បាងកក៖ កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ស្ថានទូតចិនប្រចាំទីក្រុងបាងកក បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍បង្ហាញការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង និងដាស់តឿនឱ្យពលរដ្ឋរបស់ខ្លួនបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្នសុវត្ថិភាពខ្ពស់ បន្ទាប់ពីកើតហេតុការណ៍សមត្ថកិច្ចថៃ ៤នាក់ រួមគំនិតជាមួយជនស៊ីវិលម្នាក់ ចាប់បង្ខាំងពលរដ្ឋចិន ៥នាក់ នៅក្នុងផ្ទះមួយកន្លែងនៅស្រុកវាំងសាំប៊ូន ខេត្តស្រះកែវ កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែឧសភា កន្លងទៅ ដើម្បីជំរិតទារប្រាក់ម្នាក់ ១ម៉ឺនដុល្លារ ជាថ្នូរនឹងការដោះលែង ក្រោមលេស «ចូលប្រទេសថៃខុសច្បាប់»។

អ្នកនាំពាក្យស្ថានទូតចិនបានគូសបញ្ជាក់ថា ស្ថានទូតបានទាក់ទងទៅកាន់អាជ្ញាធរថៃភ្លាមៗ ដើម្បីសាកសួរព័ត៌មានលម្អិត ព្រមទាំងស្នើឱ្យមានការស៊ើបអង្កេតយ៉ាងហ្មត់ចត់ យុត្តិធម៌ និងមានតម្លាភាព ដើម្បីនាំជនល្មើសទាំងអស់មកផ្តន្ទាទោសតាមច្បាប់។ប្រទេសចិនរំពឹងថា ថៃនឹងពង្រឹងការអនុវត្តច្បាប់ និងរក្សាសន្តិសុខឱ្យបានល្អ ដើម្បីការពារអាយុជីវិត ទ្រព្យសម្បត្តិ និងសិទ្ធិស្របច្បាប់របស់ពលរដ្ឋចិន ដែលវានឹងជួយរក្សាបរិយាកាសល្អសម្រាប់ការធ្វើដំណើរ និងលើកកម្ពស់កិច្ចសហការមិត្តភាពរវាងប្រទេសទាំងពីរ។

ទន្ទឹមនឹងនេះ ស្ថានទូតចិនក៏បានព្រមានពលរដ្ឋខ្លួនកុំឱ្យចាញ់បោកការផ្សព្វផ្សាយតាមអនឡាញ ដែលសន្យាផ្តល់ការងារងាយស្រួល ប្រាក់ខែខ្ពស់ និងចេញថ្លៃធ្វើដំណើរ-ស្នាក់នៅមិនគិតថ្លៃនៅប្រទេសថៃ ព្រោះនេះជាល្បិចបោកប្រាស់ដើម្បីបង្ខាំងមនុស្សខុសច្បាប់ ឬជួញដូរមនុស្ស។ សម្រាប់ពលរដ្ឋចិនដែលកំពុងស្នាក់នៅ ឬមានគម្រោងធ្វើដំណើរទៅប្រទេសថៃ ត្រូវគោរពច្បាប់របស់ថៃឱ្យបានម៉ឺងម៉ាត់ និងត្រូវរាយការណ៍ទៅសមត្ថកិច្ច ឬទាក់ទងមកស្ថានទូត/ស្ថានកុងស៊ុលចិនភ្លាមៗ ប្រសិនបើជួបហេតុការណ៍អាសន្ន។

គួរបញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្ន សមត្ថកិច្ចថៃទាំង ៤នាក់ និងជនស៊ីវិលម្នាក់ ត្រូវបានឃាត់ខ្លួនពីបទឧក្រិដ្ឋកម្មធ្ងន់ធ្ងរ ការជំរិតទារប្រាក់ បង្ខាំងមនុស្សខុសច្បាប់ និងប្រើប្រាស់អំណាចហួសព្រំដែន។ ហេតុការណ៍នេះបានបង្កឱ្យមានការបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងពីផលប៉ះពាល់ដល់ទំនាក់ទំនងចិន-ថៃ ជាពិសេស វិស័យសេដ្ឋកិច្ច និងទំនុកចិត្តលើវិស័យទេសចរណ៍៕

