ប្រទេសថៃ ៖ អ្នកនយោបាយដ៏មានប្រជាប្រិយនៅប្រទេសថៃ លោក Pita Limjaroenrat អតីតប្រធានគណបក្សកាវក្លៃ បានចេញមុខជួយឃោសនាឱ្យពលរដ្ឋបោះឆ្នោតគាំទ្រប្រធានគណបក្សប្រជាជន លោក Natthaphong Ruengpanyawut កាន់តំណែងជានាយរដ្ឋមន្ត្រីថ្មី ខណៈគណបក្សនេះទទួលគាំទ្រនាំមុខគេក្នុងការស្ទង់មតិកន្លងមក ។ ពលរដ្ឋថៃជាច្រើនគាំទ្រគណបក្សនេះ និងដាក់ក្តីសង្ឃឹម ប្រសិនបើឈ្នះការបោះឆ្នោតនៅថ្ងៃទី៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ គឺអាចនឹងបញ្ចប់សង្គ្រា.មឈ្លានពា.នកម្ពុជា ពីព្រោះពលរដ្ឋថៃភាគច្រើនមិនចង់បានសង្គ្រា.ម ពួកគេត្រូវការប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិតតាមធម្មតា ។

កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ លោក Pita Limjaroenrat អតីតបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ និងជាអតីតប្រធានគណបក្សកាវក្លៃ បានមកកាន់អគារ Samyan Mitrtown ទីក្រុងបាងកក ដើម្បីជួយឃោសនាឱ្យគណបក្សប្រជាជន (ឬគណបក្សប្រឆាំងដ៏មានឥទ្ធិពល) និងសុំឱ្យពលរដ្ឋបោះឆ្នោតគាំទ្រលោក Natthaphong Ruengpanyawut ប្រធានគណបក្សប្រជាជន ឡើងកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី បើទោះជាខ្លួនលោកត្រូវបានបំបិទសិទ្ធិហាមធ្វើនយោបាយក្តី ។

នៅលើវេទិកាឃោសនារកសំឡេងឆ្នោតឱ្យគណបក្សប្រជាជន លោក Pita បានសុំឱ្យពលរដ្ឋបោះឆ្នោតគាំទ្រគណបក្សប្រជាជន ដើម្បីឱ្យប្រធានគណបក្ស លោក Natthaphong កាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ដឹកនាំវិមានរដ្ឋាភិបាល ដោយលោកថា គណបក្សប្រជាជនត្រូវតែឈ្នះដាច់ ទទួលបានសំឡេងគាំទ្រច្រើនលើសលប់ ។ លោកមកជួយឃោសនានេះដើម្បីហេតុផលតែម្យ៉ាងគត់ គឺបបួលពលរដ្ឋបោះឆ្នោតគាំទ្រគណបក្សប្រជាជន គាំទ្រលោក Natthaphong ជានាយករដ្ឋមន្ត្រី ទោះជាខ្លួនលោកត្រូវបំបិទសិទ្ធិហាមធ្វើនយោបាយ ប៉ុន្តែមិនអាចបំបិទសិទ្ធិមិនឱ្យគិតពីពលរដ្ឋបានទេ ។

លោក Pita បន្តថា ៖ «ខ្ញុំត្រឡប់មកលើកនេះដោយក្តីនឹករលឹកពលរដ្ឋ និងមានបញ្ហាមួយចំនួនដែលត្រូវដោះស្រាយ បើទោះជាខ្ញុំត្រូវបំបិទសិទ្ធិមិនឱ្យធ្វើនយោបាយក៏ដោយ តែតុលាការមិនអាចហាមខ្ញុំមិនឱ្យនឹកពលរដ្ឋបានទេ ។ ថ្ងៃទី២៥នេះ យើងត្រូវតែបោះចោលភ័យខ្លាច និងមានសង្ឃឹមលើនយោបាយល្អ ជីវភាពរស់នៅប្រសើរ អនាគតភ្លឺស្វាង សូមឱ្យពលរដ្ឋគ្រប់រូបសហការជាមួយខ្ញុំដើរទៅមុខជាមួយគ្នា មិនមែនប្រទេសថៃជួបតែបញ្ហារហូតនោះទេ ដែលអ្នកនយោបាយថៃខ្លះព្យាយាមធ្វើប្រទេសមានបញ្ហាមិនឈប់ឈរ» ។

