ដូចដែលបានរំពឹងទុក ពេលនេះក្រុមជ្រុលនិយមថៃរាប់រយនាក់ បានប្រមូលផ្ដុំគ្នានៅមុខស្ថានទូតម៉ាឡេសុី និងសហរដ្ឋអាមេរិក ប្រចាំនៅទីក្រុងបាងកក ដើម្បីធ្វើការទាមទារឲ្យលោកអាន់វ៉ា អុីប្រាហុីម និងលោក ដូណាល់ ត្រាំ ឈប់លូកដៃចូលកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់ថៃលើបញ្ហាព្រំដែនតទៅទៀត ព្រោះមេដឹកនាំប្រទេសទាំងពីរនេះលម្អៀងមកខាងកម្ពុជា។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Khaosod ថ្ងៃទី ២២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២៥។

ក្រុមសកម្មជនជ្រុលនិយមថៃដែលមានឈ្មោះថា «រណសិរ្សរួបរួមដើម្បីអធិបតេយ្យភាព» បានប្រមូលផ្តុំគ្នាកាន់បដាធំៗដែលមានរូបមុខប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី និងជាប្រធានអាស៊ាន លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម និងសម្តេច ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជា ដើរដង្ហែតាមដងផ្លូវនៃទីក្រុងបាងកក ដើម្បីទាមទារឲ្យប្រទេសម៉ាឡេស៊ី និងសហរដ្ឋអាមេរិក ឈប់ចេះដឹងកិច្ចការដោះស្រាយរវាងប្រទេសថៃ និងកម្ពុជា។

លោក Pichit Chaimongkol រួមជាមួយលោក Jatuporn Prompa ដែលជាអ្នកដឹកនាំក្រុមនិងចលនានេះដោយផ្ទាល់ បានថ្លែងទៅកាន់អ្នកយកព័ត៌មានថា ប្រជាជនថៃទទូចឲ្យសហរដ្ឋអាមេរិក និងម៉ាឡេសុី ឈប់ជ្រៀតជ្រែកអធិបតេយ្យភាពរបស់ប្រទេសថៃ ដោយចោ.ទប្រកាន់បន្ថែមទៀតថា ប្រទេសដែលចូលខ្លួនមកធ្វើជាអ្នកសម្របសម្រួលទាំងពីរនេះ មានភាពលម្អៀងមកកាន់កម្ពុជា។

នៅលើផ្ទាំងបដាមួយ ពួកគេបានសរសេរសាររិះគន់ចំពោះសកម្មភាពរបស់ប្រទេសធំៗទាំងពីរថា “គឺជាការគំរាមកំហែងដល់សន្តិសុខជាតិថៃ” និងនាំគ្នាដើរគ្រវីទង់ជាតិថៃបណ្ដើរ ស្រែកតាមផ្លូវបណ្ដើរថា “ឈប់ជ្រៀតជ្រែក។ ប្រទេសថៃ និងប្រធានអាស៊ានត្រូវតែរក្សាអព្យាក្រឹតភាព”។

ជុំវិញសកម្មភាពរបស់ក្រុមជ្រុលនិយមថៃខាងលើ គេមិនឃើញថារដ្ឋាភិបាលថៃ បានចេញសេចក្ដីប្រកាសហាមឃា.ត់ ឬអំពាវនាវកុំឲ្យមានការតវ៉ាទាំងទទឹងទិសបែបនេះនោះទេ ដោយគ្រាន់តែពង្រាយកម្លាំងការពារ ដើម្បីសម្រួលសណ្តាប់ធ្នាប់ចរាចរណ៍តាមដងផ្លូវតែប៉ុណ្ណោះ៕

ប្រទេសថៃ ៖ សារព័ត៌មានថៃរាយការណ៍នៅថ្ងៃទី២២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ ថា ភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងជាច្រើនថ្ងៃបានធ្វើឱ្យស្រុកជាច្រើននៅខេត្តសុងក្លា ជាពិសេស ស្រុកហាតយៃ មានទឹកជំនន់ហូរមកភ្លាមៗលិចផ្លូវធំ ខណៈលំនៅឋាន សណ្ឋាគារ និងអគារសំខាន់ៗជាច្រើនកន្លែងរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ។ អាជ្ញាធរបានបង្កើនការជម្លៀសពលរដ្ឋទៅកាន់កន្លែងសុវត្ថិភាព ក្រោយពីកម្ពស់ទឹកជំនន់នៅភូមិនានាកើនឡើងខ្លាំង រីឯស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធបន្តតាមដានស្ថានការណ៍ទឹកជំនន់យ៉ាងដិតដល់រយៈពេល២៤ម៉ោង ។

