ក្នុងអំឡុងពេលចក្រភពខ្មែរកំពុងថមថយឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួន ពិសេសគឺក្រោយការចូលទីវង្គតរបស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ ក្នុងឆ្នាំ ១២១៨ ក៏កើតមានការបះបោរផ្តាច់ទឹកដីចេញពីមហានគរនេះ។ ក្នុងនោះមានការបង្កើតនូវនគរតូចមួយ ក្នុងទឹកដីចក្រភពខ្មែរ គឺ «សុខោទ័យ» ដែលជានគរដំបូងរបស់ប្រទេសថៃ (ស្ថិតនៅប៉ែកពាយព្យ)។

ក្រុមបះបោរដែលបង្កើតនគរសុខោទ័យនេះ គឺជាជនជាតិតៃ ក្នុងឆ្នាំ១២៣៨ ដោយស្តេចសោយរាជ្យដំបូង មានព្រះនាមថា Si Inthrathit ឬ Pho Khun Bang Klang Hao ដល់ឆ្នាំ១២៧០។

ទឹកដីនគរសុខោទ័យ កាន់តែរីកធំ ក្រោមការគ្រងរាជ្យរបស់ស្តេចជំនាន់ទី៣ ព្រះនាម Ram Khamhaen (សោយរាជ្យពីឆ្នាំ ១២៧៩ ដល់ ១២៩៨) ពោលគឺទឹកដីបានលាតសន្ធឹងដល់ភាគខាងត្បូង (ជិតព្រំដែនម៉ាឡេស៊ីបច្ចុប្បន្ន) ភាគខាងលិច (បច្ចុប្បន្នជាទឹកដីមីយ៉ាន់ម៉ា) និងដល់ភាគឦសាន (បច្ចុប្បន្នជាក្រុងលួងប្រាបាង ប្រទេសឡាវ)។

ទឹកដីដែលកាន់តែរីកធំនេះ ពុំមែនទាំងអស់សុទ្ធតែការធ្វើសង្គ្រាមឈ្លានពាននោះទេ ពោលគឺមានកុលសម្ព័ន្ធ និងនគរខ្លះ ស្ម័គ្រចិត្តស្ថិតក្រោមចំណុះនគរសុខោទ័យ តាមរយៈចំណងមិត្តភាពផ្សេងៗ ក្នុងនោះរួមមានទាំងនគរ Lan Na ផងដែរ។

យ៉ាងណាមិញ ទោះជានគរសុខោទ័យ មានភាពរុងរឿងយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏មានអាយុកាលត្រឹម ២០០ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ ពោលគឺនៅឆ្នាំ ១៤៣៨ នគរនេះត្រូវរលាយបាត់សូន្យវិញ ក្រោមការវាយលុកពីនគរមួយទៀតរបស់ថៃ គឺ “អយុធ្យា”៕

ប្រភព៖ Britannica

យោងតាមប្រភពស្ថិតិទេសចរណ៍មកពីរាជធានី និងខេត្តនានាបានអោយដឹងថា ខេត្តចំនួន៥ ដែលទទួលទេសចរណ៍តិចជាងគេបំផុត គឺមានខេត្តមណ្ឌលគីរីជាង១,៥ម៉ឺននាក់ ខេត្តកោះកុង ចំនួនជាង១,៧ម៉ឺននាក់ ខេត្តស្ទឹងត្រែង ជាង២ម៉ឺននាក់ ខេត្តរតនគីរីចំនួនជាង៣ម៉ឺននាក់ និងខេត្តឧត្តរមានជ័យជាង៤ ម៉ឺននាក់ នៅឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំប្រពៃណីជាតិខ្មែរ រយៈពេល៣ថ្ងៃ។

មណ្ឌលគីរី ជាខេត្តមួយដែលសិ្ថតនៅភូមិភាគឦសាននៃប្រទេសកម្ពុជា មានកន្លែងទេសចរណ៍មួយចំនួន ដែលមានភាពល្បីរន្ទឺខ្លាំង ក៏ប៉ុន្តែដោយសារតែស្ថានភាពផ្លូវឆ្ងាយ និងមិនសូវមានកន្លែងដើរកម្សាន្តនៅពេលយប់ ហេតុដូច្នេះធ្វើឱ្យភ្ញៀវទេសចរ ហាក់មិនសម្រុកទៅលេងខេត្តមួយនេះ។

