មីយ៉ាន់ម៉ា និង ថៃ៖ ប្រតិបត្តិការបង្រ្កាបឧក្រិ.ដ្ឋ.កម្មឆបោ.កតាមអនឡាញដោយការបំផ្ទុះគ្រាប់របស់យោធាមីយ៉ាន់ម៉ានៅតំបន់តាមព្រំដែន បានផ្លោ.ងជ្រុលទៅប៉ះចំផ្ទះរបស់ប្រជាពលរដ្ឋថៃបណ្ដាលឲ្យខូចខាតចំនួន ៥ខ្នង។ ក្រោយហេតុការណ៍នេះ អាជ្ញាធរថៃបានត្រឹមផ្ញើសេចក្ដីជូនដំណឹងពីការខូចខាតទៅឲ្យមីយ៉ាន់ម៉ា និងស្នើសុំឲ្យក្រុមយោធាបន្ធូរដៃក្នុងការបង្រ្កាបតែប៉ុណ្ណោះ។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់បណ្ដាញសារព័ត៌មាន ប៉ុស្តិ៍លេខ៧ របស់ថៃនៅថ្ងៃទី១៩ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ បានបង្ហាញថា សកម្មភាពបង្រ្កាបមជ្ឈមណ្ឌលឆបោ.កតាមអនឡាញ “KK Park” របស់យោធាមីយ៉ាន់ម៉ា ដោយប្រើប្រាស់គ្រឿងផ្ទុះដើម្បីបំផ្លាញអគារគឺជាបញ្ហាសំខាន់ៗ បានប៉ះពាល់ដល់ផ្ទះពលរដ្ឋថៃចំនួន ៥ខ្នងនៅក្នុងស្រុកម៉ែសូត ខេត្តតាក ប្រទេសថៃ។

តាមរបាយការណ៍របស់អាជ្ញាធរក្នុងតំបន់ ផ្ទះទាំងនោះត្រូវបានរងការខូចខាតយ៉ាងតំណម ដោយដំបូល ពិដាន និងកញ្ចក់ទ្វារ បង្អួច បែ.កបា.ក់ខ្ទេចខ្ទីយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ប៉ុន្តែក៏ជាសំណាងល្អ ដែលម្ចាស់ផ្ទះ និងមនុស្សម្នារនៅជុំវិញនោះមិនមានអ្នករងគ្រោះថ្នាក់។

ភ្លាមៗនោះភ្នាក់ងារសន្តិសុខថៃក៏បានចុះមកធ្វើការស៊ើបអង្កេត និងជូនដំណឹងដល់យោធាមីយ៉ាន់ម៉ាអំពីផលប៉ះពាល់ផងដែរ តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ភាគីថៃមិនទទួលបានការឆ្លើយតប ឬកិច្ចសហប្រតិបត្តិការគ្រប់គ្រាន់ពីមីយ៉ាន់ម៉ានោះទេ។

លើសពីនេះ បន្ទាប់ពីសកម្មភាពបង្ក្រាបដោយហិង្សារបស់យោធាមីយ៉ាន់ម៉ាដូចខាងលើនេះ ក្រុមឧក្រិដ្ឋជន រួមទាំងពលរដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ាមួយចំនួនបាននាំគ្នារត់ប្រសាចចូលទៅក្នុងទឹកដីថៃដោយខុសច្បាប់ និងក្រោយមកត្រូវបានទាហាន និងមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលមូលដ្ឋានខេត្តតាក បានស្ទាក់ចាប់បានមនុស្ស ៣៦នាក់ ខណៈពួកគេព្យាយាមឆ្លងដែនទៅខេត្តសាមុតសាខន និងក្រុងបាងកករយៈច្រករបៀងស្រុកម៉ែរ៉ាម៉ាត។ ។

