ប្រទេសថៃ ៖ អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិថៃ លោក Adul Boonthamcharoen បាននិយាយទៅកាន់សារព័ត៌មានថា នេះជាឱកាសចុងក្រោយដែលថៃជជែកជាមួយកម្ពុជា បើកម្ពុជាមិនអនុវត្តតាមការព្រមព្រៀងគ្នាក្នុងកិច្ចប្រជុំពិសេសក្រុមលេខាធិការដ្ឋាននៃគណៈកម្មាធិការព្រំដែនថ្នាក់យោធភូមិភាគ កម្ពុជា-ថៃ (RBC) រវាងយោធភូមិភាគ៤កម្ពុជា និងកងទ័ពភូមិភាគទី២ថៃ នៅច្រកព្រំដែនអូរស្មាច់ ខេត្តឧត្តរមានជ័យ កាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ទេនោះ នឹងមានអ្វីកើតឡើងមិនខាន ហើយថៃនឹងមិនបើកព្រំដែនឡើងវិញទេ ។

កាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា នៅក្រសួងការពារជាតិថៃ លោក Adul Boonthamcharoen អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិបាននិយាយថា នៅថ្ងៃនេះ (ថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា) កងទ័ពភូមិភាគទី២ថៃបានធ្វើផដំណើរទៅចូលរួមកិច្ចប្រជុំពិសេសក្រុមលេខាធិការដ្ឋាននៃគណៈកម្មាធិការព្រំដែនថ្នាក់យោធភូមិភាគ កម្ពុជា-ថៃ (RBC) ជាមួយយោធភូមិភាគទី៤កម្ពុជា នៅច្រកព្រំដែនអូរស្មាច់ ខេត្តឧត្តរមានជ័យ ដែលកិច្ចប្រជុំថ្នាក់កងទ័ពនេះកើតឡើងក្រោយពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា-ថៃបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា កន្លងមក ។

ក្រោយការចុះកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព កងទ័ពជើងគោកថៃបានប្រគល់ភារកិច្ចឱ្យកងទ័ពភូមិភាគទី២ថៃ ប្រជុំជាមួយកងទ័ពកម្ពុជា ដោយជជែកពីប្រធានបទ៤សំខាន់ ជាពិសេស ការកែសម្រួលយុទ្ធោបករណ៍ និងអាវុធធុនធ្ងន់ នឹងប្រព្រឹត្តជា៣ដំណាក់កាល ដោយចាប់ផ្តើមដកអាវុធប្រភេទរ៉ុក្កែត និងកាំភ្លើងធំទំហំ១៥៥មីល្លីម៉ែត្រឡើងទៅក្នុងរយៈពេល២១ថ្ងៃ ដោយមានក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT) ប្រចាំនៅកម្ពុជា-ថៃ សង្កេតតាមដានថា តើភាគីទាំងពីរអនុវត្តតាមការព្រមព្រៀងដែរឬទេ ។ បើភាគីទាំងពីរអនុវត្តតាម ក្រុម AOT ប្រចាំកម្ពុជា-ថៃ នឹងបង្ហាញរបាយការណ៍លម្អិតថា តើភាគីទាំងពីរបានដកអាវុធអ្វីខ្លះ ។

ករណីពលរដ្ឋថៃនៅព្រំដែននិយាយថា ពួកគេជឿជាក់លើកងទ័ពថៃ ប៉ុន្តែមិនទុកចិត្តកម្ពុជាក្នុងកែសម្រួលយុទ្ធោបករណ៍ និងអាវុធធុនធ្ងន់ចេញពីព្រំដែន គឺលោក Adul អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិថា កម្ពុជាត្រូវតែដកអាវុធតាមការព្រមព្រៀងគ្នា ពីព្រោះនេះជាឱកាសចុងក្រោយដែលថៃជជែកជាមួយកម្ពុជា បើកម្ពុជាមិនអនុវត្តតាមទេ ចាំតែមើលចុះ នឹងមានអ្វីកើតឡើងមិនខាន ពីព្រោះភាគីទាំងពីរបានព្រមព្រៀងចាប់ពីថ្នាក់កំពូល (ថ្នាក់រដ្ឋាភិបាល) រហូតដល់ថ្នាក់កងទ័ពក្នុងការកំណត់ជំហានដកអាវុធ ។

