បច្ចុប្បន្ន យើងបានឃើញអ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមមួយចំនួន ជាពិសេស យុវវ័យ ចូលចិត្តយក «ការងារសំណង់» ឬប្រើពាក្យថា «ធ្វើការសំណង់» មកសរសេរក្នុងបណ្តាញសង្គមរបស់ខ្លួន ។ បើស្តាប់ពីដំបូង យើងនឹងគិតថា អ្នកនោះធ្វើការសំណង់ពិតមែន ដើម្បីរកប្រាក់មកចិញ្ចឹមក្រុមគ្រួសារ ប៉ុន្តែវាមិនមែនដូចជាការគិតនោះទេ ។ តាមពិត ពាក្យថា «ធ្វើការសំណង់» គ្រាន់តែជាពាក្យមួយដែលមនុស្សខ្លះយកមកសរសេរ ឬនិយាយលេងសើចប៉ុណ្ណោះ ។

ជាទូទៅ យើងតែងតែបានឃើញមនុស្សខ្លះសរសេរក្នុងហ្វេសប៊ុកថា «ថ្ងៃស្អែក ចូលធ្វើការសំណង់ធម្មតា» «ថ្ងៃនេះ សម្រាកពីការងារសំណង់» «ធ្វើការសំណង់ថ្ងៃនេះ នឿយហត់ណាស់» និង «ប្រឹងធ្វើការសំណង់ ដើម្បីយកប្រាក់ទៅដណ្តឹងកូនគេ» ជាដើម ។ លើសពីនេះ អ្នកខ្លះទៀត បើទោះជាពួកគេមានការងារល្អៗធ្វើក៏ដោយ ក៏ពួកគេនៅតែសរសេរពាក្យថា ធ្វើការសំណង់ នៅក្នុងហ្វេសប៊ុកដដែល ។

ការងារទាំងអស់សុទ្ធតែមានតម្លៃ ហើយការងារធ្វើសំណង់ ក៏ជាការងារមួយមានតម្លៃដែរ ពីព្រោះកម្មករសំណង់ខំប្រឹងធ្វើការទាំងហាលក្តៅ ហាលភ្លៀង ដើម្បីរកប្រាក់មកចិញ្ចឹមក្រុមគ្រួសារ ។ ហេតុនេះ មិនមែនការងារគ្មានតម្លៃទេ គឺមនុស្សជាអ្នកនិយាយថា ការងារនេះគ្មានតម្លៃ ឬការងារនោះគ្មានតម្លៃ ។

រីឯអ្នកខ្លះវិញនិយាយទៅកាន់កូនចៅថា «បើកូនមិនខំប្រឹងរៀនសូត្រទេ ពេលធំឡើង ប្រយ័ត្នអត់ចេះអក្សរ ទៅធ្វើការសំណង់» ។ ការនិយាយបែបនេះ ហាក់ដូចជាការបង្រៀនកូនឱ្យមើលងាយការងារសំណង់ ហើយហេតុអ្វីបានពួកគេមិនបង្រៀនកូនឱ្យលើកទឹកចិត្តអ្នកធ្វើការផ្នែកនេះ?

មនុស្សយើងម្នាក់ៗមានជំនាញខុសគ្នា ហើយមនុស្សម្នាក់មិនអាចធ្វើការងារគ្រប់ជំនាញតែម្នាក់ឯងបានទេ ។ ឧទាហរណ៍ ៖ បើអ្នកចេះធ្វើល្អី ខ្ញុំចេះធ្វើបង្គី ហើយអ្នកផ្សេងទៀតចេះធ្វើចប ឬចេះធ្វើនង្គ័ល ជាដើម ។ ហេតុនេះ មនុស្សម្នាក់ៗត្រូវតែពឹងពាក់លើការងារគ្នាទៅវិញទៅមក ទើបក្លាយជាសង្គមធំមួយ និងក្លាយជាប្រទេសមួយបាន ។

