ប្រទេសថៃ៖ លែងលាក់បាំងហើយ! អតីតមេបញ្ជាការកងទ័ពភូមិភាគ២ថៃ លោក ប៊ុនសុីន ផាតក្លាង កាលពីថ្ងៃសៅរិ៍ បានសារភាពពីទង្វើមិនគោរពកោតខ្លាចច្បាប់អន្តរជាតិរបស់ខ្លួនដោយបើកចំហរថា លោកបានប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលថៃដែលបញ្ជាឲ្យឈប់បា.ញ់ក្នុងអំឡុងពេលធ្វើសង្គ្រា.មជាមួយកម្ពុជាកាលពីខែកក្កដាកន្លងទៅ ដោយសារតែលោកចង់ដណ្តើមយកមកទីតាំងដែលកម្ពុជាបានវា.យបណ្ដេញកងទ័ពថៃមកកាន់កាប់ឡើងវិញ។

យោងតាមសារព័ត៌មាន The Nation នាយប់ថ្ងៃអាទិត្យទី៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ បានចុះផ្សាយពីពាក្យសំដីរបស់លោក ប៊ុនសុីន ផាតក្លាង អនុប្រធានកងទ័ពជើងគោកបច្ចុប្បន្ន ដែលបានថ្លែងដោយបើកចំហរចំពោះមុខអ្នកសារព័ត៌មាន នៅក្នុងកម្មវិធីជួបជុំសាធារណមួយថា លោកទទួលស្គាល់ថាលោកបានល្មើសនឹងបទបញ្ជារបស់រដ្ឋាភិបាលអណត្តិមុនរបស់ថៃ ក្នុងការបញ្ជាឲ្យមានការឈប់បា.ញ់ប្រហារភ្លាមៗត្រឹមតែ ៦ម៉ោងប៉ុណ្ណោះ បន្ទាប់ពីការប៉ះទង្គិចគ្នាតាមព្រំដែនបានផ្ទុះឡើង។

លោកអះអាងថា ការសម្រេចចិត្តរបស់លោក គឺផ្អែកលើតម្រូវការចាំបាច់ ក្នុងការការពារទាហានថៃដែលឈរជើងនៅជិតតំបន់ជម្លោះ។ លោកបន្ថែមថា ដោយសារតែពេលវេលាប្រថុចញ៉ុច ហើយការរង់ចាំដំណោះស្រាយពីរដ្ឋាភិបាលត្រូវចំណាយពេលយូរ ដូច្នេះកាតព្វកិច្ចដំបូងរបស់ខ្ញុំគឺការពារកងទ័ពរបស់យើង” ខណៈពេលដែលសង្កត់ធ្ងន់ថាសកម្មភាពរបស់លោកត្រូវបានធ្វើឡើងសម្រាប់តែគោលបំណងការពារខ្លួនប៉ុណ្ណោះ។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ជុំវិញការទទួលស្គាល់របស់លោក ប៊ុនសុីន ពេលនេះបានបង្កឱ្យមានការជជែកវែកញែកយ៉ាងច្រើននៅក្នុងរង្វង់អ្នកនយោបាយ ដោយអ្នកតាក់តែងច្បាប់មួយចំនួនអំពាវនាវឱ្យមានការស៊ើបអង្កេតទៅលើរឿងនេះថាតើសកម្មភាពរបស់លោកបានរំលោ.ភលើខ្សែសង្វាក់បញ្ជាដែរឬអត់។

គួរជម្រាបថា ក្រោយរយៈពេល៦ម៉ោងបន្ទាប់ជម្លោះប្រដាប់អាវុធបានផ្ទុះឡើង រដ្ឋាភិបាលអណត្តិមុនរបស់ថៃបានចេញបញ្ជាឲ្យកងទ័ពខ្លួនបញ្ឈប់ការបា.ញ់ភ្លាមៗ ដើម្បីទប់ស្កាត់អំពើហិង្សាបន្ថែមទៀត និងបើកផ្លូវសម្រាប់ការចរចាការទូត។ ប៉ុន្តែបទបញ្ជានោះ គ្មានឥទ្ធិពលអ្វីទៅលើមេទ័ពភូមិភាគ២នៅពេលនោះឡើយ។