ដោយឡែក រឿងព្រំដែន គឺថៃមិនបើកព្រំដែនដាច់ខាត ហើយពលរដ្ឋថៃមិនចាំបាច់ភ័យខ្លាចទេក្រោយពីអាវុធត្រូវបានដកចេញពីព្រំដែនរួចហើយ ភាគីទាំងពីរនឹងវាយតម្លៃរួមគ្នាម្តងទៀតថា តើភាពជាសត្រូវរវាងគ្នាដល់ពេលបញ្ចប់ហើយឬនៅ? ដើម្បីឱ្យភាគីទាំងពីរងាកមកសហការឆ្ពោះទៅរកសន្តិភាពនៅតំបន់ព្រំដែនយូរអង្វែង ។ ការដកអាវុធចេញពីព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ គឺត្រូវដកទាំងកងទ័ពផងដែរ ប៉ុន្តែមិនពាក់ព័ន្ធនឹងការដកកងកម្លាំងប្រយុទ្ធទ័ពសេះសំខាន់ ឬទ័ពថ្មើរជើងទេ ។

គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា នៅច្រកព្រំដែនអូរស្មាច់ ខេត្តឧត្តរមានជ័យ យោធភូមិភាគទី៤កម្ពុជា និងកងទ័ពភូមិភាគទី២ថៃ បានរៀបចំកិច្ចប្រជុំពិសេសក្រុមលេខាធិការដ្ឋាននៃគណៈកម្មាធិការព្រំដែនថ្នាក់យោធភូមិភាគ កម្ពុជា-ថៃ (RBC) សម្រាប់ត្រៀមរៀបចំកិច្ចប្រជុំពិសេស នៃគណៈកម្មាធិការព្រំដែនថ្នាក់យោធភូមិភាគ កម្ពុជា-ថៃ (RBC) ដោយមានការចូលរួមពីក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT) ប្រចាំនៅកម្ពុជា-ថៃ ដើម្បីតាមដាន ផ្ទៀងផ្ទាត់ និងធានាការអនុវត្តបទឈប់បាញ់ឱ្យបានពេញលេញ និងប្រសិទ្ធភាព ។

កិច្ចប្រជុំមានគោលបំណងពិភាក្សា និងរៀបចំនូវផែនការជាក់លាក់ក្នុងការសម្រួលយុទ្ធោបករណ៍ និងអាវុធធុនធ្ងន់របស់ភាគីទាំងសងខាងជាជំហានៗ និងតាមដំណាក់កាល ក្រោមការសង្កេត និងការផ្ទៀងផ្ទាត់របស់ AOT សំដៅរួមគ្នាកាត់បន្ថយភាពតានតឹងផ្នែកយោធា ។ កិច្ចប្រជុំឆ្លុះបញ្ចាំងពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ភាគីទាំងពីរក្នុងការគោរព និងអនុវត្តនូវអ្វីដែលបានឯកភាពគ្នាក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ស្តីពីសន្តិភាពរវាងកម្ពុជា-ថៃ ដែលបានចុះហត្ថលេខាកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ និងកិច្ចប្រជុំពិសេសលើកទី២ នៃគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ កម្ពុជា-ថៃ (GBC) ដែលប្រព្រឹត្តទៅនៅម៉ាឡេស៊ី កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ដោយស្មោះត្រង់ និងប្រកបដោយសុច្ឆន្ទៈ ៕

ក្រុមការងារសម្របសម្រួលចម្រុះ (JCTF) កម្ពុជា-ថៃ បានបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំតាមប្រព័ន្ធ VTC នៅល្ងាចថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ភាគីទាំងពីរ (កម្ពុជា-ថៃ) បានសម្រេចកំណត់យកតំបន់សាកល្បងចំនួន១ទីតាំង នៅក្នុងតំបន់ចម្ការមីនអាទិភាពនៅព្រំដែន សម្រាប់ដំណើរការដោះមីនមនុស្សធម៌។ នេះបើតាមការឲ្យដឹងពីអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា លោកជំទាវ ឧត្តមសេនីយ៍ឯក ម៉ាលី សុជាតា។

តាមការបញ្ជាក់របស់លោកជំទាវ ទីតាំងស្ថិតនៅឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ទល់មុខ ឃុំណូនម៉ាកម៉ូន ស្រុកគោកស៊ូង ខេត្តស្រះកែវ ព្រះរាជាណាចក្រថៃ នឹងត្រូវកំណត់ជាទីតាំងសម្រេប់ការដោះមីនមនុស្សធម៌ ដោយត្រូវអនុលោមតាមនិយាមនីតិវិធីប្រតិបត្តិ (SOP) ចុះថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ រវាងក្រុមការងារសម្របសម្រួលចម្រុះ (JCTF) កម្ពុជា-ថៃ។