ទឹកជំនន់ភ្លាមៗនៅស្រុកហាតយៃ និងស្រុកបាងក្លាំ ខេត្តសុងក្លា បណ្តាលឱ្យផ្លូវធំៗជន់លិចពុំអាចឱ្យរថយន្តធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ ពលរដ្ឋនាំគ្នាយកយានជំនិះទៅចតលើស្ពាន និងទីខ្ពស់គេចពីទឹកជំនន់ ។ អាជ្ញាធរអគ្គិសនីខេត្តសុងក្លា បានផ្តាច់ចរន្តអគ្គិសនី១៦តំបន់ តាំងពីម៉ោង៩ព្រឹកថ្ងៃទី២២ ខែវិច្ឆិកា ដើម្បីសុវត្ថិភាព និងត្រៀមផ្តាច់ចរន្តអគ្គិសនីនៅតំបន់ផ្សេងទៀត បើកម្ពស់ទឹកនៅតែកើនឡើងខ្ពស់ ។ អាជ្ញាធរអគ្គិសនីបានជូនដំណឹងទៅពលរដ្ឋឱ្យបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្ន ដោយហាមបើក-បិទកុងតាក់ភ្លើងពេលកំពុងឈរក្នុងទឹក, ហាមយកដៃចាប់ឧបករណ៍សើម និងទូរស័ព្ទមកកាន់អាជ្ញាធរអគ្គិសនីជាបន្ទាន់ បើមានហេតុការណ៍កើតឡើង ។

តាមសេចក្តីរាយការណ៍ គឺនៅព្រឹកថ្ងៃទី២២ ខែវិច្ឆិកានេះ បរិមាណទឹកបានកើនឡើងខ្ពស់យ៉ាងឆាប់រហ័សធ្វើឱ្យតំបន់ជាច្រើននៅស្រុកហាតយៃ ខេត្តសុងក្លា លិចទឹកយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរឈានដល់កម្រិតប្រកាសអាសន្ន ។ ការធ្វើដំណើរតាមផ្លូវសំខាន់ៗត្រូវបានកាត់ផ្តាច់ដោយសារខ្សែទឹកហូរ ខណៈផ្លូវនៅភូមិហួសាផាន ស្រុកបាងក្លាំ មានទឹកលិចខ្លាំងរហូតរថយន្តពិបាកបើកបរ ចំណែកផ្លូវឆ្ពោះ កាន់ស្រុកហាតយៃ ត្រូវបានទឹកជំនន់ហូរកាត់ផ្តាច់មួយចំនួនធំធ្វើឱ្យពលរដ្ឋយកយានជំនិះទៅចតនៅទីខ្ពស់ៗគេចពីទឹកជំនន់ ។

ដូចគ្នានេះ អាជីវករលក់ដូរទំនិញនៅផ្សារណាត់ និងបរិវេណស្ពានក្បែរផ្លូវរថភ្លើងខេត្តសុងក្លាស ក៏បានប្រមូលអីវ៉ាន់គេចពីទឹកជំនន់ដែរ ដើម្បីការពារការខូចខាតដោយសារកម្ពស់ទឹកកើនឡើងខ្ពស់មិនឈប់ឈរ ។ អាជ្ញាធរស្រុកហាតយៃបានបញ្ជូនភ្នាក់ងារសង្គ្រោះទៅជួយជម្លៀសពលរដ្ឋចេញពីតំបន់គ្រោះថ្នាក់ និងដឹកជញ្ជូនសម្ភារៈទៅកាន់ទីខ្ពស់ ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាពនៅតំបន់ទឹកជំនន់ និងកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ ។

នៅថ្ងៃដដែល ពេលធ្វើដំណើរទៅដល់ខេត្តខនគែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក Anutin Charnvirakul បាននិយាយពីស្ថានការណ៍ទឹកជំនន់នៅខេត្តភាគខាងត្បូងប្រទេសថៃឈានដល់កម្រិតប្រកាសអាសន្នថា លោកមានផែនការជួយសង្គ្រោះ និងបញ្ជូនភ្នាក់ងារសង្គ្រោះមកកាន់ខេត្តសុងក្លារួចហើ ព្រមទាំងផ្តល់ប្រាក់ឧបត្ថម្ភដល់ពលរដ្ឋរងផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដោយសារទឹកជំនន់ ។ លោកបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងនឹងទឹកជំនន់នៅខេត្តភាគខាងត្បូង ហើយលោកនឹងពិនិត្យមើលការខូចខាតដោយផ្ទាល់ភ្នែកនារសៀលថ្ងៃទី២២ ខែវិច្ឆិកា ។