គួរបញ្ជាក់ថា ខេត្តនេះមានផ្ទៃដីធំជាងគេ មានផៃ្ទដីសរុបទាំងអស់ ១៤២៨៨គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ដែលមានប្រជាជនសរុប ៣២៤០៧នាក់ មាន៥៦៥៧គ្រួសារ (តាមរបាយការណ៍ជំរឿនឆ្នាំ១៩៩៨) ហើយដង់ស៊ីតេប្រជាជនគិតជាមធ្យម ២នាក់ក្នុង ១គីឡូម៉ែត្រការ៉េ អត្រាកំនើនប្រជាជន ០.៣២ភាគរយ ហើយ ៨០% នៃប្រជានជនខេត្តនេះ ជាជនជាតិភាគតិច១០ជនជាតិ៕

ជាការពិតណាស់ មនុស្សមួយចំនួននៅតែយល់ឃើញថា ក្នុងឱកាសបុណ្យឆ្លងចូលឆ្នាំថ្មីនៃប្រពៃណីជាតិខ្មែរ អ្វីដែលត្រូវតែធ្វើជាចម្បងនោះគឺរៀបចំសែនទទួលទេវតា និងទៅវត្តប្រគេនចង្ហាន់ព្រះសង្ឃតែប៉ុណ្ណោះ។ ទោះជាយ៉ាងណា ទាំងនេះគ្រាន់តែជារឿងបន្ទាប់បន្សំប៉ុណ្ណោះ ការពិតទៅរឿងដែលត្រូវតែធ្វើដំបូងគេបំផុតក្នុងឆ្នាំថ្មីនោះ គឺជាការជូនបច្ច័យ៤ដល់អ្នកមានគុណ ពោលគឺជីដូនជីតា ឪពុកម្តាយ។

ក្នុងឱកាសចូលឆ្នាំប្រពៃណីជាតិខ្មែរ ដែលទើបតែបានកន្លងទៅដោយរលូនកាលពីពេលថ្មីៗនេះ ដោយគេសង្កេតឃើញថា ដើម្បីជាការប្រារព្ធនូវកិច្ចពិធី គឺត្រូវតែមានការរៀបចំសែនពេ្រនទទួលទេវតាឆ្នាំថ្មី ទៅវត្តតាមទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណី ដើម្បីជាការអបអរដល់ការផ្តាច់ឆ្នាំចាស់ចូលឆ្នាំថ្មី បណ្តេញនូវឧបទ្រពចង្រៃផ្សេងៗ។ អ្វីដែលសំខាន់កូនប្រុសស្រីមិនត្រូវភ្លេចក្រុមគ្រួសារ ជាពិសេសអ្នកមានគុណជាដាច់ខាត គឺគួរតែផ្តល់ឱកាសជួបជុំពួកគាត់ក្នុងថ្ងៃដ៏ពិសេស។ តើក្នុងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំប្រពៃណីជាតិខ្មែរ កូនចៅគួរតែបានប្រតិបត្តិអ្វីខ្លះជូនអ្នកមានគុណ?

ការជូនបច្ច័យ៤គឺមានន័យថា ជាការផ្តល់ឲ្យនូវសម្លៀកបំពាក់រៀបចំម្ហូបអាហារ បាយទឹក នំចំណី បង្អែម ថ្នាំសង្កូវ លុយកាក់ជាដើមទៅតាមលទ្ធភាពរៀងៗខ្លួន ដើម្បីបង្ហាញអំពីភាពកត្តញូ។ ក្រៅពីបច្ច័យ៤ កូនប្រុសស្រីក៏ត្រូវតែបានស្រង់ទឹកឲ្យអ្នកគុណផងដែរ ដើម្បីជាការសងគុណដល់ពួកគាត់ ដែលធ្លាប់បានបីបាច់ថែរក្សាយើងតាំងពីតូចក្រូចឆ្មារមក។