អាជ្ញាធរទីក្រុង Amsterdam ប្រទេសហូឡង់ បានអនុវត្តច្បាប់ហាមឃាត់ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មសាច់សត្វ និងផលិតផលមានកាបូនខ្ពស់នៅទីសាធារណៈ ដែលច្បាប់នេះចូលជាធរមានតាំងពីថ្ងៃទី១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ។ ច្បាប់នេះធ្វើឱ្យការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មសាច់គោ ជ្រូក មាន់ និងត្រី នៅតាមផ្ទាំងប៉ាណូធំៗ, ស្ថានីយរថភ្លើងក្រោមដី, កន្លែងរង់ចាំជិះរថយន្តក្រុង ,នាវា និងលើយន្តហោះ ត្រូវបានដកចេញទាំងអស់ ។

អាជ្ញាធរទីក្រុង Amsterdam បានកំណត់គោលដៅកាត់បន្ថយការបំភាយកាបូនក្នុងទីក្រុងត្រឹមឆ្នាំ២០៥០ និងផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់ការបរិភោគអាហារប៉ះពាល់បរិស្ថាន ដោយលើកទឹកចិត្តឱ្យពលរដ្ឋបន្ថយការបរិភោគសាច់សត្វ ឱ្យបានពាក់កណ្តាល (៥០%) និងងាកមកបរិភោគអាហារប្រូតេអ៊ីនពីបន្លែធម្មជាតិជំនួសវិញ ស្មើ៦០% ត្រឹមឆ្នាំ២០៣០ ដើម្បីល្អសម្រាប់សុខភាព និងបរិស្ថាន ។ អាជ្ញាធរពន្យល់ពលរដ្ឋថា ការបរិភោគសាច់សត្វ មិនត្រឹមតែមិនល្អសម្រាប់សុខភាពនោះទេ គឺវាប៉ះពាល់បរិស្ថានផងដែរ ។

ទោះយ៉ាងណា ច្បាប់នេះមិនគ្របដណ្តប់លើការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មសាច់សត្វតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធើរណេត (Online) ឬការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មតូចតាចតាមភោជនីយដ្ឋានឯកជននោះទេ ដែលធ្វើឱ្យពលរដ្ឋហូឡង់នៅតែអាចបរិភោគសាច់សត្វនៅតាមទីកន្លែងទាំងនេះ ។

ចំណែកសមាគមសាច់សត្វនៅហូឡង់ បានបង្ហាញការមិនពេញចិត្តពីការបង្កើតច្បាប់នេះ ដែលរឹតបន្តឹងសេរីភាពផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម និងការបរិភោគអាហាររបស់ពលរដ្ឋ ដោយសមាគមបញ្ជាក់ថា សាច់សត្វ គឺជាអាហារមានសារធាតុចិញ្ចឹម គួរឱ្យដាក់លក់តាមផ្សារឱ្យពលរដ្ឋទិញបរិភោគ ។ ដូចគ្នានេះ សមាគមទេសចរណ៍ក៏មិនពេញចិត្តដែរ និងបារម្ភពីការបាត់បង់ចំណូលពីការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មសាច់សត្វ ធ្វើឱ្យរដ្ឋាភិបាលហូឡង់គ្មានថវិកាជួសជុលហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ។

សូមរំឭកថា មុនពេលទីក្រុង Amsterdam សម្រេចចិត្តអនុវត្តច្បាប់ហាមផ្សាយពាណិជ្ជកម្មសាច់សត្វ ទីក្រុង Haarlem របស់ហូឡង់ ក៏ធ្លាប់បានអនុវត្តច្បាប់នេះរួចមកហើយដែរកាលពីឆ្នាំ២០២២ ខណៈទីក្រុងជាច្រើនទៀតរបស់ហូឡង់ កំពុងតែមានគម្រោងអនុវត្តដូចគ្នា ៕

