ប្រទេសចិន៖ ដើម Lychee បុរាណនៅខេត្ត Sichuan ភាគនិរតីនៃប្រទេសចិន កំពុងរស់ឡើងវិញ ខណៈដែលវាបានបង្កើតផ្លែផ្កាពេញមែករបស់វា បន្ទាប់ពីអវត្តមានអស់រយៈពេល ១១ ឆ្នាំ។

យោតាមអ្នកជំនាញបានឱ្យដឹងថា ដើមឈើបុរាណនេះត្រូវបានដាំមុនរាជវង្សថាង (៦១៨ – ៩០៧)។ ដែលបច្ចុប្បន្នវាមានអាយុកាល ១,៥០០ ឆ្នាំ នឹងមានអង្កត់ផ្ចិត ៥,៦ម៉ែត្រ រួមជាមួយកម្ពស់ ១៦-២០ ម៉ែត្រ។ ផ្លែឈើនេះក៏ត្រូវបានគេប្រគល់ជូនអធិរាជដើម្បីសោយ ម្តងរួចទៅហើយ។ ទោះបីជាជាងមួយពាន់ឆ្នាំបានកន្លងផុតទៅក៏ដោយ ក៏មែក និងស្លឹករបស់វានៅតែខៀវស្រងាត់។

នៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៩ រដ្ឋាភិបាលខេត្ត Sichuan បានបញ្ជាក់ និងប្រកាសថានេះជាដើមឈើបុរាណទី ១ ដែលស្ថិតនៅក្នុងបញ្ជីការពារក្នុងតំបន់។ គួរបញ្ជាក់ដែរថា ដើមលីឈីបុរាណមួយដើមនេះមិនបានបង្កើតផ្លែអស់រយៈពេល ១១ ឆ្នាំមកហើយ។ ស្រាប់តែថ្មីៗនេះ ដើមឈើចំណាស់ Lychee ក៏បានបង្កើតផ្លែផ្កាពេញមែករបស់វាម្តងទៀត ដែលធ្វើឱ្យអ្នកភូមិភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង ។

អ្នកស្រុក Sichuan ម្នាក់បានចែករំលែកថា “យើងពិតជាមានមោទនភាពណាស់ដែលមានដើមឈើបុរាណមានប្រវត្តិដ៏យូរលង់បែបនេះ” ខ្ញុំពិតជាចង់ភ្លក់រសជាតិនៃផ្លែគូលេន ដែលមានអាយុកាលរាប់ពាន់ឆ្នាំនេះណាស់៕ប្រភព៖vnexpress

ប្រទេសជប៉ុន ៖ កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែមិថុនា កន្លងមក សារព័ត៌មាន Kyodo News បានរាយការណ៍ថា តាមលទ្ធផលសិក្សាស្រាវជ្រាវចុងក្រោយបង្អស់របស់ស្ថាប័នវេជ្ជសាស្ត្រមួយ កាលពីខែតុលា ឆ្នាំ២០២២ បញ្ជាក់ថា កូនសិស្សរៀននៅកម្រិតបឋមសិក្សា រហូតដល់មធ្យមសិក្សាប្រមាណ១៣% នៅប្រទេសជប៉ុន កើតជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត ដោយសារការរាតត្បាតនៃជំងឺកូវីដ-១៩ ហើយពួកគេត្រូវទទួលបានការព្យាបាលពីគ្រូពេទ្យ ។

មជ្ឈមណ្ឌលជាតិផ្នែកសុខភាព និងការអភិវឌ្ឍកុមារបញ្ជាក់ថា ការដាក់កំណត់សកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃដើម្បីការពារការឆ្លងរាតត្បាតនៃជំងឺកូវីដ-១៩ នៅប្រទេសជប៉ុន ដូចជា ការតម្រូវឱ្យពាក់ម៉ាស់ និងការញ៉ាំអាហារដោយមិនជជែកគ្នា គឺអាចជាកត្តាមួយធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាពផ្លូវចិត្តកុមារ ។