គួរជម្រាបថា ការវាយប្រហា.រទៅលើក្រុមឧក្រិដ្ឋជនរហូតរាលដាលដល់ទឹកដីថៃបែបនេះ មិនមែនទើបកើតមានជាលើកទី១នោះទេ។ កន្លងមក មានមនុស្សជិត២០០០នាក់ ដែលមានចម្រុះជាតិសាសន៍បាននាំគ្នារត់គេចខ្លួនចូលទឹកដីថៃ បង្កឲ្យមានការតាមចាប់ខ្លួនយ៉ាងអាណាធិបតេយ្យ។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ រដ្ឋាភិបាលថៃមិនដែលហ៊ានធ្វើការឆ្លើយតបដោយហិង្សា ឬចេញសេចក្ដីប្រកាសតឹងរឹងទៅកាន់យោធាមីយ៉ាន់នោះទេ ពួកគេបានត្រឹមតែផ្ញើសេចក្ដីជូនដំណឹង ដើម្បីរៀបរាប់ពីផលប៉ះពាល់ និងស្នើសុំឲ្យយោធាកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់អាវុ.ធប៉ុណ្ណោះ ដែលទង្វើនេះបានបង្ហាញឲ្យយើងឃើញថា ថៃហាក់ក្រែងរអានឹងរបបដឹកនាំដោយយោធារបស់មីយ៉ាន់ម៉ា៕

ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ៖ Semeru គឺជាភ្នំភ្លើងមានកម្ពស់ខ្ពស់បំផុតនៅលើកោះឆាវ៉ា ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី បានផ្ទុះ កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ ដោយបញ្ចេញផ្សែងផេះយ៉ាងក្តៅឡើងទៅលើអាកាស និងហូរកំអែភ្នំភ្លើងតាមជម្រាលភ្នំក្នុងចម្ងាយជាច្រើនគីឡូម៉ែត្រ ។ ភូមិជាច្រើនគ្របដណ្តប់ដោយផេះចេញពីភ្នំភ្លើង រហូតដល់អាជ្ញាធរជម្លៀសពលរដ្ឋចំនួន៣ភូមិពីតំបន់គ្រោះថ្នា.ក់ និងប្រកាសអាសន្នកម្រិតខ្ពស់ ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសនៅថ្ងៃទី២០ ខែវិច្ឆិកា ។

ការិយាល័យភូមិសាស្ត្រឥណ្ឌូណេស៊ីប្រកាសថា ភ្នំភ្លើង Semeru នៅខេត្តជ្វាខាងកើតបានផ្ទុះដោយបញ្ចេញផ្សែងផេះយ៉ាងក្តៅឡើងលើអាកាសកម្ពស់ជាង២គីឡូម៉ែត្រ ខណៈកំអែភ្នំភ្លើងមានថ្ម និងឧស្ម័ន បានហូរតាមជម្រាលភ្នំចុះមកក្រោមប្រវែងជាង៧គីឡូម៉ែត្រ ចាប់ពីថ្ងៃត្រង់រហូតដល់ព្រលប់ ។ ភ្នំភ្លើងនេះបានផ្ទុះពេញមួយថ្ងៃធ្វើឱ្យអាជ្ញាធរប្រកាសពីគ្រោះថ្នាក់ចំនួន២លើក ប៉ុន្តែពុំមានសេចក្តីរាយការណ៍ពីមនុស្សរងរបួស ឬបាត់បង់ជីវិតទេ ។

តាមលោក Abdul Muhari អ្នកនាំពាក្យភ្នាក់ងារកាត់បន្ថយគ្រោះមហន្តរាយជាតិ គឺភូមិទាំង៣ដែលមានគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំងបំផុតនៅតំបន់ Lumajang មានពលរដ្ឋរស់នៅជាង៣០០នាក់ ត្រូវបានអាជ្ញាធរជម្លៀសទៅកាន់ជម្រកស្នាក់នៅរបស់រដ្ឋាភិបាល ។ ក្រោយពីភ្នំភ្លើងផ្ទុះ អាជ្ញាធរក៏បានប្រកាសពីតំបន់គ្រោះថ្នាក់ចម្ងាយ៨គីឡូម៉ែត្រពីរណ្តៅភ្នំភ្លើង និងណែនាំឱ្យពលរដ្ឋនៅឆ្ងាយពីទន្លេ Besuk Kobokan ដែលជាផ្លូវកំអែភ្នំភ្លើងឆ្លងកាត់ ។

សារព័ត៌មានឥណ្ឌូណេស៊ីរាយការណ៍ថា អាជ្ញាធរព្យាយាមជួយសង្គ្រោះមនុស្សចំនួន១៧៨នាក់ ដែលជាប់ក្នុងតំបន់គ្រោះថ្នាក់ «រ៉ានូ ឃុមបូឡូ» នៅភាគខាងជើងភ្នំភ្លើង Semeru ដែលខ្ពស់ជាងកម្រិតទឹកសមុទ្រ ចំនួន៣,៦៧៦ម៉ែត្រ ។ មនុស្សចំនួន១៧៨នាក់នេះ រួមមាន ៖ អ្នកឡើងភ្នំ ១៣៧នាក់, អ្នកដឹកជញ្ជូន ១៥នាក់, មគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរណ៍ ៧នាក់, មន្ត្រីទេសចរណ៍ ៦នាក់ និងពលរដ្ឋមួយចំនួន ។