សរុបមក យើងគួរតែឱ្យតម្លៃការងារគ្នាទៅវិញទៅមក មិនថាការងារសំណង់, ការងារបោសសំរាមនៅតាមផ្លូវ, ការងារផ្នែកអនាម័យ, ការងារលាងចាន, ការងារបើកបររថយន្ត ឬការងារក្នុងការិយាល័យ ពីព្រោះការងារទាំងអស់នេះបានជួយធ្វើឱ្យសង្គមរបស់យើងរីកចម្រើន ហើយសង្គមក៏មិនអាចខ្វះការងារណាមួយបានដែរ ។

ការងារអ្វីក៏ដោយសុទ្ធតែមានតម្លៃទាំងអស់ ឱ្យតែការងារនោះរកប្រាក់ដោយកម្លាំងញើសឈាម និងជាការងារស្មោះត្រង់ លើកលែងតែការងារលួចឆក់ ឬប្លន់ទ្រព្យសម្បត្តិអ្នកដទៃ ដែលធ្វើឱ្យអ្នកដទៃក្តៅក្រហាយ ទួញសោក ទើបសង្គមចាត់ទុកថា វាជាការងារគ្មានតម្លៃ និងគួរឱ្យស្ពប់ខ្ពើម ៕

មានការភ្ញាក់ផ្អើលជាខ្លាំងនៅលើបណ្ដាញសង្គម ក្រោយលោកឈួរ ឈុនហួរ ស្វាមីម្ចាស់ប្រ៊េន Lakamo បានបាត់បង់ជីវិត នៅក្នុងករណីប្លន់ក្នុងគេហដ្ឋាន ស្ថិតក្នុងភូមិសាស្ត្រខណ្ឌជ្រោយចង្វារ។

យោងតាមការចេញផ្សាយសារព័ត៌មានក្នុងស្រុក Fresh New បានបញ្ជាក់ថា៖” ប្រហែលម៉ោង ១១ យប់ ជនដៃដល់បានផ្លោះរបងចូលផ្ទះវីឡាជនរងគ្រោះ ហើយយកកាំភ្លើងភ្ជង់អ្នកបើកបរនៅខាងក្រោម ដើម្បីឱ្យនាំជនដៃដល់ទៅបន្ទប់ជនរងគ្រោះ។ លុះពេលទៅដល់ ជនដៃដល់បានធ្វើសកម្មភាពគំរាមមនុស្សនៅក្នុងផ្ទះ និង លោក ឈួរ ឈុនហួរ ស្វាមីម្ចាស់ផលិតផល Lakamo ហើយក៏បាញ់លោកមួយគ្រាប់ចំក្បាលផ្នែកខាងក្រោយ បណ្ដាលឱ្យបាត់បង់ជីវិតភ្លាមៗតែម្ដង។

ក្រោយបាញ់សម្លាប់បុរសជាម្ចាស់ផ្ទះ តាមប្រភពបានបញ្ជាក់ថា ជនដៃដល់បានជំរិតឱ្យជនរងគ្រោះយកលុយមកប្រគល់ឱ្យខ្លួនចំនួន ២០ ម៉ឺនដុល្លារ ខណៈការធ្វើសកម្មភាពរបស់ជនដៃដល់ គឺស្ថិតនៅក្នុងផ្ទះជនរងគ្រោះ បានបន្ដរហូតដល់ព្រឹកម៉ោងប្រមាណ ៧ ថ្ងៃទី ១១ ខែមេសា ទើបហេតុការណ៍នេះបានដឹងដល់សមត្ថកិច្ចកងរាជអាវុធហត្ថរាជធានីភ្នំពេញ ក៏ចេញទៅអន្ដរាគមន៍ និង បង្ក្រាបជនដៃដល់ ស្របពេលដែលពេលឃើញកម្លាំងអាវុធហត្ថទៅដល់ និង កំពុងឡោមព័ទ្ធផ្ទះនោះ ជនដៃដល់ទំនងអស់ផ្លូវដើម្បីតស៊ូក៏បាញ់សម្លាប់ខ្លួនឯងតែម្ដង។