លោកស្រីឧត្តមសេនីយ៍ឯក ម៉ាលី សុជាតា បានបញ្ជាក់ទៀតថា ផ្អែកតាមស្មារតីនៃកិច្ចប្រជុំនេះ ក្រុមការងារសម្របសម្រួលចម្រុះ (JCTF) កម្ពុជា-ថៃ បានប្រគល់ភារកិច្ចជូនមជ្ឈមណ្ឌលសកម្មភាពកំចាត់មីនកម្ពុជា(CMAC) និងមជ្ឈមណ្ឌលសកម្មភាពកំចាត់មីនថៃ (TMAC) ដើម្បីជួបប្រជុំ និងពិភាក្សាការងារបច្ចេកទេសនៅទីតាំងជាក់ស្ដែង នៅថ្ងៃទី៧ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ ខាងមុខនេះ។

តាមការគូសបញ្ជាក់នៅក្នុងសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានខាងលើ ការកំណត់តំបន់សាកល្បងសម្រាប់ដោះមីនមនុស្សធម៌នេះ ត្រូវធ្វើឡើងដោយស្របតាមលក្ខណវិនិច្ឆ័យ លក្ខខណ្ឌ និងជំហររបស់ភាគីនីមួយៗ ហើយសកម្មភាពដោះមីនមនុស្សធម៌ក្នុងតំបន់នេះ មិនត្រូវធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ការវាស់វែង និងខ័ណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក ដែលជាសមត្ថកិច្ចរបស់គណៈកម្មការចំរុះព្រំដែន (JBC) នោះឡើយ។ ចំពោះទីតាំងដែលត្រូវបានដោះមីនរួចរាល់ ត្រូវរក្សាទុកក្នុងស្ថានភាពដើម រហូតដល់មានការសម្រេចពីគណៈកម្មការចំរុះព្រំដែន (JBC)។ ការងារដោះមីនមនុស្សធម៌នេះ ត្រូវធ្វើឡើងដោយឈរលើគោលការណ៍គោរពអធិបតេយ្យ និងបូរណភាពទឹកដី។

ដូចគ្នានេះដែរ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជាបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការងារដោះមីនមនុស្សធម៌នេះ ត្រូវគោរពតាមគោលការណ៍ការពារអធិបតេយ្យ និងបូរណភាពទឹកដីដោយម៉ឺងម៉ាត់ ព្រមទាំងឈរលើស្មារតីគោរពគ្នាទៅវិញទៅមកក្នុងនាមប្រទេសជិតខាង៕

រាជធានីភ្នំពេញ៖ ស្ថាប័នសន្តិសុខរបស់កម្ពុជា និង FBI របស់សហរដ្ឋអាមេរិក នឹងបន្តសហការគ្នាក្នុងការទប់ស្កាត់ និងប្រយុទ្ធប្រឆាំងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន ដេីម្បីរក្សាសន្តិសុខ និងសុវត្ថិភាពសម្រាប់ប្រជាជន នៃប្រទេសទាំងពីរ។ នេះបើតាមការឲ្យដឹងតាមរយៈសម្ដេចធិបតីហ៊ុន ម៉ាណែត។

នៅថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ សម្ដេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃប្រទេសកម្ពុជាបានបញ្ជាក់ថា កម្ពុជា និង អង្គភាព FBI របស់អាមេរិក បានវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះលទ្ធផលប្រកបដោយផ្លែផ្កានៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាច្រើនឆ្នាំកន្លងមក រវាងស្ថាប័នសន្តិសុខរបស់កម្ពុជា និង FBI ក្នុងការទប់ស្កាត់ និងប្រយុទ្ធប្រឆាំងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លង។ ប្រសាសន៍របស់សម្ដេច ថ្លែងឡើងក្រោយពេលលោកបានជួបពិភាក្សាតាមទូរសព្ទជាមួយ លោក Kash Patel នាយកនៃការិយាល័យស៊ើបអង្កេតកម្រិតសហព័ន្ធ (FBI)។

សម្ដេចបានរំលឹកឡើងវិញថា កន្លងមកស្ថាប័នសន្តិសុខរបស់កម្ពុជា និង FBI បានប្រយុទ្ធប្រឆាំង និងបង្រ្កាបបាននូវបទល្មើសឆ្លងដែនជាច្រើនដូចជា៖ ការជួញដូរមនុស្ស គ្រឿងញៀន ឃាតកម្ម ជម្រិតទារប្រាក់ ឧក្រិដ្ឋកម្មហិរញ្ញវត្ថុ និងការឆបោ.កតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា។

