ប្រទេសថៃ ៖ ពិភពលោកដឹងហើយថា ប្រទេសថៃបង្កសង្គ្រា.មបើកការវាយប្រ.ហារមុន បន្ទាប់ពីរៀបចំផែនការចោទប្រកាន់កម្ពុជាបង្កប់មីនថ្មី ខណៈកម្ពុជាអត់ធ្មត់ខ្លាំងបំផុតរហូតដល់រយៈពេល២៤ម៉ោងក្រោយ ទើបប្រើប្រាស់សិទ្ធិការពារខ្លួនវិញ ។ កម្ពុជាគោរពបទឈប់បា.ញ់ និងកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងគូឡាឡាំពួររហូតមក ប៉ុន្តែថៃបែរជាទាត់ចោល និងធ្វើសង្គ្រា.មឈ្លានពា.នកម្ពុជាយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ដោយការប្រើប្រាស់សព្វាវុ.ធគ្រប់ប្រភេទ រួមទាំងយន្តហោះទម្លាក់គ្រា.ប់បែក បែរជាដាក់លក្ខខណ្ឌឱ្យកម្ពុជាអនុវត្តតាមលក្ខខណ្ឌរបស់ខ្លួន ។

ក្រសួងការបរទេសថៃបានបញ្ជាក់គោលជំហរជាថ្មីកាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ទាមទារឱ្យកម្ពុជាប្រកាសឈប់បា.ញ់មុន និងយល់ព្រមអនុវត្តតាមលក្ខខណ្ឌ៣ចំណុចនេះជាមុន ទើបកងទ័ពថៃបញ្ចប់សង្គ្រា.មបា.ញ់ប្រហារ ហើយក្រសួងការបរទេសថៃនឹងព្យាយាមនាំពលរដ្ឋថៃចាកចេញពីរាជធានីភ្នំពេញ និងទីក្រុងប៉ោយប៉ែត ត្រឡប់មកប្រទេសថៃវិញ ។ ការបញ្ជាក់គោលជំហររបស់ក្រសួងការបរទេសថៃ បន្ទាប់ពីមានកិច្ចខិតខំសម្របសម្រួលពីម៉ាឡេស៊ីជាប្រធានអាស៊ាន មហាអំណាចអាមេរិក និងមហាអំណាចចិនឱ្យថៃបញ្ចប់សង្គ្រា.មជាបន្ទាន់ ងាកមកចរចាដោយសន្តិវិធី និងគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព ។

កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែធ្នូ នៅមជ្ឈមណ្ឌលរាយការណ៍ព័ត៌មានពីសង្គ្រាមកម្ពុជា-ថៃ អ្នកស្រី Maratee Nalita Andamo អ្នកនាំពាក្យរងក្រសួងការបរទេសថៃបានបញ្ជាក់ពីគោលជំហរបញ្ចប់សង្គ្រាមក្រោយពីប្រទេសនានា រួមទាំងមហាអំណាចអាមេរិក-ចិនអំពាវនាវឱ្យថៃឈប់បា.ញ់ប្រហារកម្ពុជា ដោយអ្នកស្រីថា ថៃបង្ហាញគោលជំហរច្បាស់លាស់រហូតមក តាមរយៈនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស និងអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេស ។ ការឈប់បាញ់អាស្រ័យលើភាគីទាំងសងខាង និងត្រូវបង្ហាញឱ្យឃើញដោយការឈប់បាញ់ជាក់ស្តែង ដែលថៃរង់ចាំឱ្យកម្ពុជាឈប់បាញ់មុន ។

ប្រទេសថៃបានកំណត់លក្ខខណ្ឌចំនួន៣ ដើម្បីបញ្ចប់សង្គ្រាមនេះ រួមមាន ៖
១-កម្ពុជាត្រូវតែប្រកាសឈប់បាញ់មុន ក្នុងឋានៈជាប្រទេសល្មើសអធិបតេយ្យថៃ
២-កម្ពុជាត្រូវឈប់បាញ់ពិតប្រាកដ និងឈប់បាញ់រហូត មិនមែនឈប់បាញ់ហើយត្រឡប់មកបាញ់ឡើងវិញ និង
៣-កម្ពុជាត្រូវសហការបោសសម្អាតមីនជាមួយថៃ ដែលថៃផ្តោតខ្លាំងលើចំណុចនេះរហូតមកដោយអនុវត្តតាមអនុសញ្ញាអូតាវ៉ា ។

