ជនជាតិកូរ៉េដ៏ស្រស់សោភា កញ្ញា ហ៊ូអ៊ីន ហ្វាង បានធ្វើឱ្យមហាជនចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងបន្ទាប់ពីជ្រើសបទ BLACKPINK មានចំណងជើងថា «Pink Venom» មកប្រកួតក្នុងវគ្គ Live Show សប្តាហ៍ទី២។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះថែមទាំងលាយបារ៉ូជាភាសាខ្មែររៀបរាប់ពីចាប៉ីទៀត ដោយ ហ៊ូអ៊ីន បានបញ្ជាក់ថានាងបានស្គាល់ឧបករណ៍បុរាណខ្មែរមួយនេះផងដែរតាមរយៈMV របស់តារាចម្រៀង វណ្ណដា ។

នៅយប់ថ្ងៃទី៣ ខែសីហា កម្មវិធីលំដាប់ពិភពលោក The Voice Cambodia រដូវកាលទី៣បានឈានចូលដល់សប្តាហ៍ទី២ហើយ។ ក្នុងសប្តាហ៍នេះដែរ នារីជាជនជាតិកូរ៉េតែមួយគត់ដែលបានចូលរួមប្រកួតក៏ដល់ពេលដែលបញ្ចេញសមត្ថភាពដូចគ្នាដែលអ្នកគាំទ្រទន្ទឹងរង់ចាំពីការបកស្រាយរបស់បេក្ខនារីរូបនេះ។
ក្នុងរាត្រីដែលប្រមូលទៅដោយជើងខ្លាំងនោះ នារីកូរ៉េបានជ្រើសបទចម្រៀងដ៏ល្បីរបស់ BLACKPINK មានចំណងជើងថា «Pink Venom» ក្រោមការចង្អុលបង្ហាញនិងបង្វឹកដោយអ្នកនាង ពេជ្រ សោភា។ លើសពីការបកស្រាយបទកូរ៉េនេះ ហ៊ូអ៊ីន បានលាយបារ៉ូជាភាសាខ្មែរខ្លះដែរថែមទាំងច្រៀងពីចាប៉ីទៀតផង។

មិនត្រឹមតែការបកស្រាយនិយាយពីចាប៉ីតែប៉ុណ្ណោះទេ តែនារីកូរ៉េដ៏មានមន្តស្នេហ៍រូបនេះថែមទាំងបញ្ជាក់ដោយច្បាស់ទៀតថានាងស្គាល់ឧបករណ៍បុរាណខ្មែរមួយនេះផងដែរតាមរយៈMV របស់តារាចម្រៀង វណ្ណដា នៅក្នុងបទ « time to rise»។ ការបញ្ជាក់ច្បាស់ៗថាស្គាល់ឧបករណ៍នេះបានធ្វើឱ្យមានការសាទរយ៉ាងខ្លាំងដែលជនជាតិកូរ៉េក៏ស្គាល់ឧបករណ៍បុរាណខ្មែរផងដែរ។
ជាលទ្ធផលនៃការប្រកួតនេះក្នុងវគ្គ Live Show នេះ ហ៊ូអ៊ីន អាចបន្តទៅវគ្គ Live Show ក្រោយទៀតផងជាមួយរសជាតិថ្មីបន្ថែមទៀតដោយគ្រូបង្វឹកផ្ទាល់ ពេជ្រ សោភា។

ទោះបីជាការបកស្រាយបទចម្រៀងរបស់ ហ៊ូអ៊ីន អ្នកមួយចំនួនតូចបានបញ្ចេញមតិអវិជ្ជមានបន្តិចក្តីប៉ុន្តែអ្នកគាំទ្រក៏សម្លឹងឃើញថា ការបកស្រាយដោយផ្ទាល់មានទាំងច្រៀង រាំផង រ៉េប និងលាយជាភាសាខ្មែរបន្តិចទៀត ហើយម្ចាស់បទច្រៀងមាន៤នាក់ ហើយ ហ៊ូអ៊ីន បកស្រាយតែម្នាក់ឯងចំណុចនេះនាងធ្វើបានល្អហើយ៕

ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈបានចេញសេចក្តីជូនដំណឹងនៅថ្ងៃទី៤ កញ្ញា ថាកន្លងមកនេះមន្រ្តីជំនាញបានសង្កេតឃើញថា មានអាជីវករ និង អ្នកលក់អនឡាញមួយចំនួន បានធ្វើការផ្សព្វផ្សាយលក់ដូរវត្ថុសិល្បៈតាមប្រព័ន្ធបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក និងតិកតុក ដោយប្រើប្រាស់រូបថតវត្ថុបុរាណខ្មែរ ដែលក្រសួងបានបង្ហោះកន្លងមក ដើម្បីយកធ្វើជារូបភាព ទាក់ទាញសម្រាប់លក់ដូរវត្ថុសិល្បៈឯកជនរបស់ខ្លួន។

ការយករូបថតវត្ថុបុរាណមកប្រើប្រាស់បែបនេះ គឺជាសកម្មភាពខុសឆ្គង និងជារូបភាពបោកប្រាស់ ដែលនាំឱ្យសាធារណជនមានការភាន់ច្រឡំ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះទង្វើនេះអាចធ្វើឱ្យសមត្ថកិច្ចបរទេស និងអ្នកកាន់កាប់សមុច្ច័យឯកជននានា យល់ច្រឡំថាវត្ថុ បុរាណខ្មែរដែលគេបានប្រគល់មកកម្ពុជាវិញ ត្រូវបានចរាចរលក់ដូរក្នុងទីផ្សារ ដោយខ្វះការគ្រប់គ្រង់ ការពារពីសំណាក់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។

ប្រការនេះ នាំឱ្យប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ដំណើរការ នៃការ ទាមទារវត្ថុបុរាណខ្មែរមកវិញ និងបាត់បង់ទំនុកចិត្តមកលើរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដែលបានខិតខំប្រឹងប្រែង កន្លងមក ក្នុងការស្វែងរក និងនាំយកមកវិញនូវសម្បត្តិវប្បធម៌ខ្មែរ ដែលត្រូវបានលួចនាំចេញដោយខុស ច្បាប់ទៅក្រៅប្រទេស។

ដូចបានជម្រាបជូនខាងលើ ក្រសួងបានអំពាវនាវដល់អាជីវករ និងអ្នកលក់អនឡាញនានា ដែលប្រកបមុខរបរនេះ ត្រូវបញ្ឈប់ជាបន្ទាន់នូវការប្រើប្រាស់រូបភាពវត្ថុបុរាណខ្មែរ ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយលក់ ដូរវត្ថុសិល្បៈរបស់ខ្លួន។ ក្នុងករណី អាជីវករ ឬ អ្នកលក់អនឡាញណា ដែលមិនបញ្ឈប់នូវទង្វើមិនស្របច្បាប់នេះ ក្រសួង វប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ នឹងចាត់វិធានការចាំបាច់តាមច្បាប់ជាធរមាន៕

លិខិតឆ្លងដែន នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា គឺជាឯកសារផ្លូវច្បាប់តែមួយគត់ដែលអនុញ្ញាតឱ្យពលរដ្ឋ ខ្មែរប្រើប្រាស់សម្រាប់ធ្វើដំណើរឆ្លងដែនទៅក្រៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដោយពួកគាត់អាចមានសិទ្ធិសុំទិដ្ឋាការឆ្លងដែនបាន។

សម្រាប់នៅកម្ពុជា លិខិតឆ្លងដែននេះ គឺត្រូវបានបែងចែកជា ៣ប្រភេទ គឺ
1. លិខិតឆ្លងដែនការទូត
2. លិខិតឆ្លងដែនផ្លូវការសម្រាប់មន្ត្រីរាជការ
3. លិខិតឆ្លងដែនធម្មតា