ដូចគ្នានេះដែរ សម្រាប់ជាជំហានបន្ទាប់សម្ដេចធិបតីបានគូសបញ្ជាក់ថា ភាគីទាំងពីរបានឯកភាពគ្នា នឹងបន្តពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងស្ថាប័នសន្តិសុខកម្ពុជា និង FBI ដេីម្បីរក្សាសន្តិសុខ និងសុវត្ថិភាពសម្រាប់ប្រជាជន និងប្រទេសរបស់ពួកយេីងទាំងពីរ៕

ប្រទេសថៃ ៖ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Amarin News កាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ មានក្រុមជ្រុលនិយមថៃដឹកនាំដោយបុគ្គល វីរៈ ស៊ុមក្វាមឃិត នាំគ្នាមកបណ្តេញពលរដ្ឋខ្មែរចេញពីភូមិជោគជ័យ និងភូមិព្រៃចាន់ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ (ទល់មុខភូមិណងចាន់ និងភូមិណងយ៉ាកែវ ខេត្តស្រះកែវ) រួមទាំងត្រាក់ទ័របម្រុងឈូសឆាយ ប៉ុន្តែត្រូវបានកងកម្លាំងថៃរារាំងកុំឱ្យបង្កអំពើហិ.ង្សា ពីព្រោះកម្ពុជា-ថៃបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពរួចហើយ រង់ចាំការដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវីធី ។ នៅថ្ងៃដដែល ព្រះសង្ឃថៃ១អង្គបានប្តឹងសមត្ថកិច្ចឱ្យចាប់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin Charnvirakul ដោយសារមិនគាំទ្រនាយករដ្ឋមន្ត្រីនិយាយថា កម្ពុជា-ថៃល្មើសអធិបតេយ្យទាំងសងខាងនៅតំបន់ព្រំដែនខេត្តស្រះកែវ និងឱ្យពលរដ្ឋថៃល្មើសអធិបតេយ្យកម្ពុជាត្រឡប់មកថៃវិញ រដ្ឋាភិបាលថៃនឹងរកទីកន្លែងថ្មីឱ្យរស់នៅ ខណៈកម្ពុជាក៏ដូចគ្នាដើម្បីភាពយុត្តិធម៌ ។

ព្រះសង្ឃអង្គនេះព្រះនាម សាម៉ាន ស៊ីង៉ាម បាននាំក្រុមជ្រុលនិយមថៃទៅប្តឹងសមត្ថកិច្ចនៅស្រុកឃូកសូង ខេត្តស្រះកែវ ឱ្យចាប់ខ្លួនលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin Charnvirakul ពីបទមិនបំពេញតាមតួនាទី ដែលខុសនឹងមាត្រា១៥៧ ក្រោយពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃផ្តល់សម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មានកន្លងមកថា កម្ពុជា-ថៃល្មើសអធិបតេយ្យទាំងសងខាងនៅតំបន់ព្រំដែនខេត្តស្រះកែវ ដោយព្រះសង្ឃនេះថា ពលរដ្ឋថៃមិនបានល្មើសអធិបតេយ្យកម្ពុជាដូចការលើកឡើងទេ ។ កម្ពុជាទើបជាអ្នកល្មើសអធិបតេយ្យថៃ ពីព្រោះកម្ពុជាបានយកខេត្តមួយចំនួនរបស់ថៃ ដូចជា ៖ បាត់ដំបង សៀមរាប និងស៊ីសុផុន ដោយមិនប្រគល់ឱ្យថៃវិញ ។

នៅស្ថានីយប៉ូលិស ព្រះសង្ឃនេះនិយាយបំភ្លៃថា ៖ «យោងតាមអនុសញ្ញាជប៉ុន ឆ្នាំ១៩៤១ ខេត្តបាត់ដំបង សៀមរាប និងស៊ីសុផុន គឺជាទឹកដីរបស់ថៃ ប៉ុន្តែកម្ពុជាបានល្មើសអធិបតេយ្យថៃរហូតដល់រយៈពេល៧០ឆ្នាំ ការពិត កម្ពុជាគួរតែប្រគល់ខេត្តទាំងនេះឱ្យថៃ ។ ពលរដ្ឋកម្ពុជាល្មើសអធិបតេយ្យថៃជាច្រើនឆ្នាំ ប៉ុន្តែនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃនិយាយថា ពលរដ្ឋថៃក៏ល្មើសអធិបតេយ្យកម្ពុជាដែរ គឺនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃនិយាយខុស ។ ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃបច្ចុប្បន្ន មិនមែនជាព្រំដែនពិតប្រាកដទេ ព្រំដែនពិតប្រាកដ គឺរួមទាំងខេត្តបាត់ដំបង សៀមរាប និងស៊ីសុផុន» ។

