ជំងឺមហារីក គឺជាជំងឺមួយដែលកើតឡើងនៅពេលកោសិកាសាហាវរីកលូតលាស់ខុសធម្មតានៅក្នុងរាងកាយ។ បច្ចុប្បន្នជំងឺនេះ នៅតែជាប្រធានបទដ៏ក្ដៅគគុកមិនថា នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ឬនៅទូទាំងពិភពលោកឡើយ ព្រោះជំងឺមហារីកបានបង្កឱ្យមានមនុស្សស្លាប់រាប់លាននាក់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ ដូច្នេះហើយ តើអ្នកដឹងទេថា ជំងឺមហារីកណាខ្លះ ដែលមានអត្រាមរណភាពខ្ពស់បំផុតលើពិភពលោក?

យោងតាមការស្ទង់មតិលើអ៊ីនធឺណិតដោយសេវាពិនិត្យ Hancut Health One-Line Review បានឱ្យដឹងថា ជំងឺមហារីកដែលគ្រោះថ្នាក់បំផុត ក៏ដូចជាប្រឈមនឹងហានិភ័យនៃការស្លាប់ខ្ពស់បំផុតនោះគឺ ជំងឺមហារីកសួត មហារីកថ្លើម មហារីកពោះវៀនធំ មហារីកលំពែង និងមហារីកក្រពះ ដោយមានអត្រាមរណភាព ៦៣% ប្រមាណ ៣៧២.៩៣៩នាក់។បើប្រៀបធៀបមហារីកធំៗទាំងប្រាំ មហារីកខ្ពស់បំផុតក្នុងចំណោមបុរស និងស្ត្រីនោះគឺមហារីកសួត (១៨,៥៨៤ នាក់) ស្មើនឹង ២២.៤% នៃចំនួនសរុប។ បន្ទាប់មក អត្រាខ្ពស់ទីពីគឺ មហារីកថ្លើម (១០.២១២ នាក់) ១២.០%, មហារីកពោះវៀនធំ (៩.១៦៤ នាក់) ១១.០%, មហារីកលំពែង (៧.៣២៥ នាក់) ៨.៨% និងមហារីកក្រពះ (៧.១៤៧ នាក់) ៨.៦% ។

ក្នុងចំណោមទាំងនេះ អ្វីដែលគួរឱ្យកត់សម្គាល់ គឺនិន្នាការនៃអត្រាស្លាប់ដោយមហារីកលំពែង។ ដើមឡើយ ចំនួនអ្នកស្លាប់ដោយសារជំងឺមហារីកក្រពះ គឺខ្ពស់ជាងមហារីកលំពែង ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នជំងឺមហារីកលំពែងកំពុងកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដូច្នេះមហារីកលំពែងនឹងក្លាយទៅជាមហារីកដែលគំរាមកំហែងបំផុតទីពីរសម្រាប់មនុស្សជាតិបន្ទាប់ពីជំងឺមហារីកសួតនៅឆ្នាំ ២០៣០។

មូលហេតុដែលមហារីកលំពែងគួរឱ្យខ្លាចគឺដោយសារតែវាជាសរីរាង្គលាក់កំបាំង មិនសូវមានរោគសញ្ញាជាក់លាក់នោះទេ ហើយត្រូវបានរកឃើញយឺតជាងមហារីកដទៃទៀត។ សូម្បីតែនៅពេលដែលវាត្រូវបានរកឃើញក៏ដោយ វាច្រើនតែវិវត្តន៍ទៅមុខរួចទៅហើយ ដូច្នោះហើយ ការព្យាករណ៍គឺអាក្រក់បំផុត ជាមួយនឹងអត្រារស់រានមានជីវិតគឺទាបបំផុត។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការតាមរកមហារីកលំពែងដែលកំពុងគំរាមកំហែងដល់អាយុជីវិតដោយស្ងាត់ៗហាក់ដូចជាមិនធម្មតាទេ។ ហេតុនេះហើយ អង្គការសុខភាពពិភពលោកសង្ឃឹមថា តាមរយៈការត្រួតពិនិត្យជំងឺមហារីកជាទៀងទាត់ ក៏ដូចជារបៀបរស់នៅដែលមានសុខភាពល្អ អ្នកអាចប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺមហារីកទាំងអស់ផងដែរ៕

