កោសិកា គឺជាបណ្តុំសំណង់ដែលបង្កើតឡើងជាជាលិកា និងសរីរាង្គទាំងអស់នៃរាងកាយ។ យោងតាមការសិក្សាថ្មីមួយដោយផ្អែកលើអត្ថបទស្រាវជ្រាវជាង ១,៥០០ ផ្សេងទៀត បានឱ្យដឹងថា បុរសពេញវ័យជាមធ្យមមានកោសិកាប្រហែល ៣៦ ទ្រីលាន រីឯស្ត្រីពេញវ័យវិញជាមធ្យមមាន ២៨ ទ្រីលាន ចំណែកកុមារអាយុ ១០ ឆ្នាំមានកោសិកាប្រហែល ១៧ ទ្រីលាន។ដើម្បីឈានដល់ការសន្និដ្ឋាននេះ ក្រុមការងារបានពិនិត្យមើលទំហំ និងកោសិកាចំនួន ៤០០ ប្រភេទនៅទូទាំង ៦០ ជាលិកា រួមទាំងកោសិកាភាពស៊ាំ សាច់ដុំ និងកោសិកាសរសៃប្រសាទ នេះបើយោងតាមការស្រាវជ្រាវថ្មីដែលបានចុះផ្សាយក្នុងទស្សនាវដ្ដី PNAS កាលពីថ្ងៃទី ២០ ខែកញ្ញា។

លោក Ian Hatton អ្នកដឹកនាំការស្រាវជ្រាវ និងជាអ្នកជំនាញនៅវិទ្យាស្ថាន Max Planck សម្រាប់គណិតវិទ្យាផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រនៅទីក្រុង Leipzig ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់បាននិយាយថា “យើងពិតជាមានការភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង នៅពេលដែលបានឃើញទំនាក់ទំនងបញ្ច្រាសស្មើគ្នារវាងទំហំកោសិកា និងចំនួននៅទូទាំងរាងកាយមនុស្ស”។
ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការស្រាវជ្រាវនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះអាចនៅមានភាពមិនប្រាកដប្រជាក្នុងទិន្នន័យ ដោយសារតែពួកគេគ្រាន់តែពឹងផ្អែកលើការសន្និដ្ឋានអំពីទំហំកោសិកាដែលធ្វើឡើងដោយមីក្រូទស្សន៍ និងការវាស់វែងដោយប្រយោលផ្សេងទៀត ជាជាងការវាស់វែងដោយផ្ទាល់។

ដូច្នេះ ទំនាក់ទំនងរវាងទំហំកោសិកា និងចំនួនមិនត្រូវបានគេសិក្សានៅគ្រប់ទំហំរាងកាយទាំងអស់របស់មនុស្សនោះទេ។ លោក Hatton បាននិយាយថា យើងត្រូវតែធ្វើការស្រាវជ្រាវបន្ថែមដើម្បីបំពេញចន្លោះប្រហោងទាំងនេះ។ លោក Hatton ក៏បានបន្តទៀតថា ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការសិក្សាថ្មីៗនេះនឹងអាចជួយបញ្ជាក់ពីភាពខុសគ្នាមួយចំនួននៃចំនួនកោសិកាដែលបានកត់សម្គាល់នៅក្នុងការសិក្សាចាស់ៗ ដែលនេះអាចផ្តល់ព័ត៌មានដ៏មានអត្ថន័យបំផុតទាក់ទងនឹងសុខភាពរាងកាយរបស់មនុស្ស៕
ប្រភព៖vnexpress

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ ចំនួនជនភៀសខ្លួនឆ្លងកាត់ព្រំដែនមកពីប្រទេសម៉ិកស៊ិកចូលមកកាន់ទឹកដីសហរដ្ឋអាមេរិក ចាប់ពីរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា ដល់រដ្ឋតិចសាស់ បានកើនឡើងខ្ពស់ រហូតធ្វើឱ្យមន្ត្រីប្រចាំរដ្ឋតិចសាស់ប្រកាសអាសន្ន និងបញ្ជូនអាជ្ញាធរមកការពារសុវត្ថិភាពនៅបរិវេណព្រំដែន ។

ជនភៀសខ្លួនមួយចំនួនបានឈរចាំនៅតាមបណ្តោយរបងលួសរវាងព្រំដែនប្រទេសម៉ិកស៊ិក និងអាមេរិក នៅទីក្រុងអ៊ីកិនផាស់ រដ្ឋតិចសាស់ ។ មន្ត្រីប្រចាំរដ្ឋតិចសាស់បានសម្រេចចិត្តប្រកាសអាសន្ន ក្រោយពីមានជនភៀសខ្លួនប្រមាណ៦.០០០នាក់ធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ទន្លេរីអូកែន ចូលមកកាន់ទីក្រុងនេះ ដែលមានពលរដ្ឋរស់នៅប្រមាណ២ម៉ឺន៨ពាន់នាក់ ។