«អាត្មាមកប្តឹងសមត្ថកិច្ចឱ្យចាប់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ដោយសារនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃប្រាប់ពលរដ្ឋកន្លងមកថា មិនបើកព្រំដែនឡើងវិញ និងស្រោចស្រង់ប្រទេសថៃ ប៉ុន្តែពេលនេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបែរជាចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជា នៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដែលមានប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក Anwar Ibrahim ជាសាក្សី ។ អាត្មាចាត់ទុកអាមេរិក និងម៉ាឡេស៊ី មកជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការផ្ទៃក្នុង ដែលអន្តរជាតិចាប់ថៃទៅចុះហត្ថលេខាសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជា ប៉ុន្តែពេលចុះហត្ថលេខារួច ថៃបែរជាបាត់បង់អ្វីៗទាំងអស់ ខណៈកងទ័ពថៃបានប្រឹងប្រែងដណ្តើមទឹកដីកម្ពុជារហូតមក ទើបអាត្មាប្តឹងចាប់នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ដោយសារថា ថៃឈ្លានពានកម្ពុជា ទាំងដែលកម្ពុជាយកខេត្តបាត់ដំបង សៀមរាប និងស៊ីសុផុន នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃមិនអាចនិយាយបែបនេះទេ» ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់ព្រះសង្ឃថៃ ។

គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា បុគ្គល វីរៈ ស៊ុមក្វាមឃិត បាននាំក្រុមជ្រុលនិយមថៃប្រមាណ៨០នាក់ ទៅបណ្តេញពលរដ្ឋខ្មែរចេញពីភូមិណងចាន់ (ភូមិជោគជ័យ) រួមទាំងត្រាក់ទ័រ៥គ្រឿងសម្រាប់ឈូសកំទេចលំនៅឋានពលរដ្ឋខ្មែរ ប៉ុន្តែត្រូវបានកងកម្លាំងថៃហាមឃាត់ និងនាំខ្លួន វីរៈ ស៊ុមក្វាមឃិត មកកាន់ស្ថានីយប៉ូលិសដើម្បីកុំឱ្យបង្កអំពើហិង្សា ។ ក្រោយចាកចេញពីស្ថានីយប៉ូលិស វីរៈ ស៊ុមក្វាមឃិត និយាយថា ខ្លួនត្រូវបានអាជ្ញាធរឱ្យធ្វើជាអ្នកតំណាងពលរដ្ឋមកពិនិត្យមើលការបោះបង្គោលព្រំដែននៅព្រំដែនខេត្តស្រះកែវនៅថ្ងៃទី១៧ វិច្ឆិកា និងពិនិត្យមើលបង្គោលព្រំដែនបន្តបន្ទាប់ទៀត ។ រីឯព្រះសង្ឃថៃដែលប្តឹងសមត្ថកិច្ចឱ្យចាប់នាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់ខ្លួន គឺក្រោយពីក្រុមជ្រុលនិយមរបស់ វីរៈ ស៊ុមក្វាមឃិត បំបែកហ្វូង ។

ក្នុង​សង្គមថៃ មិនថាកងទ័ព ពលរដ្ឋ និងព្រះសង្ឃ មិនព្រមទទួលស្គាល់ប្រវត្តិសាស្ត្រពិតទេ ពួកគេនៅតែមានគំនិតចង់បានទឹកដីកម្ពុជា និងនិយាយបំភ្លៃថា ខេត្តបាត់ដំបង សៀមរាប និងស៊ីសុផុន គឺជាទឹកដីថៃ ចង់សួរថា ចុះមុនពេលថៃគ្រប់គ្រង តើខេត្តទាំងនេះជារបស់ប្រទេសណាពីមុនមក? គឺជារបស់កម្ពុជាដែលថៃឈ្លានពានដណ្តើមយកទៅគ្រប់គ្រង ប៉ុន្តែដល់ពេលត្រូវប្រគល់ឱ្យម្ចាស់ដើមវិញ ថៃបែរជាស្រែកថា ខ្លួនបាត់បង់ទឹកដី ។ សង្គមថៃរៀនសូត្រតែប្រវត្តិសាស្ត្រក្លែងក្លាយបន្តជំនាន់ ទើបចង់បានទឹកដីកម្ពុជា និងចង់ធ្វើសង្គ្រាមបន្តទៀត ដោយប្រឆាំងការចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព ដែលប្រធានាធិបតីអាមេរិក និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីព្យាយាមឱ្យកម្ពុជា-ថៃទទួលបានសន្តិភាព ៕