ភ្នំភ្លើង Semeru (ឬភ្នំភ្លើង Mahameru) បានផ្ទុះជាច្រើនលើកក្នុងរយៈពេល២០០ឆ្នាំមកនេះ និងស្ថិតក្នុងចំណោមភ្នំភ្លើងសកម្មចំនួន១២៩កន្លែងនៅប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលមានពលរដ្ឋរាប់ម៉ឺននាក់នៅតែរស់នៅលើជម្រាលភ្នំភ្លើង ។ ភ្នំភ្លើងនេះបានផ្ទុះលើកចុងក្រោយកាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២១ បណ្តាលឱ្យពលរដ្ឋឥណ្ឌូណេស៊ីបាត់បង់ជីវិតចំនួន៥១នាក់ និងពលរដ្ឋរាប់រយនាក់ទៀតរងរបួសដោយសារភ្លើងឆេះ ខណៈភូមិនានាត្រូវកប់ក្រោមស្រទាប់ភក់ ដែលហេតុការណ៍ពេលនោះ អាជ្ញាធរបានជម្លៀសពលរដ្ឋជាង១ម៉ឺននាក់ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Khaosod កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ ពលរដ្ឋថៃនៅឃុំហួយកែវ ស្រុកភូកាមយ៉ាវ ខេត្តផាយ៉ៅ បានប្រទះឃើញស្លាកស្នាមសត្វល្មូនចម្លែកវារកាត់វាលស្រែបត់បែនចុះឡើងគួរឱ្យខ្លា.ច មានលក្ខណៈស្រដៀងសត្វល្មូនយក្សធ្វើដំណើរឆ្ពោះទៅកាន់វត្តប៉ាពុទ្ធាជិនវង្សសារាម ដែលពលរដ្ឋថៃជឿថា ជាកន្លែងរស់នៅរបស់ស្តេចនាគរាជ ។ តាមជំនឿ គឺសត្វល្មូនយក្សនេះជាស្តេជនាគរាជ «មុជៈលីន» ដែលធ្វើដំណើរមកពីរាជធានីបាតដាលឡើងមកថែរក្សាទឹកដី ។

អ្នករស់នៅឃុំហួយកែវ ស្រុកភូកាមយ៉ាវ ខេត្តផាយ៉ៅ ភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំងក្រោយពីឃើញស្លាកស្នាមសត្វល្មូនយក្សស្រដៀងនឹងស្តេចនាគរាជ វារកាត់វាលស្រែនៅពេលយប់បណ្តាលឱ្យដើមស្រូវបាក់រាបដល់ដី ដែលស្លាកស្នាមគួរឱ្យខ្លាចនេះបានវារបត់បែនចុះឡើងប្រវែងរហូតដល់ជាង៥០០ម៉ែត្រ និងទទឹង១ម៉ែត្រ ។

អ្នកភូមិជឿថា វាអាចជាស្លាកស្នាមរបស់ស្តេចនាគរាជ «មុជៈលីន» ឡើងពីរាជធានីបាតដាល ដោយសារស្លាកស្នាមនេះធ្វើដំណើរឆ្ពោះទៅវត្តប៉ាពុទ្ធាជិនវង្សសារាម ដែលអ្នកភូមិចាត់ទុកជាកន្លែងរស់នៅរបស់ស្តេចនាគរាជ ។ វត្តនេះល្បីល្បាញថាស័ក្តិសិទ្ធិ អ្នកភូមិគោរពយ៉ាងខ្លាំង និងជាទីលំនៅរបស់ស្តេចនាគរាជ «មុជៈលីន» ដែលការពារទឹកដី និងថែរក្សាពលរដ្ឋ ។

ក្រៅពីជឿថាមានរូងស្តេចនាគរាជក្នុងវត្ត ពួកគេជឿថា វត្តនេះមានទ្វារតភ្ជាប់ពីឋានមនុស្សទៅឋានបាតដាលរបស់ស្តេចនាគរាជ ទើបធ្វើឱ្យអ្នកភូមិសន្និដ្ឋានថា ស្លាកស្លាមចម្លែកវារកាត់វាលស្រែនោះជាស្លាកស្នាមរបស់ស្តេចនាគរាជឡើងមកថែរក្សាក្នុងថ្ងៃសំខាន់ ។ ព័ត៌មានការបង្ហាញខ្លួនរបស់ស្តេចនាគរាជជារឿងអបិយជំនឿនេះកាន់តែធ្វើឱ្យមនុស្សជាច្រើនចាប់អារម្មណ៍នឹងស្លាកស្លាមនៅវាលស្រែ ។