ក្រៅពីនេះ មន្ត្រីប្រចាំរដ្ឋតិចសាស់បានបញ្ជាឱ្យបិទស្ពាន និងការផ្តល់សេវាកម្មរថភ្លើងក្នុងទីក្រុងផងដែរ ដើម្បីបញ្ជូនអាជ្ញាធរមកការពារសុវត្ថិភាពនៅបរិវេណទាំងនេះបន្ថែមទៀត ។ ជំហានដំបូង គេមិនទាន់ដឹងថា ស្ថានការណ៍នឹងត្រឡប់មករកសភាពធម្មតាវិញនៅពេលណាទេ ។

ចំណែកស្ថានការណ៍ជនភៀសខ្លួននៅរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា ក៏មិនខុសគ្នាពីរដ្ឋតិចសាស់ដែរ ។ មន្ត្រីក្នុងតំបន់នេះបញ្ជាក់ថា នាពេលកន្លងមក មានជនភៀសខ្លួនធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ព្រំដែនពីប្រទេសម៉ិកស៊ិកមកចុះឈ្មោះសុំជំនួយនៅទីក្រុងសាលឌីអែលហ្គោ រដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា ចំនួនជាង៣.០០០នាក់ ។

ចំនួនជនភៀសខ្លួនបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងនៅបរិវេណព្រំដែនអាមេរិក និងម៉ិកស៊ិក ចាប់ពីរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា រហូតដល់រដ្ឋតិចសាស់ ។ វាបានក្លាយជាឧបសគ្គសំខាន់របស់រដ្ឋាភិបាលអាមេរិក ដែលដឹកនាំដោយលោក ចូ បៃដិន មុនការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធានាធិបតីអាមេរិកនៅឆ្នាំ២០២៤ ។ បច្ចុប្បន្ន អាមេរិកកំពុងប្រឈមជាមួយបញ្ហាជនភៀសខ្លួនដែលហូរចូលមកក្នុងប្រទេសជាបន្តបន្ទាប់ ។

អ្នកវិភាគលើកឡើងថា អាមេរិកខ្វះខាតប្រព័ន្ធឃុំខ្លួន និងគ្រប់គ្រងជនភៀសខ្លួននៅបរិវេណព្រំដែន ដែលធ្វើឱ្យអាមេរិកមិនអាចអនុវត្តច្បាប់ដាក់ទោសតឹងរ៉ឹង ដែលធ្លាប់ប្រកាសកាលពីខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣ ។ ដូចគ្នានេះ ក្រសួងសន្តិសុខអាមេរិកបញ្ជាក់ថា មន្ត្រីអាមេរិកខ្វះខាតឧបករណ៍ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាពនៅតាមព្រំដែន និងការបង្កើតប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងជនភៀសខ្លួនដែលមានប្រសិទ្ធភាព ៕ ប្រភព ៖ Thai PBS

ប្រទេសថៃ ៖ កសិកររស់នៅភូមិសាយង៉ាម ឃុំកុតគង់ ស្រុកខាំឃឿនកែវ ខេត្តយ៉ាក់សូថន ប្រទេសថៃ បានដើរកាត់ទឹកដែលលិចស្រែមានកម្ពស់ជាង១ម៉ែត្រ ដើម្បីច្រូតស្រូវឱ្យរួចរាល់ បើទោះជាទិន្នផលស្រូវពុំទាន់ចាស់ល្អក៏ដោយ ។ ប៉ុន្តែបើទុកឱ្យដើមស្រូវលិចទឹកបែបនេះ នឹងធ្វើឱ្យទិន្នផលស្រូវទាំងអស់ត្រូវខូចខាតដោយសារទឹកជំនន់ជាមិនខាន ។ ក្រោយពីប្រមូលទិន្នផលស្រូវរួចរាល់ កសិករក៏ត្រូវជញ្ជូនវាទៅដាក់នៅលើទូក បន្ទាប់មក ដឹកជញ្ជូនស្រូវទាំងនេះទៅហាលថ្ងៃឱ្យអស់សំណើមនៅតាមចិញ្ចើមផ្លូវ ។

អ្នកស្រី ទុនហួរដន ជាកសិករមកប្រមូលផលស្រូវដែលខូចខាតដោយសារទឹកជំនន់ប្រាប់ថា គាត់បានធ្វើស្រែនៅលើផ្ទៃដីចំនួន៣រ៉ៃ ។ នៅពេលស្រូវរបស់គាត់កំពុងតែចេញផ្លែល្អ ស្រាប់តែមានទឹកជំនន់បណ្តាលឱ្យជ្រុះស្រូវអស់ពីដើម ទាំងដែលវានៅពុំទាន់ចាស់ល្អ ។ អ្នកស្រី ទុនហួរដន បន្តថា គាត់សោកស្តាយណាស់ ដោយសារទឹកជំនន់លិចស្រូវអស់ ទើបគាត់ត្រូវចុះក្នុងទឹកដែលមានកម្ពស់ត្រឹមដើមទ្រូង ដើម្បីប្រមូលផលស្រូវតាមលទ្ធភាពដែលគាត់អាចប្រមូលបាន ។