យ៉ាងណាក៏ដោយ សកម្មភាពរបស់ ប៊ុនសុីន ផាតក្លាង ដែលហ៊ានចេញមុខទទួលស្គាល់ពីទង្វើរបស់ខ្លួនដូចខាងលើនេះ បានជំរុញឲ្យមានការជជែកដេញដោលយ៉ាងទូលំទូលាយ ដោយមនុស្សមួយចំនួន ចាត់ទុកលោកជាវិរៈបុរស ឯការសម្រេចចិត្តរបស់លោក គឺត្រឹមត្រូវបំផុត ខណៈដែលមនុស្សជាច្រើនផ្សេងទៀតព្រួយបារម្ភថា សកម្មភាពនេះកំពុងលាតត្រដាងពីការគ្រប់គ្រងដែលគ្មានប្រសិទ្ធភាពរវាងរដ្ឋាភិបាល និងយោធាថៃ៕

ប្រទេសថៃ ៖ ថ្មីៗនេះ សារព័ត៌មានថៃបានចុះផ្សាយពីកងទ័ពថៃត្រៀមដោះលែងវីរកងទ័ពកម្ពុជាទាំង១៨រូបតាមច្រកព្រំដែនបានផាកកាត ស្រុកប៉ូងណាមរ៉ន ខេត្តចន្ទបុរី (ទល់មុខខេត្តប៉ៃលិន) នាថ្ងៃទី១២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ ដោយសារអាមេរិកយកអត្រាពន្ធទំនិញថៃមកដាក់សម្ពាធម្តងហើយម្តងទៀត ទើបថៃយល់ព្រមដោះលែងកងទ័ពកម្ពុជាដើម្បីកុំឱ្យផលប៉ះពាល់ដោយសារអត្រាពន្ធទំនិញធ្លាក់លើពលរដ្ឋ និងប្រទេសថៃ ហើយការឃុំខ្លួនវីរកងទ័ពកម្ពុជាយូរអាចប៉ះពាល់អនុសញ្ញា និងច្បាប់អន្តរជាតិ ។ ប៉ុន្តែបើតាមអនុរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិថៃ ការដោះលែងនេះ ដោយសារកម្ពុជាអនុវត្តគ្រប់លក្ខខណ្ឌ មិនមែនមកពីថៃរងសម្ពាធបរទេសទេ ។

អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិថៃ លោក Adul Boonthamcharoen បាននិយាយកាលពីថ្ងៃទី៩ ខែវិច្ឆិកា ថា ថៃត្រៀមដោះលែងវីរកងទ័ពកម្ពុជាទាំង១៨រូបត្រឡប់ទៅប្រទេសវិញ ពីព្រោះកម្ពុជាបានអនុវត្តតាម៤លក្ខខណ្ឌរបស់ថៃ ដែលការដោះលែងនេះគ្មានការដាក់សម្ពាធពីអាមេរិក និងម៉ាឡេស៊ីទេ ។

កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែវិច្ឆិកា អនុរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិថៃ លោក Adul ផ្តល់សម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មានថា កម្ពុជា-ថៃបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពនៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី បច្ចុប្បន្ន ប្រទេសទាំងពីរស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលអនុវត្តតាម៤លក្ខខណ្ឌ ។ ចាប់ពីឆ្នាំ២០១០ ថៃកំណត់អធិបតេយ្យរបស់ខ្លួនតាមផែនទី 1:50,000 រីឯប្រាសាទតាក្របី គឺអនុវត្តតាមលទ្ធផលនៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព នៅពេលបញ្ចប់សង្គ្រាម ប្រទេសណាគ្រប់គ្រងតំបន់ណា នឹងគ្រប់គ្រងតំបន់នោះបន្ត ។

ការដោះលែងវីរកងទ័ពកម្ពុជាទាំង១៨រូប នាថ្ងៃទី១២ ខែវិច្ឆិកា នឹងមានការវាយតម្លៃពីក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT) រួមទាំងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា-ថៃ ប្រសិនបើអនុវត្តតាមលក្ខខណ្ឌកំណត់ គឺថៃត្រូវតែដោះលែងវីរកងទ័ពកម្ពុជា គ្មានហេតុផលអ្វីត្រូវដែលឃុំខ្លួនពួកគេបន្តទេ ។ វីរកងទ័ពកម្ពុជាមួយចំនួនបានសុំព្យាបាលធ្មេញនៅថៃមុនពេលត្រឡប់ទៅវិញ ប៉ុន្តែកងទ័ពថៃប្រាប់ឱ្យពួកគេទៅព្យាបាលធ្មេញនៅកម្ពុជា ។