គួរបញ្ជាក់ថា វត្តប៉ាពុទ្ធាជិនវង្សសារាមដែលអ្នកភូមិជឿថាជាទីលំនៅស្តេចនាគរាជ ស្ថិតនៅតំបន់ខ្ពង់រាបម៉នកាំប្រា ភូមិហួយសាយខាវ ឃុំហួយកែវ ស្រុកភូកាមយ៉ាវ ខេត្តផាយ៉ៅ ។ កាលពីប៉ុន្មានឆ្នាំមុន មានព្រះសង្ឃ១អង្គអង្គុយរៀនសូត្រនៅទីនេះដោយសារមានសភាពស្ងប់ស្ងាត់ ប៉ុន្តែក្រោយមក នៅឆ្នាំ២០១៩ មូលនិធិពុទ្ធសាសនាក៏បានសុំសាងសង់វត្តនៅទីនេះសម្រាប់ថ្វាយព្រះមហាក្សត្រថៃ ។

បច្ចុប្បន្ន វត្តក្លាយជាទីកន្លែងដ៏ល្បីល្បាញរបស់ខេត្តផាយ៉ៅ ព្រមទាំងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ និងពុទ្ធបរិស័ទ្ធជាច្រើន ដោយសារមានរូបចម្លាក់នាគរាជប្រវែងរហូតដល់៩០៩ម៉ែត្រ ដែលត្រូវបានចាត់ទុកជារូបចម្លាក់នាគរាជដ៏ធំលើពិភពលោក ៕

ទីក្រុងបាងកក៖ បន្ទាប់ពីទាត់ចោលការអនុវត្តសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួម ឥឡូវនេះប្រទេសថៃបែរជាសម្ដែងជាតួឯកនៅចំពោះមុខសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយស្នើឲ្យអាមេរិកគាំទ្រខ្លួនក្នុងការដាក់សម្ពាធលើកម្ពុជា ដើម្បីពង្រឹងកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែត បាងកកប៉ុស្តិ៍ នៅថ្ងៃទី២០ វិច្ឆិកា។

នៅក្នុងកិច្ចសន្ទនាតាមទូរសព្ទនាថ្ងៃទី ១៤ វិច្ឆិកា ២០២៥ រវាងនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ Anutin និង ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ លោក អនុទីន បានសុំអោយលោកត្រាំគាបសង្កត់កម្ពុជាអោយអនុវត្តតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមនៅក្រុងគួឡាឡាំពួ បន្ថែមឲ្យមានប្រសិទ្ធភាព។ ការលើកឡើងរបស់លោក អនុទីន ធ្វើឡើងក្រោយពេលលោកបានប្រកាសក្ដែងៗថានឹងទាត់ចូលកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជា។

រដ្ឋាភិបាលថៃបានស្នើសុំឲ្យសហរដ្ឋអាមេរិកចូលរួមយ៉ាងជិតស្និត ដើម្បីស្ដារសន្ទុះអនុវត្តឡើងវិញ បន្ទាប់ពីកិច្ចព្រមព្រៀងនេះកំពុងប្រឈមនឹងការពន្យារពេល និងភាពតានតឹងដែលចេះតែបន្តកើនឡើងតាមបណ្តោយព្រំដែនរួម។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ នាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ ក៏ឆ្លៀតពិតទូលពីបញ្ហាមីនដែលខ្លួនប្រឌិតឡើងដើម្បីចោ.ទប្រកាន់កម្ពុជាទៅកាន់ប្រធានាធិបតីអាមេរិកផងដែរ។

ក្នុងឱកាសនោះ អនុទីន ក៏បានឆ្លៀតសុំអាមេរិកឲ្យបញ្ចុះអត្រាពន្ធគយលើប្រទេសថៃតិចតួចបន្ថែមទៀតដោយមិនអៀនមាត់ ទាំងដែលកាលពីសប្ដាហ៍មុនខ្លួនទើបនិយាយយ៉ាងក្រអឺតក្រទមថា ប្រទេសថៃជាប្រទេសឯករាជ្យ មិនខ្វាយខ្វល់ពីការគំរាមកំហែងរឿងពន្ធរបស់អាមេរិកនោះទេ។