គួរបញ្ជាក់ថា ស្រុកហាតយៃមានទឹកជំនន់ខ្លាំងឈានទៅប្រកាសអាសន្ន ដោយសារមានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងជាបន្តបន្ទាប់ធ្វើឱ្យតំបន់ជាច្រើន ជាពិសេស តំបន់ទំនាបមានទឹកជំនន់ហូរមកភ្លាមៗ ហើយកម្ពស់ទឹកនឹងកើនឡើងបន្តទៀតបើភ្លៀងនៅតែបន្តធ្លាក់ខ្លាំង និងទឹកហូរចូលប្រឡាយនានាយឺតបំផុត ។ ទឹកជំនន់ធ្ងន់ធ្ងរនៅខេត្តសុងក្លា កើតឡើងស្របពេលគ្នានឹងបណ្តាខេត្តផ្សេងៗរបស់ថៃបានជន់លិចខ្លាំង ដូចជា ខេត្តអយុធ្យាលិចទឹកជាច្រើនខែ ដែលចាត់ទុកជាគ្រោះធម្មជាតិក្រៅពីរញ្ជួយដី បាក់ដី និងខ្យល់ព្យុះ ៕

អ្នកវិភាគនយោបាយនៅអាស៊ីនិយាយថា ជម្លោះការទូតរវាងចិន-ជប៉ុន គឺជាការចាប់ផ្តើមប៉ុណ្ណោះ ប្រទេសទាំងពីរអាចនឹងមានជម្លោះខ្លាំងជាងនេះ ដោយសារនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន លោកស្រី Sanae Takaichi បង្ហាញគោលជំហរគាំទ្រតៃវ៉ាន់ ។ ចិនចាត់ទុកពាក្យសម្តីរបស់លោកស្រីជាកំហុសដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ និងទាមទារឱ្យពាក្យសម្តីរបស់ខ្លួនវិញជាបន្ទាន់ បើមិនដូច្នោះទេ ជប៉ុននឹងទទួលលទ្ធផលតបស្នងមិនខាន ប៉ុន្តែលោកស្រីនៅតែមិនព្រមដកពាក្យសម្តី ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន លោកស្រី Sanae Takaichi បាននិយាយក្នុងរដ្ឋសភាកាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែវិច្ឆិកា ថា នឹងបញ្ជូនកងទ័ពទៅជួយការពារតៃវ៉ាន់ បើចិនវាយប្រហារ ដែលធ្វើឱ្យចិនកោះហៅមន្ត្រីទូតជប៉ុនមកបំភ្លឺពីគោលជំហររដ្ឋាភិបាលជប៉ុនចំពោះតៃវ៉ាន់ ពីព្រោះចិនចាត់ទុកតៃវ៉ាន់ជាទឹកដីរបស់ខ្លួន ។ ក្រោយមក ជប៉ុនបានបញ្ជូនលោក ខាណាអិ ម៉ាសាអាគិ ប្រធានការិយាល័យកិច្ចការអាស៊ីនៃក្រសួងការបរទេស ទៅជួបលោក Liu Jinsong ប្រធានការិយាល័យកិច្ចការអាស៊ីក្រសួងការបរទេសចិននៅទីក្រុងប៉េកាំង ដើម្បីបញ្ជាក់ពីគោលជំហររដ្ឋាភិបាលជប៉ុន ប៉ុន្តែចិននៅតែទាមទារឱ្យនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុនដកពាក្យសម្តី ខណៈពលរដ្ឋចិនធ្វើពហិការមិនទស្សនាភាពយន្តជប៉ុន ។