យ៉ាងណាមិញ កាតព្វកិច្ចទាំងនេះ មិនមែនត្រូវតែធ្វើឲ្យចំនៅក្នុងថ្ងៃចូលឆ្នាំខ្មែរនោះទេ ព្រោះកូនចៅគ្រប់ៗរូបត្រូវតែអនុវត្តឲ្យបានខ្ជាប់ខ្ជួនជាប្រចាំថ្ងៃ ដែលជាការបង្ហាញចេញនូវទង្វើល្អ សេចក្តីស្រលាញ់ ការមើលថែរក្សា និងទំនុកបម្រុកអ្នកមានគុណឲ្យបានល្អបំផុត ដូចដែលគាត់បានធ្វើឲ្យយើងកាលពីពេលកន្លងមកផងដែរ៕

នៅក្នុងឱកាសពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំប្រពៃណីខ្មែរកាលពីថ្ងៃទី១៣ ដល់ថ្ងៃទី១៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ ប្រទេសកម្ពុជាបានស្វាគមន៍ភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិសរុបប្រមាណ ៨១.៧៤៥ នាក់ ក្នុងរយៈពេល ៤ ថ្ងៃនេះ ខណៈដែលភ្ញៀវទេសចរជាតិមានចំនួនរហូតដល់ ១៣.២៨ លាននាក់។

ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ គឺជាបុណ្យប្រពៃណីជាតិ ដែលប្រជាជននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា តែងតែប្រារព្ធធ្វើជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ នៅក្នុងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ ជាទូទៅមានរយៈពេល ៣ថ្ងៃ ប៉ុន្តែដោយឡែកនៅឆ្នាំនេះគឺមានរយៈពេល ៤ថ្ងៃ គឺថ្ងៃទី១៣ ដល់ថ្ងៃទី១៦ ខែមេសា ដោយប្រជាជនខ្មែរតែងតែនាំគ្នាទៅវត្តធ្វើបុណ្យ និងជួបជុំបងប្អូននៅតាមបណ្តាខេត្តនានា។

ក្នុងរយៈពេល ៤ ថ្ងៃនៃពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីនេះ ក៏មានប្រារព្ធកម្មវិធីសប្បាយៗជាច្រើនដូចជា ការប្រគំតន្ត្រីបុរាណ-សម័យ រាំលេងកម្សាន្ត តាំងពិព័ណ៌ផលិតផលផ្សេងៗ និងលេងល្បែងប្រជាប្រិយជាដើម។ បើយោងតាមរបាយការណ៍បានឱ្យដឹងថា គិតត្រឹមថ្ងៃទី១៣ ដល់ថ្ងៃទី១៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ រយៈពេល ៤ ថ្ងៃនៃពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំ ប្រទេសកម្ពុជាបានស្វាគមន៍ភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិជាង ៨ ម៉ឺននាក់ ក្នុងនោះភ្ញៀវទេសចរជាតិមានចំនួនជាង ១៣ លាននាក់។ ហើយទីតាំងដែលមានភ្ញៀវទេសចរជាតិនិងអន្តរជាតិទៅកម្សាន្តច្រើនជាងគេគឺខេត្តកំពង់ចាមមានចំនួនភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងបរទេសជាង ៣.៤ លាននាក់ តាមពីក្រោយដោយខេត្តកំពង់ស្ពឺជាង ១.២ លាននាក់ និងខេត្តបាត់ដំបងជិត ១.១ លាននាក់ ។

រីឯខេត្តព្រះសីហនុបានទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិច្រើនជាងគេចំនួន ១៤.៧៦៩ នាក់ ខណៈខេត្តប៉ៃលិនភាគពាយ័ព្យ និងខេត្តសៀមរាប ទទួលបាន ១៤.៣៨៧ និង ១២.៩៩១ រៀងគ្នា។ គួរបញ្ជាក់ដែរថា ក្នុងរយៈពេល ៤ ថ្ងៃនេះពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិខ្មែរ គឺមានការប្រព្រឹត្តិទៅដោយរលូន និងប្រកបដោយសុខសុវត្ថិភាព និងមានសណ្ដាប់ធ្នាប់ របៀបរៀបរយ ព្រមទាំងទទួលបានការសប្បាយរីករាយផងដែរ ក្រោមការរៀបចំ និងដោយមានការយកចិត្តទុកដាក់ពីថ្នាក់ដឹកនាំ អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច និងកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ ព្រមទាំងមានការចូលរួមពីគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ និងប្រជាពលរដ្ឋផងដែរ៕