បច្ចុប្បន្នសមត្ថកិច្ចកំពុងសាកសួរមនុស្ស១២ ជុំវិញករណីប្លន់សម្លាប់នេះ៕

បឹងទន្លេសាបគឺជាបេះដូងនៃប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានតម្លៃមិនអាចកាត់ថ្លៃបានលើផ្នែកសង្គម សេដ្ឋកិច្ច វប្បធម៌ និងបរិស្ថាន។ បឹងទន្លេសាប គឺស្ថិតនៅជាប់ខេត្តសក្តានុពលទាំង៥របស់កម្ពុជា រួមមាន៖ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ខេត្តកំពង់ធំ ខេត្តពោធិ៍សាត់ ខេត្តបាត់ដំបង និងខេត្តសៀមរាប។ ខេត្តទាំងនេះមិនត្រឹមតែប្រមូលផ្តុំទៅដោយប្រាសាទបុរាណរាប់ពាន់ឆ្នាំរបស់ខ្មែរជាច្រើនប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងសម្បូរដោយរមណីយដ្ឋានទេសចរណ៍ធម្មជាតិរាប់រយពាន់កន្លែង ទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរទាំងជាតិនិងអន្តរជាតិ បង្កើតបានជាប្រភពចំណូលដ៏កាក់កបរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ជាពិសេសគឺជួយជំរុញចំណូលសេដ្ឋកិច្ចជាតិតាមរយៈវិស័យទេសចរផងដែរ។ ដូច្នេះ ខាងក្រោមនេះ គឺជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏ទាក់ទាញនិងល្បីៗបំផុតជុំវិញបឹងទន្លេសាបនៃប្រទេសកម្ពុជា៖

១ ខេត្តសៀមរាប ៖ ជាខេត្តដែលស្ថិតជាប់នឹងបឹងទន្លេសាប ដែលបន្ថែមពីការដែលសម្បូរដោយរប្បធម៌អរិយធម៌ ស្ថាបតិយ្យកម្មចំណាស់ៗជាច្រើន ខេត្តមួយនេះក៏មានគោលដៅអេកូទេសចរណ៍ធម្មជាតិជាច្រើនកន្លែងរាប់មិនអស់ផងដែររួមមាន កំពង់ផែកំពង់ឃ្លាំង ,កំពង់ផែចុងឃ្នៀស ,កំពង់ភ្លុក ,បឹងពារាំង ,ជំរំសត្វស្លាប បឹងព្រះពន្លៃ។ តាមរយៈភូមិធម្មជាតិទាំងនេះ ភ្ញៀវទេសចរគ្រប់រូបគឺអាចមកលេងកម្សាន្តដើម្បីយល់ដឹងអំពីជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋតាមបឹងទន្លេសាប ការនេសាទ ទស្សនាសត្វស្លាប ព្រៃលិចទឹក សេវាកម្មស្នាក់នៅ ភ្លក្សម្ហូបអាហារឆ្ងាញ់ៗប្រចាំតំបន់ និងរួមមានសកម្មភាពសប្បាយៗជាច្រើនទៀតដូចជា ជិះទូក ជិះគោរក្របី បោះតង់ជាដើម។

២ ខេត្តបាត់ដំបង៖ គោលដៅទេសចរណ៍ដ៏ទាក់ទាញមួយស្ថិតនៅក្នុងខេត្តបបាត់ដំបង គឺ សហគមន៍អេកូទេសចរណ៍ព្រែកទាល់។ វាគឺមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិព្រែកទាល់ ឃុំកោះជីវាំង ស្រុកឯកភ្នំ ខេត្តបាត់ដំបង មានចម្ងាយប្រមាណ ១០០គីឡូម៉ែត្រ ពីក្រុងបាត់ដំបង ដោយធ្វើដំណើរតាមកាណូត ។ សក្តានុពលនៅសហគមន៍ព្រែកទាល់នេះរួមមាន ៖ សត្វស្លាបចម្រុះ ទេសភាពបឹងទន្លេសាប ទេសភាពព្រៃលិចទឹក ភូមិអណ្តែតទឹក សហគមន៍នេសាទ សិប្បកម្មកែច្នៃកំប្លោកជាដើម។