គេសង្កេតឃើញថា ផ្ទៃដីស្រែនៅភូមិសាយង៉ាម ឃុំកុតគង់ ស្រុកខាំឃឿនកែវ ត្រូវបានទឹកលិចជារៀងរាល់ឆ្នាំ ពីព្រោះភូមិនេះមានទីតាំងនៅជាប់ទន្លេឈី ។ ហេតុនេះ នៅពេលដល់រដូវទឹកជំនន់ម្តងៗ គឺទឹកក្នុងទន្លេឈី តែងហូរលិចផ្ទៃដីស្រែរបស់ពលរដ្ឋក្នុងតំបន់នេះជាប្រចាំ ។ កសិករភាគច្រើនបាននាំគ្នាងាកមកធ្វើស្រូវប្រាំងវិញ ប៉ុន្តែពួកគេនៅតែមិនអាចគេចផុតពីទឹកជំនន់ ៕ ប្រភព ៖ Thai PBS

ប្រទេសវៀតណាម ៖ សារព័ត៌មានប្រទេសវៀតណាមឈ្មោះ VN Express ចុះផ្សាយថា នៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៣ នេះ តម្លៃកាហ្វេវៀតណាមនៅលើទីផ្សារពិភពលោក បានកើនឡើងខ្ពស់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ។ ជាក់ស្តែង កាហ្វេរ៉ូបឺស្តា (Robusta) មានតម្លៃ៦៨.០០០ដុងក្នុង១គីឡូក្រាម កើនឡើង៧៦% បើគិតចាប់ពីដើមឆ្នាំ២០២៣ ។ ចំណែកកាហ្វេអារ៉ាប៊ីកា (Arabica) នៅទីក្រុងញូវយ៉ក មានតម្លៃចាប់ពី១៥៨ដុល្លារអាមេរិក ដល់១៦២ដុល្លារអាមេរិកក្នុង១ផោន ។ ហេតុនេះ តម្លៃកាហ្វេវៀតណាមបានកើនឡើងខ្ពស់បំផុតក្នុងរយៈពេល៣០ឆ្នាំ ។

វូ ដាក់ កន (Woo Duck Gun) គឺជាអនុប្រធានការិយាល័យកសិកម្ម និងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ លើកឡើងថា មូលហេតុមួយក្នុងចំណោមមូលហេតុដែលធ្វើឱ្យតម្លៃកាហ្វេកើនឡើងខ្ពស់ គឺដោយសារពុំទាន់ដល់រដូវប្រមូលផលកាហ្វេ ខណៈគ្រាប់កាហ្វេភាគច្រើនដែលប្រមូលផលកាលពីរដូវមុន បានលក់ចេញអស់ហើយ ។ អនុប្រធានការិយាល័យកសិកម្មសង្ឃឹមថា រយៈពេល២ខែខាងមុខ (គឺចាប់ពីខែតុលា ដល់ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣) តម្លៃកាហ្វេនឹងចុះថ្លៃជាងពេលនេះ នៅពេលគ្រាប់កាហ្វេទុំ ។

ចំណែកការិយាល័យគយវៀតណាមឱ្យដឹងថា ប្រទេសវៀតណាមបាននាំចេញកាហ្វេចំនួន៨.០០០តោនក្នុងរយៈពេល៨ខែដំបូងនៃឆ្នាំ២០២៣ ហើយបានបង្កើតប្រាក់ចំណូលសម្រាប់វៀតណាម ស្មើនឹង៨៥លានដុល្លារអាមេរិក ។ ប្រសិនបើវៀតណាមអាចសម្រេចបានគោលដៅរបស់ក្រសួងកសិកម្ម និងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ ក្នុងការនាំចេញកាហ្វេជាង១លានតោនសម្រាប់រយៈពេលពេញ១ឆ្នាំនោះ វានឹងធ្វើឱ្យឧស្សាហកម្មកាហ្វេវៀតណាមមានកំណត់ត្រាខ្ពស់ថ្មីក្នុងរយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍ ។

លើសពីនេះ អង្គការកាហ្វេអន្តរជាតិបានចាត់ចំណាត់ថ្នាក់វៀតណាម គឺជាប្រទេសនាំចេញកាហ្វេក្នុងបរិមាណច្រើនបំផុតស្ថិតក្នុងលំដាប់ទី២ នៅលើពិភពលោក បន្ទាប់ពីប្រទេសប្រេស៊ីល ៕ ប្រភព ៖ Mono News