកគេនៅកម្ពុជាផង។

ឆ្លើយតបនឹងការដង្ហើយរកជំនួយនេះ ក្រសួងការបរទេសថៃ គ្រោងនឹងធ្វើសេចក្តីសង្ខេបជូនគណៈរដ្ឋមន្ត្រីសេដ្ឋកិច្ចអំពីស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ននៃធុរកិច្ចថៃដែលកំពុងប្រតិបត្តិការនៅកម្ពុជា ហើយអាជ្ញាធរថៃក៏មានគម្រោងសម្របសម្រួលយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយភ្នាក់ងារពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីកាត់បន្ថយការរំខានដែលប៉ះពាល់ដល់អាជីវករ និងសហគមន៍មូលដ្ឋាននៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។

បើទោះបីជាកំពុងប្រឈមនឹងការខាតបង់យ៉ាងច្រើនក្តី ប៉ុន្តែអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសថៃ លោក Nikorndej Balankura នៅតែបដិសេធចំពោះរាល់សំណើរបើកច្រកព្រំដែនឡើងវិញ ដោយអះអាងថា វិស័យឯកជនយល់យ៉ាងច្បាស់អំពីហេតុផលសន្តិសុខដែលនៅពីក្រោយការបិទព្រំដែនរបស់ថៃ និងសម្តែងការយល់ចិត្តចំពោះជំហររបស់រដ្ឋាភិបាលថៃ។ ជាមួយគ្នាអ្នកនាំពាក្យរូបនេះបាននិយាយថា ប្រទេសថៃនៅតែមានទំនុកចិត្តលើវិស័យការទូតហើយ ថ្លែងទាំងគ្មានភាពខ្មាសអៀនថាប្រសិនបើកម្ពុជាចរចាដោយស្មោះត្រង់ នោះស្ថានការណ៍នឹងប្រសើរឡើង៕

ប្រទេសចិន ៖ រដ្ឋាភិបាលចិនបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ឆ្លើយតបទៅអាមេរិកថា អាមេរិកប្រកាសដំឡើងពន្ធទំនិញចិនរហូតដល់១០០% គឺគ្មានភាពយុត្តិធម៌ទេ ចិនសូមបញ្ជាក់ពីការរឹតបន្តឹងការនាំចេញរ៉ែកម្ររបស់ចិន គឺដើម្បីសន្តិសុខប៉ុណ្ណោះ មិនមែនជាសង្គ្រា.មពាណិជ្ជកម្ម ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសកាលពីថ្ងៃទី១២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ។

រដ្ឋាភិបាលចិនបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ឆ្លើយតបទៅអាមេរិកកាលពីថ្ងៃទី១២ ខែតុលា កន្លងមក ដោយចោទប្រកាន់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump មានគោលជំហរ២ផ្សេងគ្នា ។ ការចោទប្រកាន់នេះ ក្រោយពីអាមេរិកប្រកាសដំឡើងពន្ធទំនិញចិនស្មើ១០០% និងរិះគ.ន់រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងរឹតបន្តឹងការរនាំចេញរ៉ែកម្រធ្វើឱ្យមានភាពតានតឹងផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម ។

តាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មចិន គឺវិធានការរឹតបន្តឹងការនាំចេញរ៉ែកម្រ និងឧបករណ៍ពាក់ព័ន្ធរបស់ចិន គឺដោយសារអាមេរិកដាក់សម្ពាធសេដ្ឋកិច្ចចិន ។ ក្រោយពីការចរចាពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេសទាំងពីរនៅទីក្រុងម៉ាឌ្រីដ ប្រទេសអេស្ប៉ាញ កាលពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ អាមេរិកបានដាក់ក្រុមហ៊ុនចិនមួយចំនួនក្នុងបញ្ជីខ្មៅ និងប្រមូលថ្លៃសេវាកំពង់ផែបន្ថែមទៀតសម្រាប់នាវាពាក់ព័ន្ធនឹងចិន ។ ចិនចាត់ទុកទង្វើរបស់អាមេរិកធ្វើឱ្យខូចផលប្រយោជន៍ចិនយ៉ាងខ្លាំង និងប៉ះពាល់ការចរចាពាណិជ្ជកម្ម ចិនប្រឆាំងដាច់ខាតចំពោះអាមេរិកដំឡើងពន្ធទំនិញចិនខ្ពស់ ។

កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែតុលា លោក Trump បានប្រកាសដំឡើងពន្ធចិនស្មើ១០០% និងត្រៀមរឹតបន្តឹងការនាំចេញ Software សំខាន់របស់អាមេរិកចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ ។ លោក Trump ធ្វើបែបនេះដើម្បីឆ្លើយតបនឹងចិនដែលរឹតបន្តឹងការនាំចេញរ៉ែកម្រ ដែលជាវត្ថុធាតុដើមដ៏សំខាន់ក្នុងឧស្សាហកម្មអេឡិចត្រូនិក និងឧបករណ៍កងទ័ព ។