គួរជម្រាបថា ការថ្លែងមិនពិតរបស់នាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ ដើម្បីស្វែងរកការគាំទ្រពីសហរដ្ឋអាមេរិកដូចខាងលើនេះ គឺប្រៀបបាននឹងចោ.រដែលរត់ប្ដឹ.ងប៉ូលីសថាខ្លួនត្រូវបានចោ.រប្ល.ន់ដូច្នេះដែរ។

កម្ពុជា ក្នុងនាមជាប្រទេសដែស្រលាញ់សន្តិភាព បានខិតខំអនុវត្តយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួននូវសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមពីទីក្រុងគូឡាឡាំពួ ដើម្បីរក្សាឲ្យបាននូវកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព និងព្យាយាមធ្វើការអត់ធ្មត់ខ្លាំងបំផុតមិនថាស្ថិតក្នុងស្ថានភាពដែលថៃបង្កភាពតានតឹងយ៉ាងណាក៏ដោយ។ កន្លងមករាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា តែងតែអំពាវនាវឲ្យភាគីថៃ គោរពតាមកិច្ចព្រមព្រៀងខាងលើដូចគ្នា ប៉ុន្តែម្ដងហើយម្ដងទៀតថៃតែងតែប្រឌិតរឿងថ្មីជាលេសមិនចង់ដោះស្រាយបញ្ហាដោយសន្តិវិធី បង្កើតស្ថានការណ៍ និងញុះញង់ចោ.ទប្រកាន់កម្ពុជា មិនចេះចប់មិនចេះហើយ៕

ប្រទេសថៃ ៖ តាមការអះអាងរបស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសថៃ លោក និកនឌេត ផ្លាងគូន កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក Anutin Charnvirakul បានផ្ញើលិខិត១ច្បាប់ទៅប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump ដើម្បីឱ្យកម្ពុជាស្វែងរកសន្តិភាពជាមួយថៃ និងកុំរារាំងការដោះមីននៅព្រំដែន ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបានចោទប្រកាន់កម្ពុជាល្មើសសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមស្តីពីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព (Joint Declaration) នៅទីក្រុងគូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី និងសំណូមពរអាមេរិកកុំផ្អាកការចរចាពន្ធទំនិញ ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបានសំណូមពរទៅលោកប្រធានាធិបតី Trump កុំយកបញ្ហាសន្តិសុខមកពាក់ព័ន្ធជាមួយការចរចាពន្ធទំនិញ និងចោទប្រកាន់កម្ពុជាល្មើសកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព ប្រសិនបើអាមេរិកមានបំណងជំរុញសន្តិភាពកម្ពុជា-ថៃ សូមដាក់សម្ពាធឱ្យកម្ពុជាគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពជាមួយថៃ និងកុំរារាំងការដោះមីន ។ ក្រៅពីនេះ សូមអាមេរិកកុំផ្អាកការចរចាពន្ធទំនិញ រដ្ឋាភិបាលថៃនឹងចរចាពន្ធទំនិញជាមួយអាមេរិកបន្តទៀត ហើយសង្ឃឹមថា លោកប្រធានាធិបតី Trump នឹងយល់ពីគោលជំហររបស់រដ្ឋាភិបាលថៃ ។