កាលពីពេលបោះឆ្នោតអាណត្តិមុន ពលរដ្ឋថៃជាង៤០% ឬស្មើ១៤លាននាក់ បានបោះឆ្នោតគាំទ្រគណបក្សកាវក្លៃ ហើយកាវក្លៃ ក៏ក្លាយជាគណបក្សមានពលរដ្ឋគាំទ្រច្រើនជាងគេ ស្ថិតក្នុងលំដាប់ទី១ ប៉ុន្តែត្រូវបំបិទសិទ្ធិមិនឱ្យគណបក្សកាវក្លៃដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលបម្រើរាស្ត្រ ។ ដូច្នេះ ពេលនេះ លោកនឹងមិនព្រមទៀតទេ ហើយវិធីតែមួយដើម្បីឱ្យគណបក្សប្រជាជនអាចដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលបាន លុះត្រាតែពលរដ្ឋចូលរួមបោះឆ្នោតគាំទ្រគណបក្សប្រជាជនឱ្យច្រើនលើសលប់ជាងមុន ។

ចំណែកប្រធានគណបក្សប្រជាជន លោក Natthaphong បានប្តេជ្ញាចិត្តនៅចំពោះមុខពលរដ្ឋលើវេទិការកសំឡេងឆ្នោតនៅអគារ Samyan Mitrtown ថា លោកបានត្រៀមខ្លួនធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រី ទី៣៣ របស់ប្រទេសថៃ ដោយលោកសុំឱ្យពលរដ្ឋបោះឆ្នោតគាំទ្រគណបក្សប្រជាជន ដើម្បីបើកទំព័រប្រវត្តិសាស្ត្រថ្មីប្រកបដោយមោទនភាព វាដល់ប្រគល់អំណាចឱ្យពលរដ្ឋមានសិទ្ធិសម្រេចចិត្តជាធ្លុងមួយជ្រើសរើសមេដឹកនាំថ្មី ។ រយៈពេល៨ឆ្នាំកន្លងមក គណបក្សអនាគតថ្មី និងគណបក្សកាវក្លៃ ត្រូវបានគេរំលាយចោល ប៉ុន្តែពេលនេះ គណបក្សប្រជាជនត្រូវតែផ្លាស់ប្តូរប្រវត្តិសាស្ត្រចាស់ ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ រដ្ឋជាងពាក់កណ្តាលរបស់អាមេរិកនៅតែរងការវាយប្រ.ហារពីព្យុះព្រិលបណ្តាលឱ្យចំនួនពលរដ្ឋស្លា.ប់ កើនឡើងរហូតដល់២០នាក់ ខណៈពលរដ្ឋអាមេរិករាប់សែននាក់គ្មានអគ្គិសនីប្រើប្រាស់ ។ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍នានាបានលុបចោលការហោះហើររបស់ខ្លួន ចាប់ពី១ពាន់ជើង ទៅ១ម៉ឺនជើងក្នុង១ថ្ងៃ ដើម្បីសុវត្ថិភាពអ្នកដំណើរ ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសនៅថ្ងៃទី២៧ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ។

ព្យុះព្រិលកាន់តែបោកបក់ខ្លាំងគ្របដណ្តប់លើរដ្ឋជាច្រើនរបស់អាមេរិកជាហេតុធ្វើឱ្យក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍នានាលុបចោលការហោះហើររាប់ពាន់ជើងក្នុង១ថ្ងៃ និងពន្យារពេលហោះហើរកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែមករា កន្លងមក ដោយសារមេឃធ្លាក់ភ្លៀងត្រជាក់ និងព្រិលធ្លាក់ខ្លាំងប៉ះពាល់ដល់ការធ្វើដំណើរ ព្រមទាំងធ្វើឱ្យផ្លូវនៅតាមរដ្ឋនានាមិនអាចធ្វើចរាចរណ៍បាន ។

