អាស៊ាន គឺជាសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលជាអង្គការក្នុងតំបន់ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៧ ដើម្បីលើកកម្ពស់កំណើនសេដ្ឋកិច្ច វឌ្ឍនភាពសង្គម និងការអភិវឌ្ឍន៍វប្បធម៌ រួមជាមួយនឹងសន្តិភាព និងស្ថិរភាពក្នុងតំបន់។

វាត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយប្រទេសចំនួន៥ រួមមាន ឥណ្ឌូណេស៊ី ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន សិង្ហបុរី និងថៃ រហូតមកដល់ពេលនេះមានរដ្ឋសមាជិកដល់ទៅ១១។

ដោយមើលឃើញការរីកចម្រើននៃអាស៊ាន បណ្តាប្រទេសក្នុងពិភពលោកមួយចំនួនបានបង្ហាញការចាប់អារម្មណ៍ចូលជាសមាជិកពេញសិទ្ធ។

ក្នុងនោះប្រេសុីលជាប្រទេសទី១ ដែលបានប្រកាសពីគោលបំណងនេះ កាលពីចុងខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ដោយលើកឡើងពីសក្តានុពលរបស់អាស៊ាន សម្រាប់ទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្ម និងនយោបាយ។

ក្រៅពីប្រេសុីល ក៏នៅមាន៣ប្រទេសផ្សេងទៀតផងដែរ រួមមាន ប្រទេសបង់ក្លាដេស និងប៉ាពួញូហ្គីណេ ខណៈប្រទេសស៊ែប៊ីបាននឹងកំពុងពង្រឹងទំនាក់ទំនងរបស់ខ្លួន និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍កាន់តែជិតស្និទ្ធ៕

ប្រទេសថៃ៖ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិថៃ បាននិយាយដោយបង្ហាញពីអារម្មណ៍អ.ន់ចិត្តនៅចំពោះមុខអ្នកសារព័ត៌មាននាមុននេះបន្តិចថា៖ គ្មានប្រទេសណាមួយពិតជាគាំទ្រខាងយើងនោះទេ។ ការលើកឡើងនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ត្រាំ បានលាតត្រដាងការពិតថា ប្រទេសថៃគឺជាអ្នកចាប់ផ្ដើមសង្រ្គា.មជាមួយកម្ពុជាមុន។

យោងតាមការចេញផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Khaosod នៅរសៀលថ្ងៃអង្គារទី២៣ ខែធ្នូ លោក ណាត់ថាផុល ណាក់ផានិច រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិថៃបានថ្លែងថា “គ្មានប្រទេសណាមួយពិតជាគាំទ្រខាងថៃយើងនោះទេ។ មនុស្សគ្រប់គ្នានិយាយមកដូចជាពួកគេប្រកាន់អព្យាក្រឹត ប៉ុន្តែតាមការអនុវត្តជាក់ស្តែង ពួកគេលម្អៀងទៅខាងកម្ពុជា ខណៈពេលដែលអះអាងខ្លួនឯងនៅចំណុចកណ្ដាល។ ពួកគេស្តាប់ព័ត៌មានពីភាគីកម្ពុជា ហើយមើលឃើញយើងដែលជាប្រទេសធំជាងនេះ ថាបានបើកការរឈ្លានពាន។”

បន្ថែមលើនោះ រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិថៃរូបនេះបានធ្វើការបញ្ជាក់ថា៖ ក្នុងនាមជាមន្ត្រីដែលទទួលខុសត្រូវចំពោះគោលនយោបាយប្រទេស សកម្មភាពរបស់យើងនៅពេលនេះគឺជាការការពារខ្លួន ស្របតាមមាត្រា ៥១ នៃធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ ដោយភាពចាំបាច់ និងសមាមាត្រប៉ុណ្ណោះ។ ខ្ញុំសូមស្នើសុំឱ្យសាធារណជនមានទំនុកចិត្តលើរដ្ឋាភិបាលថៃ។ ខ្ញុំជឿជាក់ថា យើងត្រូវតែគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ។