យើង​ត្រូវចរចាគ្នាបន្តទៀត ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នឃើញថា កម្ពុជាបានអនុវត្តតាមលក្ខខណ្ឌកំណត់ដោយរលូន ប៉ុន្តែការដោះលែងនេះគ្មានការដាក់សម្ពាធពីអាមេរិក និងម៉ាឡេស៊ីទេ ។ មុនពេលដោះលែង នឹងមានសារព័ត៌មានសម្ភាសន៍វីរកងទ័ពកម្ពុជាពីការរស់នៅបែបណា តើថៃបានល្មើសច្បាប់អង្គការសហប្រជាជាតិដែរឬទេ? នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់អនុរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិថៃ ។

គួរបញ្ជាក់ថា នៅថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ គឺជាថ្ងៃទី១០៤ហើយ ដែលវីរកងទ័ពកម្បុជាចំនួន១៨រូប ត្រូវបានចាប់ខ្លួន និងដាក់ឱ្យស្ថិតក្រោមការឃុំគ្រងរបស់កងទ័ពថៃ ។ កម្ពុជាសូមអំពាវនាវឱ្យថៃដោះលែងពួកគាត់ត្រឡប់មកវិញឱ្យបានឆាប់រហ័សជាទីបំផុត ដើម្បីអាចវិលត្រឡប់មកជួបជុំក្រុមគ្រួសារប្រកបដោយសុខសុវត្ថិភាព ស្របតាមច្បាប់មនុស្សធម៌អន្តរជាតិ ។ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបាននិងកំពុងធ្វើការយ៉ាងសស្រាក់សស្រាំឥតឈប់ឈរនូវគ្រប់យន្តការដោះស្រាយលើករណីនេះដើម្បីឱ្យថៃដោះលែងកងកម្លាំងកម្ពុជាទាំងអស់ ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ សេតវិមានអាមេរិកបានជូនដំណឹងទៅស្ថានទូតអាមេរិកនានានៅទូទាំងពិភពលោកពីច្បាប់ថ្មីរបស់អាមេរិកមិនផ្តល់ទិដ្ឋាការស្នាក់នៅអចិន្ត្រៃយ៍ (Immigrant Visa) ឱ្យជនបរទេសដែលកើតជំងឺទឹកនោមផ្អែម ធាត់ និងបេះដូង ដើម្បីកាត់បន្ថយការចំណាយប្រាក់បង់ពន្ធរបស់ពលរដ្ឋអាមេរិកក្នុងការព្យាបាលជំងឺជនបរទេស ។ ប៉ុន្តែក្រុមការពារសិទ្ធិជនអន្តោប្រវេសន៍បានរិះគ.ន់ច្បាប់ថ្មីរបស់រដ្ឋាភិបាលលោក Donald Trump ដែលបដិសេធការផ្តល់ទិដ្ឋាការឱ្យជនបរទេសមានជំងឺ ។

បទបញ្ជារបស់រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកកាលពីថ្ងៃទី៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ ជនបរទេសដែលស្នើសុំទិដ្ឋាការស្នាក់នៅអចិន្ត្រៃយ៍ (Immigrant Visa) ដើម្បីមករស់នៅអាមេរិក គឺអាចត្រូវបដិសេធបើមានបញ្ហាសុខភាព ដូចជា ៖ កើតជំងឺទឹកនោមផ្អែម ធាត់ បេះដូង សរសៃឈាម និងជំងឺរ៉ាំរ៉ៃ ។ ក្រសួងការបរទេសអាមេរិកបានជូនដំណឹងទៅកាន់ស្ថានទូត និងកុងស៊ុលអាមេរិកនៅទូទាំងពិភពលោក ដើម្បីឱ្យមន្ត្រីអាមេរិកទទួលខុសត្រូវផ្នែកផ្តល់ទិដ្ឋាការលើកពីហេតុផលបន្ថែមទៀតដើម្បីបដិសេធទិដ្ឋាការជនបរទេស ដូចជា អាយុ ក្នុងគោលបំណងកុំឱ្យពួកគេប្រើប្រាស់ថវិកាសុខាភិបាលអាមេរិក និងក្លាយជាបន្ទុកនាថ្ងៃអនាគត ។