ថ្មីៗនេះនៅលើបណ្តាញសង្គមកំពុងមានការចាប់អារម្មណ៍ទៅលើគូស្វាមីភរិយាមួយគូជាជនជាតិអូស្រ្តាលីបានមកកម្សាន្តនៅប្រទេសកម្ពុជាដោយបង្ហាញពីភាពរុសរាយរបស់ប្រជាជន ទំនិញប្រ៊េនៗមានតម្លៃធូរថ្លៃជាងប្រទេសជិតខាង។ នេះក៏ជាហេតុផលជំរុញឱ្យប្តីប្រពន្ធមួយគូនេះនៅបន្តដើរកម្សាន្តច្រើនថ្ងៃ ទាំងគោលបំណងអ្នកទាំងពីរមកលេងប្រទេសកម្ពុជាតែ៣ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ។

តាមការចែករំលែករបស់ផេកមួយឈ្មោះថា «Re-IDEA » បានរៀបរាប់ថា មើលប្តីប្រពន្ធមួយគូជនជាតិអូស្រ្តាលីដើរលេងនៅស្រុកខ្មែរតែបីថ្ងៃ តែជ្រុលដល់ពីរសប្តាហ៍ ដែលវីដេអូ ពួកគាត់ដើរចូលផ្សារអ៊ីអន១និង២ គ្រាន់តែងាកកាមេរ៉ាទៅណា ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរសើចដាក់គាត់ជានិច្ច បុគ្គលិកហាងទោះមិនទិញដើរកាត់ពីមុខក៏ញញឹមដែរ ហើយលឺតែពាក្យ Welcome to Cambodia ពីប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ និង ជួបក្មេងៗសិស្សសាលានិយាយ Hello ទៅកាន់ពួកគាត់រហូត សួរពួកគាត់មកពីណា ហើយតែងតែចប់ដោយពាក្យ Thanks for visiting Cambodia និងពាក្យ Welcome ជានិច្ច»។

ផេកដដែល បានឱ្យដឹងទៀតថា « ហេតុផលនេះហើយដែលពួកគាត់ដើរលេងស្រុកខ្មែរហួសច្រើនថ្ងៃ ។ គាត់ថាមិនដែលមានស្រុកណាមានបុគ្គលិកនៅផ្សារទំនើប Luxury ចេះញញឹមដាក់ និង និយាយលេងជាមួយពួកគាត់នោះទេ មានតែស្រុកខ្មែរនេះឯងដោយគាត់ថា ប្រទេសណាក៏ដោយនៅតាមផ្សារទំនើបប្រភេទ Luxury បែបនេះគឺ គេមិននិយាយរកមុន ឬ ញញឹមដាក់នោះទេ ។ បន្ទាប់មក ពួកគាត់ក៏ទិញអីវ៉ាន់ប្រេនៗ ដោយគាត់ថា អ៊ីវ៉ាន់ប្រេនៗម៉ាកល្បីៗដូច Puma Nike Adidas…និង មុខម្ហូបនៅតាមហាងល្បីៗនៅជុំវិញពិភពលោកនៅស្រុកខ្មែរដូចជា Starbucks, KFC, Texas, Burger King …មានតម្លៃថោកជាងនៅថៃ និង អូស្រ្ដាលី។
ប្រភពដដែលបានបញ្ជាក់ថា ប្តីប្រពន្ធមួយគូនេះនិយាយថានៅស្រុកផ្សេងៗដោយមានថៃដែរពួកគាត់ថាចូលផ្សារទំនើប Luxury គេ ដើរមើលអីវ៉ាន់គេមិនសួរនាំនោះទេ លុះតែគាត់សួររកមុន បាននិយាយរកគាត់ ហើយមិនចេះញញឹមនោះទេតែនៅស្រុកខ្មែរ ដើរកាត់ញញឹមដាក់មុនសួរមួយម៉ាត់តែបកស្រាយអំពីអីវ៉ាន់អស់រលីញម៉ង។ ពួកគាត់បាន Recommend អ្នកចង់shoppingនៅហាងល្បីៗ សាកមកស្រុកខ្មែរម្តងទាំងតម្លៃថោក និង សេវាកម្មល្អ»។