អ្នកនាំពាក្យរងក្រសួងការបរទេសថៃនិយាយដោយឥតខ្មាស់អៀនថា កងទ័ពថៃបើកឆាកវាយប្រហារកម្ពុជា គឺជាការប្រើប្រាស់សិទ្ធិការពារខ្លួនតាមមាត្រា៥១ នៃធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ និងស្របតាមច្បាប់មនុស្សធម៌អន្តរជាតិ ដែលនេះជាគោលការណ៍ថៃប្រកាន់ខ្ជាប់យ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ ។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសថៃនឹងចូលរួមកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសអាស៊ានពិសេស (Special ASEAN Ministers’ Meeting) នៅថ្ងៃទី២២ ខែធ្នូ ដែលរៀបចំដោយក្រសួងការបរទេសម៉ាឡេស៊ី ។

ក្រៅពីនេះ ក្រសួងការបរទេសថៃនឹងព្យាយាមនាំពលរដ្ឋថៃចាកចេញពីរាជធានីភ្នំពេញ គឺមានពលរដ្ឋថៃបានចុះឈ្មោះនៅស្ថានទូតថៃប្រចាំរាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីធ្វើដំណើរត្រឡប់មកប្រទេសថៃវិញ ចំនួន៦៦៩នាក់ ហើយចំនួននេះនឹងផ្លាស់ប្តូររាល់ថ្ងៃ ។ កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែធ្នូ ពលរដ្ឋថៃចំនួន៣៥២នាក់ បានធ្វើដំណើរចាកចេញពីរាជធានីភ្នំពេញ, ៤នាក់រង់ចាំការបញ្ជាក់ដើម្បីត្រឡប់មកថៃ និងនៅសល់ ៣១៧នាក់ទៀត ។ រីឯពលរដ្ឋថៃនៅទីក្រុងប៉ោយបែត គឺប្រមាណពី៥,០០០នាក់ ទៅ៦,០០០នាក់ ។

ក្រសួងការបរទេសថៃនឹងផ្តល់ភាពងាយស្រួលដោយសម្រួលឯកសារធ្វើដំណើររបស់ពលរដ្ឋថៃដើម្បីចាកចេញពីអាកាសយានដ្ឋាននៅខាងត្បូងរាជធានីភ្នំពេញ និងអាកាសយានដ្ឋាននៅខេត្តសៀមរាប ដោយអំពាវនាវឱ្យពលរដ្ឋថៃដែលស្នាក់នៅកម្ពុជា ហើយចង់ត្រឡប់មកថៃវិញអាចទាក់ទងមកកាន់ស្ថានទូតថៃ ឬស្ថានកុងស៊ុលគ្រប់ពេលវេលា ។

គួរបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលថៃចាំផ្ទះបានបើកដៃឱ្យកងទ័ពវាយប្រហារកម្ពុជាជាថ្មី គឺជាសង្គ្រាមបំផ្លិចបំផ្លាញកម្ពុជាដើម្បីកេងចំណេញនយោបាយផ្ទៃក្នុងរបស់ខ្លួន និងបំពេញមហិច្ឆតាឈ្លានពានដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជា ។ ថៃនៅតែផ្គើនបន្តឈ្លានពានមិនព្រមឈប់បាញ់លើកម្ពុជា បើទោះមានកិច្ចខិតខំសម្របសម្រួលម្តងហើយម្តងទៀតពីម៉ាឡេស៊ីជាប្រធានអាស៊ាន មហាអំណាចអាមេរិក និងមហាអំណាចចិន ដោយកងទ័ពថៃបានប្រើប្រាស់យន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែក F-16 ចូលកាន់តែជ្រៅក្នុងដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជា ។

កម្ពុជាមិនមែនជាភាគីចាប់ផ្តើមបាញ់មុនទេ រាល់ការផ្ទុះអាវុធទាំងអស់ គឺចាប់ផ្តើមពីថៃមុន ហេតុនេះ ការស្នើឱ្យឈប់បាញ់ គឺថៃទៅវិញទេដែលត្រូវឈប់បាញ់មកលើកម្ពុជា ។ កម្ពុជាចង់បានសុខសន្តិភាព គ្មានការរំលោភបំពានពីប្រទេសជិតខាង ប៉ុន្តែកងទ័ពថៃនៅតែបន្តបាញ់ប្រហារ និងទម្លាក់គ្រាប់បែកចូលក្នុងទឹកដីកម្ពុជាកាន់តែជ្រៅ ទើបកម្ពុជាចាំបាច់ត្រូវប្រើប្រាស់សិទ្ធិការពារខ្លួន និងទឹកដី ។