ជាមួយគ្នានេះដែរ លោក ណាត់ថាផុល បានទទួលស្គាល់ថា៖ គ្មានប្រទេសណាមួយពិតជាគាំទ្រខាងយើងឡើយ។ ខ្ញុំមិនឃើញប្រទេសណាមួយថ្កោលទោសកម្ពុជាចំពោះការដាក់មីននៅក្នុងទឹកដីថៃនោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ ពួកគេគ្រាន់តែអំពាវនាវឱ្យប្រទេសថៃកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់អាវុធ និងបន្ថយអំពើហិង្សា។ ខ្ញុំដឹងច្បាស់អំពីរឿងនេះ ហើយខ្ញុំជឿជាក់ថា ប្រទេសថៃកំពុងដើរលើផ្លូវត្រូវ ដូច្នេះអ្វីដែលយើងកំពុងធ្វើ គឺជាសកម្មភាពស្របតាមច្បាប់។

ទាំងនេះគឺជាការអះអាងរបស់រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិថៃ ដោយបង្ហាញពីការអន់ចិត្តចំពោះអន្តរជាតិ ជាពិសេសគឺសហរដ្ឋអាមេរិកដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តដ៏ជិតស្និតរបស់ខ្លួន ដែលមិនត្រឹមតែមិនកាន់ជើងខ្លួនក្នុងជម្លោះជាមួយកម្ពុជាប៉ុណ្ណោះទេ តែថែមទាំងបកអាក្រា.តទង្វើឈ្លានពានដែលខ្លួនខំព្យាយាមលាក់បាំងពីអន្តរជាតិយ៉ាងលំបាកថែមទៀត។

តែទោះជាយ៉ាងណា ការលើកឡើងរបស់លោក ណាត់ថាផុល ហាក់ផ្ទុយស្រឡះពីពាក្យសម្ដីរបស់នាយករដ្ឋមន្រ្តី អានុទីន ដែលនៅពេលដំណាលគ្នាមុននេះ ក៏បានផ្ដល់ការសម្ភាសន៍ជាមួយអ្នកកាសែតផងដែរ ប៉ុន្តែបានបង្ហាញនូវភាពមិនខ្វល់ខ្វាយនឹងពាក្យសម្ដីរបស់លោកត្រាំឡើយ។

ត្រង់ចំណុចនេះបានឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងច្បាស់ថា រដ្ឋាភិបាលរបស់ថៃមានការយល់ឃើញខុសគ្នាចំពោះរឿងនៅចំពោះមុខ ដូច្នេះទើបបានជារឿយៗយើងតែងឃើញប្រជាជនថៃរិះគ.ន់ថ្នាក់ដឹកនាំរបស់ខ្លួន និងមានការផ្លាស់ប្ដូរមេដឹកនាំមិនចេះចប់៕

ប្រទេសថៃ ៖ ក្នុងជំនួបជាមួយឯកអគ្គរដ្ឋទូតឡាវប្រចាំប្រទេសថៃនៅថ្ងៃទី២៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃចាំផ្ទះ លោក Anutin Charnvirakul និយាយមួលបង្កាច់ថា ថៃមិនបានបង្កសង្គ្រា.មឈ្លានពា.នកម្ពុជាជាថ្មីទេ គ្រាន់តែការពារអធិបតេយ្យ និងសុវត្ថិភាពពលរដ្ឋប៉ុណ្ណោះ រីឯការដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា គឺថៃទាមទារឱ្យដោះស្រាយត្រឹមទ្វេភាគី ។ ក្រៅពីនេះ លោកនិយាយពីការរឹតបន្តឹងការនាំចេញប្រេងឥន្ធនៈទៅឡាវជាវិធានការបណ្តោះអាសន្ន និងស្នើឱ្យឡាវគ្រប់គ្រងការនាំចេញប្រេងឥន្ធនៈដើម្បីទប់ស្កាត់ការនាំចេញបន្តទៅកម្ពុជា ។