តាមទិន្នន័យរបស់ FlightAware កាលពីរសៀលថ្ងៃទី២៦ ខែមករា ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍បានលុបចោលការហោះហើររហូតដល់៥,៣០០ជើង និងពន្យារពេលហោះហើរជាង៤,៣០០ជើង បន្ទាប់ពីកាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែមករា បានលុបចោលការហោះហើររហូតដល់ជាង១១,០០០ជើង ។ នេះជាការលុបចោល និងពន្យារពេលហោះហើរច្រើនបំផុតរបស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍អាមេរិកតាំងពីជំងឺកូវីដ-១៩ ឆ្លងរាតត្បាត ។

ជាមួយគ្នានេះ ទិន្នន័យរបស់គេហទំព័រ PowerOutage.us បញ្ជាក់ថា កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែមករា ពលរដ្ឋអាមេរិកជាង៨សែននាក់ បានរងផលប៉ះពាល់ដោយសារព្យុះព្រិល ហើយពលរដ្ឋនៅរដ្ឋ Tennessee គ្មានអគ្គិសនីប្រើប្រាស់ ដែលអាជ្ញាធរកំពុងរកវិធានការដោះស្រាយ ។

ភ្នាក់ងារអាកាសធាតុអាមេរិកបានសន្និដ្ឋានពីសម្ពាធខ្យល់ទាបនៅភាគខាងត្បូងឆ្ពោះទៅភាគខាងកើតនៃមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក ទើបធ្វើឱ្យព្រិលធ្លាក់ខ្លាំងនៅតំបន់ឦសាន និងធ្លាក់ភ្លៀងត្រជាក់គ្របដណ្តប់តំបន់ខ្លះនៅតំបន់អាត្លង់ទិក ។ ភ្នាក់ងារអាកាសធាតុបានដាស់តឿនព្យុះព្រិលនឹងបោកបក់ខ្លាំងជាងនេះប៉ះពាល់ដល់តំបន់ខាងកើតអាមេរិកនាចុងខែមករា ព្រមទាំងរាយការណ៍ព័ត៌មានអាកាសធាតុជាបន្តបន្ទាប់ ។

ការិយាល័យអាកាសចរណ៍ជាតិអាមេរិកបានជូនដំណឹងពីអាកាសធាតុអាក្រក់បណ្តាលឱ្យព្រិលធ្លាក់ និងទឹកភ្លៀងត្រជាក់ នឹងប៉ះពាល់ការហោះហើររបស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ធំៗនៅទីក្រុងញូវយ៉ក ។ រីឯការលុបចោលការស្នាក់នៅសណ្ឋាគារអាមេរិក និងកាណាដា បានកើនឡើងរហូតដល់៣៦%នាពេលនេះ ហើយព្យុះនេះក៏ប៉ះពាល់ដល់ការដឹកជញ្ជូនទំនិញរបស់ក្រុមហ៊ុនផ្សេងៗផងដែរ ។

អាជ្ញាធរហាមពលរដ្ឋចៀសវាងធ្វើដំណើរចេញទៅខាងក្រៅ ប្រសិនបើគ្មានការងារចាំបាច់ និងត្រៀមខ្លួនជានិច្ចសម្រាប់ហេតុការណ៍គ្រោះថ្នាក់អាចកើតឡើងដោយសារព្យុះព្រិល ពីព្រោះសីតុណ្ហភាពនៅតែទាបជាងសូន្យអង្សារ ៕

ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ៖ កាលពីថ្ងៃ២៤ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ពលរដ្ឋឥណ្ឌូណេស៊ីនៅខេត្តជ្វាខាងលិច បានបាត់បង់ជីវិ.តយ៉ាងហោចណាស់ ២៥នាក់ និងបាត់ខ្លួនរហូតដល់ជាង៨០នាក់ ដោយសារបាក់ដីនៅលើភ្នំ Burangrang សង្កត់លើភូមិជាច្រើន ។ ភ្នាក់ងារសង្គ្រោះបានព្យាយាមស្វែងរកមនុស្សនៅរស់រានមានជីវិត និងសាកស.ព បើទោះជាទីតាំងភូមិសាស្ត្រ និងអាកាសធាតុមិនអំណោយផលក្តី ។

