សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ អាមេរិកបានហាមឃាត់ពលរដ្ឋរបស់ខ្លួនធ្វើដំណើរទៅប្រទេសចិន ដោយសារបារម្ភពីការចាប់ខ្លួន ហើយអាមេរិកក៏បានហាមពលរដ្ឋចេញក្រៅប្រទេសដោយគ្មានមូលហេតុផងដែរ ។ ការហាមឃាត់នេះក្រោយពីមានពលរដ្ឋអាមេរិកម្នាក់អាយុ៧៨ឆ្នាំ ត្រូវបានតុលាការចិនកាត់ទោសឱ្យជាប់ពន្ធនាគារអស់មួយជីវិតពីបទចារកម្ម កាលពីខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣ ។

ក្រសួងការបរទេសអាមេរិកបញ្ជាក់ថា ពលរដ្ឋអាមេរិកនៅប្រទេសចិនអាចត្រូវបានចិនចាប់ខ្លួន ហើយពួកគេមិនអាចស្វែងរកការអន្តរាគមន៍ពីកុងស៊ុលអាមេរិក ឬព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រព្រឹត្តខុសរបស់ខ្លួនទេ ។ ដូច្នេះ ពលរដ្ឋអាមេរិកត្រូវពិចារណាឡើងវិញក្នុងការធ្វើដំណើរទៅប្រទេសចិន ។

កាលពីចុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣ ប្រទេសចិនបានចេញច្បាប់មួយថា នឹងចាត់វិធានការចំពោះទង្វើណាមួយដែលចិនមើលឃើញថា វាជាការគំរាមកំហែងផលប្រយោជន៍របស់ចិន ។ កាលពីពេលថ្មីៗនេះ ប្រទេសចិនបានយកច្បាប់ប្រឆាំងចារកម្មមកអនុវត្ត ដើម្បីគ្រប់គ្រងការធ្វើអាជីវកម្មរបស់ក្រុមហ៊ុនអន្តរជាតិ និងការដាក់ទោសជនបរទេសដែលរិះគន់រដ្ឋាភិបាលចិន ។

ក្រសួងការបរទេសអាមេរិកក៏បានហាមឃាត់ពលរដ្ឋចេញក្រៅប្រទេសផងដែរ បើពួកគេមានចំណែករួមក្នុងការត្រួតពិនិត្យរដ្ឋាភិបាលចិន ឬហាមឃាត់សមាជិកគ្រួសារពួកគេទៅកាន់ប្រទេសចិន ។ ក្រៅពីប្រទេសចិនហើយ អាមេរិកក៏បានហាមឃាត់អ្នកសារព័ត៌មានទាំងអស់ធ្វើដំណើរទៅហុងកុង និងម៉ាកាវ ដែលស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង ។

កាលពីប៉ុន្មានឆ្នាំមុននេះ អាមេរិកកក៏បានដាស់តឿនពលរដ្ឋរបស់ខ្លួនផងដែរមិនឱ្យធ្វើដំណើរទៅប្រទេសចិន ក្នុងអំឡុងពេលចិនបានអនុវត្តវិធានការយ៉ាងតឹងរ៉ឹងទប់ស្កាត់ការរាតត្បាតជំងឺកូវីដ-១៩ ក្រោមគោលនយោបាយ «កូវីដស្មើសូន្យ» ។ ចំណែកប្រទេសចិនវិញក៏បានដាស់តឿនពលរដ្ឋចិនដូចគ្នាហាមធ្វើដំណើរមកអាមេរិក ដោយបារម្ភពីគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗ ដែលគេនឹងផ្តោតលើមនុស្សមកពីតំបន់អាស៊ី ។ ទោះយ៉ាងណា ការហាមឃាត់លើកចុងក្រោយរបស់ក្រសួងការបរទេសអាមេរិក ប្រទេសចិនមិនទាន់បានបង្ហាញការឆ្លើយតបវិញទេ ៕ ប្រភព ៖ Nation World

