រាជធានីភ្នំពេញ៖ ឯកឧត្ដម ប្រាក់ សុខុន ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេស ជាតំណាងកម្ពុជានៅក្នុងកិច្ចប្រជុំចតុភាគី បានថ្លែងប្រាប់តំណាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងម៉ាឡេសុី នៅចំពោះមុខភាគីថៃថា កម្ពុជានឹងមិនទទួលយកការបាត់បង់នូវអ្វីដែលជាកម្មសិទ្ធិត្រឹមត្រូវរបស់ខ្លួនជាដាច់ខាត។

កិច្ចប្រជុំចតុភាគីរវាងកម្ពុជា ថៃ ម៉ាឡេស៊ី និងសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលបានប្រព្រឹត្ដទៅកាលពីថ្ងៃទី១២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ នៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ីក្នុងគោលបំណងរួម ដើម្បីសន្តិភាព និងស្ថិរភាពរវាងកម្ពុជានិងថៃ ក៏ដូចជានៅក្នុងតំបន់ទាំងមូល។

ក្នុងឱកាសថ្លែងសន្ទរកឋា ឯកឧត្ដម ប្រាក់ សុខុន បានបញ្ជាក់ថា «ក្នុងនាមជាប្រទេសដែលមានស្លាកស្នាមបង្កដោយជម្លោះជាច្រើនទសវត្សរ៍ ឬអាចថារាប់សតវត្ស ប្រទេសកម្ពុជាដឹងយ៉ាងច្បាស់អំពីផលវិបាកដ៏អាក្រក់នៃសង្គ្រាម។ ការណ៍នេះបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថាហេតុអ្វីបានជាយើងតែងតែចាត់ទុកសន្តិភាពជាទ្រព្យសម្បត្តិដ៏មានតម្លៃបំផុតរបស់យើង។»«កម្ពុជាគ្មានបំណងចង់យកអ្វីដែលមិនមែនជារបស់យើងទេ ប៉ុន្តែទន្ទឹមនឹងនោះ យើងនឹងមិនទទួលយកការបាត់បង់នូវអ្វីដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់យើងដោយត្រឹមត្រូវនោះទេ។ អ្វីដែលយើងស្វែងរកគឺដំណោះស្រាយប្រកបដោយយុត្តិធម៌ មិនលំអៀង និងផ្អែកលើច្បាប់ដែលអាចធានាបាននូវសន្តិភាពយូរអង្វែងសម្រាប់ប្រជាជនយើង។ អ្វីដែលកម្ពុជាស្វែងរក គឺដំណោះស្រាយប្រកបដោយយុត្តិធម៌ មិនលំអៀង និងផ្អែកលើច្បាប់ ដែលអាចធានាបាននូវសន្តិភាពយូរអង្វែងសម្រាប់ប្រជាជនយើង។»

ក្នុងន័យនេះ ឯកឧត្តមឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី បានលើកឡើងពីការងារអាទិភាពសំខាន់ៗមួយចំនួន ដែលភាគីទាំងពីរបានឯកភាពនាពេលថ្មីៗនេះ ដើម្បីរួមគ្នាកាត់បន្ថយភាពតានតឹង កសាងទំនុកចិត្តឡើងវិញ ពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ រួមមានការដកទៅវិញនូវអាវុធធុនធ្ងន់ ការដោះមីនមនុស្សធម៌ ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន ការគ្រប់គ្រងការតាំងទីលំនៅរបស់ជនស៊ីវិលនៅតាមព្រំដែន និងការប្រឆាំងព័ត៌មានមិនពិត ជាដើម។ ឯកឧត្តមឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី បានគូសបញ្ជាក់ជាថ្មីពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់កម្ពុជាក្នុងការធ្វើការជាមួយប្រទេសថៃក្នុងនាមជាអ្នកជិតខាងអចិន្ត្រៃយ៍ ក្នុងការបំពេញនូវការទទួលខុសត្រូវរួមដើម្បីស្តារប្រក្រតីភាព សន្តិភាព ស្ថិរភាព និងវិបុលភាពរវាងប្រទេស និងប្រជាជនទាំងពីរ៕

ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី១១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ អាហ្វហ្កានីស្ថាន និងប៉ាគីស្ថាន បានផ្ទុះអាវុធដាក់គ្នានៅតាមបន្ទាន់ព្រំដែន ដោយបណ្តាលឱ្យមនុស្សជាង១០០នាក់បានបាត់បង់ជីវិត។

ក្រុមតាលីបង់ បានចោទប្រកាន់ប៉ាគីស្ថានថា បានបំពាន និងវាយប្រហារលើដែនអាហ្វហ្កានីស្ថានក្បែរទីក្រុងកាប៊ុល។

តែយ៉ាងណាមិញ ប៉ាគីស្ថាន មិនបានទទួលខុសត្រូវលើការវាយប្រហារនេះទេ ដោយបានចោទក្រុមតាលីបង់ថាកំពុងផ្ដល់ទីជម្រកដល់ក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធតាលីបង់-ប៉ាគីស្ថាន ដែ វាយប្រហារលើប៉ាគីស្ថាន ក្រោមជំនួយពីឥណ្ឌា។

ជុំវិញបញ្ហានេះ ឥណ្ឌា បានប្រកាសច្រានចោលការ ដោយថាខ្លួនមិនដែលផ្តល់ជំនួយដល់ក្រុមសកម្មយុទ្ធណាមួយ ដើម្បីវាយប្រហារលើប្រទេសដទៃនោះទេ។

ប្រទេសទាំងពីរនេះ ចាប់ផ្តើមានភាពតានតឹងដាក់គ្នាកាន់តែខ្លាំង ចាប់តាំងពីក្រុមតាលីបង់ត្រឡប់មកកាន់អំណាចនៅអាហ្វហ្កានីស្ថាន នៅខែសីហា២០២១។

ជពិសេសនៅក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ ប្រជាជនប៉ាគីស្ថាន បានបាត់បង់ជីវិតមនុស្សអស់ជាង១៦០០នាក់ ក្នុងអំពើហិង្សាបង្កឡើងដោយចលនាតាលីបង់-ប៉ាគីស្ថាន៕
 

យោងតាមរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសម៉ាឡេស៊ីដែលនឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានឱ្យដឹងថា ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump ត្រៀមខ្លួនចូលរួមធ្វើជាសាក្សីក្នុងពិធីចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពរវាងកម្ពុជា-ថៃ នៅកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន នាទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ចុងខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិកបានផ្ញើលិខិតមកនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃកាលពីសប្តាហ៍ទី២ ខែតុលា ប្រាថ្នាចង់ឃើញប្រទេសជិតខាងទាំងពីរអាចដោះស្រាយស្ថានការណ៍តានតឹងដោយសន្តិវិធី ។

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសម៉ាឡេស៊ី លោក Mohamed Hassan បាននិយាយមកកាន់សារព័ត៌មានថា ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Trump បានត្រៀមខ្លួនធ្វើជាសាក្សីការចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពកម្ពុជា-ថៃ នៅកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាននាទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដែលនឹងប្រព្រឹត្តទៅចាប់ពីថ្ងៃទី២៦ ដល់ថ្ងៃទី២៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ។

ស្ថានការណ៍តានតឹងរវាងកម្ពុជា-ថៃបានកើតឡើងក្រោយពីក្រុមជ្រុលនិយមថៃផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានញុះញង់ និងចែកចាយព័ត៌មានក្លែងក្លាយក្នុងគោលបំណងឱ្យពលរដ្ឋថៃគ្នាឯងមានគំនិតរើ.សអើងជាតិសាសន៍ ។ ស្ថានការណ៍តានតឹងនេះបានរាលដាលកាន់តែខ្លាំងរហូតកងទ័ពថៃចាប់ផ្តើមបាញ់ប្រហារមកលើទីតាំងកងទ័ពកម្ពុជាកាលពីខែកក្កដាកន្លងមក ដែលធ្វើឱ្យមនុស្សស្លាប់-រងរបួស និងការភៀសសឹករបស់ពលរដ្ឋនៅតំបន់ព្រំដែន ។