បើតាមពលរដ្ឋក្នុងតំបន់ ពួកគេបានឮសំឡេងយ៉ាងខ្លាំងនៅលើភ្នំ Burangrang បន្ទាប់មក ក៏មានដីភក់ និងដុំថ្មធំៗធ្លាក់ពីលើភ្នំសង្កត់លើភូមិជាច្រើនបណ្តាលឱ្យខូចខាតផ្ទះសម្បែង ចំនួន៣៤ខ្នង ហើយផ្ទះខ្លះបានកប់ក្នុងដីភក់ត្រឹមដំបូល ខណៈកន្លែងខ្លះទៀត ដីភក់មានកម្ពស់រហូតដល់៥ម៉ែត្រ ។ មនុស្សស្លាប់ដោយសារហេតុការណ៍នេះ យ៉ាងហោចណាស់ ២៥នាក់ និងបាត់ខ្លួនរហូតដល់ជាង៨០នាក់ ។

ក្រៅពីនេះ នៅមានមនុស្សជាង២៣០នាក់ បានជម្លៀសចេញពីតំបន់គ្រោះថ្នាក់ទៅស្នាក់នៅជម្រកបណ្តោះអាសន្នដែលអាជ្ញាធររៀបចំឱ្យ ខណៈមនុស្សជាច្រើនគ្រួសារទៀតបាត់បង់ផ្ទះសម្បែង និងទ្រព្យសម្បត្តិ ។

នាថ្ងៃបន្ទាប់ គឺថ្ងៃទី២៥ ខែមករា អាកាសធាតុបានល្អប្រសើរឡើងដែលអំណោយផលដល់ការស្វែងរកមនុស្សបាត់ខ្លួន និងសាកសព ។ ភ្នាក់ងារសង្គ្រោះជាង២៥០នាក់ មកពីភ្នាក់ងារសង្គ្រោះជាតិឥណ្ឌូណេស៊ី (Basarnas) ព្រមទាំងភ្នាក់ងារពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត ត្រូវបានបញ្ជូនមកកាន់កន្លែងកើតហេតុជាបន្តបន្ទាប់ ។

ប៉ុន្តែភូមិជាច្រើនប្រឈមនឹងដីនៅលើភ្នំ Burangrang បាក់សង្កត់ម្តងទៀត ទើបក្រុមភ្នាក់ងារសង្គ្រោះមិនអាចប្រើប្រាស់គ្រឿងចក្រជីកដីភក់ចេញបានទេ ។ ហេតុនេះ ភ្នាក់ងារសង្គ្រោះក៏ប្រើប្រាស់ឧបករណ៍កសិកម្មរបស់កសិករ និងកម្លាំងមនុស្សដើម្បីស្វែងរកមនុស្សបាត់ខ្លួន និងសាកសព ព្រមទាំងប្រើប្រាស់ដ្រូន និងសុនក មកស្វែងរកជនរងគ្រោះផងដែរ ដែលត្រូវដីភក់ប្រវែងជាង២គីឡូម៉ែត្រសង្តត់លើ ។

សាកសពដែលរកឃើញត្រូវបានបញ្ចូនទៅឱ្យក្រុមអ្នកជំនាញកំណត់អត្តសញ្ញាណ មុនពេលបញ្ជូនឱ្យសាច់ញាតិទៅធ្វើបុណ្យតាមប្រពៃណីសាសនា ។ ទោះយ៉ាងណា ភ្នាក់ងារសង្គ្រោះនៅតែបង្កើនការស្វែងរកមនុស្សបាត់ខ្លួនបន្ថែមទៀត ខណៈសាច់ញាតិសង្ឃឹមថា ក្រុមគ្រួសាររបស់ខ្លួនអាចនៅរស់រានមានជីវិត ៕

តាមការស្រាវជ្រាវរបស់អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រអង្គការ NASA គឺនៅមុនពេលមានគ្រោះធម្មជាតិផ្សេងៗកើតឡើង ដើមឈើនៅជុំវិញខ្លួនយើងតែងតែបង្ហាញភាពខុសប្លែក ជាពិសេស មុនពេលកើតបន្ទុះភ្នំភ្លើងយ៉ាងខ្លាំងក្លា ។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រចាត់ទុកភាពខុសប្លែកនេះ គឺជាសញ្ញាជូនដំណឹងពីគ្រោះធម្មជាតិនឹងកើតឡើងក្នុងរយៈពេលដ៏ខ្លី ហើយមនុស្សអាចជម្លៀសចេញពីតំបន់គ្រោះថ្នា.ក់ទាន់ពេលវេលា ។

អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រអង្គការ NASA បានតាមដានពីភាពខុសប្លែករបស់ដើមឈើ ដែលជាសញ្ញាប្រាប់ពីគ្រោះធម្មជាតិនឹងកើតឡើងនាពេលឆាប់ៗ ជាពិសេស គឺបន្ទុះភ្នំភ្លើងយ៉ាងខ្លាំងក្លាបណ្តាលឱ្យមានផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ និងសម្លាប់ជីវិតមនុស្សជាច្រើននាក់ ។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រសង្ឃឹមថា ការស្រាវជ្រាវថ្មីនេះអាចជួយកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ដោយសារបន្ទុះភ្នំភ្លើង និងសង្គ្រោះជីវិតមនុស្ស តាមរយៈការសង្កេតភាពខុសប្លែករបស់ដើមឈើក្បែរខ្លួន ។

ជាទូទៅ មានសញ្ញាជាច្រើនដែលអាចប្រាប់ពីបន្ទុះភ្នំភ្លើងនឹងកើតឡើងឆាប់ៗ ដូចជា ៖ ការផ្លាស់ប្តូរកម្ពស់ដី និងរលករញ្ជួយដី ប៉ុន្តែអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រអង្គការ NASA រកឃើញថា ប្រសិនបើដើមឈើមានពណ៌បៃតងខ្លាំងជាងធម្មតា គឺជាសញ្ញាព្រមានពីភ្នំភ្លើងជិតផ្ទុះឡើង ដោយសារភ្នំភ្លើងបញ្ចេញកាបូនឌីអុកស៊ីតរយៈពេលយូរធ្វើឱ្យដើមឈើមានពណ៌បៃតងខ្លាំង ហើយយើងអាចសង្កេតឃើញដើមឈើពណ៌បៃតងខ្លាំងតាមផ្កាយរណប ។

ក្រៅពីការសង្កេតដើមឈើមានពណ៌បៃតងខ្លាំងដោយសារភ្នំភ្លើងបញ្ចេញកាបូនឌីអុកស៊ីតនឹងមានបន្ទុះភ្នំភ្លើងឆាប់ៗ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រក៏បានស្រាវជ្រាវពីដើមឈើអាចស្រូបយកកាបូនឌីអុកស៊ីតកម្រិតណា ដែលជាសញ្ញាបង្ហាញពីហេតុការណ៍នាថ្ងៃអនាគតរបស់ពិភពលោក ប្រសិនបើដើមឈើទាំងអស់លើពិភពលោក ប្រឈមនឹងកម្រិតកាបូនឌីអុកស៊ីតខ្ពស់ជាងពេលបច្ចុប្បន្ន ។

ពេលនេះ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រកំពុងតែតាមដានការប្រែប្រួលរបស់ដើមឈើ ដោយប្រើប្រាស់រង្វាស់ហៅថាសន្ទស្សន៍ភាពខុសគ្នានៃរុក្ខជាតិធម្មតា ដែលអាចត្រួតពិនិត្យតាមរយៈផ្កាយរណបលើអាកាស ។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រជឿជាក់ថា នឹងអាចត្រួតពិនិត្យភាពខុសប្លែករបស់ដើមឈើពីចម្ងាយសម្រាប់ដើមឈើនៅតំបន់ដែលពិបាកធ្វើដំណើរទៅដល់ ។

បើទោះជាការស្រាវជ្រាវស្តីពីភាពខុសប្លែករបស់ដើមឈើពាក់ព័ន្ធនឹងបន្ទុះភ្នំភ្លើង មិនទាន់បញ្ចប់ទាំងស្រុងក្តី ប៉ុន្តែអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រសង្ឃឹមថ្ងៃអនាគត ពួកគេនឹងបន្តការស្រាវជ្រាវនេះពាក់ព័ន្ធនឹងគ្រោះធម្មជាតិផ្សេងៗ រួមមាន ៖ គ្រោះរញ្ជួយដី រាំងស្ងួត និងទឹកជំនន់ ៕