ចិនបានផលិតរ៉ែកម្ររហូតដល់ជាង៩០% នៃបរិមាណរ៉ែកម្រប្រើប្រាស់ទូទាំងពិភពលោក ដែលជាវត្ថុធាតុដើមសំខាន់សម្រាប់រថយន្តអគ្គិសនី ម៉ាស៊ីនយន្តហោះ និងរ៉េដាកងទ័ព ខណៈថ្មីៗនេះ ចិនបានរឹតបន្តឹងការនាំចេញរ៉ែកម្រ៥ប្រភេទទៀត ។

ភ្នាក់ងារគ្រប់គ្រងទីផ្សាររបស់ចិន (SAMR) បានចាប់ផ្តើមស៊ើបអង្កេត Qualcomm គឺជាក្រុមហ៊ុនឈីបអាមេរិកពីការបំពានច្បាប់ប្រឆាំងនឹងទំនុកចិត្ត ក្រោយពីក្រុមហ៊ុននេះទិញក្រុមហ៊ុនរចនាបន្ទះឈីបរបស់អ៊ីស្រាអែល ឈ្មោះ Autotalks ដោយពុំជូនដំណឹងរដ្ឋាភិបាលចិន ។ ភ្នាក់ងារ SAMR បញ្ជាក់ថា ក្រោយមានភស្តុតាងច្បាស់លាស់ ភ្នាក់ងារបានស៊ើបអង្កេតក្រុមហ៊ុន Qualcomm តាមច្បាប់ ដោយសារបានទិញក្រុមហ៊ុនរចនាបន្ទះឈីបរបស់អ៊ីស្រាអែលដោយខុសច្បាប់ ៕

កាលពីយប់ថ្ងៃទី១០ ដល់ថ្ងៃទី១១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ កងទ័ពថៃឃុបឃិតជាមួយបុគ្គល កាន់ ចមផ្លាំង Influencer ប្រព្រឹត្តទង្វើរំលោ.ភសិទ្ធិមនុស្សផ្ទុយនឹងច្បាប់អន្តរជាតិ ដោយយកឧបករណ៍បំពងសំឡេងលាន់ឭខ្លាំងមកចាក់សំឡេងរំខានដំណេកពលរដ្ឋខ្មែរនៅភូមិព្រៃចាន់ និងភូមិជោគជ័យ ដូចជា ៖ សំឡេងខ្មោចលង សំឡេងយន្តហោះ និងឆ្កែលូ ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ការសម្រាក និងផ្លូវចិត្តពលរដ្ឋខ្មែរ រួមមានចាស់ជរា អ្នកជំងឺ ជនពិការ ក្មេ.ងតូចៗ និងស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ ។ នៅយប់ថ្ងៃទី១២ ខែតុលា កងទ័ពថៃបានបញ្ចាំងកុនឯកសារនៅភូមិណងចាន់ (ទល់មុខភូមិជោគជ័យ) ឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរទស្សនាដើម្បីនឹកឃើញអតីតកាល ដោយចោទពលរដ្ឋខ្មែរបំភ្លេចគុណថៃ ។

កងទ័ពបូព៌ាថៃអះអាងថា ការបញ្ចាំងកុនឯកសារនៅយប់ថ្ងៃទី១២ ខែតុលា ក្នុងភូមិជោគជ័យ គឺដើម្បីបង្ហាញពីរឿងរ៉ាវពលរដ្ឋខ្មែរគេចពីសង្គ្រាមសម័យកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ មករស់នៅជំរំជនភៀសខ្លួនណងចាន់ (ឬជំរំភៀសខ្លួន ៥១១) ។ កងទ័ពថៃនិយាយបំភ្លៃថា វាជាជំរំបណ្តោះអាសន្ននៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដែលថៃអនុញ្ញាតឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរស្នាក់នៅគេចពីសង្គ្រាមកាលពីប្រមាណ៤០ឆ្នាំមុន ដោយសារគោលការណ៍មនុស្សធម៌ ។