គេបានធ្វើការស្ទង់មតិនេះជាមួយកូនសិស្សប្រមាណ៣.០០០នាក់ ដែលរៀននៅកម្រិតបឋមសិក្សា រហូតដល់មធ្យមសិក្សា ហើយការស្ទង់មតិរកឃើញថា អ្នកឆ្លើយតប១៣% កើតជំងឺផ្លូវចិត្តមិនធ្ងន់ធ្ងរ និងធ្ងន់ធ្ងរខ្លាំង រហូតត្រូវទៅព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យ ។ តួលេខនេះខ្ពស់ជាង៦% បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០២០ និង១១% នៅឆ្នាំ២០២១ ហើយជំងឺផ្លូវចិត្តរបស់ពួកគេខុសប្លែកគ្នាពីការស្ទង់មតិនៅពេលមុន ។

បច្ចុប្បន្ននេះ បើទោះជាការរឹតបន្តឹងលើជំងឺកូវីដ-១៩ ត្រូវបានបន្ធូរបន្ថយក្តី ប៉ុន្តែស្ថាប័នវេជ្ជសាស្ត្រនៅតែចាត់ទុកថា កុមារមួយចំនួនត្រូវការពេលវេលាដើម្បីឱ្យរាងកាយ និងផ្លូវចិត្តពួកគេបានល្អប្រសើរឡើងវិញ ។ នាយកផ្នែកឱសថសង្គមលើកឡើងថា មនុស្សចាស់ត្រូវតែយកចិត្តទុកដាក់ជាមួយកុមារឱ្យបានច្រើនជាងធម្មតា និងស្តាប់ពួកគេ ហើយគេត្រូវដាក់ផែនការស្រាវជ្រាវពីផលប៉ះពាល់នៃជំងឺរាតត្បាតមកលើសុខភាពកុមារបន្ថែមទៀត ៕ ប្រភព ៖ mgronline

រដ្ឋធានីកៀវ៖ ទំនប់ទឹកកាខូវកា (Kakhovka) សាងសង់ នៅក្នុងសម័យអតីតសហភាពសូវៀត នៅភាគខាងត្បូងរបស់ប្រទេសអ៊ុយក្រែន គ្រប់គ្រងដោយកម្លាំងទាហានរុស្ស៊ី បានរងការបំផ្ទុះ បណ្ដាលឲ្យមានទឹកជំនន់ ជន់លិចពាសពេញ នៅក្នុងតំបន់សង្គ្រាម។

សារព័ត៌មានអារ៉ាប់អន្ដរជាតិ បានចេញផ្សាយ នៅរសៀល ថ្ងៃអង្គារ ទី៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣ ថា ក្រុមមន្រ្ដីរុស្ស៊ី និង អ៊ុយក្រែន បានស្ដីបន្ទោស ដាក់គ្នាទៅវិញទៅមក ជុំវិញការបំផ្ទុះទំនប់ទឹកដ៏ធំបំផុត បន្សល់ទុកតាំងពីសម័យអតីតសហភាពសូវៀត។ សកម្មភាពបែបនេះ បានបង្កឲ្យមានទឹកជំនន់ជន់លិចពាសពេញ នៅតំបន់សង្គ្រាម។

បើតាមវីដេអូមួយ មិនអាចផ្ទៀងផ្ទាត់ប្រភព ត្រូវបានបង្ហោះ នៅលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គម បង្ហាញអំពីការផ្ទុះយ៉ាងខ្លាំង ជុំវិញទំនប់កាខូវកា (Kakhovka)។ ចំណែកវីដេអូផ្សេងៗទៀត ក៏បានបង្ហាញ អំពីទឹកហៀរចេញពីទំនប់បាក់បែកនោះ ដោយមានអ្នកឈរមើល បង្ហាញអំពីការតក់ស្លុតរបស់ពួកគេ ខណៈអ្នកខ្លះបានស្រែកខ្លាំងបន្លឺឡើង។

ទំនប់ទឹកដ៏ធំនោះ មានកម្ពស់៣០ម៉ែត្រ និង ប្រវែង៣,២គីឡូម៉ែត្រ ហើយវាអាចផ្ទុកទឹកស្មើទៅនឹងទំហំបឹងទឹកប្រៃដ៏ធំ (Great Salt Lake) ស្ថិតក្នុងរដ្ឋយូថា (Utah) របស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ សំណង់ទំនប់ទឹកដ៏មហិមានេះ ត្រូវបានសាងសង់ឡើង នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៥៦ ដោយឆ្លងកាត់ដងទន្លេនីប្រូ (Dnipro) សម្រាប់ជាផ្នែកមួយ នៃរោងចក្រវារីអគ្គិសនីកាខូវកា (Kakhovka) ផងដែរ។