អ្នកវិភាគនយោបាយនៅអាស៊ីបាននិយាយមកកាន់សារព័ត៌មាន Reuters កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែវិច្ឆិកា ថា ជម្លោះការទូតរវាងចិន-ជប៉ុនពេលនេះ គឺជាការចាប់ផ្តើមប៉ុណ្ណោះ ហើយជម្លោះការទូតអាចនឹងខ្លាំងជាងនេះ និងត្រូវរកវិធីដោះស្រាយបញ្ហា ។ ទោះជាជប៉ុនបានបញ្ជូនមន្ត្រីរបស់ខ្លួនទៅចរចាជាមួយចិនដើម្បីបន្ធូរបន្ថយស្ថានការណ៍តានតឹងក្តី ប៉ុន្តែពុំទទួលផលឡើយ ពីព្រោះមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ចិននិយាយក្រោយចរចាជាមួយជប៉ុនថា ចិនមិនពេញចិត្តលទ្ធផលចរចា ។

សាស្ត្រាចារ្យនយោបាយ និងអន្តរជាតិឈ្មោះ Stephen Nagy នៅសាកលវិទ្យាល័យគ្រីស្ទានអន្តរជាតិ (International Christian University) ថា ជម្លោះការទូតចិនជប៉ុនដែលបានកើតឡើងក្រោយពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុនបង្ហាញគោលជំហរគាំទ្រតៃវ៉ាន់ គឺជាការចាប់ផ្តើម ដោយចិនបានបង្កើនការដាក់សម្ពាធជប៉ុនកាន់តែខ្លាំង ។ សាស្ត្រាចារ្យរូបនេះបាននិយាយពីជម្លោះចិនជាមួយអូស្ត្រាលីកាលពីឆ្នាំ២០២០ ដែលពេលនោះ ចិនធ្វើពហិការមិនទិញទំនិញអូស្ត្រាលី វាដូចគ្នានឹងចិនទើបតែបញ្ឈប់ការនាំចូលអាហារសមុទ្រជប៉ុនពេលនេះ ។

ចំណែកជម្លោះការទូតជាមួយជប៉ុនពេលនេះ គឺចិនបង្ហាញការមិនពេញចិត្តយ៉ាងខ្លាំង និងចាត់វិធានការជាច្រើនដើម្បីឱ្យសេដ្ឋកិច្ចជប៉ុនធ្លាក់ចុះ ដូចជា ៖ ចិនហាមពលរដ្ឋធ្វើដំណើរទៅជប៉ុន និង ឈប់ទិញអាហារសមុទ្រជប៉ុន ។ ចិនថែមទាំងមិនចូលរួមកម្មវិធីវប្បធម៌ជាច្រើន និងលុបចោលជំនួបរវាងនាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន លោក Li Qiang ជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន នៅក្រៅកិច្ចប្រជុំមេដឹកនាំប្រទេស G20 នៅអាហ្រ្វិកខាងត្បូងនាសប្តាហ៍ទី៣ ខែវិច្ឆិកា ។

ចំណែកអ្នកវិភាគផ្សេងទៀតបានប្រៀបធៀបជម្លោះការទូតពេលនេះ គឺដូចគ្នានឹងជម្លោះរវាងចិន-ជប៉ុនកាលពីឆ្នាំ២០១២ ពាក់ព័ន្ធនឹងការគ្រប់គ្រងប្រជុំកោះ ។ ពេលនោះ នៅប្រទេសចិនមានការធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងជប៉ុន ដែលធ្វើឱ្យមេដឹកនាំប្រទេសទាំងពីរមិនជជែកគ្នាអស់រយៈពេល២ឆ្នាំកន្លះ ខណៈជម្លោះការទូតលើកនេះកើតឡើងដោយសារនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីជប៉ុននិយាយថា នឹងបញ្ជូនកងទ័ពទៅការពារតៃវ៉ាន់ បើរងការវាយប្រហារពីចិន ។

តាមការលើកឡើងរបស់មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលជប៉ុន គឺលោកស្រី Sanae Takaichi ចង់បញ្ជូនកងទ័ពទៅការពារតៃវ៉ាន់ គឺលោកស្រីពុំបានត្រៀមខ្លួនទេ លោកស្រីនិយាយបែបនេះពេលឆ្លើយតបសំណួររបស់មន្ត្រីគណបក្សប្រឆាំងក្នុងរដ្ឋសភា ៕