មេដឹកនាំកូរ៉េខាងត្បូង និងជប៉ុន បានឯកភាពគ្នាពង្រឹងកិច្ចសហការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងឥន្ធនៈ និងឧស្ម័នធម្មជាតិ (LNG) រួមទាំងការស្តុកទុកថាមពលរួមគ្នា ដែលការសម្រេចចិត្តនេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលទ្វេភាគីរវាងមេដឹកនាំទាំងពីរកាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ នៅទីក្រុង Andong ស្របពេលពិភពលោក កំពុងតែប្រឈមនឹងវិបត្តិថាមពលដោយសារសង្គ្រា.មនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ។

ការឯកភាពគ្នាពង្រឹងកិច្ចសហការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងឥន្ធនៈ និងឧស្ម័នធម្មជាតិ គឺដោយសារសង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ាបានជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានដល់ការនាំចូលប្រេងរបស់ប្រទេសទាំងពីរ ។ ជាក់ស្តែង កូរ៉េខាងត្បូងបាននាំចូលប្រេងពីមជ្ឈិមបូព៌ា ប្រមាណ៧០% ខណៈជប៉ុនវិញនាំចូលប្រេងរហូតដល់៩៥% ទើបជំរុញឱ្យប្រទេសទាំងពីរសម្រេចចិត្តស្វែងរកដំណោះស្រាយរួមដើម្បីធានាការផ្គត់ផ្គង់ថាមពល ។

ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង លោក Lee Jae Myung និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន លោកស្រី Sanae Takaichi បានលើកឡើងបន្ទាប់ពីចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលទ្វេភាគីនៅទីក្រុង Andong ដែលជាស្រុកកំណើតរបស់លោក Lee ថា ប្រទេសទាំងពីរនឹងផ្គត់ផ្គង់ប្រេងឆៅក និងឧស្ម័នធម្មជាតិទៅវិញទៅមកក្នុងករណីចាំបាច់ បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមមជ្ឈិមបូព៌ានាំឱ្យរំខានដល់ការផ្គត់ផ្គង់ និងមានវិបត្តិទីផ្សារថាមពល ដែលបណ្តាលមកពីការបិទច្រកសមុទ្រ Hormuz ។

មេដឹកនាំទាំងពីរក៏បានប្តេជ្ញាចិត្តពង្រឹងកិច្ចសហការកងទ័ពត្រីភាគីជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិកផងដែរ ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងការគំរាមកំហែងនុយក្លេអ៊ែរ និងមីស៊ីលពីកូរ៉េខាងជើង និងទប់ទល់ស្ថានការណ៍តានតឹងក្នុងតំបន់ ។ ក្រៅពីនេះ ក៏បានទទួលទានអាហារពេលល្ងាចរួមគ្នា មានទាំងអាហារកូរ៉េ អាហារជប៉ុន ដើម្បីបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងជាមិត្តភាព ។

សូមរំឭកថា កិច្ចប្រជុំកំពូលទ្វេភាគីនៅទីក្រុង Andong កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែឧសភា គឺជាការជួបគ្នាលើកទី៦ រវាងមេដឹកនាំទាំងពីរ បើគិតតាំងពីលោក Lee ឡើងកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង និងជាការជួបគ្នាលើកទី២ ក្នុងឆ្នាំ២០២៦ ។ កិច្ចប្រជុំនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីលោក Lee បានបំពេញទស្សនកិច្ចទៅកាន់ស្រុកកំណើតរបស់លោកស្រី Takaichi នៅខេត្ត Nara កាលពីខែមករា ៕