៣ ខេត្តកំពង់ធំ៖ សហគមន៍អេកូទេសចរណ៍ធម្មជាតិផាត់សណ្តាយ និងបឹងទន្លេឆ្មា គឺជាគោលដៅដ៏ពេញនិយមបំផុតក្នុងខេត្តកំពង់ធំ។ អេកូទេសចរណ៍ផាត់សណ្តាយ ជាកន្លែងកម្សាន្តសម្រាកលម្ហែកាយបែបធម្មជាតិដ៏ល្អបំផុត ជាមួយនឹងភាពរៀបរយនិងស្រស់ស្អាតនៃផ្ទះបណ្តែតទឹករបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ព្រៃលិចទឹករាប់ម៉ឺនហិកតា ដើមស្តី (ប្រភេទឈើព្រៃលិចទឹក) មានអាយុកាលជាង ២០០ឆ្នាំ និងមានទំហំធំរហូតដល់ទៅ១២ឱបមនុស្សពេញវ័យ។

ចំណែកឯ បឹងទន្លេឆ្មា គឺជាជម្រកដ៏សុខសាន្តរបស់ហ្វួងសត្វស្លាបបក្សីជាច្រើនប្រភេទរាប់ពាន់ក្បាល សម្បូរដោយជីវចម្រុះ ព្រៃលិចទឹក អមជាមួយព្រៃប្រឹក្សាដ៏ខៀវស្រងាត់ព័ទ្ធជុំវិញ ដែលបឹងទន្លេឆ្មាទាំងមូលគឺគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដីប្រមាណនឹង៤០០ហិកតាផងដែរ។

៤ ខេត្តពោធិ៍សាត់៖ សហគមន៍ភូមិបណ្តែតទឹកកំពង់ហ្លួង នៃខេត្តពោធិ៍សាត់ បច្ចុប្បន្នសហគមន៍ភូមិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងការរស់នៅនិងចិញ្ចឹមជីវិតនៅលើផ្ទៃទឹក ទាំងការជួញដូរអាជីវកម្ម និងការនេសាទផ្សេងៗ ប្រមូលផ្តុំទៅដោយជីវចម្រុះគ្រប់ប្រភេទផងដែរ។ បន្ថែមពីនេះ កាលពីដើមឡើយ កំពង់ហ្លួងគឺជាកំពង់សម្រាប់ស្ដេចសំចត តាំងពីមុនរជ្ជកាលព្រះបាទអង្គច័ន្ទរាជា និងក្នុងសម័យព្រះអង្គច័ន្ទរាជាផ្ទាល់ ទើបកន្លែងមួយនេះបានជាប់ឈ្មោះ «កំពង់ហ្លួងៗ» រហូតដល់សព្វថ្ងៃ។

៥ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង៖ រមណីយដ្ឋានភ្នំនាងកង្រី គឺជាភ្នំប្រវត្តិសាស្រ្តនៃរឿង«ឬទ្ធិសែននាងកង្រី » ។ បន្ថែមពីនេះ ភ្នំនាងកង្រីមានសម្រស់ព្រៃភ្នំ និងទឹកទន្លេជាប់ជើងភ្នំជាការទាក់ទាញបំផុត។ ទស្សនីយភាពធម្មជាតិ ភ្នំនាងកង្រី បានបង្ហាញពីរូបរាងភ្នំយ៉ាងចម្លែក គឺដូចជារាងមនុស្សស្រីកំពុងដេក ។ នៅលើភ្នំនាងកង្រី ក៏មានដើមឈើតូចធំជាច្រើនប្រភេទ និងមានទន្លេយ៉ាងធំល្វឹងល្វើយ អាចឱ្យអ្នកទេសចរជាតិអន្តរជាតិ ជិះទូកកម្សាន្ត គយគន់មើលពីសម្រស់ភ្នំនាងកង្រី ពីត្រើយម្ខាងនៃទន្លេផ្សារក្រោមផងដែរ៕

ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរតែងប្រារព្ធធ្វើឡើរយៈពេល៣ឬ ៤ថ្ងៃជារៀងរាល់ឆ្នាំមិនដែលអាក់ខាននោះឡើយ ខណៈដែលមានរឿងព្រេងនិទានមួយទាក់ទងនឹងការប្រារព្ធពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំនេះ ដោយលើកឡើងអំពីការកាត់ព្រះសិរសាររបស់កបិលមហាព្រហ្ម ដើម្បីថ្វាយឲ្យក្មេងប្រុសធម្មបាលកុមារ ព្រោះតែចាញ់ប្រស្នា។

យោងតាមសៀវភៅមហាសង្ក្រាន្ត រឿងព្រេងមួយដំណាលថា មានក្មេងប្រុសម្នាក់ ឈ្មោះធម្មបាលកុមារ ដែលជារបស់កូនប្រុសរបស់សេដ្ឋីនាយម្នាក់ក្នុងតំបន់។ ក្មេងប្រុសធម្មបាលកុមារ ម្នាក់នេះ ជាអ្នកមានចំណេះវិជ្ជាដ៏វិសេសវិសាល រៀនចេះចប់គម្ពីរត្រៃវេទតាំងពីអាយុ៧ឆ្នាំមកម្លេះ ហើយថែមចេះស្តាប់ទាំងភាសារបស់ពពួកសត្វទាំងពួងទៀតផង។

កាលគ្រានោះ មនុស្សលោករមែងរាប់អានទេវតា ព្រះមហាព្រហ្ម និងកបិលមហាព្រហ្មជាដើម។ ខណៈនៅថ្ងៃមួយនោះ កបិលមហាព្រហ្មក៏បានជ្រាបព័ត៌មានរឿងធម្មបាលកុមារថាជាកុមារខ្លាំងពូកែ ក៏ចុះមកល្បងប្រាជ្ញាជាមួយ ដោយដាក់នូវប្រស្នាចំនួន៣ ខ ព្រមជាមួយនឹងលក្ខខណ្ឌថា “បើចៅ ដោះប្រស្នារបស់យើងបានយើងនឹងកាត់ ព្រះសិរសាបូជាជូនចៅឯង ប៉ុន្តែបើចៅឯង ដោះប្រស្នាយើងមិនរួចទេចៅឯងត្រូវកាត់ក្បាលថ្វាយដល់យើងវិញ”។ ធម្មបាលកុមារក៏មានរយៈពេល ៧ថ្ងៃ ដើម្បីដោះប្រស្នាផងដែរ។

លុះកន្លងទៅ៦ថ្ងៃហើយ ធម្មបាលកុមារក៏នៅតែគិតមិនឃើញអំពីចម្លើយនៃប្រស្នា ក៏ដឹងខ្លួនថា ព្រឹកស្អែកនេះខ្លួននឹងស្លាប់ ដោយការកាត់ក្បាលជូនកបិលមហាព្រហ្មជាពុំខាន។ ដោយហេតុថាភ័យពេក ធម្មបាលកុមារក៏បានរត់ទៅលាក់ខ្លួន ដេកពួននៅក្រោមដើមត្នោតមួយដើម ខណៈដែលដើមត្នោតនេះក៏មានសត្វឥន្ទ្រីញី-ឈ្មោល កំពុងតែអាស្រ័យនៅលើដើម។

នៅវេលាយប់ស្ងាត់ មុននឹងឈានដល់ថ្ងៃទី៧ សត្វឥន្ទ្រីញីក៏សួរទៅឥន្ទ្រីឈ្មោលថា “ព្រឹកនេះយើងបានអាហារពីណាស៊ី? “ឥន្ទ្រីឈ្មោលឆ្លើយថា «យើងនឹងស៊ីសាច់របស់ធម្មបាលកុមារ ព្រោះនឹងត្រូវស្លាប់ដោយសារតែមិនអាចដោះប្រស្នាកបិលមហាព្រហ្មបាន»។ ឥន្ទ្រីញី សួរទៀតថា “ប្រស្នានោះដូចម្តេច?” ឥន្ទ្រី ឈ្មោលឆ្លើយថា “ប្រសា្ននោះមាន៣ខ៖ ខទី១ ពេលព្រឹកសិរីសួស្ដីឋិតនៅត្រង់ណា ”ខ” ទី២ពេលថ្ងៃត្រង់សិរីសួស្ដីឋិតនៅ ត្រង់ណា និង “ខ” ទី៣ ពេលល្ងាចសិរី សួស្ដីឋិតនៅត្រង់ណា”។