ប្រទេសថៃ ៖ ពលរដ្ឋថៃមិនគាំទ្រការដកថយកម្លាំងកងទ័ព និងអាវុ.ធធុនធ្ងន់ចេញពីតំបន់ព្រំដែនទេ ពីព្រោះបារម្ភខ្លា.ចកម្ពុជាមិនស្មោះត្រង់ និងស្នើឱ្យកងទ័ពថៃប្រចាំការនៅព្រំដែនបន្តទៀត រហូតដល់ធ្វើរបងនៅតាមបណ្តោយព្រំដែនប្រទេសទាំងពីររួចរាល់ ។ ពលរដ្ឋថៃជឿថា ការដកថយកម្លាំងកងទ័ពរបស់កម្ពុជា គឺគ្រាន់តែមានគោលបំណងឱ្យថៃបើកច្រកព្រំដែនឡើងវិញប៉ុណ្ណោះ ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Khaosod នៅថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ។

ពលរដ្ឋថៃមិនគាំទ្រការដកថយកម្លាំងកងទ័ព និងអាវុធធុនធ្ងន់ចេញពីព្រំដែន គឺក្រោយពីសារព័ត៌មានផ្សាយថា យោធភូមិភាគទី៤កម្ពុជា និងកងទ័ពភូមិភាគទី២ថៃ បានរៀបចំកិច្ចប្រជុំពិសេសក្រុមលេខាធិការដ្ឋាននៃគណៈកម្មាធិការព្រំដែនថ្នាក់យោធភូមិភាគកម្ពុជា-ថៃ (RBC) នៅថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ នៅច្រកព្រំដែនអូរស្មាច់ ខេត្តឧត្តរមានជ័យ (ទល់មុខច្រកឆងចម ខេត្តសុរិន្ទ) ពីការសម្រួលយុទ្ធោបករណ៍ និងអាវុធធុនធ្ងន់របស់ភាគីទាំងសងខាងជាជំហានៗ និងតាមដំណាក់កាល នៅក្រោមការសង្កេត និងផ្ទៀងផ្ទាត់របស់អ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT) ដោយភាគីទាំងពីរបានព្រមព្រៀងគ្នាចាប់ផ្តើមដកអាវុធធុនធ្ងន់នាយប់ថ្ងៃទី១ ខែវិច្ឆិកា ។

ពលរដ្ឋរស់នៅស្រុកបានក្រួត ខេត្តបុរីរាំ មិនគាំទ្រការដកថយកម្លាំងកងទ័ព និងអាវុធធុនធ្ងន់ចេញពីព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ពីព្រោះមិនទុកចិត្តកម្ពុជាតើអាចធ្វើតាមការព្រមព្រៀងសន្តិភាពឬអត់ ព្រមទាំងបារម្ភពីកម្ពុជាមិនស្មោះត្រង់ និងល្មើសកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព ដោយពលរដ្ឋថៃចោទប្រកាន់កម្ពុជាល្មើសអធិបតេយ្យកន្លងមក ។ បើថៃដកអាវុធចេញពីតំបន់ព្រំដែននឹងចាញ់ប្រៀបកម្ពុជា ដូច្នេះ សំណូមពរឱ្យកងទ័ពថៃប្រចាំការនៅព្រំដែនបន្តទៀតដើម្បីការពារសុវត្ថិភាពពលរដ្ឋ និងអធិបតេយ្យ រហូតដល់ធ្វើរបងព្រំដែនរួចរាល់ ឬមានការបញ្ជាក់ថា កម្ពុជានឹងអនុវត្តតាមកិច្ចព្រមព្រៀង ។