ទោះយ៉ាងណា ច្បាប់ថ្មីរបស់រដ្ឋាភិបាលលោក Donald Trump មិនអនុវត្តចំពោះទិដ្ឋាការទេសចរណ៍ទេ ប៉ុន្តែរងការរិះគន់ពីមជ្ឈដ្ឋាននានា ជាពិសេស ក្រុមការពារសិទ្ធិជនអន្តោប្រវេសន៍និយាយថា វាមិនយុត្តិធម៌ដែលអាមេរិកបិទសិទ្ធិការស្នើសុំទិដ្ឋាការរបស់ជនបរទេសមានបញ្ហាសុខភាព ។ ក្រុមការពារសិទ្ធិជនអន្តោប្រវេសន៍ហៅច្បាប់ថ្មីជាគោលនយោបាយបំបិទសិទ្ធិ ខណៈក្រសួងការបរទេសអាមេរិកថា ដើម្បីកាត់បន្ថយការចំណាយប្រាក់បានពីការបង់ពន្ធរបស់ពលរដ្ឋអាមេរិក ។

តាមការលើកឡើងរបស់ក្រុមការពារសិទ្ធិជនអន្តោប្រវេសន៍ ការហាមឃាត់នេះបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ពីរដ្ឋាភិបាលអាមេរិកព្យាយាមប្រាប់ពិភពលោកថា កុំមករស់នៅអាមេរិក ពីព្រោះជនបរទេសកើតជំងឺបេះដូង ផ្លូវដង្ហើម មហារីក ទឹកនោមផ្អែម និងជំងឺផ្សេងៗ ត្រូវចំណាយប្រាក់រាប់សែនដុល្លារក្នុងការព្យាបាលនៅអាមេរិក ។

មនុស្សលើពិភពលោកប្រមាណ១០% កើតជំងឺទឹកនោមផ្អែម និងបេះដូង ដែលជំងឺទាំងពីរនេះបានសម្លាប់ជីវិតមនុស្សច្រើនបំផុត ទើបមន្ត្រីទិដ្ឋាការអាមេរិកត្រូវពិចារណាថា តើជនបរទេសដែលស្នើសុំទិដ្ឋាការស្នាក់នៅអចិន្ត្រៃយ៍ (Immigrant Visa) មានប្រាក់គ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ចាយវាយលើថ្លៃព្យាបាលដោយខ្លួនឯងដែរឬទេ ដោយពុំចាំបាច់សុំជំនួយពីរដ្ឋាភិបាលអាមេរិក ។

លើសពីនេះ មន្ត្រីទិដ្ឋាការអាមេរិកនឹងពិចារណាពីបញ្ហាសុខភាពរបស់សមាជិកគ្រួសារជនបរទេសផងដែរ ដូចជា កូនៗ និងឪពុក-ម្តាយ ពីព្រោះជនពិការ និងអ្នកមានជំងឺរ៉ាំរ៉ៃ ឬចាំបាច់ត្រូវទទួលការព្យាបាលជំងឺ ពួកគេមិនអាចធ្វើការបានទេ ។ ជនបរទេសស្នើសុំទិដ្ឋាការស្នាក់នៅអចិន្ត្រៃយ៍ ត្រូវតែពិនិត្យសុខភាពដោយគ្រូពេទ្យ និងស្ថានទូតអាមេរិកយល់ព្រមជាមុន ៕

ចក្រភពអង់គ្លេសបានបន្ថែមឈ្មោះក្រុមហ៊ុនថៃធំៗចំនួនបួន ចូលទៅក្នុងបញ្ជីទណ្ឌកម្មរបស់ខ្លួន ក្រោយជាប់សង្ស័យថាបានផ្ដល់ការគាំទ្រដល់ប្រតិបត្តិការយោធារបស់រុស្ស៊ី វា.យប្រហារទៅលើអ៊ុយក្រែន។ នេះជាលើកដំបូងហើយ ដែលក្រុមហ៊ុនថៃត្រូវបានកំណត់គោលដៅដោយផ្ទាល់ក្រោមរបបទណ្ឌកម្មដែលទាក់ទងនឹងរុស្ស៊ីពីចក្រភពអង់គ្លេស។