នេះមិនមែនជាលើកទី១នោះទេដែលជនបរទេសកោតសរសើរពីប្រទេសកម្ពុជានិងជាប់ចិត្តពីភាពរុសរាយរបស់ប្រជាជននៅពេលបានមកដើរកម្សាន្តផ្ទាល់ តែងតែលើកសរសើរជាពិសេសក៏បានជួយបន្តផ្សព្វផ្សាយជំរុញឱ្យទេសចរដទៃទៀតមកកម្សាន្តនៅប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ៕

បរទេស៖ អ្នកធ្វើដំណើរភាគច្រើន បាននិយាយថា ទីក្រុងប៉ាតាយ៉ាប្រទេសថៃ គឺជាតំបន់ទេសចរណ៍ដែលគ្មានសុវត្ថិភាពសម្រាប់ស្ត្រី។

យោងតាមគេហទំព័រអន្តរជាតិ INSIDER បានរាយការណ៍ថា អ្នកធ្វើដំណើរជុំវិញពិភពលោកវ័យក្មេងម្នាក់ ដែលជាជនជាតិអាមេរិកបានដាក់ឈ្មោះទីក្រុងប៉ាតាយ៉ាថាជាគោលដៅទេសចរណ៍គ្មានសុវត្ថិភាពលេខ១ រួមជាមួយនឹងចំណាត់ថ្នាក់នៃតំបន់ទេសចរណ៍ដែលមិនមានសុវត្ថិភាពកំពូលទាំង ៥ លើពិភពលោក។ Chloe Jade ដែលជាអ្នកមានឥទ្ធិពលជនជាតិអាមេរិកម្នាក់បានចងក្រងឯកសារធ្វើដំណើរជុំវិញពិភពលោករបស់នាងនៅលើ Instagram ដោយនាងតែងតែចែករំលែកបទពិសោធនៃការដើរម្នាក់ឯង ឬដើរទោល។នៅលើ Instagram របស់Chloe មានអ្នកគាំទ្រជាង ១៥០,០០០នាក់ ហើយបច្ចុប្បន្ននាងបានទៅលេងប្រទេសជាង ៨០ ដោយការធ្វើដំណើរម្នាក់ឯង ដើម្បីជួបមនុស្ស និងទទួលបទពិសោធន៍ពីវប្បធម៌ថ្មីៗ។ ក្នុងនោះ Chloe Jade បាននិយាយថា នាងចូលចិត្តដើរផ្សងព្រេងម្នាក់ឯងខ្លាំងណាស់ ហើយកន្លែងដែលនាងគិតថា គ្មានសុវត្ថិភាពបំផុតសម្រាប់ស្ត្រីក្នុងការដើរម្នាក់ឯងនោះគឺទីក្រុងប៉ាតាយ៉ាប្រទេសថៃ ដែលជាគោលដៅទេសចរណ៍លេខ ១ ធ្វើឱ្យនាងមិនមានសុវត្ថិភាពក្នុងការដើរម្នាក់ឯង ព្រោះតំបន់នោះគឺជាកន្លែងនៃការរួមភេទរបស់ប្រទេសថៃ ដូច្នេះបុរសដែលទៅទីក្រុងប៉ាតាយ៉ា ភាគច្រើនគឺមានគោលដៅតែមួយប៉ុណ្ណោះ។

