ពិភពលោកកំពុងមានការភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំងចំពោះមហិច្ឆតាដ៏ធំធេងរបស់ក្រុមហ៊ុន SpaceX ដឹកនាំដោយមហាសេដ្ឋី Elon Musk ដែលបានកំណត់គោលដៅបាញ់បង្ហោះរ៉ុក្កែតឱ្យបានរហូតដល់ ១ម៉ឺនលើកក្នុង១ឆ្នាំ ក្នុងរយៈពេល ៥ ឆ្នាំខាងមុខ។ ចំនួនដ៏ច្រើនលើសលប់នេះ បានធ្វើឱ្យអ្នកជំនាញអវកាស និងមហាជនទូទៅស្រឡាំងកាំង និងបង្កើតជាចម្ងល់ថា តើផែនការនេះអាចទៅរួចដោយរបៀបណា?

ទោះជាយ៉ាងណា ការបង្ហោះរ៉ុក្កែតក្នុងចំនួនដ៏ច្រើនបែបនេះអាចដំណើរការទៅបាន លុះត្រាតែមានការអនុញ្ញាតពីរដ្ឋបាលអាកាសចរណ៍សហព័ន្ធអាមេរិក (FAA) ជាមុនសិន។ ព័ត៌មាននេះបានទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំង ព្រោះកាលពីឆ្នាំ២០២៥ កន្លងទៅ ក្រុមហ៊ុន SpaceX បានបង្ហោះរ៉ុក្កែតត្រឹមតែចំនួន ១៧០ លើកប៉ុណ្ណោះ។

លោក Bryan Bedford នាយកគ្រប់គ្រងនៃរដ្ឋបាលអាកាសចរណ៍សហព័ន្ធអាមេរិក (FAA) បានទម្លាយឱ្យដឹងពីគោលដៅដ៏ធំធេងនេះ កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ បន្ទាប់ពីមានជំនួបពិភាក្សាជាមួយលោកស្រី Gwynne Shotwell ប្រធានក្រុមហ៊ុន SpaceX អំពីផែនការយុទ្ធសាស្ត្រ ៥ ឆ្នាំខាងមុខ។ បើតាមការគណនារបស់នាយកគ្រប់គ្រង FAA ប្រសិនបើ SpaceX ចង់សម្រេចគោលដៅ ១ម៉ឺនលើកក្នុង១ឆ្នាំ នោះក្រុមហ៊ុនត្រូវតែបង្ហោះរ៉ុក្កែតឱ្យបានជាមធ្យម ១ដង ក្នុងរៀងរាល់១ម៉ោងម្តង។

ក្នុងនាមជាស្ថាប័នគ្រប់គ្រង និងផ្តល់សិទ្ធិហោះហើរ FAA បានដាក់លក្ខខណ្ឌដាច់ខាតឱ្យក្រុមហ៊ុន SpaceX ត្រូវតែបង្ហាញពីសុវត្ថិភាព និងភាពជឿជាក់ឱ្យបានច្បាស់លាស់ជាមុនសិន ទើបអាចទទួលបានការអនុញ្ញាត។ ការរឹតបន្តឹងនេះធ្វើឡើងដោយសារតែការបង្ហោះកន្លងមក តែងតែមានការរំខានដល់គន្លងហោះហើររបស់យន្តហោះដឹកអ្នកដំណើរ។ ក្រៅពីនេះ ក្រុមហ៊ុនត្រូវតែអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងការហោះហើរឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ ដើម្បីធានាថា រាល់ការបង្ហោះ ឬករណីមានឧបទ្ទវហេតុណាមួយកើតឡើង នឹងមិនបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់យន្តហោះស៊ីវិលដែលកំពុងធ្វើដំណើរកាលពីលើមេឃឡើយ។

គួររំលឹកផងដែរថា កាលពីខែមករាកន្លងទៅ ក្រុមហ៊ុន SpaceX ក៏បានប្រកាសពីបំណងបង្កើតបណ្តាញផ្កាយរណបរហូតដល់ ១លានគ្រឿង ដើរជុំវិញភពផែនដី ដើម្បីទាញយកថាមពលពីពន្លឺព្រះអាទិត្យ យកមកផ្គត់ផ្គង់ដល់មជ្ឈមណ្ឌលទិន្នន័យបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI Data Centers) របស់ខ្លួននាពេលអនាគតផងដែរ៕