លោក ផ្លាយ តឺមប្រាខូន អាយុ៧៣ឆ្នាំ រស់នៅតំបន់ព្រំដែនប្រាប់ថា ផ្ទះរបស់ខ្លួនខូចខាតដោយសារសង្គ្រាមកាលពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ហើយខ្លួននៅតែពុំភ្លេចហេតុការណ៍នេះ ។ ដូច្នេះ មិនឯកភាពនឹងការដកថយអាវុធធុនធ្ងន់ទេ ពីព្រោះមិនទុកចិត្តកម្ពុជា ចង់ឱ្យកងទ័ពនៅប្រចាំការព្រំដែនបន្តទៀត ។ ការកែសម្រួលកងកម្លាំង និងដកថយអាវុធធុនធ្ងន់ គឺចាញ់ប្រៀបកម្ពុជា និងប្រឈមការបាត់បង់ទឹកដី ត្រូវរង់ចាំរហូតដល់ធ្វើរបងព្រំដែនរួចរាល់សិន ។

ដូចគ្នានេះ លោក កៃរ៉ត ចូនប្រាខូន អាយុ៦៣ឆ្នាំ រស់នៅព្រំដែនដូចគ្នាប្រាប់ថា មិនជឿកម្ពុជាអនុវត្តតាមការព្រមព្រៀងទេ និងមិនចង់ឱ្យថៃដកថយអាវុធ ឬកែសម្រួលកម្លាំង ។ ពលរដ្ឋថៃរូបនេះចោទប្រកាន់កម្ពុជាគ្រាន់តែរៀបចំឆាកសម្តែងដកថយកងទ័ពប៉ុណ្ណោះ ដើម្បីទាមទារឱ្យថៃបើកព្រំដែន ប៉ុន្តែពលរដ្ឋថៃមិនគាំទ្រការបើកព្រំដែនឡើងវិញទេ ពីព្រោះបារម្ភពីបញ្ហា Call Center ។

គួរបញ្ជាក់ថា នាវេលាម៉ោង១០និង២០នាទីព្រឹក ថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា នៅច្រកព្រំដែនអូរស្មាច់ ខេត្តឧត្តរមានជ័យ យោធភូមិភាគទី៤កម្ពុជា និងកងទ័ពភូមិភាគទី២ថៃ បានរៀបចំកិច្ចប្រជុំពិសេសក្រុមលេខាធិការដ្ឋាននៃគណៈកម្មាធិការព្រំដែនថ្នាក់យោធភូមិភាគ កម្ពុជា-ថៃ (RBC) សម្រាប់ត្រៀមរៀបចំកិច្ចប្រជុំពិសេស នៃគណៈកម្មាធិការព្រំដែនថ្នាក់យោធភូមិភាគ កម្ពុជា-ថៃ (RBC) ដោយមានការចូលរួមពីក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT) ប្រចាំនៅកម្ពុជា និងថៃ ដើម្បីតាមដាន ផ្ទៀងផ្ទាត់ និងធានាការអនុវត្តបទឈប់បាញ់ឱ្យបានពេញលេញ និងមានប្រសិទ្ធភាព ។

កិច្ចប្រជុំនេះក្នុងគោលបំណងពិភាក្សា និងរៀបចំផែនការជាក់លាក់ក្នុងការសម្រួលយុទ្ធោបករណ៍ និងអាវុធធុនធ្ងន់របស់ភាគីទាំងសងខាងជាជំហានៗ និងតាមដំណាក់កាល នៅក្រោមការសង្កេត និងការផ្ទៀងផ្ទាត់របស់ AOT សំដៅរួមគ្នាកាត់បន្ថយភាពតានតឹងផ្នែកយោធា ។ កិច្ចប្រជុំនេះបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ភាគីទាំងពីរក្នុងការគោរព និងអនុវត្តនូវអ្វីដែលបានឯកភាពគ្នាក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ស្តីពីសន្តិភាពរវាងកម្ពុជា-ថៃ ដែលបានចុះហត្ថលេខាកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ និងកិច្ចប្រជុំពិសេសលើកទី២ នៃគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ កម្ពុជា-ថៃ (GBC) ដែលប្រព្រឹត្តទៅនៅម៉ាឡេស៊ី កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ដោយស្មោះត្រង់ និងប្រកបដោយសុច្ឆន្ទៈ ៕

ញូវដេលី៖ យ៉ាងហោចណាស់មនុស្ស 133នាក់លង់ទឹកស្លា.ប់ និងជាច្រើននាក់ផ្សេងទៀតបានបាត់ខ្លួននៅក្នុងរដ្ឋប៊ីហារ និងរដ្ឋចាខាន់ ភាគខាងកើតប្រទេសឥណ្ឌា ក្នុងអំឡុងពេលពិធីបុណ្យ ឆាតភូចា នៃសាសនាហិណ្ឌូ។ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍របស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក្នុងស្រុកឥណ្ឌាកាលពីថ្ងៃពុធ។