រាជធានីបាងកក៖ ក្រោយពេលគណបក្សឆ្ពោះទៅមុខ និង គណបក្សភឿថៃ បានឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀងរួចមក នៅទីបំផុត សមាជិកសភាទើបនឹងជាប់ឆ្នោតថ្មី បានសម្រេចជ្រើសរើសប្រធានគណបក្សប្រាឆាឆាត ឲ្យក្លាយជាប្រធានសភាបន្ទាប់ កាលពីព្រឹក ថ្ងៃអង្គារ សម្រាប់ដឹកនាំបន្ដទៅមុខទៀត ព្រោះគាត់មានបទពិសោធន៍ច្រើន ទាំងនៅស្ថាប័ននីតិប្បញ្ញត្ដិ និង នៅក្នុងជួរគណៈរដ្ឋមន្រ្ដីរបស់ប្រទេសថៃ។

សារព័ត៌មានរបស់ថៃ Bangkok Post បានចេញផ្សាយ កាលពីព្រឹក ថ្ងៃអង្គារ ទី៤ ខែកក្កដា ថា លោក ភីថា លីមចារឿនរ៉ាត (Pita Limjaroenrat) ប្រធានគណបក្សឆ្ពោះទៅមុខ (Move Forward Party) បានតែងតាំងលោក វ៉ាន់ មូហាមម៉េដ ណ័រ ម៉ាថា (Wan Muhammad Nor Matha) ប្រធានគណបក្សប្រាឆាឆាត (Prachachat Party) ជាបេក្ខជនប្រធានសភា ខណៈសភាបានចាប់ផ្តើមសម័យប្រជុំជាដំបូងរបស់ខ្លួន កាលពីថ្ងៃចន្ទ ដោយមានតំណាងរាស្រ្ដថ្មីចំនួន ៤៩៦នាក់ចូលរួម នៅក្នុងចំណោម៥០០នាក់។

លោក វ៉ាន់ មូហាមម៉េដ ណ័រ ម៉ាថា (Wan Muhammad Nor Matha) ប្រធានគណបក្សប្រាឆាឆាត ក្លាយជាបេក្ខជនតែម្នាក់គាត់ សម្រាប់ការទទួលតំណែងប្រធានសភាថ្មីរបស់ប្រទេសថៃ ក្រោយពេលសមាជិកសភា បានជួបប្រជុំគ្នា កាលពីព្រឹកថ្ងៃអង្គារ ហើយបានប្រកាស ថា គាត់ជាប់ឆ្នោតជាប្រធាន ក្រោមបទប្បញ្ញត្តិរបស់រដ្ឋសភា។

លោក វ៉ាន់ មូហាមម៉េដ ណ័រ ម៉ាថា វ័យ៧៩ឆ្នាំ បានថ្លែងសុន្ទរកថា នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំសភា ដោយបង្ហាញ អំពីចក្ខុវិស័យរបស់គាត់ សម្រាប់ការងារតម្រូវធ្វើ តាមបទប្បញ្ញត្តិរបស់សភា។ គាត់នឹងត្រូវតែរក្សាភាពអព្យាក្រឹតខាងនយោបាយ និង ធ្វើតាមព្រះរាជឱង្ការរបស់ព្រះមហាក្សត្រ ទ្រង់បានព្រះរាជប្រោសប្រទាន នៅក្នុងការបើកសម័យប្រជុំសភាថ្មី កាលពីថ្ងៃចន្ទ។

លោកប្រធានសភាថ្មីរបស់ប្រទេសថៃ រូបនេះ បានបញ្ជាក់ ថា គាត់នឹងបំពេញការងាររបស់គាត់ ដោយស្មោះអស់ពីចិត្ដ ហើយគោរពតាមច្បាប់ និង បទប្បញ្ញត្ដិរបស់រដ្ឋសភា។

បើតាមបទប្បញ្ញត្តិរបស់រដ្ឋសភា លោក វ៉ាន់ មូហាមម៉េដ ណ័រ ម៉ាថា ក្លាយជាប្រធានសភា ដោយស្វ័យប្រវត្តិ ព្រោះមានតែគាត់ម្នាក់ឯង ត្រូវបានតែងតាំង ឲ្យទទួលតំណែងនេះ។