ទំបន់ទឹកវារីអគ្គិសនីនេះ តែងតែផ្គត់ផ្គង់ទឹកសាបយ៉ាងសំខាន់ ទៅដល់ឧបទ្វីបគ្រីមៀ (Crimea) របស់អ៊ុយក្រែន ត្រូវបានរុស្ស៊ី រឹបអូសយក នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៤ ហើយវាបានផ្គត់ផ្គង់ទឹកដល់រោងចក្រនុយក្លេអ៊ែរហ្សាប៉ូរីសហ្សា (Zaporizhzhia) ដែលស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ទាហានរុស្ស៊ី។

ក្រុមមន្រ្ដីលើកបន្ទុប ដោយក្រុងមូស្គូ បានអះអាង ថា ឥឡូវនេះ មិនទាន់មានគ្រោះថ្នាក់ណាមួយ ដល់រោងចក្រនុយក្លេអ៊ែរដ៏ធំបំផុតរបស់អឺរ៉ុបមួយនេះ ដែលបានបង្កឡើង ដោយការខូចខាតទំនប់វារីអគ្គិសនីនោះឡើយ។ ចំណែកស្ថានីយថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ នៅតែបន្ដមានទឹកស្អំ មកពីអាងស្ដុកទឹកនោះដែរ។

កងទ័ពអ៊ុយក្រែន បានចោទប្រកាន់ដល់កម្លាំងទាហានរុស្ស៊ី ជាអ្នកបំផ្ទុះទំនប់វារីអគ្គិសនីដ៏ធំនោះ ខណៈប្រភពនានារបស់រុស្ស៊ី បានស្ដីបន្ទោស ទៅលើអ៊ុយក្រែន ជាអ្នកបំផ្ទុះ។

ទីបញ្ជាការទក្សិណរបស់កងទ័ពអ៊ុយក្រែន បានបញ្ជាក់ នៅលើទំព័របណ្ដាញសង្គមហ្វេសប៊ុក នៅថ្ងៃអង្គារ ថា «ទំនប់ទឹកដ៏ធំកាខូវកា ត្រូវបានបំផ្ទុះ ដោយកងកម្លាំងទាហានរបស់រុស្ស៊ី កាន់កាប់តំបន់នោះ។ ទំហំនៃការបំផ្លិចបំផ្លាញ ធ្វើឲ្យល្បឿន និង បរិមាណទឹក ហូរយ៉ាងខ្លាំង ជន់លិចតំបន់នោះ»។

ដោយឡែក ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានរុស្ស៊ី បានរាយការណ៍ ថា ទំនប់ទឹក គ្រប់គ្រងដោយកម្លាំងរបស់រុស្ស៊ី ត្រូវបានកម្ទេច ដោយការបាញ់ផ្លោងដាក់ ខណៈក្រុមមន្រ្ដី លើកបន្ដុបដោយរុស្ស៊ី បានអះអាង ថា នេះជាអំពើភេរវកម្ម បង្កឡើងដោយអ៊ុយក្រែន។

លោក អូឡែកស៊ី ដានីឡូវ (Oleksiy Danilov) លេខាធិការក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ និង ការពារជាតិអ៊ុយក្រែន បានសរសេរ នៅលើបណ្ដាញសង្គម Twitter នៅថ្ងៃអង្គារ ថា ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន លោក វ៉ូឡូឌីមៀរ ហ្សេឡែនស្គី (Volodymyr Zelenskyy) នឹងបើកកិច្ចប្រជុំបន្ទាន់មួយ ជុំវិញការបំផ្ទុះទំនប់ណូវ៉ាកាខូវ៉ា (Nova Kakhova) នៅភាគខាងត្បូងរបស់ប្រទេសអ៊ុយក្រែន៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ ឆ្នេរសមុទ្រនៅរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា សហរដ្ឋអាមេរិក និងបាត់បង់៧០% នៅឆ្នាំ២១០០ ឬប្រមាណ៧០ឆ្នាំទៀត ដោយសារអាកាសធាតុក្តៅធ្វើឱ្យកម្រិតទឹកសមុទ្រកើនឡើង ។ នេះបើតាមការវិភាគ និងតាមដានទិន្នន័យពីផ្កាយរណបកាលពីឆ្នាំ២០១៧ របស់ក្រុមស្រាវជ្រាវភូមិសាស្ត្រអាមេរិក ។ ពួកគេបានពិនិត្យមើលបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុដែលកើតឡើង វាយតម្លៃនិន្នាការនាថ្ងៃអនាគត រួមទាំងបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុផងដែរ ។