ថៃបង្កសង្គ្រាមឈ្លានពានលើកនេះ ប្រសិនបើមហាអំណាចនានា អង្គការសហប្រជាជាតិ និងអាស៊ានមិនលូកដៃជួយអន្តរាគមន៍ទេនោះ សង្គ្រាមនឹងមិនបញ្ចប់ងាយៗឡើយ ហើយប្រទេសថៃនឹងបន្តចោទប្រកាន់កម្ពុជាមិនឈប់ឈរដើម្បីលាក់បាំងទង្វើអាក្រក់របស់ខ្លួន និងដើរតួជាប្រទេសរងគ្រោះ ៕

ប្រទេសថៃ៖ ភាពភ័យខ្លាចនៅក្នុងចំណោមអ្នកនាំចេញ និងវិនិយោគិនធំៗរបស់ថៃកាន់តែកើនឡើងខ្ពស់ ដោយសង្ស័យថាសហរដ្ឋអាមរិកអាចនឹងបញ្ចប់ការចរចាពាណិជ្ជកម្មជាមួយថៃ បន្ទាប់ពីនាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ ទាត់ចោលសំណើរឈប់បា.ញ់របស់លោក ត្រាំ ចំពេលដែលនាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជាបង្ហាញការស្វាគមន៍យ៉ាងពេញចិត្តចំពោះសំណើរនេះ។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Thai Examiner កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មរបស់ប្រទេសថៃជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងស្ថិតនៅមាត់ជ្រោះ ខណៈដែលសង្គ្រាមជាមួយប្រទេសកម្ពុជាកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើង។ ការភ័យខ្លាចគឺថាលោក ដូណាល់ ត្រាំ អាចនឹងលុបចោលការចរចា និងដាក់ពន្ធគយខ្ពស់ដល់ប្រទេសថៃ ដែលជាការរំពឹងទុកដ៏គួរឱ្យព្រួយបារម្ភជាពិសេសសម្រាប់អ្នកនាំចេញថៃ។

ប្រភពខាងលើនេះបន្ថែមទៀតថា ប្រទេសថៃអាចនឹងលេងជាមួយភ្លើង ដោយសារសង្គ្រាមថៃ-កម្ពុជាបានរីករាលដាលកាន់តែធំ ដែលនេះប្រឈមនឹងហានិភ័យនៃការឆ្លើយតបដោយផ្ទាល់ពីទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ទោះបីជារដ្ឋាភិបាលថៃព្យាយាមទទូចអាមេរិក កុំឲ្យយកការចរចាពាណិជ្ជកម្ម និងពន្ធគយ មកពាក់ព័ន្ធជាមួយបញ្ហាព្រំដែនរវាងថៃ និង កម្ពុជាហើយក៏ដោយ។

គួររម្លឹកថា កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ លោក ត្រាំ បានបើកកិច្ចពិភាក្សាតាមទូរស័ព្ទជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា សម្ដេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អានុទីន។ ក្រោយជំនួបនេះលោក ត្រាំ បានប្រកាសថា ភាគីជម្លោះទាំង២ បានយល់ព្រមបញ្ឈប់ការប្រយុទ្ធគ្នា ដោយវិលត្រឡប់ទៅរកបទឈប់បាញ់វិញ។

ក្រោយមកទៀត នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក អាន់វ៉ា អ៉ីប្រាហ៉ីម ក៏បានជំរុញឱ្យមានបទឈប់បាញ់ផងដែរ តែលោក អានុទីន បែរជាច្រានចោលបទឈប់បាញ់នេះ ដោយប្រកាសយ៉ាងផ្គើនថា ប្រទេសថៃនឹងបន្តវា.យប្រហារលើកម្ពុជារហូតដល់ពួកគេមានអារម្មណ៍ថាសុវត្ថិភាព ខណៈដែលខាងកម្ពុជាឯណេះ សម្ដេចធិបតីបានស្វាគមន៍សំណើរបស់លោក អាន់វ៉ា យ៉ាងពេញទំហឹងដើម្បីបញ្ចប់ជម្លោះ ហើយវិលទៅរកសន្តិភាព។