លោក វ៉ាន់ មូហាមម៉េដ ណ័រ ម៉ាថា បានជាប់ឆ្នោត ជាសមាជិកសភា ចំនួន៩លើក ហើយគាត់ក៏ធ្លាប់ធ្វើជាប្រធានសភា និង ជាអតីតប្រធានសភា។ ក្រៅពីនេះ គាត់ក៏ធ្លាប់កាន់តំណែងសំខាន់ៗជាច្រើនបន្ថែមទៀត នៅក្នុងជួរគណៈរដ្ឋមន្រ្ដីថៃ រួមមាន អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងគមនាគមន៍-ដឹកជញ្ជូន និង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម ផងដែរ។

ការបោះឆ្នោតសកល នៅក្នុងប្រទេសថៃ កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣ គឺគណបក្សឆ្ពោះទៅមុខ បានទទួលសំឡេងឆ្នោតច្រើនជាងគេ ជាមួយនឹងអាសនៈចំនួន១៥១ ខណៈគណបក្សភឿថៃ បានឈរនៅលំដាប់លេខ២ ជាមួយនឹងអាសនៈចំនួន១៤១។ ក្រោយមក គណបក្សប្រឆាំងដ៏ធំទាំង២នេះ បានចងសម្ពន្ធភាព ជាមួយនឹងគណបក្សនយោបាយ ចំនួន៦ផ្សេងទៀត ដោយមានអាសនៈសរុប ៣១៣ សម្រាប់ការប្រមូលសំឡេងភាគច្រើន ដើម្បីបង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មី។

បើទោះជាយ៉ាងណា គណបក្សឆ្ពោះទៅមុខ និង គណបក្សភឿថៃ នៅតែតស៊ូមតិគ្នាយ៉ាងស្វិតស្វាញ សម្រាប់ការកាន់កាប់តំណែងប្រធានសភា។ ប៉ុន្ដែក្រោយការចរចាបានទទួលបរាជ័យ កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ រួចមក ទើបចុងក្រោយ គណបក្សទាំង២នេះ បានឯកភាពគ្នា ប្រគល់ការតែងតាំងតំណែងប្រធានសភា ជូនលោក វ៉ាន់ មូហាមម៉េដ ណ័រ ម៉ាថា (Wan Muhammad Nor Matha) ប្រធានគណបក្សប្រាឆាឆាត កាលពីថ្ងៃចន្ទ ដោយមិនមានបេក្ខភាពណាមួយ មកពីគណបក្សចម្រុះជាសម្ពន្ធមិត្ត មកចូលរួមប្រកួតប្រជែងនោះឡើយ។

ដោយឡែក គណបក្សឆ្ពោះទៅមុខ ក៏នឹងទទួលយកការតែងតាំងតំណែងអនុប្រធានសភាទី១ ខណៈបក្សភឿថៃ នឹងទទួលយកការតែងតាំងតំណែងអនុប្រធានទី២។ រីឯសម្ពន្ធភាពគណបក្សចម្រុះទាំង៨ ក៏បានយល់ព្រម លើការសម្រេចចិត្តនេះ។ ក្រោយការជ្រើសរើសប្រធានសភារួចហើយ នៅថ្ងៃអង្គារដដែលនេះ រដ្ឋសភា ក៏នឹងត្រូវបន្តបោះឆ្នោតជាសម្ងាត់ សម្រាប់អនុប្រធានសភា ចំនួន២រូបបន្ថែមទៀត។ ប៉ុន្ដែគេរំពឹង ថា តំណែងទាំងនេះ នឹងត្រូវចែករំលែកគ្នា ទៅគណបក្សធំៗទាំងពីរ៕

ប្រទេសចិន៖ ប្រទេសចិនបានបញ្ជាឱ្យមានការរឹតបន្តឹងលើការនាំចេញហ្គាលីញ៉ូម និងហ្គេម៉ាញ៉ូម ដែលជាឧស្សាហកម្មបន្ទះឈីបដែលខ្លួនកាន់កាប់ច្រើនបំផុត និងជាធាតុផ្សំសំខាន់នៅក្នុងបន្ទះសៀគ្វីដែលមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។