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុនូវែលសេឡង់ លោកស្រី Nicola Willis កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ បានប្រកាសពីផែនការកាត់បន្ថយមន្ត្រីរាជការរហូតដល់៨,៧០០នាក់ នារយៈពេល៤ឆ្នាំខាងមុខ ក្នុងគោលដៅសន្សំសំចៃថវិកាជាតិឱ្យបានចំនួន ១,៤០០លានដុល្លារអាមេរិក ។ បន្ទាប់មក ស្ថាប័នរដ្ឋទាំងអស់នឹងត្រូវប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាសិប្បនិម្មិត (AI) វិញ ដើម្បីកាត់បន្ថយនីតិវិធីរដ្ឋបាលយឺតយ៉ាវ ការប្រើប្រាស់ក្រដាសស្នាម និងកែទម្រង់ប្រព័ន្ធរដ្ឋបាលឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព ។

តាមការអះអាងរបស់លោកស្រី Willis ផែនការនេះនឹងកាត់បន្ថយមន្ត្រីរាជការពីចំនួន៦៣,៧០០នាក់ មកនៅត្រឹម៥៥,០០០នាក់ (កាត់បន្ថយជិត១៤%) ដើម្បីឱ្យសមស្របនឹងចំនួនពលរដ្ឋសរុប ប៉ុន្តែមិនប៉ះពាល់ដល់គ្រូបង្រៀន គ្រូពេទ្យ សមត្ថកិច្ច និងកងទ័ពទេ ។ ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា AI នឹងជួយសម្រាលការងារឯកសារ និងទិន្នន័យ ដែលធ្វើឱ្យស្ថាប័នរដ្ឋអាចដំណើរការបានដោយមិនចាំបាច់មានបុគ្គលិកច្រើនដូចមុន រដ្ឋាភិបាលចង់កាត់បន្ថយការចំណាយផ្នែករដ្ឋបាលដែលមិនចាំបាច់ ដើម្បីយកថវិកាទៅប្រើប្រាស់ក្នុងគម្រោងសំខាន់ៗ ។

បច្ចុប្បន្ន ចំនួនមន្ត្រីរាជការនៅប្រទេសនូវែលសេឡង់ច្រើនពេក ត្រូវចំណាយថវិកាជាតិច្រើន ដែលពួកគេបំពេញការងារដូចគ្នា ឬជាន់គ្នា ។ វាជាការរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធរដ្ឋឡើងវិញ និងបង្កើតប្រព័ន្ធការងាររដ្ឋមួយដែលមានទំហំតូចជាងមុន ប៉ុន្តែមានប្រសិទ្ធភាពការងារខ្ពស់ ។

ក្រៅពីនេះ រដ្ឋាភិបាលនូវែលសេឡង់ ក៏មានគម្រោងរួមបញ្ចូលក្រសួង ឬនាយកដ្ឋានតូចៗផងដែរ ដែលមានមុខងារដូចគ្នាឱ្យមករួមគ្នា ដើម្បីលុបបំបាត់ភាពស្មុគស្មាញ ។ រដ្ឋាភិបាលបានព្យាយាមកាត់បន្ថយការចំណាយតាំងពីឆ្នាំ២០២៣ និងសន្សំសំចៃថវិកាកាន់តែខ្លាំង ជាពិសេស នៅមុនការបោះឆ្នោតខែវិច្ឆិកាខាងមុខ ដោយសារកំណើនសេដ្ឋកិច្ចទាបនាំឱ្យប៉ះពាល់ដល់ប្រាក់ចំណូលជាតិ និងជំរុញឱ្យបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្នលើការចំណាយច្រើន ។

ទោះយ៉ាងណា ផែនការនេះមិនទទួលបានការគាំទ្រទាំងស្រុងទេ ដោយគណបក្សប្រឆាំង និងសមាគមសេវាសាធារណៈ បង្ហាញក្តីបារម្ភពីការកាត់បន្ថយមន្ត្រីរាជការច្រើនពេកនាំឱ្យប៉ះពាល់ការផ្តល់សេវាសាធារណៈទៅកាន់ពលរដ្ឋ ពីព្រោះ AI មិនអាចធ្វើការជំនួសមនុស្សទេ ។ មន្ត្រីរាជការរាប់ពាន់នាក់នឹងបាត់បង់ការងារ ប៉ះពាល់ជីវភាពគ្រួសារជាច្រើន និងប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចដែលទើបងើបពីវិបត្តិ ៕