លិខិតឆ្លងដែនការទូត គឺសម្រាប់ថ្វាយ និងផ្ដល់ជូនដល់ស្ថាប័នព្រះមហាក្សត្រ ថ្នាក់ដឹកនាំជាន់ខ្ពស់ស្ថាប័នព្រឹទ្ធសភា រដ្ឋសភា រាជរដ្ឋាភិបាល ស្ថាប័នតុលាការ មន្ត្រីការទូត ឥស្សរជនជាន់ខ្ពស់នៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ អគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាល និងមន្ត្រីសង្ឃដែលមានងារជាសម្ដេច រួមទាំងមន្ត្រីរាជការកម្ពុជាទៅតាមលំដាប់នៃឋានន្តរស័ក្តិ និងមុខតំណែងមួយចំនួនទៀតផងដែរ។

លិខិតឆ្លងដែនផ្លូវការ គឺសម្រាប់ផ្ដល់ជូនតែមន្ត្រីរាជការកម្ពុជា ដែលត្រូវចេញទៅបំពេញបេសកកម្មការងារផ្លូវការនៅក្រៅប្រទេសប៉ុណ្ណោះ។ មន្ត្រីទាំងនោះ រួមមានជាអាទិ៍ សមាជិក គ.ជ.ប ទីប្រឹក្សា ឬ ជំនួយការ ដែលមានឋានៈស្មើប្រធាននាយកដ្ឋានឡើង មន្ត្រីរាជការចាប់ពីមុខតំណែងអនុប្រធានការិយាល័យឡើង ខណៈមន្ត្រីយោធា និងនគរបាលជាតិ គឺចាប់ពីឋានន្តរស័ក្តិវរសេនីយ៍ត្រីឡើង និងចៅក្រម ព្រះរាជអាជ្ញា ព្រះរាជអាជ្ញារងនៃស្ថាប័នតុលាការ ជាដើម។

លិខិតឆ្លងដែនធម្មតាកម្ពុជា ជាឯកសារបញ្ជាក់ថា ជនដែលកាន់លិខិតឆ្លងដែននោះ ជាពលរដ្ឋកម្ពុជា ដែលមានសិទ្ធិសុំទិដ្ឋាការឆ្លងដែនបាន និងជាឯកសារច្បាប់តែមួយគត់ដែលអនុញ្ញាតឲ្យពលរដ្ឋកម្ពុជា អាចប្រើប្រាស់សម្រាប់ធ្វើដំណើរឆ្លងដែនទៅក្រៅប្រទេស៕

ថ្មីៗមកនេះនៅលើបណ្តាញសង្គមមានការជជែកវែកគ្នាបន្ទាប់ពីមានការផ្សព្វផ្សាយថាសៀមរាបមិនមានភ្ញៀវទេសចរមកកម្សាន្តច្រើនដូចប្រទេសជិតខាង ព្រមទាំងមានការត្អូញត្អែរផ្សេងៗជាច្រើនទៀត។ ជាមួយគ្នានេះលាក់ទុកអស់រយៈពេលជាយូរមកហើយកញ្ញា ពេជ្រ ចរណៃ ដែលជាតារាសម្តែងនិងអ្នកហាត់គុនល្បុក្កតោក៏បានបង្ហើបដែរថាមិនក្រោម១០ដងទេដែលខ្លួនមិនបានទទួលការអនុញ្ញាតដើម្បីថតផ្សព្វផ្សាយផ្សារភ្ជាប់ក្បាច់គុនបុរាណខ្មែរ ជាមួយប្រាសាទនៅខេត្តសៀមរាប ខណៈប្រទេសខ្លះគ្មានប្រាសាទបុរាណអ្វីផងធ្វើប្រាសាទពីស៊ីម៉ងត៍ គេខំផ្សព្វផ្សាយទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរទូទាំងពិភពលោកឱ្យទៅទស្សនាក្នុងនោះក៏មានប្រជាជនខ្មែរដូចគ្នា។