Chloe Jade បានបន្តទៀតថា ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ២ គឺទីក្រុង Belgrade ប្រទេសស៊ែប៊ី ព្រោះនៅតំបន់នោះ មនុស្សជាច្រើនបានងាកមើលនាងក្នុងផ្លូវអវិជ្ជមាន ដែលជាហេតុធ្វើឱ្យនាងមានអារម្មណ៍ថាមិនមានសុវត្ថិភាព។ ចំណែកចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៣ វិញគឺទីក្រុងប៉ារីសប្រទេសបារាំង ដោយ Chloe បាននិយាយថាពេលនាងទៅប៉ារីស នាងមានបទពិសោធន៍ដ៏គួរឱ្យភ័យខ្លាចជាមួយបុរសម្នាក់ គាត់បង្ខំនាងឱ្យផឹកជាមួយគាត់ រហូតដល់នាងមានអារម្មណ៍ថាឈឺ រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ នាងនៅតែគិតថាដូចជាត្រូវបានគេបំពុល ដូច្នេះហើយនាងបានដាស់តឿនស្ត្រីដែលធ្វើដំណើរតែម្នាក់ឯងឱ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្ន ។

រីឯចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៤ គឺ Marrakech ប្រទេសម៉ារ៉ុក ព្រោះនៅក្នុងប្រទេសនោះមានប្លង់ទីក្រុងបង្កើតផ្លូវតូចៗធ្វើឱ្យវាគួរឱ្យខ្លាចក្នុងការដើរម្នាក់ឯង ហើយបុរសជាច្រើនមានចរិតឆេវឆាវខ្លាំងណាស់។ ចំពោះចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៥ ដែលជាចំណាត់ថ្នាក់ចុងក្រោយវិញគឺ Kingston ប្រទេស Jamaica ដោយ Chloe បាននិយាយថា នៅពេលដែលនាងទៅដល់ប្រទេសនោះ អ្នកស្រុកដែលនាងបានជួប តែងតែរំលឹកអំពីកន្លែងដែលអ្នកមិនគួរទៅ។ ក្រោយមក នាងក៏ត្រូវជួបនឹងឧប្បត្តិហេតុមួយដែលធ្វើឱ្យខ្លួននាងមានអារម្មណ៍ថាគ្មានសុវត្ថិភាព ដូច្នេះស្ត្រីដេលមានបំណងដើរម្នាក់ឯងត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នបន្ថែមទៀតពេលនៅទីសាធារណៈ៕

ប្រទេសវៀតណាម ៖ ប្រទេសវៀតណាមនឹងលើកឡើងទិដ្ឋាការដល់ភ្ញៀវទេសចរឥណ្ឌា ខណៈប្រទេសនានានៅទូទាំងពិភពលោកទទួលស្គាល់ថា ភ្ញៀវទេសចរឥណ្ឌាគឺជាកម្លាំងជំរុញដ៏សំខាន់ក្នុងការធ្វើដំណើរកម្សាន្តនៅក្រៅប្រទេស ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេស កាលពីចុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣ ។

ក្រោយពីប្រទេសស្រីលង្ការ និងថៃបានប្រកាសលើកលែងទិដ្ឋាការដល់ភ្ញៀវទេសចរឥណ្ឌា ប្រទេសវៀតណាមក៏មានគម្រោងលើកលែងទិដ្ឋាការដល់ភ្ញៀវទេសចរឥណ្ឌាដូចគ្នាដែរ ។ លោក Nguyen Van Hung រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវប្បធម៌ កីឡា និងទេសចរណ៍លើកឡើងថា វៀតណាមបានអនុញ្ញាតឱ្យជនជាតិឥណ្ឌា និងចិនចូលមកកាន់ប្រទេសវៀតណាម ដោយមិនចាំបាច់ប្រើប្រាស់ទិដ្ឋាការសម្រាប់ការធ្វើដំណើររយៈពេលខ្លីៗ ។

ក្នុងរយៈពេល១០ខែដំបូងនៃឆ្នាំ២០២៣ ប្រទេសវៀតណាមទទួលបានភ្ញៀវទេសចរជិតស្មើ១០លាននាក់ ដែលបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងបើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំ២០២២ ។ តួលេខនេះខ្ពស់ជាងតួលេខដែលវៀតណាមរំពឹងទុកទៅទៀតថា វៀតណាមនឹងទទួលបានភ្ញៀវទេសចរបរទេសស្មើនឹង១០លាននាក់សម្រាប់រយៈពេលពេញ១ឆ្នាំ ។