កាលពីវេលាម៉ោង៩ និង៣០នាទីយប់ ថ្ងៃទី២១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ សណ្ឋាគារថៃដ៏ល្បីមួយកន្លែងឈ្មោះ «JA Plus Hotel» កម្ពស់៨ជាន់ ស្ថិតនៅឃុំណាក្លឿ ស្រុកបាងឡាមុង ខេត្តឈុនបុរី ត្រូវបានអគ្គិភ័យឆាបឆេះយ៉ាងសន្ធោសន្ធៅ ដោយចាប់ផ្តើមពីដំបូលអគារឆេះរាលដាលទៅជាន់ខាងក្រោម បណ្តាលឱ្យមនុស្សរងរបួសចំនួន៤នាក់ (ក្នុងនោះ៣នាក់ថប់ដង្ហើមនឹងផ្សែងភ្លើង និងម្នាក់ទៀតរលាកខ្លួនព្រោះរត់កាត់អណ្តាតភ្លើង) ។ តាមការសន្និដ្ឋានកាលពីយប់ថ្ងៃទី២១ គឺអាចបណ្តាលមកពីទុស្សេខ្សែភ្លើង ប៉ុន្តែមូលហេតុពិតប្រាកដ និងទំហំការខូចខាត មិនទាន់ប្រកាសជាផ្លូវការទេ ។

មុនពេលទាក់ទងទៅសមត្ថកិច្ច បុគ្គលិកសណ្ឋាគារបានព្យាយាមប្រើប្រាស់បំពង់ពន្លត់អគ្គិភ័យដើម្បីទប់ស្កាត់ដែរ ប៉ុន្តែដោយសារភ្លើងឆេះខ្លាំងពេក ទើបមិនអាចគ្រប់គ្រងបាន ។ ក្រុមពន្លត់ភ្លើង ក្រុមសង្គ្រោះបន្ទាន់ និងរថយន្តបាញ់ទឹកជាង១០គ្រឿង ត្រូវបានបញ្ជូនមកកាន់កន្លែងកើតហេតុភ្លាមៗ ដើម្បីជម្លៀសភ្ញៀវជាប់គាំងក្នុងសណ្ឋាគារ ជាង២៤០នាក់ (មានទាំងជនជាតិថៃ និងបរទេស) ដោយចំណាយពេលប្រមាណ១ម៉ោង ទើបអាចគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍បានទាំងស្រុង នាម៉ោង១០ និង៤៨នាទីយប់ ។

បើតាមអាជ្ញាធរក្នុងតំបន់ គឺភ្លើងបានចាប់ផ្តើមឆាបឆេះដំបូងចេញពីភោជនីយដ្ឋាន និងអាងហែលទឹកលើដំបូលសណ្ឋាគារនាម៉ោងជាង៩យប់ បន្ទាប់មក ក៏ឆេះរាលដាលចុះមកដល់ជាន់ទី៧ នៃសណ្ឋាគារយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដោយសារខ្យល់បក់ខ្លាំងនៅជាន់លើ ផ្សែងភ្លើងក៏ឆេះតាមច្រកជណ្តើរចុះមកក្រោម ធ្វើឱ្យបុគ្គលិកសណ្ឋាគារពិបាកក្នុងការប្រើប្រាស់បំពង់ពន្លត់អគ្គិភ័យឱ្យទាន់ពេលវេលា ។

នៅព្រឹកថ្ងៃទី២២ ខែឧសភានេះ អាជ្ញាធរទីក្រុងប៉ាតាយ៉ាបានសម្រេចផ្អាកការប្រើប្រាស់សណ្ឋាគារនេះជាបណ្តោះអាសន្ន ដើម្បីរង់ចាំការវាយតម្លៃការខូចខាត និងសុវត្ថិភាព ខណៈម្ចាស់សណ្ឋាគារបានរៀបចំកន្លែងស្នាក់នៅជំនួស និងផ្តល់សំណងដល់ភ្ញៀវដែលរងផលប៉ះពាល់ទាំងអស់ ។ សមត្ថកិច្ចបានសហការជាមួយមន្ត្រីជំនាញ ដើម្បីបន្តការស៊ើបអង្កេតរកមូលហេតុយ៉ាងលម្អិត និងប្រកាសឱ្យដឹងនាពេលក្រោយ ។

គួរបញ្ជាក់ថា មួយរយៈនេះ ប្រទេសថៃបានកើតហេតុការណ៍គ្រោះថ្នាក់ផ្ទួនៗគ្នា គឺកាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែឧសភា កន្លងមក កើតហេតុការណ៍សោកនាដកម្មរថភ្លើងបុកគ្នាយ៉ាងពេញទំហឹងជាមួយរថយន្តក្រុង នៅផ្លូវបំបែកឆ្លងកាត់ផ្លូវរថភ្លើង (Asok-Phetchaburi) ទីក្រុងបាងកក បណ្តាលឱ្យមនុស្សស្លា.ប់ និងរងរបួសជាច្រើននាក់ ៕