ការផ្ញើលិខិតរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ គឺក្រោយពីអាមេរិកផ្អាកការចរចាពន្ធទំនិញជាមួយថៃ រហូតដល់ថៃអនុវត្តឱ្យបានពេញលេញតាមកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជា ពីព្រោះនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបានបញ្ចប់កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព និងចោទប្រកាន់កម្ពុជាល្មើសកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពដោយបង្កប់មីនថ្មីធ្វើឱ្យកងទ័ពថៃរងរបួសនៅតំបន់ហួយតាម៉ារៀ ស្រុកកាន់ថាឡាក់ ខេត្តស៊ីសាកេត កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា កន្លងមក ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបានបន្ទន់ឥរិយាបថរបស់ខ្លួនលើជម្លោះជាមួយកម្ពុជានៅចំពោះមុខអាមេរិក និងនិយាយយកត្រូវដាក់ខាងខ្លួនថា ថៃគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជា ប៉ុន្តែកម្ពុជាល្មើសកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព ថែមទាំងប្រាប់អាមេរិកឱ្យដាក់សម្ពាធលើកម្ពុជាងាកមកស្វែងរកសន្តិភាពជាមួយថៃ ។ ការនិយាយបែបនេះ គឺថៃមានគោលបំណងឱ្យអាមេរិកយល់ព្រមចរចាពន្ធទំនិញឡើងវិញដើម្បីកុំឱ្យប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចថៃធ្ងន់ធ្ងរទាំងឆ្នាំ២០២៥ និងឆ្នាំ២០២៦ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ក្រោយបញ្ចប់កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជាជាឯកតោភាគីក្រោមហេតុផលគ្រាប់មីន លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin បាននិយាយឌឺដងថា លោកមិនខ្វល់ពីអាមេរិកដំឡើងពន្ធទំនិញថៃក្នុងអត្រាខ្ពស់ទេ បើមិនអាចលក់ទំនិញទៅអាមេរិក ថៃនឹងស្វែងរកទីផ្សារថ្មី អាមេរិកមិនអាចដាក់សម្ពាធឱ្យថៃគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពឡើយ ។ ប៉ុន្តែអ្នកនយោបាយជាច្រើនបានរិះគន់ពាក្យសម្តីឥតប្រយោជន៍នេះ ខណៈលោក Anutin ខ្លួនឯងបារម្ភខ្លាំងបន្ទាប់ពីអាមេរិកផ្អាកចរចាពន្ធទំនិញ និងប្រញាប់និយាយលាងខ្លួនថា លោកប្រធានាធិបតី Trump ព្រមចរចាពន្ធទំនិញ អាមេរិកនឹងមិនយកបញ្ហាសន្តិសុខមកពាក់ព័ន្ធនឹងពន្ធទំនិញទេ ថែមទាំងទម្លាក់ពន្ធ២% បើថៃពន្លឿនការសហការដោះមីននៅព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា ។

ទោះយ៉ាងណា ជុំវិញការលើកឡើងរបស់អាមេរិកដែលថានឹងបញ្ចុះពន្ធទំនិញជាមួយថៃ២% ដូចការអះអាងរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin នោះ គឺមិនទាន់មានការប្រកាសជាផ្លូវការពីសេតវិមាន ឬការចុះផ្សាយក្នុងសារព័ត៌មានបរទេសណាមួយឡើយក្រៅពីសារព័ត៌មានថៃ ៕

ប្រទេសថៃ៖ រដ្ឋាភិបាលថៃ ជ្រើសរើសវិធានការណ៍បន្ធូបន្ថយច្បាប់គ្រឿងស្រវឹ.ង មកប្រើប្រាស់ជាមធ្យោបាយទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ ក៏ដូចជាជំរុញឲ្យប្រជាពលរដ្ឋជួបជុំផឹកសុីសប្បាយឲ្យបានច្រើនជាប្រចាំ ដើម្បីដោះស្រាយវិបត្តិភ្ញៀវទេសចរធ្លាក់ចុះ និងបង្កើនប្រាក់ចំណូលសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចជាតិ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Bangkok Post។

កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ រាជរដ្ឋាភិបាលថៃបានចេញសេចក្ដីប្រកាស «លុបចោល» ការហាមឃាត់ការលក់គ្រឿងស្រវឹងពេលរសៀល ក្រោមការសម្រេចចិត្តរបស់គណៈកម្មាធិការគោលនយោបាយជាតិស្តីពីគ្រឿងស្រវឹង បន្ទាប់ពីច្បាប់នេះមានចែងជាច្រើនទសវត្សន៍មកហើយនៅក្នុងប្រទេសថៃ។

ច្បាប់នេះ បានហាមឃាត់ការលក់ភេសជ្ជៈមានជាតិអាល់កុល នៅចន្លោះពីម៉ោង 2 រសៀល ដល់ម៉ោង 5 ល្ងាច ដែលត្រូវបានលុបចោលនៅពេលនេះ គឺដើម្បីជំរុញវិស័យទេសចរណ៍ និងជំរុញការចំណាយក្នុងស្រុក។ ក្នុងន័យនេះ គោលដៅរបស់រដ្ឋាភិបាលថៃគឺមិនមែនកំណត់តែលើភ្ញៀវទេសចរបរទេសតែមួយនោះទេ ពោលគឺគេក៏ជំរុញឲ្យប្រជាពលរដ្ឋថៃធម្មតាទិញ-លក់គ្រឿងស្រវឹ.ងឲ្យបានច្រើនផងដែរ។

លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី Sophon Zarum បានធ្វើការពន្យល់ថា ការរឹតបន្តឹងលើច្បាប់នេះកាលពីមុន គឺដោយសារតែរដ្ឋាភិបាលចង់ការពារមន្ត្រីរាជការពីការផឹកស្រាស្រវឹ.ងក្នុងអំឡុងពេលម៉ោងធ្វើការ ប៉ុន្តនៅក្នុងសង្គមសុីវីល័យរបស់ថៃនៅពេលនេះ បទប្បញ្ញត្តិខាងលើវាហួសសម័យហើយ ជាពិសេសក្នុងពេលដែលសេដ្ឋកិច្ចថៃត្រូវការការជំរុញដោយវិស័យទេសចរណ៍។ លោកសង្ឃឹមថា ចលនានេះនឹងលើកទឹកចិត្តដល់ការចំណាយខ្ពស់ក្នុងរដូវទេសចរណ៍កំពូល រួមមានក្នុងឱកាសពិធីបុណ្យឆ្លងឆ្នាំ និងកម្មវិធីសង្ក្រាន្ត។

គួរជម្រាបថា ជុំវិញការប្រកាសអនុម័តច្បាប់ថ្មីខាងលើនេះ អ្នកជំនាញសុខភាពសាធារណៈបានសម្តែងការព្រួយបារម្ភអំពីហានិភ័យដែលអាចកើតមាន ទោះបីជាអ្នកធ្វើគោលនយោបាយនេះអះអាងថា នឹងធានាឱ្យមានតុល្យភាព អត្ថប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ច ជាមួយនឹងបទប្បញ្ញត្តិដែលមានទំនួលខុសត្រូវគឺអាចសម្រេចបានក៏ដោយ។

ទន្ទឹមជាមួយនឹងការបញ្ចប់ការហាមឃាត់គ្រឿងស្រវឹ.ងនៅពេលរសៀលនេះផងដែរ គណៈកម្មាធិការក៏កំពុងពិនិត្យឡើងវិញនូវបទប្បញ្ញត្តិបន្ថែមទាក់ទងនឹងគ្រឿងស្រវឹងទូទៅ រួមទាំងច្បាប់កំណត់តំបន់សម្រាប់អាជីវកម្មដែលនៅជិតសាលារៀន និងការកែតម្រូវដែលអាចធ្វើទៅបានចំពោះម៉ោងធ្វើការពេលយប់។ ខណៈពេលដែលមិនទាន់មានការសម្រេចចិត្តណាមួយត្រូវបានបញ្ចប់លើវិធានការទាំងនោះ មន្ត្រីមួយចំនួនបាននិយាយថា គោលដៅរួមគឺដើម្បីធ្វើទំនើបកម្មច្បាប់គ្រឿងស្រវឹងរបស់ប្រទេសថៃ ប៉ុន្តែក៏ត្រូវរក្សាការការពារឲ្យសមស្របដើម្បីសុវត្ថិភាពប្រជាជនផងដែរ៕

ប្រទេសថៃ ៖ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃនៅថ្ងៃទី១៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ ទឹកជំនន់នៅខេត្តអយុធ្យាចាប់ផ្តើមស្រកចុះបន្តិចហើយបន្ទាប់ពីលិចជាច្រើនខែ ប៉ុន្តែចំនួនពលរដ្ឋបាត់បង់ជីវិ.តដោយសារទឹកជំនន់ក្នុងខេត្តនេះកើនឡើងរហូតដល់២០នាក់ ។ រីឯលំនៅឋានវិញបានលិចទឹកត្រឹមពាក់កណ្តាល និងខ្លះទៀតលិចរហូតដល់ដំបូល ពលរដ្ឋភាគច្រើននៅតែរស់នៅក្នុងលំនៅឋានព្រោះបារម្ភពីការខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិ ។

ទោះជានៅថ្ងៃទី១៩ ខែវិច្ឆិកា ទឹកជំនន់នៅខេត្តអយុធ្យាបានស្រកចុះបន្តិច ប៉ុន្តែតំបន់ជាច្រើនក្នុងខេត្តនេះមិនទាន់ស្រកចុះនៅឡើយទេ ជាពិសេស នៅឃុំថាឌិនឌែង ទឹកលិចយ៉ាងខ្លាំង ដែលធ្វើឱ្យពលរដ្ឋរងទុក្ខលំបាកត្រូវរស់នៅជាមួយទឹកជំនន់ជាច្រើនខែ ។ ការធ្វើដំណើរចេញ-ចូលឃុំនេះ មិនថាទៅធ្វើការ ឬទិញម្ហូបអាហារ ត្រូវប្រើប្រាស់ទូកទាំងអស់ ។