ក្រោយពីសង្គ្រាមកម្ពុជា-ថៃរយៈពេល៥ថ្ងៃ ប្រទេសទាំងពីរក៏បានព្រមព្រៀងឈប់បាញ់បន្ទាន់ដោយឥតលក្ខខណ្ឌ ដោយសារលោក Trump ជួយអន្តរាគមន៍ឱ្យប្រទេសទាំងពីរងាកមកចរចាសន្តិភាព បើមិនដូច្នេះទេ លោកនឹងមិនជជែកពីពន្ធទំនិញ ។ ទោះជាស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលគោរពបទឈប់បាញ់ ប៉ុន្តែភាគីថៃនៅតែចោទប្រកាន់កម្ពុជាមិនឈប់ឈរ ដូចជា ៖ ចោទកងទ័ពកម្ពុជាដាក់មីនលើទឹកដីខ្លួន ចោទកម្ពុជាបង្ហោះដ្រូន ខណៈថៃខ្លួនឯងបំពានបទឈប់បាញ់ ដោយចាប់វីរកងទ័ពកម្ពុជាចំនួន១៨រូប ដែលគិតត្រឹមថ្ងៃទី១៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ គឺមានរយៈពេល ៧៧ថ្ងៃ ។

កាលពីសប្តាហ៍ទី២ ខែតុលា នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អនុថីន ឆាន់វីរៈគូន បានទទួលលិខិតពីប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Trump ដែលខ្លឹមសារលិខិត គឺលោក Trump ប្រាថ្នាចង់ឃើញប្រទេសជិតខាងទាំងពីរកម្ពុជា-ថៃអាចដោះស្រាយស្ថានការណ៍តានតឹងដោយសន្តិវិធី ។ លោក Trump បានព្យាយាមបញ្ចប់សង្គ្រាមរហូតដល់៧កន្លែងនៅលើពិភពលោក រួមទាំងសង្គ្រាមកម្ពុជា-ថៃ តាំងពីត្រឡប់មកកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកកាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ ការចាក់សំឡេងផ្សេងៗរំខានពលរដ្ឋខ្មែរនៅភូមិជោគជ័យ និងភូមិព្រៃចាន់ បានធ្វើឱ្យមតិមួយចំនួនបារម្ភពីផលប៉ះពាល់ដល់ការចរចារវាងកម្ពុជា-ថៃ រួមទាំងខ្លាចថៃខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះលើឆាកអន្តរជាតិ ពីព្រោះនេះជាការបំពានសិទ្ធិរស់នៅយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ បំភិតបំភ័យ និងយាយីផ្លូវចិត្ត ។ ស្របពេលមានការបារម្ភ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃបានបង្ហាញគោលជំហរបន្តការចរចាជាមួយកម្ពុជានៅម៉ាឡេស៊ីដើម្បីឈានទៅភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងល្អឡើងវិញ ទោះជាថៃចាក់សំឡេងរំខានក្តី ។

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃ លោក សីហស័ក្តិ ពួងកេតកែវ និយាយនៅថ្ងៃទី១៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ថា ការចរចាកំពុងដំណើរការដោយល្អប្រសើរ ហើយលោកបង្ហាញគោលជំហរបន្តការចរចាជាមួយកម្ពុជា បើទោះជាភាគីថៃចាក់សំឡេងរំខាន ដូចជាសំឡេងខ្មោចលង និងបញ្ចាំងកុនឯកសារនៅតំបន់ព្រំដែនខេត្តស្រះកែវក្តី ។ ទោះយ៉ាងណា លោកបារម្ភពីលក្ខខណ្ឌ៤ដែលត្រូវចរចា ប៉ុន្តែសង្ឃឹមប្រទេសទាំងពីរនឹងភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងល្អឡើងវិញ ដោយលោកត្រៀមធ្វើដំណើរទៅម៉ាឡេស៊ី នៅថ្ងៃទី១៧ ខែតុលា ។

លោក សីហស័ក្តិ បានផ្តល់សម្ភាសន៍ក្រោយពីចូលរួមកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធការធ្វើដំណើរទៅប្រជុំនៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ស្តីពីការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃនាពេលបន្ទាប់ថា ពេលនេះ ការចរចាជាមួយកម្ពុជាកំពុងដំណើរការទៅដោយរលូន ហើយនៅមានប្រធានបទ២ទៀតដែលត្រូវជជែកបន្ថែមនៅម៉ាឡេស៊ី ។ លោកនឹងធ្វើដំណើរទៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី នៅថ្ងៃទី១៧ ខែតុលា ។