ក្រុមស្រាវជ្រាវភូមិសាស្ត្រអាមេរិករកឃើញថា ឆ្នេរសមុទ្រនៅរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា ដែលមានប្រវែង១.៧៧០គីឡូម៉ែត្រកំពុងត្រូវបានបំផ្លាញបន្តិចម្តងៗដោយសារទឹកហូរច្រោះ ហើយវានឹងបាត់បង់ចាប់ពី២៥% ដល់៧០% នៅឆ្នាំ២១០០ ។ ការបាត់បង់នេះ ក៏អាស្រ័យលើបរិមាណកាបូនដែលគេបានបញ្ចេញទៅលើបរិយាកាសផងដែរ ដែលនឹងធ្វើឱ្យពិភពលោកក្តៅខ្លាំងជាងមុន ។

ប្រធានក្រុមស្រាវជ្រាវភូមិសាស្ត្រអាមេរិក លោក Sean Vitousek បានលើកឡើងថា ៖ «ឆ្នេរសមុទ្រដ៏ល្បីល្បាញបំផុតនៅរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ានឹងបាត់បង់សភាពដើមរបស់វា ហើយមិនមែនជាការបាត់បង់ធនធានធម្មជាតិប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាជាការបាត់បង់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងស្ថេរភាពរបស់អ្នករស់នៅក្បែរនោះទៀតផង» ។

ការស្រាវជ្រាវកាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០២៣ បញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្ន កម្រិតទឹកសមុទ្របានកើនឡើង០,៩១ម៉ែត្រ ហើយធ្វើឱ្យទឹកហូរច្រោះនៅតាមឆ្នេរសមុទ្រ ក្នុងនោះ នៅឆ្នេរសមុទ្ររដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ាមានបញ្ហាទឹកហូរច្រោះក្នុងរយៈពេលយូរ ។ ប៉ុន្តែអ្នកជំនាញនិយាយថា គេត្រូវសិក្សាបន្ថែម ព្រោះនៅមានកត្តាជាច្រើនទៀតដើម្បីឱ្យប្រាកដថា ហេតុការណ៍នេះនឹងកើតឡើងនាថ្ងៃអនាគត ។

ការស្រាវជ្រាវនេះបង្ហាញឱ្យឃើញថា ឆ្នេរសមុទ្រកំពុងតែផ្លាស់ប្តូរ ហើយអាចត្រូវប្រើប្រាស់ចំណេះដឹង និងសមត្ថភាពរបស់មនុស្សដើម្បីរក្សាធនធានធម្មជាតិ ។ បច្ចុប្បន្ន អាជ្ញាធរនៅរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ាបានគាំទ្រឱ្យទីក្រុងនានាកែលម្អច្រាំងឱ្យរឹងមាំជាងមុន ។ លោក Sean Vitousek បន្ថែមថា ៖ «ការកែលម្អច្រាំងនេះ មិនថាការសាងសង់ច្រាំងថ្មទប់ទឹកសមុទ្រ ឬការតម្រៀបថ្មធំៗទប់ទល់នឹងទឹករលក ឬការការពារខ្សាច់ធម្មជាតិ គឺត្រូវប្រើប្រាស់ការព្យាយាមយ៉ាងខ្លាំង ទើបអាចធ្វើទៅបាន» ៕ ប្រភព ៖ environman