រដ្ឋាភិបាលវៀតណាមបានប្រកាសពីការអនុវត្តគោលនយោបាយផ្តល់ប្រាក់ឧបត្ថម្ភដល់ស្ត្រីដែលរៀបការរួចសម្រាលបានកូនចំនួន២នាក់ នៅមុនអាយុ៣៥ឆ្នាំ គឺស្ត្រីម្នាក់នឹងទទួលបានចំនួន២លានដុង (ឬជិត ៧៦ដុល្លារ) ចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៧ តទៅ ។ គោលនយោបាយនេះធ្វើឡើងដើម្បីជំរុញអត្រាកំណើត និងដោះស្រាយកង្វះខាតកម្លាំងពលកម្ម នាថ្ងៃអនាគត ។

ការផ្តល់ប្រាក់ឧបត្ថម្ភនឹងអនុវត្តចំពោះស្ត្រីរស់នៅបណ្តាខេត្ត-ក្រុងដែលមានអត្រាកំណើតទាបខ្លាំង និងស្ត្រីមកពីក្រុមជនជាតិភាគតិចដែលមានចំនួនប្រជាជនតិចតួចបំផុត ខណៈស្ត្រីរស់នៅតំបន់មានអត្រាកំណើតទាបខ្លាំង ដូចជា ៖ ទីក្រុងហូជីមិញ នឹងទទួលបានទឹកប្រាក់លើស២លានដុង (ចាប់ពី១១៤ ទៅ១៩០ដុល្លារ) ។ ថវិកាត្រូវចំណាយសម្រាប់គោលនយោបាយ គឺជាកញ្ចប់ថវិការដ្ឋបាលមូលដ្ឋានខេត្ត-ក្រុងនីមួយៗ ។

ក្រៅពីនេះ រដ្ឋាភិបាលវៀតណាមក៏មានគោលនយោបាយផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ជាច្រើនទៀត ដូចជា ៖ អនុញ្ញាតឱ្យស្ត្រីមានផ្ទៃពោះទទួលបានការត្រួតពិនិត្យសុខភាពមិនគិតថ្លៃ នៅមុនពេលសម្រាល និងក្រោយសម្រាល ។ រីឯទារកទើបនឹងកើត ទទួលបានការពិនិត្យស្កេនស្វែងរកជំងឺពីកំណើតដោយមិនគិតថ្លៃផងដែរ ដូចជា ៖ រកជំងឺស្លេកស្លាំង និងជំងឺបេះដូង ។ គោលនយោបាយលើកទឹកចិត្តនេះនឹងអនុវត្តជាដំណាក់កាល ដោយផ្អែកលើស្ថានភាពជាក់ស្តែងនៃអត្រាកំណើតក្នុងតំបន់ ។

ការកំណត់ឱ្យស្ត្រីយកកូន នៅមុនអាយុ៣៥ឆ្នាំ ដោយសារវ័យនេះមានសុខភាពល្អ និងមានហានិភ័យទាបក្នុងពេលសម្រាល ។ លើសពីនេះ សុខភាពទារកដែលកើតពីម្តាយមានអាយុក្រោម៣៥ឆ្នាំ មានអត្រាប្រឈមនឹងជំងឺពីកំណើត ឬពិការភាព តិចជាងទារកដែលកើតពីម្តាយអាយុច្រើន ហើយគ្រួសារនឹងមានពេលវេលាគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការចិញ្ចឹមថែទាំកូនៗឱ្យមានអនាគត ។

គួរបញ្ជាក់ថា ការអនុវត្តគោលនយោបាយនេះ បន្ទាប់ពីវៀតណាមបានសម្រេចចិត្តលុបចោលទាំងស្រុងនូវ «គោលនយោបាយមានកូនត្រឹម២នាក់» កាលពីឆ្នាំ២០២៥ ដើម្បីផ្តល់សិទ្ធិដល់ពលរដ្ឋក្នុងការយកកូនបន្ថែមទៀតដែលជាការទប់ស្កាត់កង្វះខាតកម្លាំងពលកម្មនាថ្ងៃអនាគត ។

រដ្ឋាភិបាលវៀតណាមធ្លាប់ប្រកាសថា ប្រសិនបើគ្មានវិធានការទប់ស្កាត់ជាបន្ទាន់ទេ វៀតណាមនឹងក្លាយជាប្រទេសមានអត្រាកំណើតទាបដូចបណ្តាប្រទេសជិតខាងមួយចំនួន ដែលពិបាកនឹងស្តារឡើងវិញខ្លាំងណាស់ ។ ពេលពលរដ្ឋវ័យចំណាស់កើនឡើង រដ្ឋត្រូវចំណាយថវិកាច្រើនក្នុងការថែទាំសុខភាព ស្របពេលកម្លាំងពលកម្មវ័យក្មេងសម្រាប់ជួយជំរុញសេដ្ឋកិច្ចជាតិ បែរជាថយចុះ ៕

កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ គណៈកម្មការទំនាក់ទំនង និងព័ត័មានចម្រុះម៉ាឡេស៊ី (MCMC) បានកំណត់ឱ្យ TikTok រឹតបន្តឹង និងលុបចោលជាបន្ទាន់នូវវីដេអូទាំងឡាយដែលមានខ្លឹមសារប្រមា.ថព្រះមហាក្សត្រ បន្ទាប់ពីពីគណនី TikTok មួយបានប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាសិប្បនិម្មិត (AI) កាត់តរូបភាពវីដេអូដើម្បីបង្ខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះ ប្រមា.ថយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ព្រះមហាក្សត្រម៉ាឡេស៊ី ព្រះចៅស៊ុលតង់ អ៊ីប្រាហ៊ីម (Sultan Ibrahim) ។

គណៈកម្មការទំនាក់ទំនង និងព័ត័មានចម្រុះ (MCMC) បានផ្ញើលិខិតជាច្រើនលើកទៅកាន់ក្រុមហ៊ុន ByteDance នៅប្រទេសចិន ដោយសារការត្រួតពិនិត្យវីដេអូយឺតយ៉ាវ មិនអាចទប់ស្កាត់ការចែកចាយវីដេអូទាំងនោះទាន់ពេលវេលា ទើបគណៈកម្មការកំណត់ឱ្យ TikTok ត្រូវតែពង្រឹងប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងខ្លឹមសារ និងលុបវីដេអូមួយចំនួនជាបន្ទាន់ ។ ក្រៅពីនេះ ក៏ទាមទារឱ្យក្រុមហ៊ុនពន្យល់ជាផ្លូវការពីការគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធ TikTok បរាជ័យ ដោយបញ្ជាក់ថា ម៉ាឡេស៊ីមិនលើកលែងចំពោះវីដេអូបង្ហាញខ្លឹមសារប៉ះពាល់ជាតិ សាសនា និងព្រះមហាក្សត្រឡើយ ។

បើតាមមន្ត្រីគណៈកម្មការ MCMC គឺក្រុមហ៊ុន ByteDance ម្ចាស់ TikTok មិនអាចចាត់វិធានការទាន់ពេលវេលាទៅលើគណនី TikTok ដែលបង្ហោះវីដេអូប្រមា.ថព្រះចៅស៊ុលតង់ អ៊ីប្រាហ៊ីម (Sultan Ibrahim) ព្រះមហាក្សត្រម៉ាឡេស៊ីបច្ចុប្បន្ន ។ វីដេអូបង្ហាញខ្លឹមសារមិនពិតបានបង្កើតឡើងដោយបច្ចេកវិទ្យា AI និងប្រើប្រាស់រូបភាពកាត់ត នាំឱ្យប៉ះពាល់ដល់សណ្តាប់ធ្នាប់សង្គមនាពេលអនាគត ដែលជាការរំលោភច្បាប់ទាក់ទងនឹងព័ត៌មានចម្រុះ ក៏ដូចជាល្មើសច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌផ្សេងទៀត ។

ចំណែកក្រុមហ៊ុន ByteDance មិនទាន់ឆ្លើយតបទៅកាន់គណៈកម្មការ MCMC នៅឡើយទេ ខណៈកន្លងមក គណៈកម្មការនេះធ្លាប់បានកំណត់ឱ្យក្រុមហ៊ុន Meta របស់ Facebook ចាត់វិធានការដូចគ្នានេះដែរ ។

នាដើមឆ្នាំ២០២៦ ម៉ាឡេស៊ីបានរឹតបន្តឹងបណ្តាញសង្គមទាំងអស់ដែលមានអ្នកប្រើប្រាស់រាប់លាននាក់ក្នុងប្រទេសរបស់ខ្លួន ដោយទាមទារឱ្យមានការអនុញ្ញាតប្រតិបត្តិការច្បាស់លាស់ពីគណៈកម្មការ MCMC បើមិនដូច្នោះទេ នឹងប្រឈមចំណាត់ការច្បាប់យ៉ាងតឹងរ៉ឹង ។ រដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ីបានស្វែងរកដំណោះស្រាយផ្លូវច្បាប់ដើម្បីចាត់វិធានការបណ្តាញសង្គមនានាដែលមិនអាចដោះស្រាយបញ្ហានេះ ព្រមទាំងបង្កើតច្បាប់សុវត្ថិភាពអនឡាញពិន័យប្រាក់បុគ្គលណាបង្ហោះខ្លឹមសារប៉ះពាល់ព្រះមហាក្សត្រ ស្មើនឹង១លានរីងហ្គីត (ឬជាង២៥ម៉ឺនដុល្លារ) ៕