ទោះយ៉ាងណា នាពេលថ្មីៗនេះ ប្រទេសស្រីលង្ការ និងថៃបានប្រកាសលើកលែងទិដ្ឋាការដល់ភ្ញៀវទេសចរឥណ្ឌា ដើម្បីជំរុញវិស័យទេសចរណ៍ក្នុងប្រទេសរបស់ពួកគេ ។ កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣ ថៃបានលុបចោលការស្នើសុំទិដ្ឋាការសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរឥណ្ឌា ព្រោះថៃរំពឹងថា នឹងធ្វើឱ្យភ្ញៀវទេសចរឥណ្ឌាអាចស្នាក់នៅថៃ រហូតដល់៣០ថ្ងៃ ហើយថៃនឹងអនុវត្តវិធានការលើកលែងទិដ្ឋាការនេះ រហូតដល់ថ្ងៃទី១០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ ។ រីឯរដ្ឋាភិបាលថៃលើកឡើងថា ថៃនឹងពង្រីកវិធានការនេះបន្តទៀត ប្រសិនបើការធ្វើដំណើរកម្សាន្តរបស់ឥណ្ឌាកើនឡើង ។

ចំណែកប្រទេសស្រីលង្ការបានប្រកាសលើកលែងទិដ្ឋាការដល់ភ្ញៀវទេសចរមកពី៧ប្រទេស ដូចជា ៖ ឥណ្ឌា, ចិន និងរុស្ស៊ី ជាដើម ។ វាជាផ្នែកមួយក្នុងអំឡុងពេលសាកល្បងវិធានការនេះ រហូតដល់ថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ ៕

បរទេស៖ កម្មករទាំង ៤១ នាក់ត្រូវបានកងកម្លាំងជួយសង្គ្រោះពីផ្លូវរូងក្រោមដីក្នុងប្រទេសឥណ្ឌាដោយជោគជ័យ បន្ទាប់ពីជាប់គាំងអស់រយៈពេល ១៧ ថ្ងៃក្នុងរដ្ឋ Uttarakhand ។យោងតាមគេហទំព័រ Aljazeera ដែលបានចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែវិច្ឆិកាថា កម្មករចំនួន ៤១ នាក់ត្រូវបានកងកម្លាំងជួយសង្គ្រោះដោយជោគជ័យនៅម៉ោង ៧:០៥ នាទី ហើយរថយន្តសង្គ្រោះបានដឹកពួកគេទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យដែលមានចម្ងាយ ៣០ គីឡូម៉ែត្រពីកន្លែងកើតហេតុដើម្បីព្យាបាល បន្ទាប់ពីជាប់គាំងអស់រយៈពេល ១៧ ថ្ងៃ។ ក្នុងរយៈពេល ១៧ ថ្ងៃកន្លងមកនេះ មន្ត្រីឥណ្ឌា បានដាក់ពង្រាយផែនការជាច្រើនក្នុងការជួយសង្គ្រោះជនរងគ្រោះ ប៉ុន្តែបានជួបប្រទះការលំបាកជាច្រើនដោយសារតែស្ថានភាពដី និងអាកាសធាតុ។ ហេតុនេះហើយ ទើបក្រុមអ្នកជួយសង្គ្រោះបានជីក និងដំឡើងបំពង់តូចចំនួនពីរ ដើម្បីផ្តល់អុកស៊ីសែន ទឹក និងអាហារដល់ក្រុមកម្មករ។