ដោយឡែក នៅក្នុងបទសម្ភាសន៍ផ្ដាច់មុខជាមួយ Wall Street Journal លោក ត្រាំ បាននិយាយថា លោកបានគំរាមដំឡើងពន្ធលើកម្ពុជា និងថៃ ក្នុងជំនួបតាមទូរស័ព្ទជាមួយមេដឹកនាំនៃប្រទេសទាំង២ ប្រសិនបើមិនមានបទឈប់បាញ់ទេនោះ។ រហូតដល់នៅថ្ងៃអង្គារ ទី១៦ ខែធ្នូ រដ្ឋមន្ត្រីពាណិជ្ជកម្មថៃ លោកស្រី Suphajee Suthamphan បានទទួលស្គាល់ថា កិច្ចចរចាពាណិជ្ជកម្មជាមួយ សហរដ្ឋអាមេរិកមិនមានភាពរីកចម្រើននោះទេ ជាមួយការបញ្ជាក់ថាសហរដ្ឋអាមេរិកបានកែប្រែលក្ខខណ្ឌរបស់ខ្លួនឡើយ៕

ប្រទេសថៃ ៖ បន្ទាប់ពីមហាអំណាចចិនចេញមកអំពាវនាវជាថ្មីឱ្យបញ្ចប់សង្គ្រា.មរវាងកម្ពុជា-ថៃ ហើយចិនសង្ឃឹមថា ភាគីទាំងពីរនឹងអត់ធ្មត់ជាអតិបរមា បញ្ឈប់ការប្រយុ.ទ្ធ និងកាត់បន្ថយភាពតានតឹងនៅតាមបណ្តោយព្រំដែន ចិននៅតែរក្សាជំហរតួនាទីស្ថាបនារបស់ខ្លួនដើម្បីជំរុញការចរចាសន្តិភាពរវាងប្រទេសទាំងពីរនោះ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃបញ្ជាក់ថា ថៃចង់បញ្ចប់សង្គ្រា.មឈ្លានពាននេះ ប៉ុន្តែកម្ពុជាត្រូវតែឈប់បា.ញ់មុន ។

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស លោក Sihasak Phuangketkeow បានផ្តល់សម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី១៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ថា មន្ត្រីការបរទេសថៃបានជួបឯកអគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំប្រទេសថៃ ដែលក្នុងជំនួបនេះ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតចិនចង់ឃើញកម្ពុជា-ថៃបញ្ចប់សង្គ្រា.ម និងត្រឡប់មកចរចាសន្តិភាព ចិនចង់ឱ្យភាគីទាំងពីរដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី ។ ថៃក៏បង្ហាញពីគោលជំហរការបញ្ចប់សង្គ្រា.ម ប្រសិនបើឈប់បា.ញ់ គឺកម្ពុជាត្រូវតែឈប់មុន ទើបឈានដល់ការចរចាគ្នា ។

ចំណែកការចោទប្រកាន់កម្ពុជាប្រើប្រាស់អាវុធថ្មី ឬសង្ស័យកម្ពុជាយកអាវុធរបស់ចិនមកតបតជាមួយថៃក្នុងសង្គ្រាមព្រំដែន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស លោក Sihasak ថា អាវុធដែលចិនផ្តល់ឱ្យកម្ពុជា គឺជាអាវុធចាស់ ចិនមិនបានផ្តល់អាវុធថ្មីឱ្យកម្ពុជាទេ ថៃអាចតាមដានថា តើកម្ពុជាបានអាវុធពីណា ហើយថៃក៏បានជជែកពីបញ្ហាអាវុធជាមួយចិនផងដែរ ។ ក្រៅពីនេះ លោកបានទាត់ចោលព័ត៌មានដែលចុះផ្សាយថា កម្ពុជាជួលទាហានស៊ីឈ្នួលបរទេសមកជួយប្រយុទ្ធជាមួយថៃ គឺជាព័ត៌មានគ្មានប្រភពច្បាស់លាស់ ។