ចំពោះមតិមួយចំនួនបារម្ភពីកម្ពុជាប្តឹងទៅតុលាការពិភពលោក ករណីថៃចាក់សំឡេងខ្មោច និងបញ្ចាំងកុនឯកសារនៅតំបន់ភូមិណងចាន់ និងភូមិណងយ៉ាកែវ ស្រុកខូកស៊ូង ខេត្តស្រះកែវ (ទល់មុខភូមិជោគជ័យ និងភូមិព្រៃចាន់ ឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ) គឺលោក សីហស័ក្តិ មិនបារម្ភពីករណីនេះទេ ប៉ុន្តែបារម្ភពីប្រធានបទត្រូវពិភាក្សាជាមួយកម្ពុជា ចាប់ពី៤ទៅ៥ប្រធានបទ ។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី អនុថីន ឆាន់វីរៈគូន និយាយមកកាន់លោកនេះជាប្រធានបទសំខាន់ បើថៃចង់ភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងល្អឡើងវិញ គឺត្រូវជជែកប្រធានបទទាំងនេះ ។

លោកនឹងពិនិត្យឡើងវិញពីការលើកឡើងថា ការបើកសំឡេងរំខានជាការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស ប៉ុន្តែពេលនេះ ការចរចាកំពុងដំណើរការទៅមុខ ។ រីឯបញ្ហាអធិបតេយ្យ ថៃក៏រក្សា ប៉ុន្តែថៃត្រូវរក្សាបរិយាកាសចរចាជាមួយកម្ពុជាឱ្យដំណើរការល្អប្រសើរ ហើយលោកពុំចង់បន្ថែមប្រធានបទផ្សេងនាំឱ្យការចរចាស្មុគស្មាញ ខណៈម៉ាឡេស៊ីក៏មិនបានសួរនាំពីបញ្ហានៅភូមិណងចាន់ និងភូមិណងយ៉ាកែវ ដូច្នេះ សូមគ្រប់គ្នាជួយធ្វើឱ្យការចរចាប្រព្រឹត្តទៅដោយរលូន ។

គួរបញ្ជាក់ថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អនុថីន ឆាន់វីរៈគូន បាននិយាយនៅថ្ងៃទី១៤ ខែតុលាថា ការចរចារវាងកម្ពុជា-ថៃនៅម៉ាឡេស៊ីដំណើរការល្អប្រសើរ ប៉ុន្តែមិនទាន់បញ្ចប់ ។ កន្លងមក រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស លោក សីហស័ក្តិ បានធ្វើដំណើរទៅម៉ាឡេស៊ីដើម្បីចរចាសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជា ហើយការចរចាទទួលបានលទ្ធផលវិជ្ជមាន ដោយថៃទទួលការឆ្លើយតបនូវលក្ខខណ្ឌផ្សេងៗ ។ នៅសប្តាហ៍ទី៣ ខែតុលា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសថៃនឹងធ្វើដំណើរទៅចរចានៅម៉ាឡេស៊ីម្តងទៀត ។

ដោយឡែក ឯកឧត្ដម ប្រាក់ សុខុន ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិកម្ពុជា បានថ្លែងក្នុងកិច្ចប្រជុំចតុភាគី រវាងកម្ពុជា ថៃ ម៉ាឡេស៊ី និងសហរដ្ឋអាមេរិក នៅថ្ងៃទី១២ ខែតុលា នៅទីក្រុងគូឡាឡាំពួរ ថា ៖ «កម្ពុជាគ្មានបំណងចង់យកអ្វីដែលមិនមែនជារបស់យើងទេ ប៉ុន្តែទន្ទឹមនឹងនោះ យើងនឹងមិនទទួលយកការបាត់បង់នូវអ្វីដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់យើងដោយត្រឹមត្រូវទេ ។ អ្វីដែលយើងស្វែងរក គឺដំណោះស្រាយប្រកបដោយយុត្តិធម៌ មិនលម្អៀង និងផ្អែកលើច្បាប់ដែលអាចធានាបាននូវសន្តិភាពយូរអង្វែងសម្រាប់ប្រជាជនយើង» ៕