ខេត្តឈុនបុរី៖ ភ្ញៀវទេសចរជាង 10នាក់ បណ្ដែតខ្លួនស្នើសុំជំនួយលើផ្ទៃទឹក ខណៈក្រោយមកត្រូវបានជួយសង្គ្រោះចំនួន 4នាក់ រីឯ9នាក់ផ្សេងទៀតត្រូវបានបាត់ខ្លួនរកមិនទាន់ឃើញ ក្នុងហេតុការណ៍លិចទូកទេសចរ នៅតាមបណ្តោយផ្លូវរវាងកោះឡាន និងឆ្នេរម៉ានវិឆៃ ក្នុងខេត្តឈុនបុរី ប្រទេសថៃ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Khaosod។

កាលពីថ្ងៃទី21 ខែវិច្ឆិកា មជ្ឈមណ្ឌលបញ្ជាការសម្រាប់ការអភិរក្សផលប្រយោជន៍ជាតិនៅសមុទ្រ តំបន់ 1 ខេត្តឈុនបុរី ទទួលបានសេចក្ដីរាយការណ៍ថា មានទូកទេសចរណ៍មួយគ្រឿងបានលិច ខណៈដឹកអ្នកដំណើរចំនួន 12នាក់ និងតៃកុងម្នាក់ ទៅកម្សាន្តនៅកោះឡាន ដែលក្នុងនោះមានមនុស្ស 9នាក់ បានបាត់ខ្លួននៅក្នុងទឹក ដោយមិនដឹងថាជោគវាសនារបស់ពួកគេនឹងទៅជាយ៉ាងណាឡើយ។ តាមការបញ្ជាក់ មនុស្សទាំង13នាក់នៅលើទូកនោះ គឺសុទ្ធតែជាជនជាតិថៃ។

បន្ទាប់ពីការស៊ើបអង្កេត នៅពេលដែលទូកចាកចេញពីកោះឡានវាបានជួបប្រទះនឹងរលកខ្លាំង និងម៉ាស៊ីនបូមទឹកដែលមានបញ្ហា ដែលបណ្តាលឱ្យទូកលិចនៅម៉ោងប្រហែល 9:០០ ព្រឹក។ ភ្លាមៗអ្នកដំណើរ 4នាក់នៅលើទូក (រួមទាំងក្មេងស្រីម្នាក់) ត្រូវបានជម្លៀសចេញឡើងលើទូកសង្រ្គោះ ខណៈអ្នកដែលនៅសល់ចំនួន 8នាក់ផ្សេងទៀត រួមទាំងក្មេងប្រុសពីរនាក់ត្រូវបណ្ដែតខ្លួនលើផ្ទៃទឹក ដែលធ្វើឱ្យមនុស្សទាំងនោះប្រឈមនឹងហានិភ័យខ្ពស់ ដោយសារតែពួកគេមិនអាចហែលទឹកបាន។

នាយកដ្ឋានសមុទ្រឈុនបុរីបានប្រកាសពីចេតនារបស់ខ្លួនក្នុងការដាក់ពង្រាយនាវា 4008 ដើម្បីធ្វើប្រតិបត្តិការស្វែងរក និងជួយសង្គ្រោះជាបន្ទាន់នេះ តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រតិបត្តិការស្វែងរក និងជួយសង្គ្រោះកំពុងជួបនឹងឧបសគ្គ ដោយសារស្ថានភាពរលក និងខ្យល់បក់ខ្លាំងនាពេលបច្ចុប្បន្ន។

គួរបញ្ជាក់ថា នេះគឺជាឧបទ្ទេវហេតុលិចទូកទេចរណ៍ជាលើកទី2 ហើយនៅក្នុងសប្ដាហ៍នេះសម្រាប់ប្រទេសថៃ ដោយកាលពីថ្ងៃទី21 ខែវិច្ឆិកា មានករណីលិចទូកទេសចរណ៍ធំមួយានៅបរិវេណកោះក្រាដាត ស្ថិតនៅឆ្ងាយពីកំពង់ផែកោះគុត ប្រមាណ15គីឡូម៉ែត្រ។

ហេតុការណ៍នោះ បានធ្វើឲ្យរភ្ញៀវទេសចរចំនួន 92នាក់ រួមទាំងអ្នកធ្វើការលើទូកចំនួន 5នាក់ ស្រែកដង្ហើយរកជំនួយទាំងភ័.យស្លន់ស្លោ.រ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ដោយសារតែភ្ញៀវទេសចរទាំងនោះសុទ្ធតែមានអាវការពារគ្រប់ៗគ្នា ដូច្នេះមិនបង្កឲ្យនរណាម្នាក់បាត់ខ្លួន ឬលង់ទឹកឡើយ៕