ប្រទេសកូរ៉េខាងជើង ៖ សារព័ត៌មាន Delhi NK បានចុះផ្សាយថា មន្ត្រីរាជការ និងនិស្សិតជាច្រើននាក់ត្រូវបានគេបញ្ជូនពីទីក្រុងព្យុងយ៉ាងទៅកាន់តំបន់វាលស្រែក្នុងខេត្តវាំងហែតាយ ស្ថិតនៅភាគខាងលិចប្រទេសកូរ៉េខាងជើង ហើយសូម្បីតែមន្ត្រីទូតរុស្ស៊ីប្រចាំនៅកូរ៉េខាងជើង ក៏ត្រូវបានគេស្នើឱ្យបញ្ចេញកម្លាំងពលកម្មផងដែរ ដោយមានការឃោសនាបបួលឱ្យមន្ត្រីទូតមកធ្វើការក្នុងកសិដ្ឋានបន្លែនៅក្បែរក្រុងម៉ាន់ផូ ។ ខេត្តវាំងហែតាយ ត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះថាជា «កន្ត្រកនំប៉័ង» របស់កូរ៉េខាងជើង ដោយសារខេត្តនេះមានផ្ទៃដីរាបស្មើ និងមានភ្នំតិចជាងខេត្តផ្សេងទៀត ហើយសមស្របក្នុងការធ្វើស្រែចម្ការផងដែរ ។

សារព័ត៌មាន Delhi NK ជាសារព័ត៌មានផ្លូវការរបស់កូរ៉េខាងជើង ដែលបានសរសើរពីការប្រឹងប្រែងបង្កបង្កើនផលស្រូវក្នុងតំបន់របស់ក្រុមអ្នកស្ម័គ្រចិត្ត ព្រមទាំងសរសើរពីការជួយរបស់ក្រសួងផ្សេងៗ ដូចជា វិទ្យាស្ថានជាតិ និងភ្នាក់ងារនានារបស់រដ្ឋាភិបាល ។ ចំណែកអ្នកស្រុកនិយាយថា គេបានរៀបចំកន្លែងស្នាក់នៅក្នុងខេត្តសម្រាប់អ្នកស្ម័គ្រចិត្តទាំងអស់ដែលធ្វើដំណើរមកពីទីក្រុង ដើម្បីមកជួយស្រោចទឹក និងដាក់ជីដំណាំ ក្រៅពីនេះ ក៏មានអ្នកស្ម័គ្រចិត្តមកជួយដាំកូនឈើផងដែរ ។

សារព័ត៌មាន Rodong Sinmun ចុះផ្សាយថា មន្ត្រីទូតរុស្ស៊ីបានជួយកម្ចាត់ស្មៅនៅសួនបន្លែខូឆាំង ដែលនៅឆ្ងាយពីស្ថានទូតរុស្ស៊ីទៅកាន់ទិសនិរតីប្រមាណ១៣គីឡូម៉ែត្រ ។ រីឯគេហទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ស្ថានទូតរុស្ស៊ីប្រចាំទីក្រុងព្យុងយ៉ាងបញ្ជាក់ថា កសិដ្ឋាននេះកំពុងដាំដុះដំឡូងបារាំង ពោត និងសណ្តែកសៀង ហើយមន្ត្រីស្ថានទូតនឹងទទួលបានការបែងចែកទិន្នផលដើម្បីយកមកបរិភោគផងដែរ ក្រោយពីបានជួយដាំដុះដំណាំ ។

ភ្នាក់ងារស៊ើបការណ៍សម្ងាត់កូរ៉េខាងត្បូងលើកឡើងថា កាលពីឆ្នាំ២០២២ ចំនួនអ្នកស្លា.ប់ដោយសារការអត់ឃ្លានបានកើនឡើង៣ដងនៅប្រទេសកូរ៉េខាងជើង ចំណែកលោក គីម ជុងអ៊ុន មេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង មានរាងកាយស្គមកាលពីមុន បច្ចុប្បន្ននេះ លោកមានសុខភាពល្អវិញហើយ និងមានទម្ងន់ជិត១៤០គីឡូក្រាម ។

លោក Yoo Sang Bom ជាអ្នកស្រុកម្នាក់រស់នៅក្បែរជាយដែននិយាយថា ៖ «យើងដឹងថា តម្លៃពោតនៅកូរ៉េខាងជើងកើនឡើង៦០% ហើយតម្លៃស្រូវកើនឡើង៣០% បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០២២ ។ ដូច្នេះ វាជាតម្លៃមួយខ្ពស់បំផុតតាំងពីលោក គីម ជុងអ៊ុន ឡើងកាន់អំណាច» ៕ ប្រភព ៖ khaosod