ឈានចូលថ្ងៃទី៤ ខែកញ្ញា នៅលើបណ្តាញសង្គមរបស់កញ្ញា ពេជ្រ ចរណៃ បានរៀបរាប់យ៉ាងដូច្នេះថា «សុំនិយាយពីអារម្មណ៍ពិតដែលលាក់ទុកយូរមកហើយ ក្នុងនាមខ្ញុំជាកូនខ្មែរមួយរូបដែលតែងតែ លើកស្ទួយ និងផ្សព្វផ្សាយពី សិល្បៈ វប្បធម៌ ក្បាច់គុន អក្សរសាស្រ្តខ្មែរ និងតំបន់ទេសចរណ៍..ល.. គឺចង់ឱ្យប្រទេសដទៃទៀតគេបានដឹងបានស្គាល់ថាប្រទេសកម្ពុជា ថាជាប្រទេសដែលសំបូរទៅដោយសិល្បៈ វប្បធម៌ ប្រាសាទបុរាណជាច្រើន និងតំបន់ទេសចរណ៍ជាច្រើន។ ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយ ខ្ញុំត្រូវចំណាយលុយផ្ទាល់ខ្លួនចាក់សាំង ញុំាបាយ ចំណាយផ្សេងៗ ផលិតវីដេអូ ចំណាយលើក្រុមការងារ..ល..!ទាំងមិនបានប្រាក់ខែ សួរថាខំបំរើជាតិ បំរើវប្បធម៌ជាច្រើនឆ្នាំមកនេះដើម្បីអ្វី? ពេលខ្លះខំចំណាយពេលធ្វើដំណើរពីភ្នំពេញ ទៅសៀមរាប រាប់ម៉ោង គឺដើម្បីតែទៅថតផ្សព្វផ្សាយតែប៉ុណោះ! ពេលខ្លះក៏ត្រូវនៅគេងរង់ចាំរហូតដល់ជាង១អាទិត្យក៏មាន ដើម្បីសុំច្បាប់ថតផ្សព្វផ្សាយ តែក៏នៅតែមិនទទួលបានការអនុញ្ញាត»។

បន្តដោយអារម្មណ៍សោកសៅ ពេជ្រ ចរណៃ បានបង្ហាញទៀតថា «មិនក្រោម១០ដងទេ ដែលខ្ញុំបានធ្វើការស្នើសុំនៅខេត្តសៀមរាមដើម្បីថតផ្សព្វផ្សាយ ផ្សារភ្ជាប់ក្បាច់គុនបុរាណខ្មែរ ជាមួយប្រាសាទ តែមិនដែលបានទទួលការអនុញ្ញាតសូម្បីតែ១ដង ខ្ញុំមិនដែលទទួលបានការយកចិត្តទុកដាក់ និងឱ្យតម្លៃ មកកាន់ខ្ញុំដែលជាកូនខ្មែរស្នេហាជាតិ និងវប្បធម៌ទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ ត្រូវបានគេតាមឃ្លាំងមើលខ្ញុំគ្រប់សកម្មភាព ដូចខ្ញុំជាអ្នកទោសចឹង ខ្លាចខ្ញុំថត! មានពេលមួយនោះត្រូវបានបងៗប្រចាំការនៅតំបន់នោះឆែកទូរស័ព្ទខ្ញុំទៀត ខ្លាចខ្ញុំលួចថតរូបបង្ហាញក្បាច់គុនជាប់ជាមួយប្រាសាទ ឬ ថតជាប់នៅតំបន់ប្រាសាទ..ហ៊ឹម សុំទោសផង បើខ្ញុំសរសេរទៅមានការប៉ះពាល់ ខ្ញុំនិយាយក្នុងនាមជាប្រជាពលរដ្ឋដែលមិនដឹងមិនយល់ ពិតជាមិនយល់ពិតមែន គ្រាន់តែចង់ផ្សព្វផ្សាយ តំបន់ប្រាសាទ ទឹកដីបុរាណដ៏អស្ចារ្យ ដែលដូនតាបន្សល់ទុក ផ្សព្វផ្សាយទៅឱ្យពិភពលោកបានដឹង បានស្គាល់ និងមកទស្សនា តែបែជាត្រូវបានហាមឃាត់»។