ឥន្ទ្រីញីសួរទៀត “ចុះសិរីសួស្ដីទាំង៣ ពេលនោះ ឋិតនៅត្រង់ណាទៅ?”ឥន្ទ្រី ឈ្មោលឆ្លើយ «ខទី១» ពេលព្រឹកសិរីសួស្តីឋិតនៅលើមុខ ហេតុនេះទើបមនុស្សទាំងឡាយត្រូវយកទឹកទៅលុបមុខ។ «ខទី២» ថ្ងៃត្រង់សិរីឋិតនៅលើទ្រូង ហេតុនោះទើប មនុស្សត្រូវយកទឹកលាងទ្រូង។ និង«ខទី៣» ពេលល្ងាចសិរីស្ថិតនៅលើជើង ហេតុនេះ ទើបមនុស្សទាំងឡាយត្រូវយកទឹកលាង ជើង”។ ដោយហេតុថា ធម្មបាលកុមារបានសម្រាកនៅក្រោមដើមនោះក៏បានឮសត្វឥន្ទ្រីញីឈ្មោលនិយាយទាំងអស់ អស់បារម្ភក៏ត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញទាំងសប្បាយរីករាយក្រៃលែង។

លុះព្រឹកឡើងកបិលមហាព្រហ្មក៏ចុះមកសួរប្រស្នា ធម្មបាលកុមារក៏ឆ្លើយដោះត្រូវទាំង៣ខ។ តែមុននឹងកាត់ព្រះសិរសាទៅតាមពាក្យសន្យា កបិលមហាព្រហ្មបានហៅទេពធីតាទាំង៧អង្គ ដោយផ្តាំថា «បើដាក់ព្រះសិរសាបិតាទៅលើផែនដីនឹងកើតជាភ្លើងឆេះទាំងលោកធាតុ ប៉ុន្តែបើបោះទៅលើអាកាស ភ្លៀងនឹងកើតគ្រោះរាំងស្ងួត ហើយបើចោលក្នុងមហាសមុទ្រទឹកនឹងរីងស្ងួតហួតអស់។ ដូច្នេះសូមឲ្យបុត្រីទាំង៧អង្គ យកពានមកទទួលព្រះសិរសាបិតា”។ ថាហើយកបិលមហាព្រហ្ម ក៏កាត់ព្រះសិរសាហុចទៅឲ្យព្រះនាងទុង្សាទេវីជាបុត្រីច្បង។

ព្រះនាងទុង្សាទេវីក៏យកពានទៅទទួលព្រះសិរសារបស់កបិលមហាព្រហ្ម ហើយដង្ហែប្រទក្សិណជុំវិញភ្នំព្រះសុមេរុ៦០នាទី ហើយក៏អញ្ជើញទៅប្រតិស្ថានទុកក្នុងមណ្ឌលក្នុងគុហាគន្ធមាលី នៃភ្នំកៃលាស បូជាគ្រឿងទិព្វផ្សេងៗ។ លុះដល់គម្រប់១ឆ្នាំជាសង្ក្រាន្ត ទេពធីតាទាំង៧អង្គក៏ផ្លាស់វេនគ្នា មកអញ្ជើញព្រះសិរសាកបិលមហាព្រហ្មចេញមកដង្ហែប្រទក្សិណភ្នំព្រះសុ មេរុរៀងរាល់ៗឆ្នាំ ហើយត្រឡប់ទៅឋានទេវលោកវិញផងដែរ៕