ការិយាល័យបង្ការ និងកាត់បន្ថយគ្រោះមហន្តរាយខេត្តអយុធ្យាបានរាយការណ៍ពីទឹកជំនន់លិចស្រុកចំនួន១១ ស្មើ១៣៦ឃុំ និង៨៩៩ភូមិ ខណៈពលរដ្ឋរងផលប៉ះពាល់ដោយសារទឹកជំនន់ ស្មើ៦៣,១៧៦គ្រួសារ និងមានពលរដ្ឋស្លាប់រហូតដល់២០នាក់ ។ សាលារៀនដែលត្រូវទឹកលិចមាន៣៣កន្លែងបានផ្អាកការបង្រៀនសិស្សនៅសាលា និងផ្លាស់ប្តូរទៅបង្រៀនតាមអនឡាញ ។ ជាមួយគ្នានេះ វត្តចំនួន៣៨កន្លែង និងអគារមន្ត្រីរាជការ៨កន្លែង បានខូចខាតដោយសារទឹកជំនន់ ។

ឃុំថាឌិនឌែង ស្រុកផាក់ហៃ ខេត្តអយុធ្យា គឺជាតំបន់លិចទឹកខ្លាំងជាងគេ ពីព្រោះនៅជិតទន្លេណយ និងប្រឡាយ ដែលក្នុងឃុំនេះមាន៨ភូមិ និងពលរដ្ឋជាង៦០០គ្រួសារ ។ កម្ពស់ទឹកនៅឃុំថាឌិនឌែង គឺចាប់ពី៣ម៉ែត្រ ទៅ៤ម៉ែត្រ ហើយលំនៅឋានភាគច្រើនត្រូវបានទឹកលិចត្រឹមបង្អួច ដែលធ្វើឱ្យអ្នកភូមិរៀបចំកន្លែងសម្រាកនៅទីខ្ពស់ និងចម្អិនអាហារក្នុងលំនៅឋាន ។

ពលរដ្ឋភាគច្រើននៅឃុំថាឌិនឌែង ជាពិសេស មនុស្សចាស់នៅតែបន្តរស់នៅក្នុងលំនៅឋានទោះជាមានទឹកជំនន់ជាច្រើនខែក្តី ដោយសារបារម្ភពីការខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិ ។ ពួកគេធ្វើដំណើរតាមទូកទៅផ្លូវធំដែលទឹកមិនទាន់លិច និងជិះទូកទៅធ្វើការរោងចក្រ ឬទិញអាហារ ។ ស្ថានការណ៍ទឹកជំនន់នៅឃុំថាឌិនឌែង មិនទាន់ស្រកចុះនៅឡើយទេ ដែលធ្វើឱ្យភូមិជាច្រើនក្លាយជាកោះអណ្តែតទឹក ដែលត្រូវបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្ន និងជួយសង្គ្រោះយ៉ាងដិតដល់ ។

ពលរដ្ឋខេត្តអយុធ្យាប្រាប់ថា ទឹកជំនន់បានលិចប្រមាណជា៣ខែហើយ រហូតដល់ពលរដ្ឋទម្លាប់នឹងការរស់នៅជាមួយទឹក ។ ទោះយ៉ាងណា ឆ្នាំនេះទឹកមិនលិចខ្លាំងដូចឆ្នាំ២០១១ ទេ ប៉ុន្តែអ្នកភូមិជម្លៀសចេញពីលំនៅឋានទៅរស់នៅតាមផ្លូវ ឬផ្ទះសាច់ញាតិ ទោះជាលំបាកក៏ដោយ ក៏ត្រូវអត់ធ្មត់ដែរ ។ ពលរដ្ឋថៃសំណូមពរឱ្យរដ្ឋាភិបាលជួយដោះស្រាយបញ្ហាទឹកជំនន់ដើម្បីសម្រាលទុក្ខលំបាក ពីព្រោះបើទឹកនៅតែលិចបែបនេះ មិនអាចដាំបន្លែបាន និងចង់ផ្លាស់ប្តូរទីលំនៅទៅខេត្តផ្សេង ៕