តារាសម្តែងរូបនេះ សង្កត់ធ្ងន់ទៀតថា «ប្រទេសខ្លះគេគ្មានប្រាសាទបុរាណអ្វីទេ គេធ្វើប្រាសាទពីស៊ីម៉ងត៍ គេខំផ្សព្វផ្សាយ ទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរទូទាំងពិភពលោកឱ្យទៅទស្សនា រួមទាំងប្រជាជនខ្មែរមួយចំនួនផងដែរ»។

បន្ទាប់ពីដឹងរឿងដ៏សោកសៅរបស់ ពេជ្រ ចរណៃ ខាងលើនេះហើយអ្នកលេងបណ្តាញសង្គមបានបញ្ចេញមតិយ៉ាងច្រើន និងអាណិតទៅដល់នាងយ៉ាងខ្លាំងខិតខំផ្សាយពីវប្បធម៌ខ្មែរបែរជាមិនទទួលបានការលើកទឹកចិត្តទៅវិញ៕

លិខិតឆ្លងដែនធម្មតានៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា គឺជាឯកសារបញ្ជាក់ថាជនដែលកាន់លិខិតឆ្លងដែននោះ ជាពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលមានសិទ្ធិសុំទិដ្ឋាការឆ្លងដែនបាន។

យោងតាមការវាយតម្លៃរបស់គេហទំព័រ Guide Passport Ranking Index នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៣នេះ លិខិតឆ្លងដែនកម្ពុជា បានឈរនៅលេខ៩០ លើពិភពលោក ដោយអាចធ្វើដំណើរទៅ៥៣ប្រទេសលើពិភពលោក ដោយមិនចាំបាច់សុំទិដ្ឋាការ (visa)។

ដោយឡែកសម្រាប់ការធ្វើលិខិតឆ្លងដែននេះ លោកអ្នកត្រូវមានឯកសារ៖

• សម្រាប់ពលរដ្ឋដែលមានអាយុ១៥ឆ្នាំឡើង ត្រូវមានអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណសញ្ជាតិខ្មែរច្បាប់ដើម ឬសេចក្តីចម្លងសំបុត្រកំណើត ឬសេចក្តីចម្លងសំបុត្របញ្ជាក់កំណើត រួមជាមួយសៀវភៅស្នាក់នៅ ឬសៀវភៅគ្រួសារ (ច្បាប់ដើម) ឬឯកសារផ្សេងទៀតដែលបញ្ជាក់អំពីអត្តសញ្ញាណសញ្ជាតិខ្មែរ ចេញដោយអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច។
• សម្រាប់កុមារដែលមានអាយុក្រោម ១៥ឆ្នាំ ត្រូវមានសំណើសុំ ឬការអនុញ្ញាតជាលាយលក្ខអក្សរពីឪពុកម្តាយ ឬអាណាព្យាបាល ដោយមានភ្ជាប់មកជាមួយនូវឯកសារសម្គាល់គ្រួសារ និងសេចក្តីចម្លងសំបុត្រកំណើត។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា លិខិតឆ្លងដែននេះមានសុពលភាពរយៈពេល ០៥ឆ្នាំ សម្រាប់កុមារមានអាយុចាប់ពី ០ ឆ្នាំ ដល់ ៥ ឆ្នាំ និងសុពលភាពរយៈពេល ១០ ឆ្នាំ សម្រាប់អ្នកដែលមានអាយុចាប់ពី ៦ឆ្នាំឡើងទៅ៕