នាព្រឹកថ្ងៃទី២៣ ខែធ្នូ នៅវិមានរដ្ឋាភិបាល លោក Sisavath Inphachanh ឯកអគ្គរដ្ឋទូតឡាវប្រចាំប្រទេសថៃ បានជួបជជែកជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃចាំផ្ទះ លោក Anutin ក្នុងឱកាសឯកអគ្គរដ្ឋទូតឡាវចូលកាន់តំណែង ហើយលោក Anutin ប្រកាសជំរុញកិច្ចសហការជាមួយឡាវឱ្យបានគ្រប់ផ្នែក និងថា ថៃជាប្រទេសជិតខាងឡាវមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយគ្នា ពីព្រោះប្រទេសទាំងពីរមានវប្បធម៌ស្រដៀងគ្នា ។

លោក Anutin បន្តថា ឡាវ និងថៃ មានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធយូរមកហើយ ជាពិសេស ទំនាក់ទំនងរវាងពលរដ្ឋទាំងសងខាង ដែលមានការជួញដូរ និងធ្វើដំណើរទៅមករកគ្នា ។ នៅឆ្នាំ២០២៥ គឺជាគម្រប់ខួបទំនាក់ទំនងការទូតរវាងឡាវ-ថៃ លើកទី៧៥ឆ្នាំ ហើយភាគីទាំងពីររីករាយក្នុងការសម្ពោធស្ពានមិត្តភាពឡាវ-ថៃ ស្ពានទី៥ ដែលនឹងរៀបចំនៅថ្ងៃទី២៥ ខែធ្នូ ដែលចាត់ទុកជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់នៃទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរ ។

ស្ពានមិត្តភាពឡាវ-ថៃនឹងភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងរវាងពលរដ្ឋទាំងសងខាង បង្កើនទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធ និងឈានទៅពង្រីកឱកាសពាណិជ្ជកម្ម វិនិយោគ ទេសចរណ៍ និងការរស់នៅរបស់ពលរដ្ឋ ។ ថៃគាំទ្រគោលនយោបាយ Land-Locked-to-Land-Linked របស់ឡាវ ហើយសង្ឃឹមថា ក្រោយពីដំណើរការស្ពានមិត្តភាពឡាវ-ថៃនជាផ្លូវការ នឹងមានការសាងសង់ស្ពានថ្មីសម្រាប់រថភ្លើងឆ្លងកាត់ទន្លេមេគង្គ ដែលតភ្ជាប់ខេត្តណងខាយ និងទីក្រុងវៀងច័ន្ទន៍ ។

ក្រៅពីនេះ លោក Anutin បាននិយាយពីស្ថានការណ៍បច្ចុប្បន្នរវាងកម្ពុជា-ថៃថា លោកបានចុះទៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃជាច្រើនលើក ហើយសម្តែងជាជនរងគ្រោះថា ថៃមិនបានបង្កសង្គ្រាមជាមួយកម្ពុជាមុនទេ ប៉ុន្តែថៃចាំបាច់ត្រូវវាយប្រហារកម្ពុជាដែលល្មើសអធិបតេយ្យ ។

ការពិត ទាំងឡាវ និងអន្តរជាតិជ្រាបយ៉ាងច្បាស់ថា ថៃជាប្រទេសធំ និងមានកងទ័ពច្រើនជាង បានបង្កសង្គ្រាមឈ្លានពានកម្ពុជាជាថ្មីបណ្តាលឱ្យខូចខាតហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធកម្ពុជាជាច្រើនកន្លែង ។ ថៃរៀបចំល្បិចឱ្យកងទ័ពខ្លួនសម្តែងល្ខោនជាន់មីនបំភ័ន្តភ្នែកពលរដ្ឋខ្លួន និងពិភពលោក ដើម្បីឱ្យលោក Anutin ទទួលបានសំឡេងគាំទ្រសម្រាប់ការបោះឆ្នោតនៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ ។