ការបញ្ចាំងកុនឯកសារនៅភូមិជោគជ័យឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរទស្សនា គឺដើម្បីកុំឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរបំភ្លេចគុណថៃ ដោយកងទ័ពថៃចោទប្រកាន់ពលរដ្ឋខ្មែរស្នាក់នៅជំរំណងចាន់ គឺជាទឹកដីថៃ ។ ការបញ្ចាំងកុនឯកសារនេះ គឺក្រោយពីកងទ័ពថៃបើកដៃឱ្យបុគ្គល កាន់ ចមផ្លាំង Influencer ចាក់សំឡេងរំខានពលរដ្ឋខ្មែរនៅភូមិព្រៃចាន់ និងភូមិជោគជ័យ ដូចជា ៖ សំឡេងខ្មោចលង សំឡេងយន្តហោះ និងឆ្កែលូ ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ការសម្រាក និងផ្លូវចិត្តពលរដ្ឋខ្មែរ ។

កាលពីយប់ថ្ងៃទី១០ ដល់ថ្ងៃទី១១ ខែតុលា ក្រុមការងាររបស់បុគ្គល កាន់ ចមផ្លាំង បានប្រចាំការនៅតំបន់ព្រំដែនខេត្តស្រះកែវដើម្បីដាក់សម្ពាធផ្លូវចិត្តពលរដ្ឋខ្មែរ ដោយការបើកសំឡេងរំខាន ដូចជា សំឡេងខ្មោចលង សំឡេងយន្តហោះចម្បាំង F-16 និង Gripen និងបញ្ចាំងកុនឯកសារ ។ បន្ទាប់មក បុគ្គល កាន់ ចមផ្លាំង បានបញ្ជូនរថយន្តចាក់ធុងបាស់ជាបន្តបន្ទាប់មកកាន់តំបន់ព្រំដែនភូមិណងយ៉ាកែវ និងភូមិណងចាន់ (ទល់មុខភូមិព្រៃចាន់ និងភូមិជោគជ័យ) ដើម្បីបញ្ចាំងកុនឯកសារនៅយប់ថ្ងៃទី១២ ខែតុលា ដែលមានទាំងភាសាថៃ និងភាសាខ្មែរ ។

កងទ័ពថៃបញ្ជាក់ថា ការចាក់សំឡេងរំខាន និងបញ្ចាំងកុនឯកសារ គឺគ្រាន់តែជាវិធានការចាប់ផ្តើមដើម្បីបណ្តេញពលរដ្ឋខ្មែរចេញពីទឹកដីកម្ពុជា ហើយពួកគេនឹងអនុវត្តវិធានការជាច្រើនទៀត ចាប់ពីកម្រិតស្រាល ទៅកម្រិតធ្ងន់ ។

ក្រោយពីបុគ្គល កាន់ ចមផ្លាំង ចេញមុខឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជាឥតខ្មាស និងប្រព្រឹត្តទង្វើថោកទាបជាច្រើនធ្វើឱ្យបុគ្គលនេះទទួលបានប្រជាប្រិយភាពយ៉ាងខ្លាំងពីពលរដ្ឋថៃជ្រុលនិយម បន្ទាប់ពីបុគ្គល ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង អតីតមេបញ្ជាការយោធភូមិភាគ២ ។ ប៉ុន្តែការប្រព្រឹត្តទង្វើថោកទាបនេះពុំទទួលបានការគាំទ្រពីសមាជិកព្រឹទ្ធសភាថៃទេ ។ សមាជិកព្រឹទ្ធសភាថៃបានបង្ហាញក្តីបារម្ភថា វាជាការបំពានសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរ និងស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលថៃពិនិត្យមើលបុគ្គល កាន់ ចមផ្លាង ឡើងវិញ ។

ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលថៃក្រោមការដឹកនាំរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក អនុថីន ឆាន់វីរៈគូន ពុំបានហាមឃាត់ទេ ថែមទាំងបើកដៃឱ្យបុគ្គល កាន់ ចមផ្លាំង សហការជាមួយកងទ័ពបើកសំឡេងរំខានពលរដ្ឋខ្មែរ ដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃថា កងទ័ពមានផែនការសម្ងាត់បណ្តេញពលរដ្ឋខ្មែរចេញពីតំបន់ភូមិព្រៃចាន់ និងតំបន់ភូមិជោគជ័យ ។

គួរបញ្ជាក់ថា យោងតាមលិខិតរបស់រដ្ឋបាលខេត្តបន្ទាយមានជ័យផ្ញើទៅកាន់អភិបាលខេត្តស្រះកែវនៅថ្ងៃទី៩ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ឱ្យដឹងថា ពលរដ្ឋខ្មែរបានរស់នៅ និងកាន់កាប់លើភូមិជោគជ័យ ឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ តាំងពីមុន MOU ឆ្នាំ២០០០ ចូលជាធរមាន ។ សកម្មភាពពលរដ្ឋខ្មែរប្រមូលផ្តុំនៅតំបន់នេះ គឺធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងការពារដីធ្លី ស្រែចម្ការ និងទ្រព្យសម្បត្តិស្របច្បាប់ប៉ុណ្ណោះ ៕