យោងតាមក្រសួងពាណិជ្ជកម្មចិនបានប្រកាសកាលពីថ្ងៃទី ៣ ខែកក្កដា ថា ខ្លួននឹងគ្រប់គ្រងការនាំចេញលោហៈទាំងពីរនេះ ដើម្បី “ការពារសន្តិសុខ និងផលប្រយោជន៍ជាតិ”។ ចាប់ពីថ្ងៃទី ១ ខែសីហា អ្នកនាំចេញផលិតផល និងសម្ភារៈដែលមានផ្ទុកហ្គាលីញ៉ូម និងហ្គេម៉ាញ៉ូម នឹងត្រូវទទួលបានលិខិតអនុញ្ញាតពិសេស និងរបាយការណ៍លម្អិតអំពីអ្នកទិញនៅក្រៅប្រទេស ប្រសិនបើពួកគេចង់ដឹកជញ្ជូនចេញពីប្រទេសចិន។

Gallium និង germanium គឺជាលោហធាតុសំខាន់ដែលប្រើសម្រាប់ផលិត semiconductors ស្ថានីយ៍មូលដ្ឋាន 5G និងបន្ទះស្រូបពន្លឺព្រះអាទិត្យ។ សមាសធាតុហ្គាលីយ៉ូមមួយចំនួនមានលក្ខណៈសម្បត្តិដូចជាធន់ទ្រាំនឹងកំដៅ រួមជាមួយសំណើមកាន់តែច្រើន ដែលធ្វើឱ្យចរន្តអគ្គិសនីប្រសើរជាងស៊ីលីកុន នឹងជាធាតុផ្សំដ៏សំខាន់មួយនៅក្នុងបន្ទះសៀគ្វីដែលមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់បំផុតរបស់ពិភពលោកផងដែរ។ ទន្ទឹមនឹងនេះដែរ germanium ក៏មានសមត្ថភាពពិសេសអាចបំពេញបន្ថែមស៊ីលីកុន ដែលត្រូវបានប្រើជាញឹកញាប់នៅក្នុងកោសិកាពន្លឺព្រះអាទិត្យ និងប្រព័ន្ធខ្សែកាបអុបទិកផងដែរ។

យោងតាមទិន្នន័យគយ តម្លៃនៃការនាំចេញ germanium និង gallium របស់ប្រទេសចិនគឺ $៥៤ លានដុល្លារ និង ៣៦ លានដុល្លាររៀងគ្នា។ លោហធាតុទាំងពីរដែលបានរៀបរាប់ខាងលើគឺស្ថិតនៅក្នុងបញ្ជីវត្ថុធាតុដើមដែលត្រូវបានវាយតម្លៃថា “មានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់ចំពោះសេដ្ឋកិច្ចអឺរ៉ុប”។ ឯកសារស្ទាបស្ទង់ភូមិសាស្ត្រអាមេរិកក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា ប្រទេសចិនគឺជាប្រទេសផលិតហ្គាលីយ៉ូម និងហ្គេម៉ាញ៉ូមលំដាប់កំពូលរបស់ពិភពលោក។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោក Alastair Neill អ្នកជំនាញដែលមានបទពិសោធន៍ជិត ៣០ ឆ្នាំជាមួយឧស្សាហកម្មលោហៈរបស់ប្រទេសចិនបាននិយាយថា គោលបំណងជាក់លាក់នៃការរឹតបន្តឹងឧស្សាហកម្មបន្ទះឈីបរបស់ប្រទេសចិនគឺដើម្បីសងសឹកប្រឆាំងនឹងការហាមឃាត់ពីលោកខាងលិច។ ខណៈពេលដែលប្រទេសចិនកំពុងត្រូវការបច្ចេកវិទ្យាដូចជា lithography របស់អឺរ៉ុបដើម្បីផលិតបន្ទះសៀគ្វី ប្រទេសលោកខាងលិចក៏ត្រូវការប្រទេសចិនសម្រាប់វត្ថុធាតុដើមសំខាន់ៗផងដែរ៕ ប្រភព៖vnexpress