លោក Anutin បញ្ជាក់ទៅកាន់ឯកអគ្គរដ្ឋទូតឡាវប្រចាំប្រទេសថៃ ថាថៃរឹតបន្តឹងការនាំចេញប្រេងឥន្ធនៈទៅឡាវ គឺជាវិធានការបណ្តោះអាសន្នដើម្បីការពារកុំឱ្យឡាវនាំចេញប្រេងបន្តទៅកម្ពុជា ។ ការរឹតបន្តឹងនេះគ្មានគោលបំណងកំណត់ការនាំចេញប្រេងទៅឡាវទេ ហើយថៃនៅតែទាមទារឱ្យដោះស្រាយជម្លោះរវាងកម្ពុជា-ថៃត្រឹមទ្វេភាគី ។

គួរបញ្ជាក់ថា ទាំងមេដឹកនាំថៃ មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល និងសារព័ត៌មានថៃ បានព្យាយាមចោទប្រកាន់កម្ពុជាបង្កប់មីនថ្មីធ្វើឱ្យកងទ័ពរងរបួសនៅព្រំដែន និងលាបពណ៌កម្ពុជាបង្កសង្គ្រាមមុន ។ ប៉ុន្តែគ្មានប្រទេសណាជឿពាក្យសម្តីភូតកុហកនេះទេ ដោយសារថៃបដិសេធការបង្ហាញរូបភាពភស្តុតាងតាមផ្កាយរណបរបស់ក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT) ដើម្បីកុំឱ្យពិភពលោកថ្កោលទោសថៃបាញ់មុន និងបង្កសង្គ្រាមមុន ។

ថៃស្រែកប្រទេសខ្លួនរងគ្រោះ និងអំពាវនាវឱ្យពិភពលោកកាន់ជើង ប្រសិនបើថៃពិតជារងគ្រោះមែន ហេតុអ្វីពង្រីកសមរភូមិប្រយុទ្ធហួសពីបន្ទាត់ព្រំដែន និងចូលជ្រៅក្នុងដែនអធិបតេយ្យស្របច្បាប់របស់កម្ពុជា? បើថៃរងគ្រោះ ហេតុអ្វីប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំង F-16 ទម្លាក់គ្រាប់បែកលើតំបន់ស៊ីវិល វត្តអារ៉ាម ស្ពាន សាលារៀន និងលំនៅឋានពលរដ្ឋកម្ពុជា ហើយពិភពលោកអំពាវនាវឱ្យថៃបញ្ឈប់សកម្មភាពឈ្លានពានដ៏សាហាវនេះ ថៃបែរជាបដិសេធការចរចាសន្តិភាព ។

កម្ពុជាជាប្រទេសតូច មានពលរដ្ឋ និងកងទ័ពតិចជាង កម្ពុជាប្រាថ្នាតែសេចក្តីសុខ ពីព្រោះឆ្លងកាត់សង្គ្រាមច្រើនមកហើយ និងមិនបានបង្កសង្គ្រាមមុនដូចការចោទប្រកាន់របស់ថៃនោះទេ ។ កម្ពុជាតបតវិញដើម្បីការពារអធិបតេយ្យ និងទឹកដីរបស់ខ្លួនពីការទន្ទ្រានវាតទីទឹកដីពីសំណាក់កងទ័ពថៃ ហើយសង្ឃឹមថា មហាអំណាចនានា ក៏ដូចជាសហគមន៍អន្តរជាតិ នឹងមានចំណាត់ការបន្ទាន់ឱ្យថៃបញ្ចប់សង្គ្រាមឆាប់ៗ វឹលមកគោរពកិច្ចព្រមពៀងសន្តិភាពគូឡាឡាំពួរឡើងវិញ ៕