លោកក៏បានរំលឹកពីការជជែកគ្នាតាមទូរស័ព្ទរវាងនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក Anutin Charnvirakul និងប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump កាលពីពេលកន្លងមកថា នៅថ្ងៃនោះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃមិនបានជជែកពីការឈប់បាញ់កម្ពុជាទេ ។ បើឈប់បាញ់ គឺកម្ពុជាត្រូវតែឈប់មុន ព្រមទាំងជជែកគ្នាថា តើនឹងឈប់បាញ់នៅពេលណា និងមានលក្ខខណ្ឌអ្វីខ្លះ ។ លោកប្រធានាធិបតី Trump គំរាមដំឡើងពន្ធគយយ៉ាងខ្លាំងក្លាដើម្បីដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនដែលផ្ទុះឡើងជាថ្មីរវាងកម្ពុជា-ថៃ និងដាក់សម្ពាធឱ្យប្រទេសទាំងពីរបញ្ចប់ជម្លោះប្រដាប់អាវុធ វិលទៅគោរពបទឈប់បាញ់នោះ គឺលោក Trump អាចនឹងរង់ចាំឱ្យប្រទេសទាំងពីរចរចាគ្នាបញ្ចប់សង្គ្រាម ព្រោះមិនបានបញ្ជាក់ពីការបញ្ឈប់ចរចាពន្ធគយ ។

កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែធ្នូ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន លោក Guo Jiakun និងឯកអគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំកម្ពុជា លោក Wang Wenbin បានស្នើឱ្យកម្ពុជា-ថៃបញ្ឈប់សង្គ្រាម ដោយនិយាយថា អាទិភាពចម្បងបំផុត គឺបញ្ឈប់ការប្រយុទ្ធគ្នា និងការពារអាយុជីវិតជនស៊ីវិល បន្ទាប់ពីចិនមើលឃើញថៃបាននិងកំពុងពង្រីកជម្លោះពីព្រំដែនគោករហូតដល់ដែនទឹក ។ ការអន្តរាគមន៍របស់មហាអំណាចចិន គឺជារឿងល្អ បន្ថែមពីលើការអន្តរាគមន៍របស់ប្រទេសនានា រួមទាំងមហាអំណាចអាមេរិកឱ្យថៃគោរពបទឈប់បាញ់ និងកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព ប៉ុន្តែថៃនៅតែរឹងទទឹង ។

កងទ័ពថៃបានបើកឆាកវាយប្រហារមុនមកលើកម្ពុជា ប៉ុន្តែបែរជាឱ្យកម្ពុជាឈប់បាញ់មុន ។ បើនិយាយពាក្យថា «ឈប់បាញ់» សម្រាប់កម្ពុជាមិនមែនជាអ្នកចាប់ផ្តើមមុនទេ រាល់ការផ្ទុះអាវុធ គឺថៃចាប់ផ្តើមមុនទាំងអស់ ហេតុនេះ ភាគីថៃទៅវិញទេដែលជាអ្នកត្រូវឈប់បាញ់មកលើកម្ពុជា ។ កម្ពុជាមិនចង់មានសង្គ្រាមទេ ពលរដ្ឋកម្ពុជាចង់រស់នៅដោយស្ងប់ស្ងាត់គ្មានការឈ្លានពានពីប្រទេសជិតខាង ប៉ុន្តែថៃនៅតែបន្តបាញ់ប្រហារ ទើបកម្ពុជាចាំបាច់បត្រូវប្រើប្រាស់សិទ្ធិការពារខ្លួន និងទឹកដី ។

គួរបញ្ជាក់ថា ថៃនៅតែផ្គើនបន្តឈ្លានពានមិនព្រមឈប់បាញ់លើកម្ពុជា ទោះជាមានការអំពាវនាវពីមហាអំណាចអាមេរិក មហាអំណាចចិន ម៉ាឡេស៊ីជាប្រធានអាស៊ាន និងប្រទេសជាច្រើនក្តី រហូតមកដល់ថ្ងៃទី១៦ ខែធ្នូ កងទ័ពថៃបានបន្តការបាញ់ប្រហារមកលើកងកម្លាំងកម្ពុជានៅយោធភូមិភាគទី៤ និងយោធភូមិភាគទី៥ ។ វីរកងទ័ពកម្ពុជាបាននិងកំពុងបន្តឈរជើងយ៉ាងរឹងមាំ ស្វាហាប់ មោះមុត និងនៅតែតស៊ូប្រយុទ្ធយ៉ាងស្វិតស្វាញតតាំងជាមួយសត្រូវឈ្លានពាននៅគ្រប់សមរភូមិទាំងអស់ ក្នុងការបំពេញតួនាទីរបស់ខ្លួនដើម្បីការពារបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជា ៕