មីយ៉ាន់ម៉ា៖ ក្រុមឆបោកតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត (scam centres) នៅតំបន់ព្រំដែនរវាងថៃ និងមីយ៉ាន់ម៉ា កំពុងប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ ដូចជា សេវាអ៊ីនធឺណិត Starlink របស់លោក Elon Musk ដើម្បីបន្តប្រតិបត្តិការរបស់ពួកគេ បើទោះបីជាមានសកម្មភាពប្រឆាំងជាច្រើនកន្លងមកយ៉ាងណាក្ដី ប៉ុន្តែក្រុមឆបោកទាំងនោះ នៅតែបន្តសកម្មភាពយ៉ាង គគ្លើន ដែលកំពុងធ្វើឲ្យការបង្ក្រាបកាន់តែពិបាក។

យោងតាមរបាយការណ៍ពីសារព័ត៌មាន Channel News Asia ដែលបានចុះផ្សាយនៅថ្ងៃទី ១៤ ខែតុលា នេះ បានបង្ហាញថា ក្រុមឆបោកជាច្រើននៅតំបន់ Myawaddy បានសាងសង់អគារឆបោកឡើងវិញក្រោយពីរដ្ឋាភិបាលបានចាប់យក និងបំផ្លាញទីតាំងចាស់ៗរួចហើយក្ដី។ បន្ថែមពីនេះ ក្រុមទាំងនោះប្រើប្រាស់បណ្ដាញអ៊ីនធើណែត Starlink ដើម្បីភ្ជាប់អ៊ីនធឺណិតដោយផ្ទាល់ទៅអវកាស ដើម្បីបង្កើនសមត្ថភាពក្នុងការផ្សព្វផ្សាយការលួច ការបោកប្រាស់តាមអ៊ីនធឺណិត និងការហៅតាមឆាត (chat scams)។

បច្ចុប្បន្ន Starlink បានក្លាយជាក្រុមហ៊ុនផ្តល់សេវាអ៊ីនធឺណិតធំមួយនៅមីយ៉ាន់ម៉ា ចាប់តាំងពីខែកក្កដាឆ្នាំ ២០២៥ មក។ ទោះជាយ៉ាងណា វិស័យសន្តិសុខអាមេរិក និងអង្គការអន្តរជាតិបានចាប់ផ្តើមពិនិត្យពីតួនាទីរបស់ Starlink ក្នុងការជួយឲ្យក្រុមឆបោកទាំងនេះបន្តសកម្មភាព។

លើសពីនេះ របាយការណ៍បន្ថែមថា មានជនបរទេសជាច្រើន ជាពិសេសជនជាតិចិន ត្រូវបានបង្ខំឲ្យធ្វើការនៅក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលឆបោកទាំងនោះ។ នៅដើមឆ្នាំ ២០២៥ នេះ មីយ៉ាន់ម៉ាបានប្រកាសថា បានសង្គ្រោះជនរងគ្រោះជាង ៧,០០០ នាក់ ពីក្រុមបោកប្រាស់ជាផ្លូវការ ប៉ុន្តែទីតាំងថ្មីៗត្រូវបានសង់ឡើងវិញយ៉ាងលឿនក្រោមការការពារពីក្រុមសមាសភាពនានា។ ក្រៅពីនេះ តាមរបាយការណ៍របស់ អង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) បានប៉ាន់ស្មានថា នៅមីយ៉ាន់ម៉ា មានមនុស្សប្រហែល ១២០,០០០ នាក់ ត្រូវបានបង្ខំឲ្យធ្វើការនៅក្នុងទីតាំងឆបោកទាំងនោះ។

ជាមួយគ្នានេះអ្នកវិភាគនយោបាយមួយចំនួនបានឲ្យដឹងថា ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាដូចជា Starlink ធ្វើឲ្យក្រុមបោកប្រាស់ទាំងនេះកាន់តែពិបាកតាមដាន ព្រោះវាផ្ដល់អ៊ីនធឺណេតដោយផ្ទាល់ពីផ្កាយរណប ដោយមិនចាំបាច់ពឹងផ្អែកលើបណ្តាញក្នុងប្រទេសឡើយ៕