ថ្មីៗនេះមហាជន អ្នកក្នុងចង្កោមសិល្បៈបានបញ្ចេញមតិប្រតិកម្មទៅលើបវរកញ្ញាថៃជា Miss Grand Buriram 2024 ប្រើប្រាស់រូបភាពផ្ទុយពីខ្លឹមសារដោយអ្នកខ្លះក៏បានចែករំលែក អ្នកខ្លះក៏ Screenshot បង្ហោះជាដើម។ ឃើញមានមតិប្រតិកម្មច្រើនលោក អូលីវ៉ា គង់ គ្រូបង្រៀនដើរម៉ូត និងជាអ្នកច្នៃម៉ូត បានលើកឡើងថា ខ្មែរយើងឆោតដូចជំនាន់បាចប្រាក់ដួងចឹង អត់កែទំលាប់សោះស៊ែរជួយប្រម៉ូតស្រីសៀមឱ្យល្បី តិចទៀតបវរកញ្ញានោះក្លាយជាជនស្នេហាជាតិប្រទេសថៃនឹងលើកឱ្យក្លាយជា BA អីមួយហើយ។

នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៧ មេសា លោក ម៉ែន សីហា ហៅ អូលីវ៉ា គង់ បានបង្ហោះរូបភាពនៅលើទឹកដីអង្គរវត្តដោយភ្ជាប់មកជាមួយខ្លឹមសារថា «អ្វីដែលជារបស់ខ្លួនពិត ទាំងធនធាន ទាំងប្រាសាទ ទាំងវប្បធម៌ អត់ប្រឹងស៊ែរចែករំលែក ទៅស៊ែរជួយប្រម៉ូតស្រីសៀមឱ្យវាល្បី តិចទៀតវាក្លាយជាជនស្នេហាជាតិ ប្រទេសវាលើកវាឱ្យក្លាយជា BA អីមួយហើយ ។ ពិភពលោកគេមិនស្គាល់ចោរស្រីសៀមឡើយ ប៉ុន្តែកូនខ្មែរម្នាក់ៗខំប្រឹងប្រម៉ូតឱ្យពួកវាល្បីពេញពិភពលោក។ ខ្មែរយើងឆោតដូចជំនាន់បាចប្រាក់ដួងចឹង អត់កែទំលាប់សោះ»។
អ្នកច្នៃម៉ូតដែលទទួលពានរង្វាន់អន្តរជាតិរូបនេះបានសង្កត់ធ្ងន់ទៀតថា «អ្វីដែលលោកហួសចិត្ត ស្រែកថាខ្លួនឆ្លាត ស្រឡាញ់វប្បធម៌ណាស់ តែធាតុពិតបានតែស្រែក ការអនុវត្តន៍ស្មើនឹង សូន្យ»។

ការលើកឡើងរបស់អ្នកច្នៃម៉ូតរូបនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីមហាជន រួមទាំងអ្នកសិល្បៈផងបានចែករំលែកការបង្ហោះរបស់ Amy Viranya Berry ដែលគេដឹងថាជា Miss Grand Buriram 2024 បានបង្ហោះរូបភាព៣សន្លឹកនៅមុខប្រាសាទអង្គរវត្តដោយបានដាក់ចំណងជើងថា«រីករាយសង្ក្រាន្តថៃ»។

ការលើកឡើងរបស់ អូលីវ៉ា គង់ ថាខ្មែរឆោតដូចជំនាន់ប្រាក់ដួងនេះដោយសារតែកម្ពុជាមានប្រវត្តិសាស្រ្តនាសម័យលង្វែកបែកបាក់រាជធានីហ៊ុមព័ទ្ធទៅដោយព្រៃឫស្សីយ៉ាងក្រាស់ ដោយសារតែប្រាក់ដួង។ នាសម័យនោះ សៀមរៀបគម្រោងវាយលុកចូលក្រុងលង្វែក ដោយបាចប្រាក់ដួងចូលក្នុងព្រៃឫស្សី។ ដោយសារតែភាពក្រីក្រ លោភលន់ និងអវិជ្ជាប្រជាជនខ្មែរប្រុសស្រី បាននាំគ្នាកាប់ឆ្ការសីមាការពារទឹកដីទម្រាំដឹងខ្លួនបន្ទាយលង្វែកត្រូវបានសៀមវាយបែក៕