យោងតាមសារព័ត៌មាន The Nation នៅថ្ងៃទី៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ បានចុះផ្សាយពីរបាយការណ៍របស់ក្រសួងការបរទេសអង់គ្លេស ទាក់ទងនឹងក្រុមហ៊ុនដែលត្រូវបានដាក់ក្នុងបញ្ជីខ្មៅ ក្រោមការចោទប្រកាន់ពីបទជួយផ្គត់ផ្គង់ ឬសម្រួលដល់ការដឹកជញ្ជូនគ្រឿងបន្លាស់អេឡិចត្រូនិច និងទំនិញប្រើប្រាស់មួយចំនួន ដែលគាំទ្រដល់ឧស្សាហកម្មការពារជាតិរបស់រុស្ស៊ី។

ក្នុងនោះ គេប្រទះឃើញមានក្រុមហ៊ុនថៃធំៗចំនួន៤ ជាប់នៅក្នុងបញ្ជីទណ្ឌកម្មខាងលើ ដែលប្រឈមនឹងការបង្កកទ្រព្យសម្បត្តិ ការរឹតបន្តឹងការធ្វើពាណិជ្ជកម្ម និងការហាមឃាត់ការធ្វើអាជីវកម្មជាមួយអង្គភាពចក្រភពអង់គ្លេស។ ដ្បិតមិនមានការបង្ហាញឈ្មោះរបស់ក្រុមហ៊ុនជាធារណៈ ប៉ុន្តែមានការសន្និដ្ឋានជាច្រើនបានអះអាងថា ក្រុមហ៊ុនទាំងនោះសុទ្ធសឹងតែជាក្រុមហ៊ុនដែលធ្វើជំនួញលើឧស្សាហកម្មប្រេងឥន្ធនៈ និងថាមពល។

មន្ត្រីចក្រភពអង់គ្លេសម្នាក់បាននិយាយថា វិធានការរបស់អង់គ្លេសគឺមានបំណងបិទចន្លោះប្រហោងដែលអនុញ្ញាតឱ្យរុស្ស៊ីគេចផុតពីទណ្ឌកម្មអន្តរជាតិដែលមានស្រាប់ តាមរយៈអ្នកផ្គត់ផ្គង់ដែលជាភាគីទីបីទាំងនេះ។

លោកស្រី Arada Fuangtong ប្រធាននាយកដ្ឋានក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម (DFT) របស់ប្រទេសថៃ បាននិយាយថា បច្ចុប្បន្នខ្លួនកំពុងស្វែងរកការបំភ្លឺពីអាជ្ញាធរចក្រភពអង់គ្លេស ហើយនឹងអញ្ជើញក្រុមហ៊ុនដែលបានចុះបញ្ជីទាំងបួនរកស៊ីជាមួយរុស្ស៊ីសម្រាប់ការពិភាក្សាជាបន្ទាន់។ លោកស្រីថាគោលដៅគឺដើម្បីធានាថាពួកគេយល់ពីផលវិបាកនៃច្បាប់ចក្រភពអង់គ្លេស និងផលវិបាកកាន់តែទូលំទូលាយសម្រាប់ក្រុមហ៊ុន និងការខូចខាតមុខមាត់ប្រទេសថៃទាំងមូល។

គួរជម្រាបថា ទណ្ឌកម្មចុងក្រោយបំផុតដែលដាក់ដោយចក្រភពអង់គ្លេស បានគូសបញ្ជាក់ពីការរឹតបន្តឹងកាន់តែខ្លាំងឡើងរបស់លោកខាងលិចលើខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់សកល និងបង្ហាញពីហានិភ័យដែលអាជីវកម្មតាមបណ្ដារប្រទេសទាំងឡាយណាដែលរក្សាពាណិជ្ជកម្មជាមួយទាំងរុស្ស៊ីផង និងលោកខាងលិចផង ខណៈចក្រភពអង់គ្លេស ក៏ដូចជាប្រទេសនៅលោកខាងលិចភាគច្រើន មានគោលបំណងជាក់លាក់ក្នុងការទប់ទល់នឹងការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីទៅលើអ៊ុយក្រែន៕