បើតាមសេចក្ដីរាយការណ៍នៅក្នុងរដ្ឋ ប៊ីហា មានមនុស្ស 108នាក់ បានបាត់បង់ជីវិតដោយសារលង់ទឹក និង 10នាក់ ផ្សេងទៀតកំពុងបាត់ខ្លួន។ ចំណែកនៅក្នុងតំបន់ជិតខាងនៃរដ្ឋចាខាន់ ចំនួនអ្នកស្លា.ប់ដោយសារឧបត្តិហេតុដូចគ្នានេះមានចំនួនសរុប 25នាក់។

ករណីលង់ទឹកបែបនេះ តែងកើតឡើងនៅក្នុងទន្លេ និងប្រភពទឹកផ្សេងទៀតនៅទូទាំងស្រុកផ្សេងៗនៃរដ្ឋមួយចំនួនរបស់ប្រទេសឥណ្ឌា ក្នុងអំឡុងពេលប្រារព្ធពិធីបុណ្យសាសនាដ៏ធំមួយនេះ។ រដ្ឋាភិបាលក្នុងតំបន់ក៏បានដាក់ពង្រាយកម្លាំងឃ្លាំមើល ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងគ្រោះមហន្តរាយជាយថាហេតុផងដែរ ប៉ុន្តែបានត្រឹមតែកាត់បន្ថយកម្រិតគ្រោះថ្នាក់ មិនអាចទប់ស្កាត់បានទាំងស្រុងឡើយ។

ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក្នុងស្រុកបានរាយការណ៍ថា អាជ្ញាធរបានជំរុញឱ្យអ្នកកាន់សាសនាប្រុងប្រយ័ត្ននៅមាត់ទន្លេ និងជៀសវាងការចូលទៅក្នុងទឹកជ្រៅក្នុងអំឡុងពេលងូតទឹកក្នុងពិធីសាសនា។ ទន្ទឹមនឹងនោះ ក្រុមអ្នកជ្រមុជទឹក និងក្រុមប៉ូលីសក៏កំពុងដុតដៃដុតជើងក្នុងប្រតិបត្តិការស្វែងរក និងជួយសង្គ្រោះ។

គួរជម្រាបថា ពិធីបុណ្យ Chhath Puja គឺជាពិធីបុណ្យសាសនាហិណ្ឌូដ៏ធំមួយនិងមានរយៈពេលបួនថ្ងៃ ដែលភាគច្រើនប្រារព្ធឡើងនៅក្នុងរដ្ឋ Bihar រដ្ឋ Uttar Pradesh រដ្ឋ Jharkhand។ ក្នុងអំឡុងពេលនៃការប្រារព្ធពិធីបុណ្យនេះ អ្នកកាន់សាសនាហិណ្ឌូរាប់រយនាក់តែងឈរនៅក្នុងទឹកទន្លេ ឬទឹកស្រះដែលមានជម្រៅត្រឹមតែជង្គង់ ហើយជួនកាលថែមទាំងជ្រមុជខ្លួនចូលទឹកទៀតផង ដោយគេជឿថាវាការគោរពបូជាដល់ព្រះអាទិត្យ និងនាំមកនូវសេរីសួរស្ដី។

ជាអកុសល ជារៀងរាល់ឆ្នាំគ្រោះថ្នាក់លង់ទឹកលើមនុស្សចាច្រើនតែងមានកើតឡើងក្នុងអំឡុងពេលនៃពិធីបុណ្យនេះ ហើយមូលហេតុចម្បងធំៗនោះគឺដោយសារតែ៖
១. ហ្វូងមនុស្សប្រមូលផ្ដុំគ្នាច្រើនពេក ធ្វើឱ្យពិបាកក្នុងការគ្រប់គ្រងសុវត្ថិភាព។
២. អ្នកកាន់សាសនាភាគច្រើនចូលចិត្តឈរនៅក្នុងទឹកជ្រៅ នៅខណៈពេលកំពុងអធិស្ឋាន។
៣. តំបន់ខ្លះមានចរន្តទឹកខ្លាំង ឬភ្លើងបំភ្លឺមិនល្អនៅពេលយប់ដែលអាចនាំឱ្យមនុស្សរអិល ឬបាត់បង់តុល្យភាព។
៤. ការប្រតិបត្តិការជួយសង្គ្រោះនៅមានកម្រិត ជាហេតុធ្វើឲ្យហានិភ័យនៃមនុស្សដែលត្រូវបាត់បង់ជីវិតនៅតែមានកម្រិតខ្ពស់៕