គួររំលឹកដែរថា កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែវិច្ឆិកាកន្លងទៅនេះ កម្មករចំនួន ៤១ នាក់បានជាប់នៅក្រោយផ្លូវរូងក្រោមដី ដោយសារការបាក់រលំថ្មជាច្រើននៅពេលកំពុងសាងសង់នៅភ្នំហិមាល័យ ខណៈដែលតំបន់នេះតែងជួបប្រទះនឹងការបាក់ដី ការរញ្ជួយដី និងទឹកជំនន់។លោក Nitin Gadkari រដ្ឋមន្ត្រីដឹកជញ្ជូនឥណ្ឌា បាននិយាយថា “យើងមានអារម្មណ៍ធូរស្រាល និងសប្បាយចិត្តទាំងស្រុង ដែលកម្មករ ៤១ នាក់ជាប់នៅក្នុងផ្លូវរូងក្រោមដី Silkyara ត្រូវបានជួយសង្គ្រោះដោយជោគជ័យ” ។ “នេះជាកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ភ្នាក់ងារចម្រុះដែលមានការសម្របសម្រួលយ៉ាងល្អ ដែលជាប្រតិបត្តិការសង្គ្រោះដ៏ធំបំផុតមួយនាពេលថ្មីៗនេះ”។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ វេជ្ជបណ្ឌិតបានព្រមានថាកម្មករអាចនឹងជួបប្រទះជំងឺស្ត្រេសក្រោយការប៉ះទង្គិចផ្លូវចិត្ត (PTSD) ។

គួរបញ្ជាក់ដែរថា ផ្លូវរូងក្រោមដីដែលកម្មករជាប់គាំងនោះ គឺជាផ្នែកមួយនៃគម្រោង Char Dham Expressway តម្លៃ ១.៥ ពាន់លានដុល្លារ ដែលជាគម្រោងមហិច្ឆតាបំផុតមួយរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា Narendra Modi ដែលមានបំណងតភ្ជាប់ទីតាំងទេសចរណ៍ចំនួន ៤ ទៅកាន់ស្រុកកំណើតរបស់ហិណ្ឌូតាមរយៈប្រព័ន្ធផ្លូវប្រវែង ៨៩០ គីឡូម៉ែត្រ៕

ប្រទេសថៃ ៖ ពលរដ្ឋថៃជាច្រើននាក់បានមកចូលរួមកម្សាន្តក្នុងកម្មវិធីបណ្តែតប្រទីបប្រចាំឆ្នាំ២០២៣ នៅប្រឡាយ Ong Ang ទីក្រុងបាងកក ក្នុងនោះមានទាំងការបណ្តែតប្រទីបធម្មតា និងបែបឌីជីថល ។ អាជ្ញាធរក្រុងបាងកកឱ្យដឹងថា ការបណ្តែតប្រទីបឌីជីថលទទួលបានការពេញនិយមច្រើននៅឆ្នាំនេះ ដោយសារបានជួយកាត់បន្ថយសំរាមក្នុងទឹក ហើយវានឹងបំផុសគំនិតថ្មីៗសម្រាប់ឆ្នាំខាងមុខទៀត ។

កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣ លោក Chatchart Sitthiphan អភិបាលក្រុងបាងកក បានធ្វើជាប្រធានបើកកម្មវិធីបណ្តែតប្រទីបនៅតំបន់សាំផាន់ថាវង្ស ដែលរៀបចំឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដើម្បីបន្តប្រពៃណី និងរបៀបរស់នៅរបស់សហគមន៍ទាក់ទងនឹងទន្លេ តាំងពីបុរាណមកដល់បច្ចុប្បន្ន ។

នៅឆ្នាំ២០២៣ ទីក្រុងបាងកកបានរៀបចំពិធីបណ្តែតប្រទីបប្រភេទថ្មីមួយទៀត ក្រៅពីការបណ្តែតប្រទីបតាមបែបធម្មជាតិ គឺបណ្តែតប្រទីបឌីជីថលនៅបរិវេណស្ពានបពិតផុមុខ ។ ចំណែកការរៀបចំវិញមានលក្ខណៈងាយស្រួល ពីព្រោះនៅបរិវេណនេះនឹងមានប្រទីបចំនួន៥ប្រភេទសម្រាប់ឱ្យអ្នកចូលរួមជ្រើសរើស ។

ពលរដ្ឋថៃជាច្រើននាក់បានមកតម្រង់ជួរ និងផាត់ពណ៌នៅលើក្រដាសដែលបានត្រៀមទុកជាង៥.០០០សន្លឹក ឬពួកគេអាចផាត់ពណ៌ប្រទីបនៅលើអាយផេត ព្រមទាំងសរសេរឈ្មោះ, ពាក្យជូនពរ ឬអាចសរសេរអ្វីផ្សេងទៀតតាមតម្រូវការ ។ នៅពេលផាត់ពណ៌ប្រទីបរួចរាល់ ពួកគេត្រូវយកក្រដាសនេះទៅឱ្យក្រុមការងារស្កេនចូលក្នុងកម្មវិធី និងរង់ចាំប្រមាណ៣០វិនាទី បន្ទាប់មក គេនឹងបញ្ចាំងស្លាយរូបភាពប្រទីបទៅក្នុងប្រឡាយទឹក ។ វាបានក្លាយជាការបណ្តែតភ្លើងចម្រុះពណ៌ក្នុងស្រះទឹកយ៉ាងស្រស់ស្អាត ។

លោក Sanon Wangsangbun អភិបាលរងក្រុងបាងកកលើកឡើងថា ការបណ្តែតប្រទីបឌីជីថលទទួលបានការពេញនិយមខ្លាំងពីសំណាក់ពលរដ្ឋថៃ ហើយវាអាចជួយកាត់បន្ថយសំរាមនៅក្នុងទឹកទៀតផង ។ លោកសង្ឃឹមថា នឹងមានការបំផុសគំនិតថ្មីៗសម្រាប់ឆ្នាំខាងមុខទៀត ។

លោក Sanon បន្តថា លោករីករាយណាស់ដែលឃើញមនុស្សមកចូលរួមច្រើន ហើយពួកគេមិនត្រឹមតែផាត់ពណ៌ប្រទីបតែម្យ៉ាងទេ ប៉ុន្តែវាជាទំនាក់ទំនងគ្រួសារ ព្រោះអាចធ្វើសកម្មភាពរួមគ្នាបាន ។ លើសពីនេះ វានៅតែរក្សាភាពទាក់ទាញនៃពិធីបណ្តែតប្រទីប, កាត់បន្ថយសំរាម និងកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់បរិស្ថាន ។ អ្នកចូលរួមមិនចាំបាច់យកអ្វីមកជាមួយទេ ព្រោះយើងបានត្រៀមឧបករណ៍រួចរាល់ហើយ ។ រីឯអ្នកមិនចង់រង់ចាំ ពួកគេអាចផាត់ពណ៌ប្រទីបនៅផ្ទះបាន ឬផាត់ពណ៌ក្នុងអាយផេតក៏បាន ។

លោក Sanon លើកឡើងថា ៖ «យើងមិននិយាយសំដៅតែកម្មវិធីឆ្នាំនេះទេ ប៉ុន្តែវាជាការបំផុសគំនិតថ្មីៗបន្តទៀត ។ ខ្ញុំជឿថា នៅឆ្នាំ២០២៤ នឹងមានការរៀបចំពិធីច្រើនជាងនេះ ហើយនឹងមានអ្នកយកគំនិតនេះទៅអនុវត្ត ឬមានគំនិតថ្មីៗថែមទៀត ។ ខ្ញុំយល់ថា យើងនឹងជួយគិតគ្នារកគំនិតបណ្តែតប្រទីបតាមវិធីថ្មី ហើយការបណ្តែតប្រទីបឌីជីថលនឹងទទួលបានការពេញនិយមនៅថ្ងៃអនាគត» ។

ចំណែកអ្នកមកចូលរួមក្នុងពិធីបណ្តែតប្រទីបឌីជីថលនៅឆ្នាំ២០២៣ មានទាំងជាលក្ខណៈគ្រួសារ និងនាំកូនចៅមកផាត់ពណ៌ប្រទីប ខណៈអ្នកខ្លះទៀតមកជាដៃគូ ឬជាមួយមិត្តភក្តិ ។ អ្នកមកចូលរួមម្នាក់ និងផាត់ពណ៌ប្រទីបដោយអាយផេតប្រាប់ថា ខ្លួនបានតាំងចិត្តមកចូលរួមពិធីបណ្តែតប្រទីបឌីជីថលនេះ ព្រោះនឹងអាចប្រើប្រាស់ការច្នៃប្រឌិត និងមិនបំផ្លាញប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី ៕

នៅលើពិភពលោក ការបើកបរយានជំនិះប្រកាន់ស្តាំគឺត្រូវបានអនុវត្តនៅតាមប្រទេសនិងដែនដីសរុបដល់ទៅ ១៦៥ ក្នុងនោះរួមមានទាំងកម្ពុជាយើងផងដែរ ខណៈដែលប្រទេសនិងដែនដីត្រឹមតែ ៦៤ ប៉ុណ្ណោះដែលអនុវត្តការបើកបរដោយប្រកាន់ឆ្វេង។

ដូច្នេះហើយ សម្រាប់នៅតំបន់អាមេរិក ប្រទេសដែលបើកបរប្រកាន់ឆ្វេង រួមមានប្រទេសដីកោះមួយចំនួននៅតំបន់សមុទ្រការីបង់ ព្រមទាំងប្រទេសហ្គីយ៉ាន (Guyana) និងសូរីណាម (Suriname) នៅអាមេរិកខាងត្បូង។ រីឯនៅទ្វីបអាហ្រ្វិក ការបើកបរប្រកាន់ឆ្វេងត្រូវបានអនុវត្តនៅតាមក្រុមប្រទេសមួយចំនួននៅតំបន់ភាគខាងត្បូង ភាគអាគ្នេយ៍ និងភាគខាងកើតនៃទ្វីបនេះ។

ដោយឡែក សព្វថ្ងៃមានប្រទេសអឺរ៉ុបចំនួន ៤ ប៉ុណ្ណោះ ដែលនៅបន្តប្រើប្រាស់គោលការណ៍បើកបរយានជំនិះដោយប្រកាន់ឆ្វេង ហើយសុទ្ធតែជាប្រទេសដីកោះគឺចក្រភពអង់គ្លេស អៀរឡង់ ស៊ីប (Cyprus) និងម៉ាល់ត៍ (Malta)។ ចំណែកបណ្តាប្រទេសនៃតំបន់អាស៊ីខាងត្បូងក៏សុទ្ធតែអនុវត្តការបើកបរប្រកាន់ឆ្វេងដែរ រួមមានប៉ាគីស្ថាន ឥណ្ឌា នេប៉ាល់ ប៊ូតង់ បង់ក្លាដែស ក៏ដូចជាម៉ាល់ឌីវ។ រីឯនៅតំបន់អាស៊ីខាងកើតវិញមានប្រទេសជប៉ុន រួមជាមួយទីក្រុងហុងកុងនិងទីក្រុងម៉ាកាវនៃប្រទេសចិន ដែលបើកបរយានជំនិះដោយប្រកាន់គោលការណ៍បែបនេះ។

គួរបញ្ជាក់ដែរថា បើក្រឡេកមើលតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍វិញ ប្រទេសដែលបើកបរយានយន្តប្រកាន់ឆ្វេង រួមមានថៃ ម៉ាឡេស៊ី សិង្ហបុរី ព្រុយណេ ឥណ្ឌូណេស៊ី និងទីម័រខាងកើត។ ជាមួយគ្នានេះដែរ ប្រទេសប៉ាពូអាស៊ីនូវែលហ្គីណេ អូស្រ្តាលី និងនូវែលសេឡង់ ក៏ដូចជាប្រទេសដីកោះមួយចំនួននៅតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិក ក៏អនុវត្តគោលការណ៍បើកបរប្រកាន់ឆ្វេងផងដែរ៕